Cebuano

Kapitulo 2 – Ang Dios ug ang Iyang Kabuhatan

Balik sa Talaan sa mga Sulod

Usa ka Dios

ย Ang Dios talagsaon; usa lamang ang Dios: โ€œAng Kristohanong pagtuo nagpahayag nga ang Dios usa sa kinaiya, substansiya, ug esensiyaโ€ (Katekismo Romano, I. 2, 2.). (CCC #200)ย 

Ang naandang pangutana mao kon ang Dios Usa ba o Tulo.ย  Ang tubag mao ang โ€œooโ€ sa duha.ย  Siya Usa ug Siya Tulo.ย  Usa ka Dios, usa ka kinaiya, usa ka substansiya, apan tulo ka diosnong Persona.ย  Ang labing maayong paagi sa pagsabot niini mao ang pagtan-aw niini gikan sa panglantaw sa usa ka pamilya.ย  Hunahunaa ang usa ka pamilya diin adunay hingpit nga gugma ug hingpit nga panaghiusa.ย  Siyempre, posible lamang kini sa Langit kay nagpuyo kita sa usa ka kalibotang nahulog sa sala.ย  Apan sulayi lang kini paghanduraw.ย  Usa ka pamilya diin adunay hingpit nga gugma, hingpit nga panag-uyon, hingpit nga panaghiusa, ug uban pa.ย  Dugang pa, hunahunaa kon ang matag usa hingpit nga nahiusa sa kabubut-on sa Dios.ย  Ang matag sakop hingpit nga nakaila, nakasabot, mipili ug nagkinabuhi sumala sa kabubut-on sa Dios.ย  Karon, ingnon ta nga kini mao ang pamilyang Johnson.ย  Makaingon ka nga kini usa ka pamilya apan kining usa ka pamilya gilangkoban sa tagsatagsa ka mga sakop.ย  Nagkalainlaing mga persona.ย  Apan ang matag persona sakop sa usa ka pamilyang Johnson, ug kanang usa ka pamilya hingpit sa tanang paagi.

Karon, nasayod ako nga halos imposible ang paghanduraw ug usa ka hingpit nga pamilya niining kalibotana.ย  Bisan ang labing maayong mga pamilya adunay kanunayng mga panaglalis ug mga suliran.ย  Apan kon sulayan nimo paghanduraw kining hingpit nga kahimtang, tingali posible nga masabtan bisan sa paagi lamang sa pagtandi ang kinaiya sa Dios.

Adunay usa ka bahin diin kulang ang pagtandi.ย  Ang pamilyang Johnson usa lamang ka pamilya taliwala sa daghang pamilya sa atong kalibotan.ย  Apan ang pamilya sa Trinidad mao ang bugtong diosnong pamilya.ย  Ang Trinidad mao lamang ang pamilya nga adunay diosnong kinaiya.ย  Dili maihap ang tawhanong mga pamilya nga adunay tawhanong kinaiya.ย  Busa, palandonga ang mosunod nga mga punto aron mas maklaro kini:

Ang tulo ka Persona sa Trinidad mao lamang ang tulo nga nag-ambit sa usa ka diosnong kinaiya.

โ€“Hingpit ang Ilang paghigugma sa usag usa.ย 

โ€“Ang Matag Usa Kanila adunay samang hingpit nga kahibalo sa Kamatuoran.ย 

โ€“Ang Matag Usa Kanila nag-ambit sa samang hingpit nga kabubut-on sa gugma nga nakagamot sa Ilang hingpit nga kahibalo sa Kamatuoran.ย ย 

Busa, ang tulo adunay samang esensiya, kinaiya ug pagkaanaa.ย  Sila usa samtang nagpabilin usab nga tulo.

Aduna pay dugang mahitungod niini sa umaabot nga mga pagpamalandong, apan sa pagkakaron nailhan na nato ang maong konsepto.


Ang Ngalan sa Dios

โ€œApan,โ€ miingon si Moises sa Dios, โ€œkon moadto ako sa mga Israelita ug moingon kanila, โ€˜Ang Dios sa inyong mga katigulangan nagpadala kanako nganha kaninyo,โ€™ ug mangutana sila kanako, โ€˜Unsa ang Iyang ngalan?โ€™ unsa may akong isulti kanila?โ€ Mitubag ang Dios kang Moises: Ako mao ang Ako.ย Unya midugang Siya: Mao kini ang imong isulti sa mga Israelita: Ang AKO MAO nagpadala kanako nganha kaninyo. (Ex 3:13โ€“15)ย 

Unsa kaha kon ang imong ngalan mao ang โ€œAko Mao ang Ako.โ€ Lawom kaayo. Sa pagkatinuod, lawom kaayo kini nga usa kini ka ngalan nga alang lamang sa Dios. Mao kini ang ngalan sa Dios nga Iyang gihatag sa Iyang kaugalingon ug gipadayag kang Moises aron mailhan sa tanan. Mao kini ang esensiya sa Dios, ang Iya mismong pagkaanaa, ang Iyang kinaiya. Mao Kini Siya!

