Tiếng Việt

Cuộc thương khó của Thánh Gioan Tẩy Giả


Hình ảnh thuộc phạm vi công cộng, qua Wikimedia Commons: Ảnh đại diện – Ảnh chính

Ngày 29 tháng 8: Cuộc thương khó của Thánh Gioan Tẩy Giả, Tử đạo—Lễ nhớ

Khoảng năm 1 trước Công nguyên–khoảng năm 30
Thánh bổn mạng của phép rửa, những người buôn chim, những người trở lại đạo, đời sống đan tu, các đường cao tốc, thợ in, thợ may, chiên con và các tù nhân
Được cầu khẩn để chống lại bệnh động kinh, chứng co giật, mưa đá và chứng co thắt
Được tuyên thánh trước khi có Bộ Phong Thánh
Màu phụng vụ: Đỏ
Phiên bản: Đầy đủ – Ngắn gọn

Các kênh podcast:
Apple – Spotify – iHeart – Audible

Trích dẫn:
Ông Hêrôđê đã bắt trói ông Gioan và tống ngục vì bà Hêrôđia, vợ của người anh em ông là Philípphê, bởi ông Gioan đã nói với ông: “Ngài không được phép lấy bà ấy.” Tuy muốn giết ông Gioan, nhưng ông lại sợ dân chúng, vì họ coi ông Gioan là một ngôn sứ. Trong tiệc mừng sinh nhật Hêrôđê, con gái bà Hêrôđia đã múa trước mặt quan khách, làm Hêrôđê vui thích đến nỗi ông thề sẽ ban cho cô bất cứ điều gì cô xin. Được mẹ xúi giục, cô nói: “Xin cho con ngay tại đây, trên một chiếc đĩa, đầu ông Gioan Tẩy Giả.” Nhà vua buồn rầu, nhưng vì đã trót thề và vì các quan khách đang hiện diện, ông ra lệnh ban điều ấy, và sai người chém đầu ông Gioan trong ngục. Đầu ông được đặt trên một chiếc đĩa, mang đến trao cho cô gái, và cô đem đến cho mẹ. Các môn đệ ông đến lấy thi hài đem đi mai táng, rồi đi báo tin cho Chúa Giêsu. ~Mátthêu 14:3–12

Suy niệm: Gioan, con ông Dacaria và bà Êlisabét, chào đời khoảng sáu tháng trước Đấng Cứu Độ trần gian. Có lẽ ngài sinh ra tại Ein Karem, một thị trấn Do Thái nhỏ ở vùng nông thôn, nằm trong miền đồi núi cách Giêrusalem khoảng năm dặm về phía tây. Vùng đất chung quanh hẳn được dùng để canh tác và chăn nuôi, quy tụ quanh khu trung tâm thị trấn và một giếng nước. Một phúc lành độc đáo dành cho Gioan là khi chào đời, ngài có sự hiện diện của cả Con Thiên Chúa lẫn Mẹ Thiên Chúa. Nhiều nhà thần học Công giáo, trong đó có vị Tiến sĩ Thiên thần của Hội Thánh là Thánh Tôma Aquinô, tin rằng tuy Gioan được thụ thai trong tình trạng mắc tội nguyên tổ, ngài đã được thánh hóa trong lòng mẹ ngay sau khi Đức Trinh Nữ Maria chào bà Êlisabét, mẹ ngài, vài tháng trước khi ngài chào đời. “Khi bà Êlisabét nghe lời chào của bà Maria, thì hài nhi nhảy lên trong lòng bà…” (Luca 1:41). Việc nhảy lên trong lòng mẹ này đã được hiểu là sự thánh hóa Gioan nhờ ân sủng trước khi ngài chào đời. Sau này, Chúa Giêsu nói về Gioan: “Thật, tôi bảo anh em: trong số phàm nhân đã lọt lòng mẹ, chưa từng có ai cao trọng hơn ông Gioan Tẩy Giả” (Mátthêu 11:11).

