Polski

Rozdział 2 – Bóg i Jego stworzenie

Powrót do spisu treści

Jeden Bóg

 Bóg jest jedyny; jest tylko jeden Bóg: „Wiara chrześcijańska wyznaje, że jest jeden Bóg co do natury, substancji i istoty” (Katechizm Rzymski, I. 2, 2.). (KKK #200) 

Klasyczne pytanie brzmi: czy Bóg jest jeden, czy jest Go trzech?  Na oba pytania odpowiedź brzmi „tak”.  Jest jeden i jest w trzech Osobach.  Jeden Bóg, jedna natura, jedna substancja, ale trzy Osoby Boskie.  Najlepiej można to zrozumieć, patrząc z perspektywy rodziny.  Wyobraź sobie rodzinę, w której panują doskonała miłość i doskonała jedność.  Oczywiście jest to możliwe tylko w niebie, ponieważ żyjemy w świecie naznaczonym upadkiem.  Spróbuj jednak to sobie wyobrazić.  Rodzinę, w której panują doskonała miłość, doskonała harmonia, doskonała jedność itd.  Ponadto wyobraź sobie, że każda osoba pozostaje w doskonałym zjednoczeniu z wolą Bożą.  Każdy członek rodziny doskonale zna, rozumie i wybiera wolę Bożą oraz nią żyje.  Załóżmy teraz, że jest to rodzina Johnsonów.  Można powiedzieć, że jest to jedna rodzina, ale ta jedna rodzina składa się z poszczególnych członków.  Różnych osób.  Każda osoba należy jednak do jednej rodziny Johnsonów, a ta jedna rodzina jest doskonała pod każdym względem.

Wiem, że niemal niemożliwe jest wyobrażenie sobie doskonałej rodziny na tym świecie.  Nawet w najlepszych rodzinach regularnie zdarzają się nieporozumienia i problemy.  Jeśli jednak spróbujesz wyobrazić sobie ten ideał, być może uda ci się przynajmniej zrozumieć naturę Boga przez analogię.

Ta analogia ma jednak pewne ograniczenie.  Rodzina Johnsonów byłaby jedną z wielu rodzin na naszym świecie.  Natomiast rodzina Trójcy Świętej jest jedną i jedyną rodziną Bożą.  Trójca Święta jest jedyną rodziną posiadającą naturę Boską.  Istnieją niezliczone rodziny ludzkie posiadające naturę ludzką.  Aby lepiej to zrozumieć, rozważ więc następujące punkty:

Trzy Osoby Trójcy Świętej są jedynymi trzema Osobami, które mają udział w jednej naturze Boskiej.

–Kochają się wzajemnie w sposób doskonały. 

–Każda z Nich ma to samo doskonałe poznanie Prawdy. 

–Każda z Nich ma tę samą doskonałą wolę miłości, zakorzenioną w Ich doskonałym poznaniu Prawdy.  

Zatem te trzy Osoby mają tę samą istotę, naturę i byt.  Są jednym, a zarazem pozostają trzema Osobami.

W kolejnych rozważaniach powiemy o tym więcej, ale na razie przynajmniej zapoznaliśmy się z tym pojęciem.


Imię Boga

Mojżesz zaś rzekł do Boga: „Oto pójdę do Izraelitów i powiem im: «Bóg waszych ojców posłał mnie do was». Lecz gdy zapytają mnie: «Jakie jest Jego imię?», cóż mam im powiedzieć?”. Bóg odpowiedział Mojżeszowi: Jestem, który jestem. Następnie dodał: Tak powiesz Izraelitom: JESTEM posłał mnie do was. (Wj 3:13–15) 

Co powiesz na to, by nosić imię „Jestem, który jestem”? To bardzo głębokie. W istocie tak głębokie, że jest to imię, które może odnosić się wyłącznie do Boga. Jest to imię, które Bóg sam sobie nadał i objawił Mojżeszowi, aby wszyscy mogli je poznać. To istota Boga, sam Jego byt, Jego natura. To Ten, którym On jest!