Ang Katekismo nagpatin-aw niini pinaagi sa misteryosong pinulongan: ย ย 

Ang Dios mao ang kahingpitan sa Pagkaanaa ug sa tanang pagkahingpit, walay sinugdanan ug walay kataposan. Ang tanang binuhat nakadawat gikan Kaniya sa tanan nilang pagkatawo ug kabtangan; apan Siya lamang ang Iya mismong pagkaanaa, ug gikan sa Iyang kaugalingon ang tanan nga Siya mao. (#213)ย ย 

Busa unsa gayod ang kahulogan niana? Mao gayod! Ang pangutana mao ang tubag! Ha? Makalibog? Sa pagkatinuod, dili man gayod kini makalibog; hinuon, lawom kaayo kini nga misteryo. Kini MAO ang kinaiya ug esensiya sa Dios. Ang Pagkaanaa. Ang paglungtad. Ang pagkaanaa mismo. Ang pagkaanaa sukad pa sa kanunay. Ug, makapainteres, ang ngalan sa Dios usa ka matang sa pagdumili nga hinganlan.ย  Daw sama nga ang Dios nag-ingon, โ€œTan-awa, dili Ako mahinganlan. Ang Akong esensiya MAO ANG AKO, ug mao kini ang paagi nga Ako mailhan.โ€

Oo, makalibog gihapon kini. Apan ayos ra kana. Tingali ang angay natong ikalipay nga masabtan mao nga ang Diyos dili gayod mahatagan ug ngalan, apan kon mosulay kita sa pagbuhat niini, mag-atubang kita ug usa ka lawom nga misteryo. Kini ang misteryo sa Iyang kinaiya. Ug sa Langit lamang kini masabtan sa hustong paagi. Apan sa pagkakaron, buhaton nato ang atong maarangan.

Unsa pa ang atong ikasulti mahitungod sa Diyos gikan sa Iyang ngalan? Nga Siya malig-on, permanente, dili mausab, ang kahingpitan ug tinubdan sa tanang pagkaanaa, ang sinugdanan ug kataposan sa tanang pagkaanaa, ang Kamatuoran ug tinubdan sa tanang kamatuoran, ug daghan pa. Ang nahibilin natong mga pagpamalandong sa Kredo makatabang unta kanato sa mas lawom nga pagsulod niining misteryo sa esensiya ug kinaiya sa Diyos.

Karon atong susihon pag-ayo ang Diyos isip Amahan.


Amahan

Sa dihang gibunyagan kita, gibunyagan kita DILI sa mga ngalan (daghan) sa Amahan, sa Anak ug sa Espiritu Santo. Hinuon, gibunyagan kita sa ngalan (usa lamang) sa Amahan, sa Anak ug sa Espiritu Santo. Kining Trinidad usa ra. Apan ang mga Persona sa Diyos lahi usab sa usag usa. Busa atong susihon kana.

Kinsa ang Diyos Amahan? Nganong gitawag nato Siya nga โ€œAmahanโ€? Una sa tanan, ang Diyos Amahan dili lalaki ni babaye. Ang Diyos Amahan sa walay kataposan usa ka putli nga Espiritu. Apan ang yutan-ong amahan ug inahan pareho nga nagpakita sa nagkalainlaing aspeto sa Diyos. Nagpakita kini nga ang Diyos Amahan mao gayod ang tinubdan sa tanang pagkaamahan ug pagka-inahan. Ang tinubdan sa tanang pagpanganak. Ang tinubdan sa tanang anaa. Ug dili lamang Siya ang tinubdan sa pisikal nga kalibotan, dili lamang ang tinubdan sa katawhan, kondili mao usab ang tinubdan sa tanang maayo ug matahom sa katawhan. Siya ang tinubdan sa gugma, kalumo, pag-atiman, pagkamatinud-anon, awtoridad, ug uban pa. Ang Diyos Amahan mao ang tinubdan sa tanan.

Angay usab natong masabtan nga sa pagtawag sa Diyos nga Amahan, gipadayag ni Jesus ang hilabihan ka personal nga kinaiya niining Persona sa Diyos. ANG Amahan mao ang akong Amahan, imong Amahan, atong Amahan. Siya usa ka Amahan. Ang bugtong Amahan. Ang Amahan sa tanan. Apan ang hinungdanon dinhi mao ang personal nga kinaiya sa Diyos. Ug kini ang personal nga kinaiya sa usa ka Diyos nga mao ang atong tinubdan, nagsustento kanato ug bugtong kasandigan. Oo, misteryoso usab kini. Ayaw kabalaka. Paningkamoti lamang nga masabtan ang imong masabtan ug magpabiling bukas ang imong hunahuna. Sa hinayhinay, masabtan ra kini.

