Tagalog

Kabanata 2 – Ang Diyos at ang Kanyang Nilikha

Bumalik sa Talaan ng mga Nilalaman

Iisang Diyos

 Natatangi ang Diyos; iisa lamang ang Diyos: “Ipinahahayag ng pananampalatayang Kristiyano na ang Diyos ay iisa sa kalikasan, substansiya, at esensiya” (Katekismong Romano, I. 2, 2.). (CCC #200) 

Ang karaniwang tanong ay kung ang Diyos ay Isa o Tatlo.  Ang sagot sa dalawa ay “oo.”  Siya ay Isa at Siya ay Tatlo.  Iisang Diyos, iisang kalikasan, iisang substansiya, ngunit tatlong banal na Persona.  Ang pinakamainam na paraan upang maunawaan ito ay tingnan ito mula sa pananaw ng isang pamilya.  Isipin ang isang pamilyang may ganap na pagmamahalan at ganap na pagkakaisa.  Siyempre, posible lamang ito sa Langit sapagkat nabubuhay tayo sa isang mundong nahulog sa kasalanan.  Ngunit subukan mo lamang itong isipin.  Isang pamilyang may ganap na pagmamahalan, ganap na pagkakasundo, ganap na pagkakaisa, at iba pa.  Bukod dito, isipin mong ang bawat isa ay ganap na kaisa ng kalooban ng Diyos.  Ganap na nalalaman, nauunawaan, pinipili, at isinasabuhay ng bawat kasapi ang kalooban ng Diyos.  Ngayon, sabihin nating ang pamilyang ito ay ang pamilyang Johnson.  Masasabi mong iisa itong pamilya ngunit ang iisang pamilyang ito ay binubuo ng mga indibidwal na kasapi.  Magkakaibang tao.  Ngunit ang bawat tao ay kasapi ng iisang pamilyang Johnson, at ang iisang pamilyang iyon ay ganap sa lahat ng bagay.

Alam kong halos imposibleng isipin ang isang ganap na pamilya sa mundong ito.  Maging ang pinakamabubuting pamilya ay palaging may mga hindi pagkakasundo at suliranin.  Ngunit kung susubukan mong isipin ang huwarang ito, marahil ay maaari mong maunawaan kahit paano ang kalikasan ng Diyos sa pamamagitan ng paghahambing.

May isang bagay na hindi lubos na naipapakita ng paghahambing na ito.  Ang pamilyang Johnson ay magiging isa lamang sa maraming pamilya sa ating mundo.  Ngunit ang pamilya ng Santisima Trinidad ang kaisa-isang banal na pamilya.  Ang Santisima Trinidad ang tanging pamilyang nagtataglay ng kalikasang banal.  Hindi mabilang ang mga pamilya ng tao na nagtataglay ng kalikasang pantao.  Kaya, pagnilayan ang mga sumusunod upang maging mas malinaw ito:

Ang tatlong Persona ng Santisima Trinidad lamang ang tatlong nagtataglay ng iisang kalikasang banal.

–Ganap ang Kanilang pagmamahalan sa isa’t isa. 

–Bawat Isa sa Kanila ay may gayunding ganap na kaalaman sa Katotohanan. 

–Bawat Isa sa Kanila ay nagtataglay ng iisang ganap na kalooban ng pag-ibig na nakaugat sa Kanilang ganap na kaalaman sa Katotohanan.  

Samakatuwid, ang tatlo ay may iisang esensiya, kalikasan, at pag-iral.  Sila ay iisa at kasabay nito ay nananatiling tatlo.

Tatalakayin pa natin ito sa mga susunod na pagninilay, ngunit sa ngayon ay naipakilala na sa atin ang konseptong ito.


Ang Pangalan ng Diyos

“Ngunit,” sabi ni Moises sa Diyos, “kung pupunta ako sa mga Israelita at sasabihin sa kanila, ‘Isinugo ako sa inyo ng Diyos ng inyong mga ninuno,’ at itanong nila sa akin, ‘Ano ang Kanyang pangalan?’ ano ang sasabihin ko sa kanila?” Sumagot ang Diyos kay Moises: Ako ay Ako. Pagkatapos ay idinagdag Niya: Ito ang sasabihin mo sa mga Israelita: Isinugo ako sa inyo ni AKO. (Ex 3:13–15) 

Ano kaya ang pakiramdam kung ang pangalan mo ay “Ako ay Ako”? Napakalalim nito. Sa katunayan, napakalalim nito kaya sa Diyos lamang maaaring iukol ang pangalang ito. Ito ang pangalang ibinigay ng Diyos sa Kanyang sarili at ipinahayag kay Moises upang makilala ng lahat. Ito ang esensiya ng Diyos, ang Kanya mismong pag-iral, ang Kanyang kalikasan. Ito ang Kung Sino Siya!