Oto jak Katechizm wyjaśnia to, posługując się tajemniczym językiem:   

Bóg jest pełnią Bytu i wszelkiej doskonałości, bez początku i bez końca. Wszystkie stworzenia otrzymują od Niego wszystko, czym są i co posiadają; tylko On jest swoim własnym istnieniem i sam z siebie jest wszystkim, czym jest. (#213)  

Co to więc dokładnie znaczy? Właśnie tak! Pytanie jest odpowiedzią! Jak to? Zagmatwane? Właściwie nie jest to zagmatwane, lecz głęboko tajemnicze. To właśnie JEST natura i istota Boga. Być. Istnieć. Być samym istnieniem. Istnieć od zawsze. Co ciekawe, imię Boga jest swego rodzaju odmową posiadania imienia.  To tak, jakby Bóg mówił: „Posłuchaj, nie można Mnie nazwać. Moją istotą JEST TO, KIM JESTEM, i tak mam być poznawany”.

Tak, nadal trudno to pojąć. Ale to nic złego.  Być może powinniśmy zadowolić się zrozumieniem tego, że Boga nie da się tak naprawdę nazwać, a jeśli próbujemy to zrobić, stajemy wobec głębokiej tajemnicy. Jest to tajemnica Jego natury. I dopiero w niebie zostanie ona właściwie zrozumiana. Na razie jednak robimy, co w naszej mocy.

Co jeszcze możemy powiedzieć o Bogu na podstawie Jego imienia? Że jest stały, trwały, niezmienny, że jest pełnią i źródłem wszelkiego bytu, początkiem i końcem wszelkiego bytu, Prawdą i źródłem wszelkiej prawdy — i jeszcze o wiele więcej. Dalsze rozważania nad Wyznaniem wiary powinny pomóc nam głębiej wejść w tę tajemnicę istoty i natury Boga.

Przyjrzyjmy się teraz bliżej Bogu jako Ojcu.


Ojciec

Gdy przyjmowaliśmy chrzest, zostaliśmy ochrzczeni NIE w imionach (liczba mnoga) Ojca, Syna i Ducha Świętego.  Zostaliśmy natomiast ochrzczeni w imię (liczba pojedyncza) Ojca, Syna i Ducha Świętego.  Ta Trójca jest jednym.  Zarazem jednak w Bogu istnieje rozróżnienie Osób.  Przyjrzyjmy się więc temu.

Kim jest Bóg Ojciec?  Dlaczego nazywamy Go „Ojcem”?  Otóż przede wszystkim Bóg Ojciec nie jest ani mężczyzną, ani kobietą.  Bóg Ojciec jest odwiecznie czystym Duchem.  Jednak zarówno ziemski ojciec, jak i matka odzwierciedlają różne aspekty Boga.  Pokazuje to, że Bóg Ojciec jest w istocie źródłem wszelkiego rodzicielstwa.  Źródłem wszelkiego rodzenia.  Źródłem wszystkiego, co istnieje.  I jest On nie tylko źródłem świata fizycznego, nie tylko źródłem ludzkości, lecz także źródłem wszystkiego, co dobre i piękne w człowieczeństwie.  Jest źródłem miłości, czułości, troski, wierności, autorytetu itd.  Bóg Ojciec jest źródłem wszystkiego.

Powinniśmy również zdawać sobie sprawę, że nazywając Boga Ojcem, Jezus objawia głęboko osobowy charakter tej Osoby Boskiej.  TEN Ojciec jest moim Ojcem, twoim Ojcem, naszym Ojcem.  Jest jednym Ojcem.  Jedynym Ojcem.  Ojcem wszystkich.  Kluczowy jest tu jednak osobowy charakter Boga.  I jest to osobowy charakter Boga, który jest naszym źródłem, podtrzymuje nas w istnieniu i jest naszym jedynym oparciem.  Tak, to również jest tajemnicze.  Nie martw się.  Po prostu staraj się jak najlepiej zrozumieć to, co możesz, i zachowaj otwartość.  Stopniowo stanie się to zrozumiałe.