Laing pangutana mao gayod kon nganong gitawag nato Siya nga โ€œSiyaโ€ ug dili KINI o ang Ginikanan sa Langit? Tungod kay โ€œAmahanโ€ ang pulong nga gigamit ni Jesus sa pagpadayag Kaniya kanato. Gitawag ni Jesus ang Diyos nga Amahan. Busa nganong gibuhat man kini ni Jesus? Nganong migamit man Siya ug hulagway sa usa ka lalaki? Dili kita segurado. Kinahanglan nato Siyang pangutan-on sa Langit. Apan kini ang pulong nga Iyang gigamit, busa kini usab ang atong gigamit. Dili gayod kini pag-insulto sa mga inahan sa bisan unsang paagi. Wala kini magpamenos o magpakunhod sa bili sa tahas sa inahan. Mao lamang kini ang gipadayag ni Jesus ug ang pulong nga Iyang gigamit. Apan adunay hinungdan ang Iyang paggamit niini. Tingali, sa usa ka bahin, tungod kay sa Iyang walay kataposang plano sa kaluwasan, makabaton kita ug bag-ong espirituhanong inahan. Ihatag kanato ang Inahan ni Jesus, ang Inahan sa Diyos, isip atong inahan. Busa, uban kang Maria isip atong Inahan ug Inahan sa tanang Buhi, anaa usab kanato ang Diyos isip atong Amahan. Sa walay duhaduha dili lamang kini ang hinungdan nga gipadayag ang Diyos kanato isip โ€œAmahan,โ€ apan igo na kini sa pagkakaron alang sa atong tuyo.

Ang Diyos dili lamang โ€œAmahan,โ€ Siya usab ang โ€œMakagagahum sa Tanan.โ€


Makagagahum sa Tanan

Aduna bay bisan unsang dili mahimo sa Diyos? Aduna bay bisan unsang dili maabot sa Iyang gahum? Gitawag Siya nga usa ug bugtong Makagagahum sa Tanan. Ang Nagbaton sa Tanang Gahum. Busa yano ra ang tubag. Wala. Walay bisan unsang dili maabot sa gahum sa Diyos.

โ€œApan kadiyot lang,โ€ tingali moingon ka! Tinuod, sayon tuohan nga ang Dios, ang Makagagahum sa Tanan, nagbuhat sa tanang butang, nagpatunhay sa tanang butang, ug makahimo sa pagpahunong sa paglungtad sa tanan sa usa lamang ka pagpamilok. Nasabtan nako ang ingon nianang gahom. Apan komosta man ang tanang pag-antos niining kalibotana? Nganong daghan man kaayong pag-antos? Ug kon ang Dios tinuod nga Makagagahum sa Tanan ug, sa samang higayon, mahigugmaon sa hingpit, nganong wala pa man Niya kini sulbara? Nganong dili na lang Niya wagtangon ang tanang pag-antos pinaagi sa usa lamang ka hunahuna? Kon Siya ang Makagagahum sa Tanan, dili ba Niya kini mahimo? Dili ba angay Niyang buhaton kini? Dili ba kinahanglan gayod Niyang buhaton kini?

Oo, mahimo Niya kini, angay Niya kining buhaton, ug kinahanglan gayod Niya kining buhaton kon Siya ang Makagagahum sa Tanan ug mahigugmaon sa hingpit. Apan kon mangutana ka niini, mao kini ang wala nimo masabti: GIBUHAT NA gayod Niya kini! Tinuod, daling malabyan kini sa uban. Makatan-aw kita sa atong palibot ug makakita sa mga tawo nga nag-antos. Makita nato ang sakit, ang pagkawala sa mga minahal sa kinabuhi, ang dili makiangayong paglutos, ang trahedya ug uban pa. Mahimong tungod niini makahinapos kita nga ang Dios layo ug wala maggamit sa Iyang Gahom nga Walay Kinutoban! Apan gigamit na Niya kini ug padayon Niyang gigamit sa paagi nga lawom kaayo, makahuluganon kaayo, misteryoso kaayo ug hingpit kaayo nga dali ra kining dili mamatikdan kon mangutana kita niini. Giunsa man Niya paggamit ang Iyang Gahom nga Walay Kinutoban sa pag-atubang sa pangutana mahitungod sa pag-antos? Ang Tubag mao si Jesus, ang Iyang diosnong Anak. Natuman kini pinaagi sa Iyang pag-antos, kamatayon ug pagkabanhaw. Mao kini ang tubag nga gihatag sa hingpit ug walay kinutobang Gahom sa Amahan.

Dugang pa ang isulti mahitungod niini sa mga seksiyon bahin sa kamatayon ug pagkabanhaw ni Jesus. Apan sa pagkakaron, igo nang isulti nga ang Makagagahum sa Tanan mihatag sa hingpit nga tubag sa pag-antos diha sa Persona sa Iyang Anak. Apan sa dili pa hisgotan kini, magpabilin una kita sa kinaiya ug esensiya sa Amahan ug pamalandongon ang Iyang buhat sa paglalang ingon nga Magbubuhat sa Langit ug sa Yuta.


