Mga estatwa ni vbaleha; Pagkamartir ni Renáta Sedmáková – Adobe Stock
Setyembre 26: San Cosme at San Damian, Mga Martir—Opsiyonal na Paggunita
ca. Huling Bahagi ng Ikatlong Siglo–ca. 287 o 303
Mga Patron ng mga apotekaryo, barbero, bulag, industriya ng kemikal, nagtitinda ng gamot, komadrona, manggagamot, parmasyutiko, at siruhano
Dinadalanginan laban sa pagkabulag, bato sa bato, luslos, at salot
Mga kanonisasyon bago naitatag ang Kongregasyon
Kulay sa Liturhiya: Pula
Bersiyon: Buo – Maikli
Mga channel ng podcast:
Apple – Spotify – iHeart – Audible
Sipi:
Iniutos ng hukom na ihagis sila sa isang malaking apoy, ngunit lumayo sa kanila ang mga liyab at pumatay ng marami. Pagkatapos ay iniutos na ilagay sila sa isang kasangkapan sa pagpapahirap…ngunit pinangalagaan sila ng isang anghel ng Panginoon…Iniutos ng hukom na ibilanggo ang tatlo at ipinapako sa krus sina Cosme at Damian at ipinabato sa mga tao, ngunit ang mga bato ay bumalik sa mga naghagis ng mga ito at marami ang nasugatan. Pagkatapos, ang hukom, na nagngangalit sa kabaliwan, ay nagpatayo sa tatlong magkakapatid sa tabi ng krus at nag-utos sa apat na kabalyero na panain sina Cosme at Damian. Gayunman, bumalik ang mga palaso…Nang makita ito ng hukom, lubos siyang nalito at nagdusa nang halos ikamatay niya, at iniutos niyang sabay-sabay na pugutan ng ulo ang limang magkakapatid. ~Sipi mula sa Golden Legend, Ikalabintatlong Siglo
Pagninilay: Ngayon, pinararangalan ng Simbahan sina San Cosme at San Damian—kambal na magkapatid, mga manggagamot, at mga martir na malawakang pinagpipitaganan sa Silangan at Kanluran mula pa nang sila ay mamatay. Kaunti lamang ang tiyak na nalalaman tungkol sa mga santong ito. Ang alam natin ay mga martir sila, malamang sa ilalim ng Emperador Romano na si Diocleciano. Gayunman, ang nakarating sa atin sa pamamagitan ng mga alamat ay nag-aalok ng isang nakapagbibigay-inspirasyong patotoo ng pananampalataya at katapangan mula sa sinaunang Simbahan.
Maaaring isinilang sina Cosme at Damian sa Cyrrhus, sa kasalukuyang Siria, at kalaunan ay lumipat sa Golpo ng Iskenderun sa Cilicia, sa kasalukuyang Turkey, sa kalagitnaan hanggang huling bahagi ng ikatlong siglo. Sila ay kambal, mga anak ng isang Kristiyanong ina at marahil ay isang Kristiyanong ama, na nagpalaki sa kanila sa pananampalataya. Nag-aral sila ng agham ng panggagamot at naging mga manggagamot.
Noong panahong iyon, madalas na ibinabatay sa reputasyon ng mga manggagamot ang kanilang bayad. Ang mga lubhang dalubhasa at matagumpay ay karaniwang naglilingkod sa mayayaman at tumatanggap ng regular na sahod mula sa kanila. Ang iba naman ay naniningil sa bawat pagpapagamot. Ayon sa salaysay, dahil mga Kristiyano sina Cosme at Damian, ipinasiya nilang ipalaganap ang Ebanghelyo sa pamayanang kanilang tinitirhan, na karamihan ay mga pagano, sa pamamagitan ng paggawa ng isang di-pangkaraniwang bagay. Nag-alok sila ng libreng panggagamot! Dahil sa gawaing ito ng pagkakawanggawa, tinawag silang “Anargyroi,” na nangangahulugang “walang pilak.” Ang kanilang gawaing salungat sa nakagawian ay nakatawag ng pansin ng kanilang mga kababayan at umakit sa marami tungo sa pananampalataya. Ayon sa mga salaysay, mahuhusay silang manggagamot na nakapagpagaling ng marami, marahil ay higit sa pamamagitan ng kanilang mga panalangin kaysa sa kanilang kaalamang pang-agham. Sinasabi sa isang salaysay na sila ang unang nakapaglipat ng isang binti sa taong naputulan nito, isang pangyayaring madalas ilarawan sa sining.
Noong 284, naging emperador ng Roma si Diocleciano at nagpatupad ng maraming reporma sa imperyo. Noong 303, nagsimula siyang maglabas ng sunod-sunod na kautusan na humantong sa pag-uusig sa buong imperyo at pagkamatay ng maraming Kristiyano. Bago nito, ang mga pag-uusig ay karaniwang sa ilang lugar lamang at walang tiyak na padron. Bandang taong 287 o 303 (magkakasalungat ang mga tala), ipinadakip ng prepektong Romano na si Lysias ng Cilicia ang kambal na sina Cosme at Damian. Ang mga kilalang Kristiyano ang madalas na unang pinupuntirya.
Gaya ng nakagawian, binigyan ang magkapatid ng pagkakataong itakwil sa publiko ang kanilang pananampalataya at parangalan ang mga diyos ng Roma upang mailigtas ang kanilang buhay. Tumanggi sila at hinatulan ng kamatayan. Ayon sa iba’t ibang salaysay tungkol sa kanilang pagkamatay, pinahirapan muna sila upang piliting sumunod sa kagustuhan ng prepekto. Gayunman, mahimalang nailigtas sila sa pagdurusa at hindi nagtamo ng anumang pinsala. Pagkatapos ay ilang ulit silang tinangkang patayin sa pamamagitan ng paglulunod, pagsusunog, pagpana, at pagbato, ngunit nabigo ang bawat pagtatangka. Sa huli, pinugutan ng ulo sina Cosme at Damian, kasama ang tatlo pa nilang kapatid.
Pinaniniwalaang inilibing sina Cosme at Damian sa lungsod ng Cyrrhus, na maaaring lugar din ng kanilang kapanganakan. Mula noon, malawak na ang pagpaparangal sa kanila. Maraming mahimalang pagpapagaling ang iniuugnay sa kanilang pamamagitan. Sa loob ng isang siglo mula sa kanilang pagkamartir, nagtayo ng mga simbahan bilang parangal sa kanila sa Jerusalem, Ehipto, at Mesopotamia.
Noong ikaanim na siglo, pinarangalan ng emperador ng Roma na si Justiniano I ang mga santong ito sa pamamagitan ng pagpapanumbalik sa lungsod na pinaglibingan sa kanila. Di-nagtagal, mahimalang gumaling ang emperador sa pamamagitan nila. Bilang pasasalamat, dinala niya ang kanilang mga relikya sa Constantinople, kung saan nagtayo siya ng isang simbahan bilang parangal sa kanila na naging tanyag na pook-peregrinasyon. Sa simbahang iyon nagsimula ang kaugaliang manatili ang mga mananampalataya sa kanilang libingan nang buong magdamag upang manalangin, humihingi ng mahimalang paggaling sa kanilang mga karamdaman. Maraming himala ang naiulat sa paglipas ng mga siglo.
Noon ding ikaanim na siglo, isinama ni Papa Simaco ang mga pangalan nina Cosme at Damian sa Kanon Romano (Panalanging Eukaristiko I), at ginawang simbahan ni Papa Felix IV ang isang paganong templo mula sa ikaapat na siglo sa Roma, sa loob ng Forum of Peace, at pinangalanan itong Basilica Santi Cosma e Damiano. Bagaman dumaan na ito sa maraming pagsasaayos, ang mga mosaiko mula sa ikalimang siglo na naglalarawan ng kanilang kuwento ay kabilang sa mga pinakapinipitagang likha ng sagradong sining sa Roma.
Bagaman hindi natin malalaman ang eksaktong mga detalye ng kasaysayan ng buhay at pagkamartir nina San Cosme at San Damian hangga’t hindi natin nararating ang kaluwalhatian ng Langit, ang mga birtud na kanilang isinasabuhay ay dapat maging bukal ng inspirasyon at lakas ng loob. Karapat-dapat tularan ang kanilang pagpapalaganap ng Ebanghelyo sa pamamagitan ng libre at walang pag-iimbot na paglilingkod sa ngalan ni Kristo. Ipinapakita sa atin ng kanilang magiting na pagkamartir ang mga birtud ng katapangan at katapatan kay Kristo. Ang kanilang mahimalang pamamagitan para sa mga nagkasakit ay dapat mag-anyaya sa atin na umasa sa kanilang pamamagitan para sa mga maysakit ngayon.
Panalangin: San Cosme at San Damian, naantig kayo ni Kristo at hinangad ninyong ibahagi ang inyong pananampalataya sa Kanya sa pamamagitan ng inyong walang pag-iimbot at libreng paglilingkod sa lahat ng nangangailangan ng inyong panggagamot. Nang kayo ay usigin, nanatili kayong matatag sa inyong pananampalataya, na piniling mamatay kaysa magkasala. Ipanalangin ninyo ako upang matularan ko ang inyong halimbawa ng walang pag-iimbot na paglilingkod sa kapwa at magkaroon ako ng lakas ng loob na magpatotoo kay Kristo anuman ang kapalit nito. Ipinagkakatiwala ko rin sa inyo sa araw na ito ang lahat ng maysakit at nangangailangan ng inyong mga panalangin. San Cosme at San Damian, ipanalangin ninyo ako. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Saints and Feasts of the Liturgical Year
Mga Tomo Isa–Apat
Karagdagang Babasahin:
Lahat ng Santo para sa Araw na Ito
(Maikling Bersiyon)
Setyembre 26: San Cosme at San Damian, Mga Martir—Opsiyonal na Paggunita
c. Huling Bahagi ng Ikatlong Siglo–c. 287 o 303
Mga Patron ng mga naghahanda ng gamot, barbero, bulag, industriya ng kemikal, nagtitinda ng gamot, komadrona, manggagamot, parmasyutiko, at siruhano
Hinihingan ng tulong laban sa pagkabulag, mga bato sa bato, luslos, at salot
Mga kanonisasyon bago ang pagtatatag ng Kongregasyon
Ngayon, pinararangalan ng Simbahan sina San Cosme at San Damian—magkambal na magkapatid, mga manggagamot, at mga martir na malawakang pinararangalan sa Silangan at Kanluran mula pa noong kanilang kamatayan. Isinasalaysay ng mga alamat ang buhay ng magkapatid na maaaring isinilang sa Cyrrhus, sa kasalukuyang Syria, at kalaunan ay lumipat sa Cilicia, sa kasalukuyang Turkey, noong kalagitnaan hanggang huling bahagi ng ikatlong siglo. Pinalaki sa pananampalataya, pinag-aralan nila ang agham ng panggagamot at naging mga manggagamot.
Sa halip na maningil para sa kanilang mga serbisyo, nagpasya ang magkapatid na ipalaganap ang Ebanghelyo sa kanilang pamayanang karamihan ay pagano sa pamamagitan ng libreng panggagamot. Ang kanilang pagkakawanggawa ay umakit sa marami tungo sa pananampalataya at naging dahilan upang tawagin silang “Anargyroi,” na nangangahulugang “walang pilak.” Ayon sa mga alamat, mahusay silang mga manggagamot na nakapagpagaling sa marami, marahil ay higit sa pamamagitan ng kanilang panalangin kaysa sa agham. Isang alamat ang nagsasabing sila ang unang naglipat ng isang binti sa isang taong naputulan nito, isang pangyayaring madalas ilarawan sa sining.