Kolejne pytanie dotyczy konkretnie tego, dlaczego mówimy o Nim „On”, a nie „TO” czy „Rodzic w niebie”?  Ponieważ „Ojciec” to słowo, którego używał Jezus, objawiając Go nam.  Jezus nazywał Boga Ojcem.  Dlaczego więc Jezus tak postępował?  Dlaczego posługiwał się męskim obrazem?  Nie wiemy na pewno.  Będziemy musieli zapytać Go w niebie.  Ale takiego języka używał, więc i my go używamy.  W żaden sposób nie jest to zniewagą wobec matek.  Nie umniejsza to ani nie deprecjonuje roli matki.  To po prostu treść objawienia przekazanego przez Jezusa i język, którym się posługiwał.  Posługiwał się nim jednak z jakiegoś powodu.  Być może po części dlatego, że w Jego odwiecznym planie zbawienia mieliśmy otrzymać nową duchową matkę.  Matka Jezusa, Matka Boża, miała zostać nam dana za matkę.  Tak więc, mając Maryję za naszą Matkę i Matkę wszystkich żyjących, mamy również Boga za naszego Ojca.  Bez wątpienia nie jest to jedyny powód, dla którego Bóg objawia się nam jako „Ojciec”, ale na razie wystarczy to do naszych rozważań. 

Bóg jest nie tylko „Ojcem”, lecz także „Wszechmogącym”.


Wszechmogący

Czy jest coś, czego Bóg nie może uczynić?  Czy jest coś, co przekracza Jego moc?  Nazywamy Go jedynym Wszechmogącym. Tym, który może wszystko. Odpowiedź jest więc prosta.  Nie.  Nic nie przekracza mocy Boga. 

„Ale zaraz, chwileczkę!” — możesz powiedzieć. Oczywiście, łatwo uwierzyć, że Bóg Wszechmogący stworzył wszystko, podtrzymuje wszystko w istnieniu i mógłby w mgnieniu oka sprawić, że wszystko przestałoby istnieć. Rozumiem taką moc. Ale co z całym cierpieniem na tym świecie? Dlaczego jest go tak wiele? A jeśli Bóg naprawdę jest wszechmogący, a zarazem nieskończenie miłujący, to dlaczego jeszcze temu nie zaradził? Dlaczego po prostu nie usunie wszelkiego cierpienia samą myślą? Jeśli jest Wszechmogący, czy nie mógłby tego uczynić? Czy nie powinien tego uczynić? Czy nie musi tego uczynić?

Tak, może to uczynić, powinien to uczynić i musi to uczynić, jeśli jest wszechmogący i nieskończenie miłujący. Jeśli jednak zadajesz to pytanie, umyka ci jedno: On już to UCZYNIŁ! Oczywiście, niektórym łatwo może umknąć ta prawda. Możemy rozejrzeć się wokół i zobaczyć cierpiących ludzi. Widzimy choroby, utratę bliskich, niesprawiedliwe prześladowania, tragedie i tym podobne. Może nas to skłonić do wniosku, że Bóg jest daleko i nie korzysta ze swojej wszechmocy! On jednak skorzystał z niej i nadal z niej korzysta w sposób tak głęboki, tak doniosły, tak tajemniczy i tak doskonały, że łatwo możemy tego nie zauważyć, gdy zadajemy to pytanie. Jak objawił swoją wszechmoc wobec pytania o cierpienie? Odpowiedzią jest Jezus, Jego Boski Syn. Dokonało się to przez Jego cierpienie, śmierć i zmartwychwstanie. Takiej odpowiedzi udzieliła doskonała wszechmoc Ojca.

Więcej powiemy o tym w częściach poświęconych śmierci i zmartwychwstaniu Jezusa. Na razie jednak wystarczy powiedzieć, że Wszechmogący udzielił doskonałej odpowiedzi na cierpienie w Osobie swojego Syna. Zanim jednak zajmiemy się tym zagadnieniem, pozostańmy przy naturze i istocie Ojca oraz rozważmy Jego akt stworzenia jako Stworzyciela nieba i ziemi.