Chúng ta không biết nhiều về thời thơ ấu của Gioan ngoài những gì được thuật lại trong Kinh Thánh: “Cậu bé lớn lên và tinh thần ngày càng vững mạnh; cậu sống trong hoang địa cho đến ngày ra mắt dân Israel” (Luca 1:80). Dù hẳn đã được cha mẹ nuôi dạy cách đạo đức trong đức tin Do Thái tại quê nhà, cuối cùng Gioan đã vào hoang địa, cách quê nhà khoảng hai mươi dặm về phía đông, để sống đời ẩn tu, cầu nguyện, thực hành việc sám hối và chuẩn bị cho sứ mạng của mình.

Sứ mạng đầu tiên của thánh Gioan là làm vị tiền hô của Chúa. Là vị ngôn sứ cuối cùng của Cựu Ước và cũng là vị ngôn sứ đầu tiên của Tân Ước, ngài nối liền hai thời kỳ để dẫn đến Đức Kitô. Sứ mạng của Gioan là đi trước Chúa Giêsu “trong tinh thần và quyền năng của Êlia, để làm cho lòng cha ông quay về với con cháu, và những kẻ bất tuân trở về với sự khôn ngoan của người công chính, nhằm chuẩn bị một dân sẵn sàng đón Chúa” (Luca 1:17). Vào khoảng những năm 27–29, Gioan được Thiên Chúa soi sáng trong hoang địa miền Giuđê và bắt đầu quy tụ các môn đệ để dạy dỗ, kêu gọi họ sám hối và làm phép rửa cho họ bằng nước. Lời rao giảng của Gioan thật quyết liệt: ngài gọi một số người là “nòi rắn độc” và đòi họ phải có những việc làm chứng tỏ lòng hoán cải. Ngài kêu gọi những người thu thuế, binh lính, các nhà lãnh đạo tôn giáo, dân chúng bình thường trong các thành, và cả Hêrôđê nữa, hãy sám hối. Nhiều người đã đáp lại.

Cuộc đời trần thế của Gioan đạt đến đỉnh cao khi ngài thấy Chúa Giêsu, Con Thiên Chúa, tiến về phía mình trong hoang địa, lúc ngài đang làm phép rửa. Gioan liền thốt lên: “Đây là Chiên Thiên Chúa, Đấng xóa bỏ tội trần gian. Chính Người là Đấng tôi đã nói tới khi bảo rằng: ‘Có một người đến sau tôi, nhưng trổi hơn tôi, vì có trước tôi.’ Tôi đã không biết Người, nhưng tôi đến làm phép rửa bằng nước chính là để Người được tỏ ra cho dân Israel… Nay tôi đã thấy và làm chứng rằng Người là Con Thiên Chúa” (Gioan 1:29–31; 34). Dù ngần ngại, Gioan đã làm phép rửa cho Chúa Giêsu; sau đó, Chúa Thánh Thần ngự xuống trên Chúa Giêsu dưới một hình dạng hữu hình, và tiếng Chúa Cha vang dội: “Đây là Con yêu dấu của Ta, Ta hài lòng về Người” (Mátthêu 3:17). Từ đó, Gioan bắt đầu lui vào hậu cảnh: “Người phải lớn lên, còn tôi phải nhỏ lại” (Gioan 3:30).

Hôm nay, Hội Thánh cử hành một trong những lễ lâu đời nhất của mình: lễ nhớ Thánh Gioan Tẩy Giả bị trảm quyết. Cũng như Gioan đã đi trước Chúa Giêsu trong việc chào đời, rao giảng và làm phép rửa, ngài cũng đi trước Chúa Giêsu trong cái chết; cái chết của ngài là hình ảnh báo trước về Đấng sẽ hiến dâng mạng sống mình làm hy lễ trên Thập Giá.

Cái chết của Gioan là hệ quả của việc ngài can đảm công bố sự thật. Lời kêu gọi sám hối của ngài hướng đến tất cả mọi người, kể cả Hêrôđê Antipa, vị tiểu vương cai trị miền Galilê và Pêrê. Mặc dù dường như vùng Gioan đang rao giảng (thung lũng sông Giođan) không nằm dưới quyền cai trị trực tiếp của Hêrôđê, ông vẫn biết rõ lời rao giảng của Gioan và việc ngài lên án mình. Vì thế, Hêrôđê đã có thể cho bắt và giam giữ Gioan.