Ipinaliliwanag ito ng Katekismo sa pamamagitan ng mahiwagang pananalita:   

Ang Diyos ang kapuspusan ng Pag-iral at ng bawat kaganapan, walang pinagmulan at walang hanggan. Tinatanggap ng lahat ng nilalang mula sa Kanya ang lahat ng kung ano sila at kung ano ang mayroon sila; ngunit Siya lamang ang Kanya mismong pag-iral, at mula sa Kanyang sarili ang lahat ng kung ano Siya. (#213)  

Kung gayon, ano nga ba ang ibig sabihin nito? Tama! Ang tanong ang siyang sagot! Ha? Nakalilito ba? Sa katunayan, hindi naman talaga ito nakalilito; sa halip, isa itong malalim na hiwaga. Ito MISMO ang kalikasan at esensiya ng Diyos. Ang Umiral. Ang magkaroon ng pag-iral. Ang maging pag-iral mismo. Ang umiral na sa tuwina. At kapansin-pansin na ang pangalan ng Diyos ay tila isang pagtangging magkaroon ng pangalan.  Para bang sinasabi ng Diyos, “Tingnan mo, hindi Ako maaaring bigyan ng pangalan. Ang Aking esensiya AY KUNG SINO AKO, at sa ganitong paraan AKO makikilala.”

Oo, nakalilito pa rin. Pero ayos lang iyon. Marahil ay sapat nang maunawaan natin na ang Diyos ay hindi talaga maaaring pangalanan, ngunit kung susubukan natin, haharap tayo sa isang malalim na misteryo. Ito ang misteryo ng Kanyang kalikasan. At sa Langit lamang ito mauunawaan nang wasto. Ngunit sa ngayon, ginagawa natin ang ating makakaya.

Ano pa ang masasabi natin tungkol sa Diyos batay sa Kanyang pangalan? Na Siya ay matatag, palagian, hindi nagbabago, ang kapuspusan at pinagmumulan ng lahat ng pag-iral, ang simula at wakas ng lahat ng pag-iral, ang Katotohanan at pinagmumulan ng lahat ng katotohanan, at marami pang iba. Ang natitira pa nating mga pagninilay sa Kredo ay dapat makatulong sa atin upang mas malalim na makapasok sa misteryong ito ng diwa at kalikasan ng Diyos.

Ngayon, tingnan natin nang mas malapitan ang Diyos bilang Ama.


Ama

Nang tayo ay bininyagan, bininyagan tayo HINDI sa mga pangalan (maramihan) ng Ama, Anak at Espiritu Santo. Sa halip, bininyagan tayo sa pangalan (isahan) ng Ama, Anak at Espiritu Santo. Ang Santatlong ito ay iisa. Ngunit ang mga Persona ng Diyos ay magkakaiba rin. Kaya tingnan natin iyan.

Sino ang Diyos Ama? Bakit natin Siya tinatawag na “Ama?” Una sa lahat, ang Diyos Ama ay hindi lalaki ni babae. Ang Diyos Ama ay purong Espiritu mula sa walang hanggan. Ngunit kapwa ang isang ama at isang ina sa lupa ay sumasalamin sa iba’t ibang aspeto ng Diyos. Ipinakikita nito na ang Diyos Ama nga ang pinagmumulan ng lahat ng pagiging magulang. Ang pinagmumulan ng lahat ng pagsisilang. Ang pinagmumulan ng lahat ng umiiral. At hindi lamang Siya ang pinagmumulan ng pisikal na daigdig, hindi lamang ang pinagmumulan ng sangkatauhan, kundi ang pinagmumulan din ng lahat ng mabuti at maganda sa sangkatauhan. Siya ang pinagmumulan ng pag-ibig, paglalambing, pagkalinga, katapatan, awtoridad, at iba pa. Ang Diyos Ama ang pinagmumulan ng lahat.

Dapat din nating maunawaan na sa pagtawag sa Diyos bilang Ama, inihahayag ni Hesus ang lubhang personal na katangian ng banal na Personang ito. ANG Ama ay aking Ama, iyong Ama, ating Ama. Siya ay iisang Ama. Ang tanging Ama. Ang Ama ng lahat. Ngunit ang mahalaga rito ay ang personal na katangian ng Diyos. At ito ang personal na katangian ng isang Diyos na ating pinagmumulan, nagtataguyod at tanging sandigan. Oo, mahiwaga rin ito. Huwag mag-alala. Sikapin mo lamang na maunawaan ang abot ng iyong makakaya at manatiling bukas. Unti-unti, mauunawaan mo rin ito.