Stworzyciel nieba i ziemi

Wierz lub nie, ale jednym z najbardziej fascynujących tematów rozmów dla dzieci jest stworzenie wszechświata. Gdy tylko usłyszą opowieść o Adamie i Ewie, a potem dowiedzą się także o dinozaurach, ich małe umysły zaczynają intensywnie pracować. „Czy Bóg stworzył dinozaury?” — często pytają. Dzieci fascynują się pytaniami i odpowiedziami dotyczącymi stworzenia świata, Adama i Ewy, dinozaurów, jaskiniowców i tak dalej. Ale ten temat fascynuje nie tylko dzieci! Budzi też ciekawość ludzi w każdym wieku. 

Bardzo często jedno z najbardziej nurtujących pytań dotyczących stworzenia wszechświata wiąże się z opowieściami o Adamie i Ewie, a także o siedmiu dniach stworzenia. Są to dwie różne opowieści o stworzeniu. Problem polega na tym, że wydają się niezgodne z nauką. A nawet zdają się wzajemnie sobie przeczyć. O co więc chodzi? W co wierzymy? Czy rzeczywiście zachodzi tu sprzeczność? Czy Biblia mogła się pomylić? To dobre pytania, które zasługują na staranną i precyzyjną odpowiedź.

Przede wszystkim trzeba zaznaczyć, że dwie biblijne opowieści o stworzeniu zostały napisane w określonym stylu literackim. Nie są napisane tak jak podręcznik naukowy. Nie mają być dosłowną, opartą na faktach relacją o stworzeniu świata z czysto naukowego punktu widzenia. Zaznaczywszy to, musimy również powiedzieć, że są one w 100% prawdziwe. Prawdziwe w tym sensie, że jasno przekazują wszystko, co natchniony autor i Duch Święty zamierzali nam przez nie przekazać.

Celem tych dwóch opowieści jest objawienie pewnych podstawowych prawd naszej wiary. Oto niektóre z tych prawd:

Bóg jest Stwórcą—Bóg stworzył wszystko z niczego. Jest to prawda naszej wiary, a zarazem pozostaje ona w pełni zgodna ze wszystkimi danymi naukowymi. Nawet nauka uznaje teorię Wielkiego Wybuchu za bardzo prawdopodobne wyjaśnienie powstania świata. Wielki Wybuch przemawia za tym, że istniał „czas” przed czasem. A potem nagle, z jakiegoś powodu, którego sama nauka wciąż nie rozumie w pełni, nastąpił „wybuch!”. Początek, zapoczątkowanie ruchu, czasu, rozszerzania się… i tak powstał wszechświat. Dla naszej wiary kluczowe jest tutaj to, że Bóg jest początkiem i źródłem wszechświata i stworzył wszystko z niczego. 

Stworzenie jest dziełem całej Trójcy Świętej—Choć w opowiadaniach o stworzeniu nie objawiono wprost prawdy o Ojcu, Synu i Duchu Świętym, Trójca Święta jest jednak w tajemniczy sposób widoczna i objawiona w akcie stworzenia. Bóg przemówił, a Duch unosił się nad wodami. To objawia Ojca i Ducha. Z kolei fakt, że wszechświat upadł, tracąc pierwotny stan niewinności, wskazuje na potrzebę Odkupiciela — Boga Syna. Tak więc już od początku czasu Trójca Święta zostaje ukazana w sposób tajemniczy i ukryty.  

Bóg stworzył wszechświat, aby objawić swoją chwałę—Dlaczego Bóg stwarzał? Ściśle mówiąc, nie musiał tego robić. Lecz w swojej mądrości dobrowolnie postanowił to uczynić, a skutkiem było objawienie Jego chwały. W Jego stworzeniu widzimy wspaniałość Boga i dostrzegamy w nim Jego odbicie. Dotyczy to zwłaszcza stworzenia człowieka.

Świat jest uporządkowany i dobry—Kluczową prawdą, którą należy zrozumieć na podstawie opowiadań o stworzeniu, jest to, że świat jest dobry i odznacza się doskonałym porządkiem oraz zamysłem. Ta dobroć jest widoczna we wszystkich częściach materialnego wszechświata. Ponownie, w szczególny sposób widać ją we wrodzonej dobroci człowieka.