Magbubuhat sa Langit ug sa Yuta

Usa sa mga hilisgotan nga labing nakapadani sa mga bata, motuo ka man o dili, mao ang paglalang sa Uniberso. Sa dihang madungog nila ang sugilanon ni Adan ug Eva ug unya makakat-on usab sila bahin sa mga dinosaur, magsugod na paglihok ang ilang gagmayng hunahuna. โ€œAng Dios ba ang naglalang sa mga dinosaur?โ€ mao ang kanunay nilang pangutana. Madani ang mga bata sa mga pangutana ug tubag bahin sa paglalang sa kalibotan, kang Adan ug Eva, sa mga dinosaur ug sa mga tawo nga nagpuyo sa mga langob, ug uban pa. Apan dili lang mga bata ang nadani niining hilisgotana! Makapukaw usab kini sa kaikag sa mga tawo sa tanang edad.ย 

Kasagaran, usa sa labing makapalibog nga mga pangutana mahitungod sa paglalang sa Uniberso nagtuyok sa mga sugilanon ni Adan ug Eva ug sa pito ka adlaw sa paglalang. Duha kini ka lainlaing sugilanon sa paglalang. Ang problema mao nga morag dili kini uyon sa siyensiya. Ug morag nagkasumpaki pa gani kini sa usag usa. Busa unsa man gayod ang tinuod? Unsa man ang atong tuohan? Aduna ba gayoy panagsumpaki? Posible bang nasayop ang Bibliya? Maayo kini nga mga pangutana nga angay hatagan og mainampingon ug tukmang tubag.

Una sa tanan, importante nga ipatin-aw nga ang duha ka sugilanon sa Paglalang diha sa Bibliya gisulat gamit ang usa ka piho nga estilo sa panitikan. Wala kini gisulat sa samang paagi sa pagsulat og basahon sa siyensiya. Wala kini tuyoa nga mahimong literal ug pinasukad sa mga kamatuoran nga pagsaysay sa paglalang sa kalibotan gikan sa usa ka lunsay nga siyentipikong pamaagi. Bisan pa niana, kinahanglan usab natong isulti nga 100% kining tinuod. Tinuod kini kay tin-aw kining nagpadayag sa tanan nga gituyo sa balaang magsusulat ug sa Espiritu Santo nga ipadayag kanato.

Ang katuyoan niining duha ka sugilanon mao ang pagpadayag sa pipila ka sukaranang mga kamatuoran sa atong pagtuo. Ania ang pipila nianang mga kamatuorana:

Ang Dios mao ang Magbubuhatโ€”Gibuhat sa Dios ang tanang butang gikan sa wala. Kini usa ka kamatuoran sa atong pagtuo ug hingpit usab nga nahiuyon sa tanang datos sa siyensiya. Bisan ang siyensiya miila nga ang teoriya sa Big Bang usa ka katuohan kaayong pangagpas mahitungod sa paglalang sa kalibotan. Ang Big Bang nagsuporta sa ideya nga adunay usa ka โ€œpanahonโ€ sa wala pa ang panahon. Ug unya sa kalit, tungod sa usa ka hinungdan nga wala pa hingpit masabti pinaagi sa siyensiya lamang, adunay usa ka โ€œDakong Pagbuto!โ€ Usa ka sinugdanan, ang pagsugod sa paglihok, panahon, pagpalapad…ug misugod ang Uniberso. Ang mahinungdanon dinhi alang sa atong pagtuo mao nga ang Dios ang gigikanan ug tinubdan sa Uniberso ug gibuhat Niya ang tanang butang gikan sa wala.ย 

Ang paglalang buhat sa tibuok Trinidadโ€”Bisan tuod ang pagsabot mahitungod sa Amahan, Anak ug Espiritu Santo wala sa dayag gipadayag sa mga sugilanon sa paglalang, ang Trinidad makita ug gipadayag gihapon sa misteryosong paagi diha sa buhat sa paglalang. Misulti ang Dios ug ang Espiritu milandong ibabaw sa katubigan. Kini nagpadayag sa Amahan ug sa Espiritu. Ug ang kamatuoran nga ang Uniberso nahulog gikan sa orihinal niini nga kahimtang sa pagkawalay sala nagpakita sa panginahanglan og usa ka Manunubosโ€”ang Dios nga Anak. Busa ang Trinidad gipaila sa misteryoso ug tinagong paagi bisan sukad pa sa sinugdanan sa panahon.ย ย 

Gibuhat sa Dios ang Uniberso aron ipakita ang Iyang himayaโ€”Nganong milalang ang Dios? Sa tukmang pagkasulti, wala Siya kinahanglana nga molalang. Apan gawasnon Niyang gipili ang pagbuhat niini diha sa Iyang Kaalam, ug kini miresulta sa pagpadayag sa Iyang himaya. Makita nato ang kahalangdon sa Dios diha sa Iyang kabuhatan, ug makita nato nga ang Dios nabanaag diha niini. Ilabi na gayod kini nga tinuod sa paglalang sa tawo.

Ang kalibotan adunay kahusay ug maayoโ€”Usa ka mahinungdanong konsepto nga angay sabton gikan sa mga sugilanon sa paglalang mao nga ang kalibotan maayo ug adunay hingpit nga kahusay ug disenyo. Kini nga pagkamaayo makita sa tanang bahin sa pisikal nga Uniberso. Sa makausa pa, ilabi na kining makita sa kinaiyanhong pagkamaayo sa tawo.

Ang pagkahulogโ€”Pinaagi sa gawasnong kabubut-on sa atong unang mga ginikanan, misulod sa kalibotan ang kagubot ug sala. Kini miresulta sa pagkahulog sa tibuok kabuhatan gikan sa kahimtang sa orihinal nga pagkawalay sala nga maoy orihinal nga laraw sa Dios. Kining nahulog nga kahimtang nakaapekto sa tanang bahin sa kabuhatan sa Dios ug nagdala sa panginahanglan sa pagpahiuli ug pagtubos. Apan ang mahinungdanon dinhi mao nga ang nahulog nga kahimtang dili bahin sa laraw sa Dios. Kini bunga sa gawasnong kabubut-on sa tawo.

Busa, kuhaa ang mga sugilanon sa Paglalang ug ang mga nasabtan pinaagi sa siyensiya ug ipahiusa kini aron mas molalom ang atong pagsabot sa sinugdanan sa panahon ug sa sinugdanan sa Uniberso. Ug, siyempre, ang labing mahinungdanong bahin sa paglalang mao ang paglalang sa Tawo.


Ang Paglalang sa Tawo diha sa Imago Deiโ€”(Larawan sa Dios)

Gibuhat kita sumala sa larawan ug pagkasama sa Dios. Unsay kahulogan niini? Nagpasabot kini nga sa tanang kabuhatan, ang tawo adunay talagsaon ug sagradong kinaiya nga wala sa ubang kabuhatan. Ang katawhan lamang ang anaa sa imago deiโ€”ang larawan sa Dios. Tin-aw kining makita sa atong pagsabot sa kahulogan sa pagka-persona. Walay laing buhing binuhat, bisan mga iro, iring, kahoy, o isda, nga nakaambit niining gasa sa pagka-persona.

Unsay kahulogan sa pagka-persona? Aron masabtan kini, kinahanglan una natong mahibaloan kon kinsa pa ang mga persona. Adunay tulo ka matang sa mga persona. Adunay mga tawhanong persona, mga anghelikong persona ug mga diosnong persona. Sa ato pa: mga tawo, mga anghel ug ang Dios. Ang talagsaong mga kinaiya nga kauban sa dignidad sa pagka-persona mao ang gasa sa salabutan ug gawasnong kabubut-on.

Karon, nasayod ko kon unsay isulti sa uban: โ€œAng akong iro adunay salabutan ug kabubut-on!โ€ Tinuod, ang mga mananap makahimo sa โ€œpagkahibaloโ€ ug โ€œpagbuotโ€ hangtod sa usa ka sukod. Apan ang ilang katakos sa pagsabot ug pagbuot lahi kaayo og kinaiya kay sa iya sa mga tawo, mga anghel ug sa Diyos. Kining tulo lamang ang makahimo sa hingpit nga pag-ila sa kaugalingon, pagdumala sa kaugalingon, gugmang andam mosakripisyo ug lawom nga espirituhanong panaghiusa sa usag usa. Dili kini mahimo sa mga mananap. Makahibalo sila sa diwa nga makahinumdom sila, makakat-on ug makalihok sumala sa kinaiyanhong pagbati. Makasinati pa gani sila og emosyon ug pagbati hangtod sa usa ka sukod. Apan wala kini magpasabot nga makahimo sila sa tinuod nga โ€œpag-ilaโ€ sa lain. Dili nila mahibaloan ug masabtan ang kinaiya sa kamatuoran, matugkad ang pagkamaayo sa Diyos ug sa uban, ug uban pa. Ug dili sila makahigugma tungod lamang sa gugma. Dili sila gawasnong makahatag sa ilang kaugalingon sa paagi nga tinuod nga masakripisyohon. Dili sila makahatag, diha sa gugma, sa ang-ang sa gugmang putli. Ug dili sila makahimo sa pag-ila ug paghigugma sa Diyos. Pasayloa ko, mga mahigugmaon sa iro…ingon gayod niana!

Isip mga persona, kitang mga tawo, ang mga anghel ug ang Diyos makahimo sa pagsulod sa usa ka relasyon sa tinuod nga panaghiusa uban sa uban pinaagi sa paggamit sa atong salabutan ug gawasnong kabubut-on. Kining katakos sa pakig-ambit, sa pagpakigrelasyon, mao ang makapahimo kanato sa pagkinabuhi sumala sa atong dignidad ug bokasyon. Gibuhat kita alang niining panaghiusa, ug, sa pagkatinuod, mao kini ang Langit sa kataposan! Usa kini ka paglungtad diha sa hingpit nga pakig-ambit, panaghiusa ug gugma, nga nahiusa sa Diyos ug sa tanan nga nahiusa Kaniya. Usa kini ka relasyon, usa ka bugkos, ug usa ka pagkausa. Mao kini ang kataposang kahulogan sa pagkahimo sumala sa larawan ug pagkasama sa Diyos. Kini ang atong katakos nga anaa sa dignidad sa atong pagka-persona. Siyempre, ang Diyos lamang ang hingpit nga nahibalo ug nahigugma. Apan wala kana mag-usab sa kamatuoran nga makahimo gihapon kita niining duha.

Sunod natong tan-awon ang kamatuoran nga usa sa labing talagsaong mga kinaiya sa tawo mao nga gihiusa niya sa iyang pagka-persona ang materyal ug espirituhanong mga kalibotan.