Isa pang tanong ay kung bakit natin Siya tinatawag na “Him” (Siya, na panlalaki) at hindi “IT” (ito) o ang Magulang sa Langit? Sapagkat “Ama” ang salitang ginamit ni Hesus nang ihayag Niya Siya sa atin. Tinawag ni Hesus ang Diyos na Ama. Kaya bakit ito ginawa ni Hesus? Bakit Siya gumamit ng larawang panlalaki? Hindi natin tiyak. Kailangan natin Siyang tanungin sa Langit. Ngunit ito ang pananalitang ginamit Niya, kaya ito rin ang ginagamit natin. Hindi ito sa anumang paraan paghamak sa mga ina. Hindi nito binabawasan o minamaliit ang tungkulin ng isang ina. Ito lamang ang inihayag ni Hesus at ang pananalitang ginamit Niya. Ngunit may dahilan kung bakit Niya ito ginamit. Marahil, sa isang banda, ito ay dahil sa Kanyang walang-hanggang plano ng kaligtasan, magkakaroon tayo ng isang bagong espirituwal na ina. Ibibigay sa atin ang Ina ni Hesus, ang Ina ng Diyos, bilang ating ina. Kaya, kasama si Maria bilang ating Ina at Ina ng lahat ng Nabubuhay, mayroon din tayong Diyos bilang ating Ama. Walang alinlangang hindi ito ang tanging dahilan kung bakit inihahayag sa atin ang Diyos bilang “Ama,” ngunit sapat na ito sa ngayon para sa layunin natin.

Ang Diyos ay hindi lamang “Ama,” Siya rin ang “Makapangyarihan sa lahat.”


Makapangyarihan sa lahat

Mayroon bang anumang hindi kayang gawin ng Diyos? Mayroon bang anumang hindi saklaw ng Kanyang kapangyarihan? Siya ay tinatawag na kaisa-isang may walang-hanggang kapangyarihan. Ang Makapangyarihan sa lahat. Kaya simple ang sagot. Wala. Walang anuman ang hindi saklaw ng kapangyarihan ng Diyos.

“Pero sandali lang,” baka sabihin mo! Siyempre, madaling maniwala na ang Diyos na Makapangyarihan sa lahat ang lumikha ng lahat ng bagay, nagpapanatili sa pag-iral ng lahat, at kayang pawiin ang pag-iral ng lahat sa isang kisapmata. Nauunawaan ko ang gayong kapangyarihan. Pero paano naman ang lahat ng pagdurusa sa mundong ito? Bakit napakaraming pagdurusa? At kung talagang Makapangyarihan sa lahat ang Diyos at kasabay nito ay Lubos na Mapagmahal, bakit hindi pa Niya ito nilulutas? Bakit hindi na lang Niya alisin ang lahat ng pagdurusa sa isang pag-iisip lamang? Kung Siya ang Makapangyarihan sa lahat, hindi ba Niya ito kayang gawin? Hindi ba nararapat Niyang gawin ito? Hindi ba kailangan Niyang gawin ito?

Oo, kaya Niya itong gawin, nararapat Niyang gawin ito, at kailangan Niyang gawin ito kung Siya ang Makapangyarihan sa lahat at Lubos na Mapagmahal. Ngunit kung itinatanong mo ito, may hindi ka napapansin: GINAWA NA Niya ito! Totoo, maaaring madaling hindi mapansin ng ilan ang puntong ito. Maaari tayong tumingin sa paligid at makakita ng mga taong nagdurusa. Nakikita natin ang karamdaman, ang pagkawala ng mga mahal sa buhay, di-makatarungang pag-uusig, trahedya, at iba pang katulad nito. Maaari tayong humantong sa konklusyon na malayo ang Diyos at hindi Niya ginagamit ang Kanyang Walang-hanggang Kapangyarihan! Ngunit ginamit na Niya ito at patuloy Niya itong ginagamit sa paraang napakalalim, napakamakahulugan, napakahiwaga, at napakaganap na madali itong hindi mapansin kapag itinatanong natin ito. Paano Niya ginamit ang Kanyang Walang-hanggang Kapangyarihan sa harap ng tanong tungkol sa pagdurusa? Ang Sagot ay si Hesus, ang Kanyang banal na Anak. Naganap ito sa pamamagitan ng Kanyang pagdurusa, kamatayan, at muling pagkabuhay. Ito ang sagot na ibinigay ng ganap at walang-hanggang Kapangyarihan ng Ama.

Tatalakayin pa ito nang mas malalim sa mga bahagi tungkol sa kamatayan at muling pagkabuhay ni Hesus. Ngunit sa ngayon, sapat nang sabihin na ibinigay ng Makapangyarihan sa lahat ang ganap na sagot sa pagdurusa sa Persona ng Kanyang Anak. Ngunit bago natin ito talakayin, manatili muna tayo sa kalikasan at diwa ng Ama at pagnilayan ang Kanyang paglikha bilang Maylikha ng Langit at Lupa.


Maylikha ng Langit at Lupa

Isa sa mga paksang pinakakinahuhumalingang talakayin ng mga bata, maniwala ka man o hindi, ay ang paglikha ng Sansinukob. Sa sandaling marinig nila ang kuwento nina Adan at Eba at pagkatapos ay matutuhan din ang tungkol sa mga dinosauro, nagsisimula nang gumana ang kanilang murang isipan. “Nilikha ba ng Diyos ang mga dinosauro?” ang madalas nilang itanong. Nabibighani ang mga bata sa mga tanong at sagot tungkol sa paglikha ng mundo, kina Adan at Eba, sa mga dinosauro at mga taong naninirahan sa kuweba, at iba pa. Ngunit hindi lamang mga bata ang naaakit sa paksang ito! Pinupukaw rin nito ang pag-uusisa ng mga tao sa lahat ng edad. 