Rất có thể Gioan đã bị giam trong một pháo đài mang tên Machaerus, do thân phụ của Hêrôđê Antipa là Hêrôđê Cả xây dựng, ở phía tây bắc Biển Chết, thuộc nước Jordan ngày nay. Cũng có thể ngài đã bị giam tại Herodium, một cung điện khác thuộc quyền kiểm soát của Hêrôđê, ngay phía nam Giêrusalem.

Hai sách Tin Mừng thuật lại câu chuyện về cái chết của Gioan: Mátthêu 14:1–12 và Máccô 6:14–29. Lời Gioan khiển trách Hêrôđê rất cụ thể. Ngài lên án cuộc hôn nhân trái luật của Hêrôđê với Hêrôđia, vợ của anh mình. Dù Hêrôđê có vẻ sợ Gioan và các môn đệ của ngài, vì Gioan được dân chúng mến mộ và lời ngài có sức mạnh, ông vẫn quyết định chiều theo lòng căm thù của Hêrôđia đối với Gioan vì ngài đã lên án bà và Hêrôđê. Vào ngày sinh nhật của Hêrôđê, con gái bà Hêrôđia, theo truyền thống được gọi là Salômê, đã múa trước mặt Hêrôđê và các quan khách, khiến ông hài lòng đến nỗi hứa sẽ ban cho cô bất cứ điều gì cô xin, dù là một nửa vương quốc của mình. Mẹ cô nhận ra cơ hội báo thù và thuyết phục con gái xin cái đầu của Gioan Tẩy Giả đặt trên một chiếc mâm. Vì yếu đuối, Hêrôđê đã làm theo.

Sau khi Gioan qua đời, Kinh Thánh kể rằng: “Các môn đệ của ông đến lấy thi hài đem đi mai táng, rồi đi báo tin cho Chúa Giêsu” (Mátthêu 14:12). Khi nghe tin, Chúa Giêsu xuống thuyền, lui riêng đến một nơi hoang vắng để cầu nguyện. Chúa Giêsu không chỉ đau buồn với nỗi đau của con người trước cái chết của người anh em họ, mà còn trực diện với thực tại về số phận của chính mình. Vì thế, thời gian cầu nguyện ấy là lúc Người canh tân cách trọn hảo lòng trung thành với Sứ Mạng mà Người được sai đến để thực hiện: hiến dâng mạng sống mình để cứu rỗi các linh hồn. Theo truyền thống, người ta tin rằng thi hài Gioan đã được mai táng tại thị trấn Sebaste, cách Giêrusalem khoảng năm mươi dặm về phía bắc. Qua nhiều thế kỷ, đã hình thành nhiều truyền thống khác nhau về những gì đã xảy ra với thủ cấp của ngài. Một số người nói rằng Hêrôđia đã chôn thủ cấp ấy trong một đống phân để giấu không cho các môn đệ của ngài tìm thấy; về sau, thủ cấp được tìm ra, được chôn trên Núi Ôliu, và ngày nay được lưu giữ tại nhà thờ San Silvestro in Capite ở Rôma, Ý. Truyền thống này, cũng như nhiều truyền thống khác, không thể xác minh được.

Khi tôn kính con người đã được Chúa chúng ta hết sức quý trọng này, chúng ta cũng tôn vinh chính Chúa. Gioan đã hiến dâng cuộc đời cho sứ mạng mà ngài được kêu gọi đảm nhận. Ngài không bao giờ nao núng và sẵn lòng đón nhận cả cái chết, chứ không lùi bước trước thánh ý Thiên Chúa. Ngài đã giới thiệu Chiên Thiên Chúa cho thế gian và dọn đường cho Chúa Giêsu bằng lời rao giảng, phép rửa sám hối và cái chết của mình, một cái chết báo trước chính cái chết của Chúa Giêsu. Khi suy ngẫm về cuộc đời Thánh Gioan, anh chị em hãy đặc biệt suy xét việc ngài hết lòng dấn thân, quên mình hiến dâng cho sứ mạng đã lãnh nhận. Ở những nơi anh chị em nhận thấy mình còn do dự trong cuộc sống, hãy noi gương Thánh Gioan Tẩy Giả và cầu xin cho mình biết thể hiện lòng can đảm cùng sự kiên quyết của ngài trong việc chu toàn thánh ý Thiên Chúa.