Ang Panaghiusa sa Lawas ug Kalag

Busa, ang mga anghel putli nga mga espiritu, apan ang tawo adunay lawas ug espiritu. Mahimong makalibog kana, apan tinuod kini. Apan peligroso ang paghunahuna nga kitang mga tawo bahin lamang nga lawas ug bahin lamang nga espiritu. Usa ka 50/50 nga sagol. Ug unsa man kon mamatay kita? Dili ba mamatay ang atong lawas apan magpadayon sa pagkinabuhi ang atong espiritu? Busa mahimo na ba kitang mga anghel? Maayo kining mga pangutanaha nga daling matubag kon masabtan nato ang kahulogan sa pagkatawo ug kon giunsa kita pagbuhat sa Diyos.

Ang pagkatawo nagpasabot nga kita 100% lawas ug 100% espiritu. Ug kining duha dili lamang duha ka bahin sa atong pagkatawo. Hinuon, kining duha ka kinaiya nga atong nabatonan hingpit nga nahiusa sa paagi nga, sa pinulongan sa pilosopiya, moingon kita nga ang kalag mao ang porma sa lawas. Ang kalag gibuhat sa Diyos sa takna sa atong pagpanamkon ug gihiusa sa lawas sa paagi nga ang panaghiusa niining duha maoy naglangkob sa usa ka tawhanong kinaiya. Busa, makapainteres nga ang pagkatawo maoy nagsilbing taytayan tali sa materyal ug espirituhanong mga kalibotan. Kining duha ka kalibotan nahiusa diha kanato. Ug, siyempre, mao kana ang hinungdan nga ang pagtubos sa kalibotan nahiusa diha kang Jesus.

Angay usab ipatin-aw nga usahay maghisgot kita sa kalag isip butang nga lahi sa espiritu. Usahay usab maghisgot kita sa kasingkasing isip labaw pa sa pisikal lamang. Lainlaing mga pilosopo ug teologo sa nagkalainlaing panahon migamit niining mga pulonga sa lainlaing mga paagi. Apan igo nang isulti nga ang โ€œkalag,โ€ โ€œespirituโ€ ug โ€œkasingkasing,โ€ sa kasagaran, mahimong gamiton nga magbinayloay aron pagtumong sa dili materyal nga mga aspeto sa atong tawhanong kinaiya.

Gikan niining pagsabot sa panaghiusa sa lawas ug kalag, mopadayon usab kita ngadto sa panaghiusa sa lalaki ug babaye.


Lalaki ug Babaye

Ang pagtinabangay sa pagkakompleto sa usag usa mao ang yawi! Ang kamatuoran nga managlahi ang mga lalaki ug mga babaye klaro kaayo nga sagad makapapahiyom kon isulti kini sa makusog nga tingog. Bisan ang mga bata nahibalo niini. Kasagaran, lahi ang paagi sa pagdula nga ganahan sa mga batang lalaki ug lahi usab ang sa mga batang babaye. Ug makamatikod sila sa kalainan.

Ang kapeligrohan mao nga, usahay, ang mga kalainan tali sa lalaki ug babaye giabusohan ug gipasobrahan hangtod nga madaot ang tuyo ug laraw sa Dios alang sa duha ka sekso. Ang pipila ka mga estereotipo nagaingon nga ang mga lalaki mahimong โ€œmapigusonโ€ ug โ€œmapanglupig,โ€ samtang ang mga babaye mahimong โ€œsobra kaemosyonalโ€ ug โ€œdaling masakitan.โ€ Kon matuis ang pagkababaye o pagkalalaki, matuis usab ang posibilidad sa panaghiusa nila.

Sama nga kita gilalang nga adunay lawas ug kalag, ug nga kining lawas ug kalag naglangkob sa usa ka persona, ang lalaki ug babaye usab gituyo nga mahiusa ug โ€œmahimong usa.โ€ Dili โ€œusaโ€ sa kahulogan nga dili na sila duha, o dili na tagsatagsa ka persona, kondili usa sa kahulogan nga sila adunay katakos sa paghiusa sa paagi nga magtinabangay ug magkompleto sa usag usa, nga ang matag usa mahimong hingpit nga โ€œkatabangโ€ sa usa. Naghimo sila og bugkos sa kaminyoon nga dili mabungkag ug nga nagpakita ug nakig-ambit sa panaghiusa nga kitang tanan gitawag nga ambitahan uban sa Santisima Trinidad.

Ang mahinungdanong punto dinhi, alang niining pagpamalandong, mao ang pagsabot nga ang katawhan gilaraw ug gilalang sa Dios nga lalaki ug babaye. Kabahin kini sa atong kinaiyahan. Ug kini adunay katuyoan nga kinahanglan natong pangitaon, diskobrehon ug puy-an.

Ug kining larawa sa sinugdan gituyo nga puy-an diha sa kahimtang sa unang paraiso.


Ang Unang Paraiso

Gilalang sa Dios ang katawhan uban sa tuyo nga magkinabuhi kini sa usa ka hingpit nga paraiso sa kalinaw, panag-uyon ug pakighiusa sa Dios. Mao kini ang unang โ€œLangit,โ€ kon tawgon nato kini sa ingon. Gitawag kini sa Genesis nga Tanaman sa Eden.

Niining dapita walay bisan unsa nga nag-uban sa atong nahulog nga kinaiyahan. Walay sakit, kasakit, o pag-antos. Walay sala, panagbangi o kasubo. Usa unta kini ka pisikal nga dapit diin nagpuyo si Adan ug Eva, ang atong unang mga ginikanan. Tinuod kini nga dapit. Niining dapita, wala untay pagtuis sa tawhanong kinaiyahan. Nagpasabot kini nga ang mga epekto sa gitawag natog โ€œkonkupisensiyaโ€ wala didto. Ang konkupisensiya mao ang kagubot nga kitang tanan makasinati sulod sa atong kalag nga nagtintal kanato sa pagbuhat og supak sa atong dignidad. Kini ang pagtuis sa atong mga pagbati, mga tinguha, salabutan ug kabubut-on. Kining mga pakigbisog wala niining unang paraiso sa yuta.

Sa unahan atong makita kon sa unsang paagi ang bag-ong Langit, nga giablihan pinaagi sa kinabuhi, kamatayon ug pagkabanhaw ni Jesus, usa ka dapit nga labaw pang maayo bisan pa niining unang paraiso. Apan sa pagkakaron kinahanglan lamang natong ilhon ang unang โ€œkahimtang sa pagkabalaan ug pagkamatarongโ€ nga gituyo sa Dios.

Gikan niana, anaa ang makapasubong kamatuoran sa pagkahulog sa tawo.


Ang Pagkahulog sa Tawo

Kon magsalig lamang kita sa atong kaugalingong pagpamalandong, dili nato masabtan ug mailhan sa husto ug sa hingpit ang kamatuoran sa sala. Ilabinang magamit kini sa kamatuoran sa sala nga orihinal, apan magamit usab kini sa personal nga sala. Gikinahanglan nato ang balaang pagpadayag aron makahatag kini og kahayag bahin niini. Apan kon kini maghatag na og kahayag, mahimong tin-aw ang hulagway. Tinuod ang sala.

Apan ang maayong balita mao nga kon ilhon nato ang kamatuoran sa sala, kinahanglan usab natong masabtan ang panginahanglan og usa ka Manunubos! Dugang pa bahin niini sa unahan. Sa pagkakaron, atong tan-awon ang sala.

Ang sala unang misulod sa kamatuoran pinaagi sa pagkahulog sa mga anghel. Ang mga anghel gilalang nga maayo isip putli nga mga espiritu nga adunay salabutan ug kabubut-on. Pinaagi niining duha ka natural nga gahom, ang pagkahibalo ug pagbuot, makahimo sila sa pagdesisyon ug paglihok sumala niini. Ang ilang katuyoan mao ang gawasnong pag-ila ug paghigugma sa Dios, ang pag-ila sa kahalangdon ug himaya sa Dios, ang pag-ila sa ilang tahas diha sa kahusay sa kabuhatan, ug ang gawasnong pagbuot nga tumanon ang ilang tawag diha sa gugma. Mao kini ang hinungdan nga gilalang sila! Apan uban sa kagawasan sa paghigugma, aduna usab silay kagawasan sa pagdumot. Ug uban sa kagawasan sa pag-ila sa Dios, aduna usab silay kagawasan sa pagsalikway sa kamatuoran bahin sa Dios ug sa ilang kaugalingon.

Busa, ang ilang sala mao ang pagsalikway, tungod sa garbo, sa pagkagamhanan sa Diyos nga walay kinutoban ug sa ilang relasyon Kaniya. Niining pagsalikway, gisalikway usab nila ang ilang tahas sa paghigugma sa katawhan ug sa pag-alagad tungod sa gugma. Kining espirituwal nga garbo nagpahilayo kanila gikan sa Diyos, ug busa gigamit nila ang ilang espirituwal nga gahom isip mga anghel aron mosupak sa plano sa Diyos. Ang Kasulatan nag-ingon nga usa ka katulo sa mga anghel ang nangapukan. Ang pangulo niining mga anghela, ang labing hataas kanila, mao ang yawa, o Satanas. Ang iyang ngalan mao si Lucifer, nga nagkahulogan og โ€œtigdala sa kahayag.โ€ Ang iyang unang tawag mao ang pagdala sa kahayag sa Diyos!