Kadalasan, isa sa mga pinakanakalilitong tanong na lumilitaw tungkol sa paglikha ng Sansinukob ay may kinalaman sa mga salaysay tungkol kina Adan at Eba at sa pitong araw ng paglikha. Dalawang magkaibang salaysay ng paglikha ang mga ito. Ang suliranin ay tila hindi sila umaayon sa agham. At tila nagkakasalungatan pa ang mga ito. Kaya ano ba talaga ang paliwanag? Ano ang pinaniniwalaan natin? May tunay bang pagkakasalungatan? Maaari kayang nagkamali ang Bibliya? Mahuhusay na tanong ang mga ito na nararapat sagutin nang maingat at tumpak.

Una sa lahat, mahalagang bigyang-diin na ang dalawang salaysay ng Paglikha sa Bibliya ay isinulat gamit ang isang tiyak na estilong pampanitikan. Hindi isinulat ang mga ito sa paraang ginagamit sa pagsulat ng isang aklat sa agham. Hindi nilayon ang mga ito na maging literal at makatotohanang pagsasalaysay ng paglikha ng mundo mula sa isang pananaw na pawang siyentipiko. Gayunman, dapat din nating sabihin na 100% na totoo ang mga ito. Totoo ang mga ito sapagkat malinaw nilang ipinahahayag ang lahat ng nilayon ng banal na manunulat at ng Espiritu Santo na ipahayag sa atin.

Layunin ng dalawang salaysay na ito na ihayag ang ilang pangunahing katotohanan ng ating pananampalataya. Narito ang ilan sa mga katotohanang iyon:

Ang Diyos ang Maylikha—Nilikha ng Diyos ang lahat ng bagay mula sa wala. Ito ay isang katotohanan ng ating pananampalataya at lubos ding kaayon ng lahat ng datos ng agham. Maging ang agham ay kumikilala sa teorya ng Big Bang bilang isang lubhang kapani-paniwalang paliwanag sa pagkalikha ng daigdig. Sinusuportahan ng Big Bang ang ideya na may isang “panahon” bago pa nagkaroon ng panahon. At pagkatapos, biglang nagkaroon ng isang “Pagsabog!” sa isang dahilang hindi pa lubos na maipaliwanag ng agham lamang. Isang simula, ang pagsisimula ng paggalaw, panahon, paglawak…at nagsimula ang Sansinukob. Ang mahalaga rito para sa ating pananampalataya ay ang Diyos ang pinagmulan at bukal ng Sansinukob at nilikha Niya ang lahat ng bagay mula sa wala.

Ang paglikha ay gawa ng buong Santisima Trinidad—Bagaman hindi tahasang inihayag sa mga salaysay ng paglikha ang pagkaunawa sa Ama, Anak at Espiritu Santo, ang Trinidad ay makikita at nahahayag pa rin sa isang mahiwagang paraan sa gawa ng paglikha. Nagsalita ang Diyos at ang Espiritu ay umaaligid sa ibabaw ng tubig. Inihahayag nito ang Ama at ang Espiritu. At ang katotohanang nahulog ang Sansinukob mula sa orihinal nitong kalagayan ng kawalang-sala ay nagpapakita ng pangangailangan sa isang Manunubos—ang Diyos Anak. Kaya naman, ipinakikilala ang Trinidad sa isang mahiwaga at natatagong paraan mula pa sa simula ng panahon.

Nilikha ng Diyos ang Sansinukob upang ipamalas ang Kanyang kaluwalhatian—Bakit lumikha ang Diyos? Sa mahigpit na pakahulugan, hindi Niya ito kinailangang gawin. Ngunit malaya Niyang piniling lumikha sa Kanyang Karunungan, at nagbunga ito ng pagpapamalas ng Kanyang kaluwalhatian. Nakikita natin ang karilagan ng Diyos sa Kanyang nilikha, at nasasalamin ang Diyos sa Kanyang nilikha. Lalong totoo ito sa pagkalikha sa tao.

Ang daigdig ay may kaayusan at mabuti—Isang mahalagang konseptong dapat maunawaan mula sa mga salaysay ng paglikha ay na ang daigdig ay mabuti at may ganap na kaayusan at disenyo. Makikita ang kabutihang ito sa lahat ng bahagi ng pisikal na Sansinukob. Muli, lalo itong nakikita sa likas na kabutihan ng tao.