Upadek—Przez wolną wolę naszych pierwszych rodziców na świat wkroczyły nieporządek i grzech. Doprowadziło to do upadku całego stworzenia ze stanu pierwotnej niewinności, zgodnego z pierwotnym zamysłem Boga. Ten stan upadku dotyka wszystkich części Bożego stworzenia i sprawia, że potrzebne są odnowienie i odkupienie. Kluczowe jest jednak to, że stan upadku nie był częścią Bożego planu. Był skutkiem ludzkiej wolnej woli.

Zestaw więc opowiadania o stworzeniu z ustaleniami nauki i połącz je ze sobą, abyśmy mogli głębiej zrozumieć początki czasu i początki wszechświata. Oczywiście najważniejszą częścią stworzenia jest stworzenie człowieka.


Stworzenie człowieka jako Imago Dei—(obrazu Boga)

Jesteśmy stworzeni na obraz i podobieństwo Boga. Co to znaczy? Znaczy to, że spośród całego stworzenia człowiek odznacza się wyjątkową i świętą cechą, której nie posiada reszta stworzenia. Jedynie ludzkość jest stworzona jako imago dei—obraz Boga. Widać to wyraźnie w naszym rozumieniu tego, co znaczy być osobą. Żadna inna żywa istota — ani psy, ani koty, ani drzewa, ani ryby — nie ma udziału w tym darze bycia osobą.

Co znaczy być osobą? Otóż aby to zrozumieć, musimy najpierw wiedzieć, kto jeszcze jest osobą. Istnieją trzy rodzaje osób. Są osoby ludzkie, osoby anielskie i Osoby Boskie. To znaczy: ludzie, aniołowie i Bóg. Wyjątkowymi cechami, które wiążą się z godnością bycia osobą, są dar rozumu i wolnej woli.

Wiem, co niektórzy teraz powiedzą: „Mój pies ma rozum i wolę!”. To prawda, zwierzęta mogą w pewnym stopniu „wiedzieć” i w pewnym stopniu „chcieć”. Jednak ich zdolność poznawania i chcenia ma zupełnie inną naturę niż u ludzi, aniołów i Boga. Tylko ci ostatni są zdolni do pełnego poznania siebie, posiadania siebie, ofiarnej miłości i głębokiej duchowej komunii ze sobą nawzajem. Zwierzęta nie są do tego zdolne. Mogą poznawać w tym sensie, że pamiętają, potrafią się uczyć i mogą działać pod wpływem instynktu. Mogą nawet doświadczać pewnego poziomu emocji i uczuć. Nie oznacza to jednak, że są zdolne do prawdziwego „poznania” kogoś innego. Nie potrafią poznać i zrozumieć natury rzeczywistości, pojąć dobroci Boga i innych itd. Nie potrafią też kochać dla samej miłości — dobrowolnie dawać siebie w sposób prawdziwie ofiarny. Nie potrafią dawać z miłości na poziomie miłości nadprzyrodzonej. I nie mogą dojść do poznania i pokochania Boga. Wybaczcie, miłośnicy psów… po prostu tak jest!

Jako osoby my, aniołowie i Bóg jesteśmy zdolni do nawiązywania relacji prawdziwej komunii z innymi przez korzystanie z rozumu i wolnej woli. To właśnie ta zdolność do trwania w komunii, w relacji, pozwala nam żyć zgodnie z naszą godnością i powołaniem. Jesteśmy stworzeni do tej komunii i w istocie właśnie tym ostatecznie jest niebo! Jest istnieniem w doskonałej komunii, jedności i miłości, w zjednoczeniu z Bogiem i wszystkimi innymi, którzy są z Nim zjednoczeni. Jest relacją, więzią i jednością. To właśnie ostatecznie znaczy być na obraz i podobieństwo Boga.  Jest to nasza zdolność zakorzeniona w godności bycia osobami. Oczywiście tylko Bóg poznaje i kocha w sposób doskonały. Nie zmienia to jednak faktu, że my również jesteśmy zdolni zarówno do poznawania, jak i do kochania.

Przyjrzyjmy się teraz temu, że jedną z najbardziej wyjątkowych cech człowieka jest to, iż łączy on w swojej osobie świat materialny i duchowy.