Atong makita sa asoy sa paglalang nga didto si Satanas, nga naggamit sa iyang gahom isip anghel aron makaimpluwensiya kang Adan ug Eva. Isip usa ka napukan nga anghel, gigamit niya kining gahom sa pag-impluwensiya aron mamakak ug manglimbong. Gidala niya ang atong unang mga ginikanan ngadto sa pagtuo nga ang Diyos dili mao ang Iyang tinuod nga pagkamao ug nga sila labaw pa sa ilang tinuod nga pagkamao. Miingon siya kanila nga kon mosupak sila sa Diyos ug mokaon sa gidili nga bunga, sila โ€œmahisama sa Diyos.โ€

Sama sa gipatin-aw sa sayo pa, dili mao ang punto kon ang asoy ni Adan ug Eva nahitabo ba gayod sa literal nga paagi, sumala sa pagkasulat niini. Ang maong asoy dili kaayo nagtudlo og literal, makasaysayanon ug siyentipikong mga kamatuoran. Hinunoa, nagtudlo kini sa gikinahanglang mga kamatuoran bahin sa paglalang ug sa pagkapukan. Busa tinuod ang maong asoy sanglit nagtudlo kini kanato nga si Adan ug Eva, ang atong unang mga ginikanan, nagpadaog sa tentasyon ug mitalikod sa Diyos.

Ang uban tingali maghunahuna nga dili makiangayon nga kinahanglan kitang mag-antos sa mga sangpotanan sa salang panulondon tungod lamang kay ang atong unang mga ginikanan mitalikod sa Diyos. Ania ang maayong paagi sa pagsabot niini. Hunahunaa nga ang imong mga ginikanan mibalhin sa Tsina sa wala ka pa matawo. Sa imong pagkatawo, natawo ka sa Tsina. Dili kana imong binuhatan kondili natural nga sangpotanan sa ilang pagpili. Ingon usab niana ang sala. Sa dihang gipapahawa ang atong unang mga ginikanan gikan sa paraiso tungod sa ilang sala, ang tanan nilang kaliwat matawo diha sa kahimtang o kondisyon nga ilang nasudlan. Kini ang natural nga sangpotanan nga nakaapekto kanato.

Apan walay hinungdan nga mawad-an kita og paglaom! Ang tinuod mao nga, bisan sukad pa sa unang mga gutlo sa sala, gisugdan na ang plano sa Diyos sa pagtubos. Ang kahibulongan mao nga gibuot sa Diyos nga kuhaon ang atong sala ug usbon kini ug ang atong napukan nga kahimtang sa paagi nga madala kita ngadto sa mas taas pa nga kahimtang kay sa atong unang kahimtang sa pagka-inosente didto sa Tanaman. Ang saad sa usa ka manunubos, ang Anak sa Diyos nga nagpakatawo, nahimong tawo, ug nakighiusa sa Iyang Kaugalingon sa atong kinaiya, nagdala sa dili matugkad nga tawag sa Diyos. Gitawag na kita karon sa pag-ambit sa kinabuhi mismo sa Diyos. Ang unang pagsabot niini makita dayon sa Genesis diin anaa kining saad: โ€œIbutang Ko ang panag-away tali kanimo ug sa babaye, ug tali sa imong kaliwat ug sa iyang kaliwat; Siya mohampak sa imong ulo, samtang ikaw mohampak sa iyang tikodโ€ (Gn 3:15). Sa laing pagkasulti, moabot ang Manluluwas! Ug โ€œang Babayeโ€ klarong makita nga nagtumong sa atong Mahal nga Inahan. Kini ang paglaom. Ang Katekismo mikutlo kang Santo Tomas nga nag-ingon, โ€œGitugotan sa Diyos ang daotan aron makapaguwa og mas dakong kaayohan,โ€ ug gikutlo si San Pablo nga nag-ingon, โ€œDiin midaghan ang sala, labaw pang midagaya ang grasyaโ€ (#412). Oo, ang Roma 6:23 nag-ingon, โ€œAng suhol sa sala mao ang kamatayon…โ€ apan nagpadayon usab kini sa pag-ingon, โ€œ…apan ang Gasa sa Diyos mao ang kinabuhing dayon diha kang Kristo Hesus nga atong Ginoo!โ€ Kupoti kana nga paglaom diha sa pagtuo, ug imong makita ang walay kinutobang kaayohan nga gibuot sa Diyos nga ipatungha bisan gikan sa kalisang sa atong napukan nga kahimtang ug sa atong sala.


Sa Tanang Butang nga Makita ug Dili Makita

Kini nga linya sa Kredo tin-aw nga nagtumong sa tanan natong gipamalandongan sa miaging seksiyon bahin sa kabuhatan sa Dios ug sa Dios Mismo. Yano kini nga pagpahayag sa pagtuo nga ang kamatuoran naglangkob sa espirituhanon ug sa materyal. Gibuhat sa Dios ang pisikal nga kalibotan gikan sa wala. Gibuhat usab Niya gikan sa wala ang โ€œdili makitaโ€ nga kalibotan, nga nagtumong sa mga anghel (ug sa mga anghel nga nangahulog) ug sa atong kaugalingong mga espiritu. Ug gipahayag usab nato ang pagtuo sa paglungtad sa wala gibuhat apan dili makita: mao ang Labing Balaang Trinidad!

Gikan dinhi, atong tan-awon ang mismong persona ni Jesucristo ug ang Iyang Inahan.

Sunod:ย Kapitulo 3 – Ang Dios-Tawo ug ang Iyang Inahan

Balik sa Talaan sa mga Sulod


Anaa Usab sa eBook & Paperback

Amazon.comย โ€“ย Google Playย โ€“ย iTunesย โ€“ย Barnes and Noble