Ang pagkahulog—Sa pamamagitan ng malayang kalooban ng ating mga unang magulang, pumasok sa daigdig ang kaguluhan at kasalanan. Nagbunga ito ng pagkahulog ng buong sangnilikha mula sa kalagayan ng orihinal na kawalang-sala na siyang orihinal na disenyo ng Diyos. Ang kalagayang ito ng pagkahulog ay nakaaapekto sa lahat ng bahagi ng nilikha ng Diyos at nagdudulot ng pangangailangan sa pagpapanumbalik at pagtubos. Ngunit ang mahalaga rito ay hindi bahagi ng plano ng Diyos ang kalagayang ito ng pagkahulog. Bunga ito ng malayang kalooban ng tao.

Kaya pag-ugnayin ang mga salaysay ng Paglikha at ang mga natuklasan ng agham upang magkaroon tayo ng mas malalim na pag-unawa sa simula ng panahon at simula ng Sansinukob. At, siyempre, ang pinakamahalagang bahagi ng paglikha ay ang paglikha sa Tao.


Paglikha sa Tao ayon sa Imago Dei—(Larawan ng Diyos)

Nilikha tayo ayon sa larawan at wangis ng Diyos. Ano ang ibig sabihin nito? Nangangahulugan ito na sa lahat ng nilikha, ang tao ay nagtataglay ng isang natatangi at banal na katangiang wala sa iba pang nilikha. Tanging ang sangkatauhan lamang ang nilikha ayon sa imago dei—ang larawan ng Diyos. Malinaw itong makikita sa ating pag-unawa sa kahulugan ng pagiging isang persona. Walang ibang nilalang na may buhay—ni aso, pusa, puno, o isda—ang nakikibahagi sa kaloob na ito ng pagiging isang persona.

Ano ang ibig sabihin ng pagiging isang persona? Upang maunawaan ito, kailangan muna nating malaman kung sino pa ang isang persona. May tatlong uri ng mga persona. May mga personang tao, mga personang anghel at mga personang banal. Ibig sabihin: mga tao, mga anghel at ang Diyos. Ang mga natatanging katangiang kaakibat ng dignidad ng pagiging isang persona ay ang kaloob na talino at malayang kalooban.

Alam ko na ang sasabihin ng ilan: “May talino at kalooban ang aso ko!” Totoo, ang mga hayop ay maaaring “makaalam” at “magpasya” sa isang takdang antas. Ngunit ang kakayahan nilang mag-isip at magpasya ay may kalikasang lubhang naiiba sa taglay ng mga tao, mga anghel at Diyos. Ang tatlong huling nabanggit lamang ang may kakayahang lubos na makilala ang sarili, mamahala sa sarili, magmahal nang may pagsasakripisyo at magkaroon ng malalim na espirituwal na pakikipag-isa sa isa’t isa. Walang ganitong kakayahan ang mga hayop. Nakaaalam sila sa diwang nakaaalala sila, natututo at nakakikilos ayon sa likas na udyok. Maaari pa nga silang makaranas ng emosyon at damdamin sa isang takdang antas. Ngunit hindi ito nangangahulugang kaya nilang tunay na “makilala” ang iba. Hindi nila kayang malaman at maunawaan ang kalikasan ng realidad, maunawaan ang kabutihan ng Diyos at ng iba, at iba pa. At hindi nila kayang magmahal alang-alang sa pag-ibig mismo—ang malayang pag-aalay ng sarili sa paraang tunay na mapagsakripisyo. Hindi nila kayang magbigay, nang may pagmamahal, sa antas ng karidad. At hindi nila kayang makilala at mahalin ang Diyos. Paumanhin sa mga mahilig sa aso…ganyan talaga!

Bilang mga persona, tayo, ang mga anghel at ang Diyos ay pawang may kakayahang pumasok sa isang ugnayan ng tunay na pakikipag-isa sa iba sa pamamagitan ng paggamit ng ating talino at malayang kalooban. Ang kakayahang ito na makipag-isa at makipag-ugnayan ang nagbibigay-daan upang maisabuhay natin ang ating dignidad at bokasyon. Nilikha tayo para sa pakikipag-isang ito, at sa katunayan, ito ang pinakadiwa ng Langit! Ito ay pag-iral sa ganap na pakikipag-isa, pagkakaisa at pag-ibig, na kaisa ng Diyos at ng lahat ng iba pang kaisa ng Diyos. Ito ay isang ugnayan, isang buklod at isang pagiging iisa. Ito ang pinakakahulugan ng pagiging nilikha ayon sa larawan at wangis ng Diyos. Ito ang ating kakayahang nakapaloob sa dignidad ng pagiging mga persona. Siyempre, ang Diyos lamang ang ganap na nakakakilala at nagmamahal. Ngunit hindi nito binabago ang katotohanang may kakayahan pa rin tayong gawin ang dalawang ito.

Susunod nating titingnan ang katotohanang isa sa mga pinakanatatanging katangian ng tao ay ang pag-iisa niya sa materyal at espirituwal na mga daigdig sa kanyang pagkatao.


Ang Pagkakaisa ng Katawan at Kaluluwa

Kung gayon, ang mga anghel ay mga purong espiritu, ngunit ang mga tao ay kapwa katawan at espiritu. Maaaring nakalilito ito, ngunit totoo ito. Subalit may panganib na isipin nating tayo, bilang mga tao, ay bahaging katawan lamang at bahaging espiritu. Isang halong 50/50. At paano naman kapag namatay tayo? Hindi ba namamatay ang ating katawan ngunit patuloy na nabubuhay ang ating espiritu? Kung gayon, nagiging mga anghel ba tayo? Magagandang tanong ang mga ito na madaling masasagot kung nauunawaan natin kung ano ang kahulugan ng pagiging tao at kung paano tayo nilikha ng Diyos.

Ang pagiging tao ay nangangahulugang tayo ay 100% katawan at 100% espiritu. At ang dalawang ito ay hindi lamang dalawang bahagi ng ating pagkatao. Sa halip, ang dalawang katangiang ito na taglay natin ay lubos na nagkakaisa sa paraang, sa wika ng pilosopiya, sinasabi nating ang kaluluwa ang porma ng katawan. Ang kaluluwa ay nililikha ng Diyos sa sandali ng paglilihi sa atin at iniuugnay sa katawan sa paraang ang pagkakaisa ng dalawang ito ang bumubuo sa iisang kalikasan ng tao. Kaya kapansin-pansing ang sangkatauhan ang nagsisilbing tulay sa pagitan ng materyal at espirituwal na mga daigdig. Nagkakaisa sa atin ang dalawang daigdig. At siyempre, iyan ang dahilan kung bakit ang pagtubos sa daigdig ay pinag-iisa kay Hesus.

Dapat ding banggitin na kung minsan ay nagsasalita tayo tungkol sa kaluluwa bilang isang bagay na naiiba sa espiritu. Kung minsan din ay nagsasalita tayo tungkol sa puso bilang higit pa sa isang pisikal na bagay lamang. Sa paglipas ng panahon, ginamit ng iba’t ibang pilosopo at teologo ang mga katagang ito sa iba’t ibang paraan. Ngunit sapat nang sabihin na ang “kaluluwa,” “espiritu” at “puso” ay karaniwang maaaring gamitin nang salitan upang tukuyin ang mga di-materyal na aspekto ng ating kalikasan bilang tao.

Mula sa pagkaunawang ito sa pagkakaisa ng katawan at kaluluwa, tutungo rin tayo sa pagkakaisa ng lalaki at babae.


Lalaki at Babae

Ang pagiging kapupunan ng isa’t isa ang susi! Ang katotohanang magkaiba ang mga lalaki at babae ay napakalinaw kaya karaniwan itong nagdudulot ng ngiti kapag binibigkas. Kahit mga bata ay alam ito. Karaniwang may sariling paraan ng paglalaro ang mga batang lalaki at iba naman ang sa mga batang babae. At napapansin nila ang pagkakaiba.

Ang panganib ay ito: kung minsan, ang mga pagkakaiba ng lalaki at babae ay inaabuso at pinalalabis hanggang sa masira ang layunin at disenyo ng Diyos para sa dalawang kasarian. Ayon sa ilang estereotipo, ang mga lalaki ay maaaring maging “mapagdomina” at “mapaniil,” samantalang ang mga babae ay maaaring maging “labis na emosyonal” at “maramdamin.” Kapag nabaluktot ang pagkababae o pagkalalaki, nababaluktot din ang posibilidad ng pagkakaisa nila.

Kung paanong nilikha tayong may katawan at kaluluwa, at ang katawan at kaluluwang iyon ay bumubuo sa iisang tao, gayundin naman, ang lalaki at babae ay dapat magkaisa at “maging isa.” Hindi “isa” sa diwang hindi na sila dalawa, o hindi na sila magkahiwalay na mga persona, kundi isa sa diwang kaya nilang magkaisa sa paraang nagpupuno sa isa’t isa, bilang ganap na “katuwang” ng isa’t isa. Bumubuo sila sa pag-aasawa ng isang buklod na hindi mapaghihiwalay, na sumasalamin at nakikibahagi sa pagkakaisang tinatawag tayong lahat na makibahagi sa Santatlo.

Ang mahalagang punto rito, para sa pagninilay na ito, ay ang maunawaang dinisenyo at nilikha ng Diyos ang sangkatauhan bilang lalaki at babae. Bahagi ito ng ating kalikasan. At mayroon itong layuning dapat nating hanapin, tuklasin at isabuhay.

At ang disenyong ito ay nilayong isabuhay sa simula sa kalagayan ng orihinal na paraiso.


Ang Orihinal na Paraiso

Nilikha ng Diyos ang sangkatauhan upang mamuhay sa isang ganap na paraiso ng kapayapaan, pagkakasundo at pakikipagkaisa sa Diyos. Ito ang orihinal na “Langit,” wika nga. Tinatawag ito sa Genesis na Halamanan ng Eden.