Lời nguyện: Lạy Thánh Gioan Tẩy Giả, ngài đã được trao một sứ mạng thánh thiêng và được thánh hóa ngay trong lòng mẹ để chuẩn bị cho sứ mạng ấy. Ngài không bao giờ đi chệch khỏi ơn gọi của mình và luôn chỉ đường đến với Đức Kitô, Đấng Cứu Độ mọi người. Xin cầu cho con, để con có được lòng can đảm như ngài và lòng kiên quyết chu toàn bổn phận, bất kể phải trả giá nào. Lạy Thánh Gioan Tẩy Giả, xin cầu cho con. Lạy Chúa Giêsu, con tín thác vào Chúa.

Bài suy niệm trích từ:

Các Thánh và các ngày lễ trong Năm Phụng vụ
Tập Một–Bốn


Đọc thêm:

Các Thánh & các ngày lễ Công giáo

Bách khoa toàn thư Công giáo

Hạnh các Thánh của Butler

Văn hóa Công giáo

Catholic Exchange

Ngọn lửa Công giáo

Thông tấn xã Công giáo

Phần riêng các Thánh

Wikipedia

Các Thánh A–Z>>>


(Bản ngắn)

Ngày 29 tháng 8: Cuộc thương khó của Thánh Gioan Tẩy Giả, Tử đạo—Lễ nhớ

Khoảng năm 1 trước Công nguyên–khoảng năm 30
Thánh bổn mạng của phép rửa, những người buôn chim, những người trở lại đạo, đời sống đan tu, đường cao tốc, thợ in, thợ may, chiên con và tù nhân
Được khẩn cầu để chống lại bệnh động kinh, chứng co giật, mưa đá và chứng co thắt
Được tuyên thánh trước khi Bộ Phong Thánh được thành lập

Gioan, con ông Dacaria và bà Êlisabét, có lẽ đã chào đời tại Ein Karem, thuộc miền đồi núi cách Giêrusalem năm dặm về phía tây, khoảng sáu tháng trước khi Chúa Giêsu giáng sinh. Hiện diện khi ngài chào đời có Con Thiên Chúa và Mẹ Thiên Chúa. Thánh Tôma Aquinô và các nhà thần học Công giáo khác tin rằng Gioan đã được thánh hóa ngay trong lòng mẹ, ngay sau khi Đức Trinh Nữ Maria chào mẹ ngài (Luca 1:41).  Những gì chúng ta biết về thời thơ ấu của Gioan được ghi lại trong Luca 1:80: “Cậu bé lớn lên và nên vững mạnh trong tinh thần, và sống trong hoang địa cho đến ngày ra mắt dân Israel.” Được nuôi dạy như một người Do Thái đạo hạnh, cuối cùng Gioan đã vào hoang địa để cầu nguyện, thực hành việc sám hối và chuẩn bị cho sứ mạng của mình.

Trước hết, Gioan là vị tiền hô của Chúa. Là vị ngôn sứ cuối cùng của Cựu Ước và vị ngôn sứ đầu tiên của Tân Ước, ngài là nhịp cầu dẫn đến Đức Kitô. Vào khoảng từ năm 27 đến năm 29, Gioan đã quy tụ các môn đệ thuộc mọi thành phần xã hội; ngài giảng dạy, kêu gọi họ sám hối và làm phép rửa cho họ bằng nước. 