Jedność ciała i duszy

Dobrze, aniołowie są więc czystymi duchami, ale ludzie są zarówno ciałem, jak i duchem. Może się to wydawać zagmatwane, ale jest prawdą. Niebezpieczeństwo polega jednak na myśleniu, że my, ludzie, jesteśmy tylko po części ciałem, a po części duchem. Mieszaniną pół na pół.  A co się dzieje, gdy umieramy? Czy nasze ciało nie umiera, podczas gdy nasz duch żyje dalej? Czy zatem stajemy się wtedy aniołami? To dobre pytania, na które łatwo odpowiedzieć, jeśli zrozumiemy, co znaczy być człowiekiem i jak Bóg nas stworzył. 

Być człowiekiem znaczy być w 100% ciałem i w 100% duchem. I nie są to po prostu dwie części tego, kim jesteśmy. Te dwa wymiary naszego istnienia są raczej tak ściśle ze sobą zjednoczone, że w języku filozoficznym mówimy: dusza jest formą ciała. Dusza zostaje stworzona przez Boga w chwili naszego poczęcia i połączona z ciałem w taki sposób, że ich jedność stanowi jedną naturę ludzką. Co ciekawe, to właśnie człowieczeństwo jest pomostem między światem materialnym a duchowym. Oba te światy jednoczą się w nas. I oczywiście dlatego odkupienie świata jest zjednoczone w Jezusie.

Trzeba też zaznaczyć, że czasami mówimy o duszy jako o czymś odrębnym od ducha. Niekiedy mówimy również o sercu jako o czymś więcej niż tylko fizycznym narządzie. Różni filozofowie i teologowie na przestrzeni wieków używali tych określeń na różne sposoby. Wystarczy jednak powiedzieć, że słowa „dusza”, „duch” i „serce” są w znacznej mierze używane zamiennie w odniesieniu do niematerialnych aspektów naszej ludzkiej natury.

Od takiego rozumienia jedności ciała i duszy przechodzimy również do jedności mężczyzny i kobiety.


Mężczyzna i kobieta 

Kluczem jest wzajemne dopełnianie się! To, że mężczyźni i kobiety różnią się od siebie, jest tak oczywiste, że stwierdzenie tego na głos zwykle wywołuje uśmiech. Wiedzą o tym nawet dzieci. Chłopcy zazwyczaj lubią bawić się w jeden sposób, a dziewczynki w inny. I potrafią dostrzec tę różnicę.  

Niebezpieczeństwo polega na tym, że różnice między mężczyznami a kobietami bywały wykorzystywane w niewłaściwy sposób i wyolbrzymiane do tego stopnia, że podważało to Boży zamysł i plan dotyczący obu płci. Według niektórych stereotypów mężczyźni mogą stawać się „dominujący” i „przytłaczający”, a kobiety „nadmiernie emocjonalne” i „wrażliwe”.  Kiedy kobiecość lub męskość ulega wypaczeniu, wypaczeniu ulega również możliwość wzajemnej jedności.

Tak jak zostaliśmy stworzeni z ciałem i duszą, a ciało i dusza tworzą jedną osobę, tak też mężczyzna i kobieta mają się zjednoczyć i „stać się jednym”. Nie „jednym” w tym sensie, że przestają być dwojgiem czy odrębnymi osobami, lecz w tym znaczeniu, że są zdolni do zjednoczenia, w którym wzajemnie się dopełniają, stając się dla siebie idealną „pomocą”. W małżeństwie tworzą nierozerwalną więź, która odzwierciedla jedność z Trójcą Świętą i w niej uczestniczy — jedność, do udziału w której wszyscy jesteśmy powołani. 

W tym rozważaniu kluczowe jest zrozumienie, że Bóg zamierzył i stworzył ludzkość jako mężczyznę i kobietę. To część naszej natury. I ma to cel, którego musimy poszukiwać, który musimy odkryć i urzeczywistniać w życiu.

Pierwotnie zaś ten zamysł miał być urzeczywistniany w stanie pierwotnego raju.


Pierwotny raj

Bóg stworzył ludzkość z zamiarem, by żyła w doskonałym raju pokoju, harmonii i zjednoczenia z Nim. To, można powiedzieć, pierwotne „niebo”. W Księdze Rodzaju nazywa się je ogrodem Eden. 

W tym miejscu nie byłoby niczego, co towarzyszy naszej upadłej naturze. Żadnej choroby, bólu ani cierpienia. Żadnego grzechu, niezgody ani nieszczęścia. Byłoby to fizyczne miejsce, w którym żyli Adam i Ewa, nasi pierwsi rodzice. Było to rzeczywiste miejsce. Nie byłoby w nim żadnego wypaczenia ludzkiej natury. Oznacza to, że nie istniały tam skutki tego, co nazywamy „pożądliwością”. Pożądliwość to nieuporządkowanie, którego wszyscy doświadczamy w swojej duszy i które kusi nas, byśmy nie postępowali wbrew naszej godności. To wypaczenie naszych emocji, pragnień, intelektu i woli. Te zmagania nie były obecne w owym pierwotnym ziemskim raju.

Później zobaczymy, że nowe niebo, otwarte przez życie, śmierć i zmartwychwstanie Jezusa, jest miejscem o wiele lepszym nawet od tego pierwotnego raju. Na razie jednak wystarczy uznać pierwotny „stan świętości i sprawiedliwości”, zamierzony przez Boga.

Stąd przechodzimy do smutnej rzeczywistości upadku człowieka.


Upadek człowieka

Zdani wyłącznie na własną refleksję, nie potrafimy właściwie i w pełni zrozumieć ani uznać rzeczywistości grzechu. Dotyczy to zwłaszcza rzeczywistości grzechu pierworodnego, ale także grzechu osobistego. Potrzebujemy Bożego objawienia, które rzuci na nią światło. Kiedy jednak to się dzieje, obraz staje się jasny. Grzech jest rzeczywistością.

Dobra nowina polega jednak na tym, że kiedy uznajemy rzeczywistość grzechu, powinniśmy również uświadomić sobie potrzebę Odkupiciela! Więcej na ten temat później. Na razie przyjrzyjmy się grzechowi.

Grzech po raz pierwszy pojawił się w rzeczywistości wraz z upadkiem aniołów. Aniołowie zostali stworzeni jako dobrzy, jako czyste duchy obdarzone zarówno intelektem, jak i wolą. Dzięki tym dwóm naturalnym władzom — poznawania i chcenia — są zdolni podejmować decyzje i działać zgodnie z nimi. Ich celem jest w wolności poznawać i kochać Boga, poznawać Jego wielkość i chwałę, uznawać swoją rolę w porządku stworzenia oraz z własnej woli pragnąć wypełniać swoje powołanie w miłości. Do tego zostali stworzeni! Jednak wraz z wolnością kochania mają również wolność nienawidzenia. A wraz z wolnością poznawania Boga mają także wolność odrzucenia prawdy o Bogu i o sobie samych. 

Ich grzech polegał więc na tym, że z pychy odrzucili wszechmoc Boga i swoją więź z Nim. Odrzucając je, odrzucili również swoje zadanie: miłować ludzkość i służyć z miłości. Ta duchowa pycha odwróciła ich od Boga i odtąd zaczęli wykorzystywać swoje duchowe, anielskie moce wbrew Bożemu zamysłowi. Pismo Święte mówi, że upadła jedna trzecia aniołów. Przywódcą tych aniołów, najwyższym spośród nich, jest diabeł, czyli szatan.  Ma on na imię Lucyfer, co oznacza „niosący światło”.  Jego pierwotnym powołaniem było nieść światło Boga!

W opowiadaniu o stworzeniu widzimy, że szatan był tam obecny i korzystał ze swojej anielskiej mocy oddziaływania na Adama i Ewę. Jako upadły anioł wykorzystywał tę moc, by kłamać i zwodzić. Doprowadził naszych pierwszych rodziców do przekonania, że Bóg nie jest Tym, kim jest, a oni są kimś więcej, niż są w rzeczywistości. Powiedział im, że jeśli okażą Bogu nieposłuszeństwo i zjedzą zakazany owoc, będą „jak Bóg”. 

Jak wyjaśniliśmy wcześniej, nie chodzi o to, czy historia Adama i Ewy rzeczywiście wydarzyła się dosłownie tak, jak została zapisana. Opowiadanie to nie tyle przekazuje dosłowne fakty historyczne i naukowe, ile niezbędne prawdy o stworzeniu i upadku. Jest więc prawdziwe o tyle, o ile uczy nas, że Adam i Ewa, nasi pierwsi rodzice, ulegli pokusie i odwrócili się od Boga.

Niektórzy mogą uważać za niesprawiedliwe to, że musimy ponosić konsekwencje grzechu pierworodnego tylko dlatego, że nasi pierwsi rodzice odwrócili się od Boga. Oto dobry sposób, by to zrozumieć. Wyobraź sobie, że twoi rodzice przeprowadzili się do Chin przed twoimi narodzinami. Rodzisz się więc w Chinach. Nie jest to twoje dzieło, lecz naturalna konsekwencja ich wyboru. Tak samo jest z grzechem. Kiedy nasi pierwsi rodzice zostali wygnani z raju z powodu swojego grzechu, całe ich potomstwo rodzi się w takim stanie czy położeniu, w jakim oni sami się znaleźli. To naturalna konsekwencja, która dotyka także nas.

Nie ma jednak powodu, by tracić nadzieję! Prawda jest taka, że już od pierwszych chwil grzechu zaczął się urzeczywistniać Boży plan odkupienia. Zdumiewające jest to, że Bóg zechciał wziąć nasz grzech i przemienić go oraz nasz upadły stan w taki sposób, by wynieść nas jeszcze wyżej niż nasz pierwotny stan niewinności w ogrodzie Eden. Obietnica Odkupiciela, Syna Bożego, który przyjmuje ciało, staje się człowiekiem i jednoczy się z naszą naturą, niesie ze sobą niezgłębione Boże powołanie. Jesteśmy teraz powołani do udziału w życiu samego Boga. Pierwszy przebłysk tej prawdy widać od razu w Księdze Rodzaju, gdzie pada obietnica: „Wprowadzę nieprzyjaźń między ciebie a niewiastę, między twoje potomstwo a jej potomstwo; On ugodzi cię w głowę, gdy ty ugodzisz Go w piętę” (Rdz 3:15). Innymi słowy: nadchodzi Zbawiciel! A „Niewiasta” jest wyraźnie odczytywana jako odniesienie do naszej Najświętszej Matki. To jest nadzieja. Katechizm przytacza słowa św. Tomasza: „Bóg dopuszcza zło, aby wyprowadzić z niego jakieś większe dobro”, a także słowa św. Pawła: „Gdzie wzmógł się grzech, tam jeszcze obficiej rozlała się łaska” (nr 412). Tak, w Liście do Rzymian 6:23 czytamy: „Zapłatą za grzech jest śmierć…”, ale dalej padają także słowa: „…a darem Boga jest życie wieczne w Chrystusie Jezusie, Panu naszym!”. Trzymaj się tej nadziei z wiarą, a zobaczysz bezgraniczne dobro, które Bóg pragnie wyprowadzić nawet z grozy naszego upadłego stanu i naszego grzechu.


Wszystkich rzeczy widzialnych i niewidzialnych

Ten fragment Credo wyraźnie odnosi się do wszystkiego, co rozważaliśmy w poprzedniej części na temat Bożego stworzenia i samego Boga. Jest prostym wyznaniem tego, że rzeczywistość obejmuje zarówno to, co duchowe, jak i to, co materialne. Bóg stworzył świat fizyczny z niczego. Stworzył także z niczego świat „niewidzialny”, co odnosi się do aniołów (również upadłych) i naszych własnych duchów. Wyznajemy też wiarę w istnienie Tego, który nie jest stworzony, lecz jest niewidzialny: Trójcy Przenajświętszej!

Przejdźmy teraz do przyjrzenia się samej Osobie Jezusa Chrystusa i Jego Matce.

Dalej: Rozdział 3 – Bóg-Człowiek i Jego Matka

Powrót do spisu treści


Dostępne również jako e-book & w miękkiej oprawie

Amazon.com – Google Play – iTunes – Barnes and Noble

Udostępnij tę stronę: