Hỏi. Một phụ nữ mới sinh mổ trong vòng một năm qua lại mang thai, trái với lời dặn của các bác sĩ vì có nguy cơ cao xảy ra những biến chứng nghiêm trọng. Trong hoàn cảnh này, Giáo Hội có cho phép phá thai không?
Đáp. Đây là một câu hỏi sát với thực tế cuộc sống, theo nghĩa đây chắc chắn là điều người ta gặp phải và kéo theo những vấn đề nghiêm trọng cần giải đáp. Cảm ơn anh chị em đã nêu câu hỏi.
Trước hết, chúng ta nhìn nhận nỗi sợ hãi và lo âu vốn tự nhiên xuất hiện khi một người mẹ mang thai có nguy cơ cao. Và trong tình huống anh chị em nêu ra, rõ ràng chị ấy đã là một người mẹ, mới sinh con chưa đầy một năm. Nay chị lại mang thai, và các bác sĩ đưa ra nhận định y khoa rằng lần mang thai này đe dọa tính mạng của chị. Hoàn toàn có thể hiểu được rằng hoàn cảnh này khiến người mẹ và gia đình có nhiều nỗi sợ hãi và lo lắng chính đáng.
Để hiểu đúng câu hỏi này, chúng ta phải thấy rõ điều gì đang bị đe dọa. Trước hết là sự sống của người mẹ. Chắc chắn sự sống của chị có giá trị cao quý tột bậc, và phải làm mọi điều có thể để chị giữ được sức khỏe. Chúng ta cũng phải xét đến một sự thật thiết yếu thứ hai. Khi nói “thiết yếu”, chúng ta muốn nói rằng không thể bỏ qua sự thật thứ hai này. Và sự thật ấy là chúng ta đang nói đến hai sự sống, chứ không chỉ một.
Một khi việc thụ thai diễn ra, một sự sống con người mới đã hiện diện. Điều này có nghĩa là một người con mới được Thiên Chúa tạo dựng và đang sống trong lòng mẹ. Tuy đây là một sự thật hiển nhiên, nhưng người ta thường không cân nhắc đầy đủ điều này khi đặt câu hỏi ấy. Vì thế, dù có thể rất khó nhìn nhận vấn đề theo cách này, vẫn phải đặt thêm câu hỏi sau: “Sự sống của ai quan trọng hơn? Của người mẹ? Hay của người con vừa được thụ thai?” Thật ra, không có câu trả lời cho câu hỏi đó, vì không sự sống nào quan trọng hơn sự sống nào. Mỗi sự sống đều tuyệt đối thiêng liêng và có giá trị vô hạn.
Một số người cho rằng sự sống của người mẹ quan trọng hơn sự sống của người con vừa được thụ thai, vì người mẹ đã có con và một người con khác đang lệ thuộc vào bà. Dù đúng là trách nhiệm của bà trong cuộc sống hiển nhiên lớn hơn, bởi người con trong lòng mẹ chưa có trách nhiệm nào, nhưng đồng nhất trách nhiệm với giá trị là một sai lầm. Sự sống có giá trị vô hạn chỉ vì đó là sự sống.
Vậy chúng ta trả lời câu hỏi này thế nào? Câu trả lời là phá thai luôn là điều sai trái. Mục tiêu phải là làm tất cả những gì có thể để giúp người mẹ mang thai người con ấy đến đủ tháng. Tuy nhiên, vẫn có một số lựa chọn. Chẳng hạn, có thể cho sinh sớm, ngay cả khi việc này gây ra một mức độ rủi ro nhất định cho người con. Cần thận trọng để rủi ro không quá lớn, nhưng một mức độ rủi ro nào đó là hợp lý.
Điều này đặc biệt đúng khi người ta kết luận rằng nếu người mẹ qua đời thì người con cũng sẽ qua đời. Trong trường hợp ấy, khi bác sĩ xác định rằng nguy cơ đối với cả mẹ lẫn con lớn đến mức cái chết gần như không thể tránh khỏi, thì việc cho sinh sớm gần như là điều bắt buộc, ngay cả khi có rủi ro lớn đối với người con. Trong trường hợp này, ý định chắc chắn không phải là phá thai; ý định và mục tiêu là cứu sống cả người mẹ lẫn người con.
Một tình huống cụ thể cần xem xét là thai làm tổ trong vòi trứng. Đây là trường hợp một người con được thụ thai và bám vào vòi trứng thay vì thành tử cung. Khi thai làm tổ trong vòi trứng, thai kỳ không thể kéo dài đến đủ tháng. Nếu vòi trứng bị vỡ, tình trạng xuất huyết nội có thể đe dọa tính mạng. Bất cứ ai nghi ngờ mình mang thai ngoài tử cung đều nên đi khám sớm. Nếu bị đau dữ dội, chóng mặt hoặc ngất xỉu, cần đi cấp cứu ngay. Đây là một trường hợp mà nhiều nhà thần học luân lý đã áp dụng một nguyên tắc luân lý gọi là “nguyên tắc song hiệu”. “Song hiệu” có nghĩa là một hậu quả được chủ ý nhắm tới, còn hậu quả kia thì không. Cụ thể, nhiều người lập luận rằng được phép cắt bỏ phần vòi trứng đã vỡ hoặc sắp vỡ, mặc dù việc này cũng sẽ lấy đi phôi thai người. Trong trường hợp này, ý định không phải là trực tiếp phá thai.
Nếu anh chị em hoặc một người quen của anh chị em rơi vào tình huống này, xin hãy liên hệ với cha xứ để được ngài tư vấn. Mỗi trường hợp đều có những hoàn cảnh riêng, vì thế điều thiết yếu là phải đánh giá tình huống của anh chị em cùng mọi yếu tố liên quan.
Các câu hỏi & giải đáp Công giáo khác