Cuộc đời trần thế của Gioan đạt đến đỉnh cao khi Chúa Giêsu tiến đến trong lúc ngài đang làm phép rửa. Gioan thốt lên: “Đây là Chiên Thiên Chúa, Đấng xóa tội trần gian. Chính Người là Đấng tôi đã nói tới khi bảo rằng: ‘Có một người đến sau tôi, nhưng trổi hơn tôi, vì có trước tôi.’ Tôi đã không biết Người, nhưng tôi đến làm phép rửa bằng nước là để Người được tỏ ra cho dân Israel… Nay tôi đã thấy và làm chứng rằng Người là Con Thiên Chúa” (Gioan 1:29–31; 34). Sau khi Gioan miễn cưỡng làm phép rửa cho Chúa Giêsu, Chúa Thánh Thần ngự xuống trên Chúa Giêsu dưới hình chim bồ câu, và tiếng Chúa Cha vang dội: “Đây là Con yêu dấu của Ta, Ta hài lòng về Người” (Mátthêu 3:17). Từ đó, cuộc đời Gioan lui về phía sau: “Người phải lớn lên, còn tôi phải nhỏ lại” (Gioan 3:30).

Lễ nhớ Thánh Gioan Tẩy Giả bị trảm quyết báo trước việc Chúa Giêsu hiến dâng mạng sống làm hy lễ trên Thập Giá. Cái chết của Gioan là hệ quả của việc ngài can đảm công bố sự thật. Ngài đã lên án Hêrôđê Antipa, vị tiểu vương cai trị Galilê và Pêrê, vì cuộc hôn nhân trái luật của ông với bà Hêrôđia, vợ của anh em ông. Hêrôđê đã dùng quyền lực của mình để bắt và giam cầm Gioan.

Hai sách Tin Mừng thuật lại câu chuyện về cái chết của Gioan: Mátthêu 14:1–12 và Máccô 6:14–29. Dù Hêrôđê dường như e sợ uy tín của Gioan trong dân chúng và những lời nói đầy sức mạnh của ngài, ông vẫn chiều theo lòng thù ghét Gioan của bà Hêrôđia. Vào ngày sinh nhật của Hêrôđê, con gái bà Hêrôđia, theo truyền thống được gọi là Salômê, đã múa trước mặt Hêrôđê và các thực khách, khiến ông hài lòng đến nỗi hứa sẽ ban cho cô bất cứ điều gì cô xin, dù là nửa vương quốc của mình. Thấy cơ hội báo thù đã đến, bà Hêrôđia thuyết phục Salômê xin cái đầu của vị Tẩy Giả đặt trên một chiếc đĩa. 

Sau khi Hêrôđê nhu nhược chiều theo lời xin và sai chém đầu Gioan, Kinh Thánh kể rằng: “Các môn đệ của ông đến lấy thi hài và mai táng; rồi họ đi báo tin cho Chúa Giêsu” (Mátthêu 14:12). Sau đó, Chúa Giêsu lui vào nơi hoang vắng để cầu nguyện. Đau buồn trước cái chết của người anh em họ, Chúa Giêsu đối diện với chính số phận của mình. Trong cầu nguyện, Người tái khẳng định lòng trung thành với Sứ Mạng hiến mạng sống để cứu rỗi các linh hồn. Có thể Gioan đã được an táng tại Sebaste, cách Giêrusalem năm mươi dặm về phía bắc. Truyền thống kể rằng đầu của ngài được lưu giữ tại nhà thờ San Silvestro in Capite ở Rôma, nhưng không thể xác nhận điều này.

Lạy Thánh Gioan Tẩy Giả, ngài đã được trao một sứ mạng thánh thiêng và được thánh hóa ngay trong lòng mẹ để chuẩn bị cho sứ mạng ấy. Ngài luôn chỉ đường đến với Đức Kitô, Đấng Cứu Độ mọi người. Xin cầu cho con cũng có được lòng can đảm và quyết tâm ấy để chu toàn bổn phận của mình, bất kể phải trả giá nào. Lạy Thánh Gioan Tẩy Giả, xin cầu cho con. Lạy Chúa Giêsu, con tín thác vào Chúa.

Trở lại phiên bản đầy đủ