Sa lugar na ito, wala sana ang anumang kaakibat ng ating kalikasang sugatan ng pagkakasala. Walang karamdaman, sakit o pagdurusa. Walang kasalanan, alitan o kalungkutan. Isa sana itong pisikal na lugar na tirahan nina Adan at Eva, ang ating mga unang magulang. Tunay itong lugar. Sa lugar na ito, wala sanang pagbaluktot sa kalikasan ng tao. Ibig sabihin, hindi umiiral doon ang mga epekto ng tinatawag nating “konkupisensiya.” Ang konkupisensiya ay ang kaguluhang nararanasan nating lahat sa loob ng ating kaluluwa na tumutukso sa ating kumilos nang salungat sa ating dignidad. Ito ang pagbaluktot ng ating mga damdamin, mga pagnanasa, pag-iisip at kalooban. Wala ang mga pakikibakang ito sa orihinal na paraisong ito sa lupa.

Makikita natin sa dakong huli kung paanong ang bagong Langit, na binuksan sa pamamagitan ng buhay, kamatayan at muling pagkabuhay ni Jesus, ay higit na mabuting lugar kaysa maging sa orihinal na paraisong ito. Ngunit sa ngayon, kailangan lamang nating kilalanin ang orihinal na “kalagayan ng kabanalan at katarungan” na nilayon ng Diyos.

Mula roon ay naroon ang malungkot na katotohanan ng pagkahulog ng tao sa kasalanan.


Ang Pagkahulog ng Tao sa Kasalanan

Kung aasa lamang tayo sa sarili nating pagninilay, hindi natin mauunawaan at makikilala nang wasto at lubusan ang katotohanan ng kasalanan. Lalo itong totoo sa kasalanang orihinal, ngunit totoo rin ito sa personal na kasalanan. Kailangan natin ang banal na paghahayag upang mabigyang-liwanag ito. Ngunit kapag nabigyang-liwanag na ito, nagiging malinaw ang lahat. Totoo ang kasalanan.

Ngunit ang mabuting balita ay ito: kapag kinilala natin ang katotohanan ng kasalanan, dapat din nating mapagtanto ang pangangailangan natin sa isang Manunubos! Tatalakayin pa natin ito sa dakong huli. Sa ngayon, tingnan muna natin ang kasalanan.

Unang pumasok ang kasalanan sa realidad nang mahulog sa kasalanan ang mga anghel. Ang mga anghel ay nilikhang mabuti bilang mga purong espiritu na may pag-iisip at kalooban. Sa pamamagitan ng dalawang likas na kakayahang ito—ang umalam at ang magnais—kaya nilang magpasya at kumilos ayon sa kanilang mga pasya. Ang layunin nila ay malayang makilala at mahalin ang Diyos, malaman ang kadakilaan at kaluwalhatian ng Diyos, kilalanin ang kanilang papel sa kaayusan ng sangnilikha, at malayang naising isabuhay ang kanilang tawag sa pag-ibig. Ito ang dahilan kung bakit sila nilikha! Ngunit kaakibat ng kalayaang magmahal, mayroon din silang kalayaang mamuhi. At kaakibat ng kalayaang makilala ang Diyos, mayroon din silang kalayaang tanggihan ang katotohanan tungkol sa Diyos at sa kanilang sarili.

Kung gayon, ang kanilang kasalanan ay ang pagtanggi sa pagiging makapangyarihan sa lahat ng Diyos at sa kanilang ugnayan sa Kanya dahil sa kapalaluan. Sa pagtangging ito, tinatanggihan din nila ang kanilang tungkuling mahalin ang sangkatauhan at maglingkod nang may pagmamahal. Inilayo sila sa Diyos ng espirituwal na kapalaluang ito, kaya ginamit nila ang kanilang mga espirituwal na kapangyarihan bilang mga anghel upang salungatin ang plano ng Diyos. Sinasabi ng Kasulatan na sangkatlo ng mga anghel ang nahulog sa kasalanan. Ang pinuno ng mga anghel na ito, ang pinakamataas sa kanila, ay ang diyablo, o si Satanas. Ang kanyang pangalan ay Lucifer, na nangangahulugang “tagapagdala ng liwanag.” Ang kanyang orihinal na tawag ay dalhin ang liwanag ng Diyos!

Makikita natin sa salaysay ng paglikha na naroon si Satanas, na ginagamit ang kanyang kapangyarihan bilang anghel upang impluwensiyahan sina Adan at Eva. Bilang isang anghel na nahulog sa kasalanan, ginamit niya ang kapangyarihang ito upang magsinungaling at manlinlang. Inakay niya ang ating mga unang magulang na maniwalang ang Diyos ay hindi kung sino Siya talaga at na sila naman ay higit sa kung sino sila talaga. Sinabi niya sa kanila na kung susuwayin nila ang Diyos at kakain ng ipinagbabawal na bunga, sila ay “magiging katulad ng Diyos.”