Noong 303, naglabas ang Romanong Emperador Diocletian ng isang serye ng mga kautusan na humantong sa pag-uusig sa buong imperyo at pagkamatay ng maraming Kristiyano. Noong bandang 287 o 303 (magkakasalungat ang mga tala), ipinadakip ng Romanong Prepektong si Lysias ng Cilicia sina Cosme at Damian. Madalas na ang mga kilalang Kristiyano ang unang pinupuntirya.
Binigyan ang magkapatid ng pagkakataong hayagang itakwil ang kanilang pananampalataya at parangalan ang mga diyos ng Roma upang mailigtas ang kanilang buhay. Tumanggi sila at hinatulang mamatay. Ayon sa iba’t ibang alamat, habang sila ay pinahihirapan, mahimala silang naingatan mula sa pagdurusa at pinsala. Nabigo ang lahat ng pagtatangkang patayin sila sa pamamagitan ng paglunod, apoy, mga palaso, at pagbato. Sa huli, pinugutan ng ulo sina Cosme at Damian, kasama ang tatlo pa nilang kapatid.
Posibleng inilibing sina Cosme at Damian sa Cyrrhus, na malamang ay lugar ng kanilang kapanganakan. Mula noon, malawakan na silang pinararangalan, at maraming mahimalang paggaling ang iniuugnay sa kanilang pamamagitan. Di-nagtagal matapos ang kanilang pagkamartir, nagtayo ng mga simbahan bilang parangal sa kanila sa Jerusalem, Egypt, at Mesopotamia.
Noong ikaanim na siglo, pinarangalan ni Emperador Justinian I ang mga santong ito sa pamamagitan ng pagpapanumbalik sa lungsod na pinaglibingan sa kanila. Di-nagtagal, mahimalang gumaling ang emperador sa pamamagitan nila. Bilang pasasalamat, dinala niya ang kanilang mga relikya sa Constantinople kung saan nagtayo siya ng isang simbahan bilang parangal sa kanila na naging tanyag na pook ng paglalakbay-pananampalataya. Doon nagsimula ang kaugalian ng mga mananampalataya na manatiling magdamag sa kanilang libingan upang manalangin at humiling ng mahimalang paggaling sa kanilang mga karamdaman. Maraming himala ang naiulat sa paglipas ng mga siglo.
Noon ding ikaanim na siglo, idinagdag ni Papa Symmachus ang mga pangalan nina Cosme at Damian sa Kanon Romano (Panalanging Eukaristiko I), at ginawang Basilica Santi Cosma e Damiano ni Papa Felix IV ang isang paganong templo sa Roma mula sa ikaapat na siglo. Bagaman maraming beses na itong naisaayos, ang mga mosaiko mula sa ikalimang siglo na naglalarawan ng kanilang kuwento ay kabilang sa mga pinakapinapitagang likha ng sagradong sining sa Roma.
San Cosme at San Damian, naantig kayo ni Kristo at ibinahagi ninyo ang inyong pananampalataya sa Kanya sa pamamagitan ng walang pag-iimbot at walang bayad na paglilingkod sa lahat ng nangangailangan ng inyong pangangalagang medikal. Nang kayo ay usigin, nanatili kayong matatag sa inyong pananampalataya at pinili ninyo ang kamatayan kaysa magkasala. Ipanalangin ninyo na matularan ko ang inyong halimbawa ng walang pag-iimbot na paglilingkod at buong tapang na magpatotoo kay Kristo, anuman ang maging kapalit. Ipinagkakatiwala ko rin sa inyo ang lahat ng may karamdaman at nangangailangan ng inyong mga panalangin. San Cosme at San Damian, ipanalangin ninyo ako. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.