Gaya ng ipinaliwanag kanina, hindi ang tanong kung literal bang nangyari ang salaysay nina Adan at Eva, ayon mismo sa pagkakasulat nito, ang mahalagang punto. Hindi pangunahing nagtuturo ang salaysay na iyon ng mga literal, pangkasaysayan, at siyentipikong katotohanan. Sa halip, itinuturo nito ang mahahalagang katotohanan tungkol sa paglikha at sa pagkahulog sa kasalanan. Kaya totoo ang salaysay sapagkat itinuturo nito sa atin na sina Adan at Eva, ang ating mga unang magulang, ay nagpadala sa tukso at tumalikod sa Diyos.

Maaaring isipin ng ilan na hindi makatarungang kailangan nating pagdusahan ang mga bunga ng kasalanang orihinal dahil lamang tumalikod sa Diyos ang ating mga unang magulang. Narito ang isang mabuting paraan upang maunawaan ito. Isipin mong lumipat sa Tsina ang iyong mga magulang bago ka ipinanganak. Nang ipanganak ka, sa Tsina ka ipinanganak. Hindi mo iyon kagagawan, kundi likas na bunga ng kanilang pasiya. Gayundin ang nangyayari sa kasalanan. Nang palayasin sa paraiso ang ating mga unang magulang dahil sa kanilang kasalanan, ang lahat ng kanilang inapo ay isinisilang sa kalagayan o kundisyong kinasadlakan nila. Ito ang likas na bungang nakaaapekto sa atin.

Ngunit walang dahilan upang mawalan ng pag-asa! Ang katotohanan ay, mula pa sa mga unang sandali ng kasalanan, naihanda na ang plano ng Diyos para sa pagtubos. Ang kamangha-mangha ay niloob ng Diyos na kunin ang ating kasalanan at baguhin ito, pati ang ating kalagayang nahulog sa kasalanan, sa paraang itinataas tayo sa isang katayuang higit pa kaysa sa ating orihinal na kalagayan ng kawalang-malay sa kasalanan sa Halamanan. Ang pangako ng isang manunubos, ang Anak ng Diyos na nagkatawang-tao, naging tao, at nakipag-isa sa ating kalikasan, ay may dalang di-malirip na tawag ng Diyos. Tinatawag na tayo ngayong makibahagi sa mismong buhay ng Diyos. Agad na makikita sa Genesis ang unang pahiwatig nito sa pangakong ito: “Maglalagay Ako ng alitan sa pagitan mo at ng babae, at sa pagitan ng iyong supling at ng kanyang supling; Dudurugin Niya ang iyong ulo, samantalang tutuklawin mo ang Kanyang sakong” (Gn 3:15). Sa madaling salita, darating ang Tagapagligtas! At ang “Babae” ay malinaw na tumutukoy sa ating Mahal na Ina. Ito ang pag-asa. Sinisipi ng Katesismo si Santo Tomas na nagsasabing, “Pinahihintulutan ng Diyos ang kasamaan upang magmula rito ang higit na malaking kabutihan,” at sinisipi rin si San Pablo na nagsasabing, “Kung saan dumami ang kasalanan, lalo pang sumagana ang biyaya” (#412). Oo, sinasabi sa Romans 6:23, “Ang kabayaran ng kasalanan ay kamatayan…” ngunit nagpapatuloy rin ito sa pagsasabing, “…ngunit ang Kaloob ng Diyos ay buhay na walang hanggan kay Kristo Hesus na ating Panginoon!” Panghawakan mo ang pag-asang iyan nang may pananampalataya, at makikita mo ang walang-hanggang kabutihang niloloob ng Diyos na idulot maging mula sa kakila-kilabot nating kalagayang nahulog sa kasalanan at sa ating kasalanan.


Ng Lahat ng Bagay na Nakikita at Di-nakikita

Ang linyang ito mula sa Kredo ay malinaw na tumutukoy sa lahat ng ating pinagnilayan sa naunang seksiyon tungkol sa paglikha ng Diyos at sa Diyos mismo. Isa itong payak na pagpapahayag ng pananampalataya na ang realidad ay binubuo ng kapwa espirituwal at materyal. Nilikha ng Diyos ang pisikal na daigdig mula sa wala. Nilikha rin Niya mula sa wala ang “di-nakikitang” daigdig, na tumutukoy sa mga anghel (at mga anghel na nagkasala) at sa ating sariling mga espiritu. At ipinahahayag din natin ang ating paniniwala sa pag-iral ng hindi nilikha ngunit di-nakikita: ang Kabanal-banalang Trinidad!

Mula rito, tatalakayin natin ang mismong persona ni Jesucristo at ang Kanyang Ina.

Susunod: Kabanata 3 – Ang Diyos na Nagkatawang-tao at ang Kanyang Ina

Bumalik sa Talaan ng mga Nilalaman


Mayroon din sa eBook & Paperback

Amazon.com – Google Play – iTunes – Barnes and Noble

Ibahagi ang Pahinang Ito: