Mga estatwa Ni vbaleha; Pagkamartir ni Renáta Sedmáková – Adobe Stock
Septiyembre 26: San Cosme ug San Damian, mga Martir—Opsiyonal nga Handumanan
Mga ulahing bahin sa Ikatulong Siglo–mga 287 o 303
Mga Santos nga Patron sa mga apotekaryo, mga barbero, mga buta, industriya sa kemikal, mga tigbaligya ug tambal, mga mananabang, mga mananambal, mga parmasyutiko, mga siruhano
Gipangamuyuan batok sa pagkabuta, mga bato sa amimislon, luslos, ug kamatay
Mga kanonisasyon sa wala pa matukod ang Kongregasyon
Kolor sa Liturhiya: Pula
Bersiyon: Kompleto – Mubo
Paminaw sa Iningles
Mga channel sa podcast:
Apple – Spotify – iHeart – Audible
Kinutlo:
Ang maghuhukom misugo nga itambog sila ngadto sa dakong kalayo, apan ang mga siga mipalayo gikan kanila ug mipatay sa daghan. Unya gisugo nga ibutang sila sa usa ka galamiton sa pagsakit…apan gipanalipdan sila sa usa ka anghel sa Ginoo…Ang maghuhukom misugo nga prisohon ang tulo ug ipalansang sa krus si Cosme ug Damian ug ipabato sila sa katawhan, apan ang mga bato mibalik ngadto sa mga nanglabay niini ug nakaangol sa daghan. Unya ang maghuhukom, nga napuno sa kabuang, mipatindog sa tulo ka managsoon tupad sa krus ug misugo sa upat ka kabalyero nga panaon si Cosme ug Damian. Apan ang mga pana mibalik…Sa dihang nakita kini sa maghuhukom, hingpit siyang naglibog, gisakit hangtod nga hapit na mamatay, ug misugo nga dungan nga putlan sa ulo ang lima ka managsoon. ~Kinutlo gikan sa Bulawanong Sugilanon, Ikapulog Tulong Siglo
Pamalandong: Karon, gipasidunggan sa Simbahan si San Cosme ug San Damian—kaluha nga managsoon, mga mananambal, ug mga martir nga kaylap nga gitahod sa Sidlakan ug Kasadpan sukad sa ilang kamatayon. Diyutay ra ang nahibaloan nga sigurado bahin niining mga santosa. Ang atong nahibaloan mao nga mga martir sila, lagmit ubos sa Romanong Emperador Diocleciano. Apan ang nahiabot kanato pinaagi sa sugilanon naghatag ug makapadasig nga pagpamatuod sa pagtuo ug kaisog gikan sa unang mga panahon sa Simbahan.
Posibleng natawo si Cosme ug Damian sa Cyrrhus, nga anaa sa Syria karon, ug sa ulahi namalhin ngadto sa Gulpo sa Iskenderun sa Cilicia, nga anaa sa Turkey karon, sa tungatunga hangtod sa ulahing bahin sa ikatulong siglo. Kaluha sila, mga anak sa usa ka Kristohanong inahan ug sa usa ka amahan nga posible usab nga Kristohanon, nga nagpadako kanila sa pagtuo. Nagtuon sila sa siyensiya sa pagpanambal ug nahimong mga mananambal.
Niadtong panahona, ang bayad sa mga mananambal kasagarang gipasikad sa ilang dungog. Kadtong hilabihan ka hanas ug malampuson kasagarang nag-alagad sa mga adunahan ug nakadawat ug regular nga suweldo gikan kanila. Ang uban naningil alang sa matag higayon sa pagpanambal. Tungod kay mga Kristohanon si Cosme ug Damian, sumala sa sugilanon, nakahukom sila sa pagsangyaw sa Maayong Balita ngadto sa komunidad nga ilang gipuy-an, nga ang kadaghanan mga pagano, pinaagi sa pagbuhat ug usa ka butang nga talagsaon. Gitanyag nila ang ilang pagpanambal nga walay bayad! Kining buhat sa gugma sa isigkatawo nakahatag kanila sa titulo nga “Anargyroi,” nga nagpasabot ug “walay plata.” Ang ilang pamaagi nga sukwahi sa naandang kultura nakadani sa pagtagad sa ilang mga katagilungsod ug nakapaduol sa daghan ngadto sa pagtuo. Sumala sa mga sugilanon, maayo kaayo silang mga mananambal nga nakaayo sa daghan, tingali labaw pa pinaagi sa ilang mga pag-ampo kay sa ilang siyensiya. Usa ka sugilanon nag-ingon nga sila ang unang nagbalhin ug bitiis ngadto sa usa ka tawo nga naputlan ug bitiis, nga kasagarang gihulagway sa arte.
Sa 284, si Diocleciano nahimong Romanong emperador ug nagsugod sa daghang mga reporma sulod sa imperyo. Sa 303, nagsugod siya sa pagpagula ug sunodsunod nga mga mando nga misangpot sa paglutos sa tibuok imperyo ug sa kamatayon sa daghang mga Kristohanon. Sa wala pa niana, ang mga paglutos kasagaran nahitabo lamang sa pipila ka dapit ug walay piho nga sumbanan. Sa mga tuig 287 o 303 (nagkasumpaki ang mga tala), gidakop sa Romanong Prepekto Lisias sa Cilicia ang kaluhang si Cosme ug Damian. Ang mga inilang Kristohanon kasagaran mao ang unang gipuntirya.
Sumala sa naandang buhat, gihatagan ang managsoon ug higayon sa pagsalikway sa ilang pagtuo sa dayag ug sa pagpasidungog sa Romanong mga dios aron maluwas ang ilang kinabuhi. Mibalibad sila ug gihukman sa kamatayon. Ang nagkalainlaing mga sugilanon bahin sa ilang kamatayon nag-ingon nga una silang gisakit aron mapugos sa pagtuman sa mga tinguha sa prepekto. Apan sa milagrosong paagi gipanalipdan sila gikan sa pag-antos ug wala gayoy mga samad. Unya daghang pagsulay ang gihimo sa pagpatay kanila pinaagi sa paglumos, kalayo, mga pana, ug pagbato, apan napakyas ang matag pagsulay. Sa kataposan, si Cosme ug Damian, uban sa tulo sa ilang mga igsoon, giputlan sa ulo.
Gituohan nga si Cosme ug Damian gilubong sa siyudad sa Cyrrhus, nga posibleng mao ang ilang natawhan. Sukad niadto, kaylap na silang gitahod. Daghang milagrosong pagkaayo ang gipasidungod sa ilang pagpangamuyo. Sulod sa usa ka siglo human sa ilang pagkamartir, gitukod ang mga simbahan agig pasidungog kanila sa Jerusalem, Ehipto, ug Mesopotamia.
Sa ikaunom nga siglo, gipasidunggan sa Romanong Emperador Justiniano I kining mga santosa pinaagi sa pagpasig-uli sa siyudad diin sila gilubong. Wala madugay human niadto, ang emperador nakadawat ug milagrosong pagkaayo pinaagi sa ilang pagpangamuyo. Agig pasalamat, gidala niya ang ilang mga relikya ngadto sa Constantinople, diin nagtukod siya ug usa ka simbahan agig pasidungog kanila nga nahimong iladong dapit sa pagpanaw sa mga magtutuo. Diha nianang simbahan, nagsugod ang usa ka naandang buhat diin ang mga magtutuo magpabilin sa tibuok gabii diha sa ilang lubnganan sa pag-ampo, nga nangayo ug milagrosong pagkaayo sa ilang mga sakit. Daghang mga milagro ang gitaho sulod sa daghang mga siglo.
Sa ikaunom usab nga siglo, gisulod ni Papa Simaco ang mga ngalan nila Cosme ug Damian sa Kanon Romano (Eukaristikong Pag-ampo I), ug giusab ni Papa Felix IV ang gamit sa usa ka paganong templo sa Roma nga gitukod sa ikaupat nga siglo, sulod sa Forum sa Kalinaw, ug ginganlan kini og Basilica Santi Cosma e Damiano. Bisan pa sa daghang pagbag-o nga gihimo niini, ang mga mosaiko sa ikalimang siglo nga naghulagway sa ilang sugilanon maoy pipila sa labing gitahod nga mga buhat sa sagradong arte sa Roma.
Bisan dili gayod nato mahibaloan ang tukmang mga detalye sa kasaysayan sa kinabuhi ug pagkamartir nila San Cosme ug San Damian hangtod makaabot kita sa mga himaya sa Langit, ang mga hiyas nga ilang gipakita angay nga mahimong tinubdan sa inspirasyon ug pagdasig. Ang ilang buluhaton sa pag-ebanghelyo pinaagi sa walay bayad ug dili hakog nga pag-alagad sa ngalan ni Cristo angay sundogon. Ang ilang bayanihong pagkamartir nagpakita kanato sa mga hiyas sa kaisog ug pagkamatinud-anon kang Cristo. Ang ilang milagrosong pagpangamuyo alang sa mga nasakit angay modapit kanato sa pagsalig sa ilang pagpangamuyo alang sa mga masakiton karon.
Pag-ampo: San Cosme ug San Damian, gitandog kamo ni Cristo ug naningkamot kamo sa pagpaambit sa inyong pagtuo Kaniya pinaagi sa inyong dili hakog ug walay bayad nga pag-alagad sa tanan nga nanginahanglan sa inyong medikal nga pag-atiman. Sa dihang gilutos kamo, nagpabilin kamong lig-on sa inyong pagtuo, nga mipili sa kamatayon inay sa sala. Palihog, iampo ako, aron sundogon ko ang inyong panig-ingnan sa dili hakog nga pag-alagad sa uban ug makabaton ako sa kaisog sa pagsaksi kang Cristo bisan unsa pa ang kapalit. Itugyan ko usab kaninyo niining adlawa ang tanan nga masakiton ug nanginahanglan sa inyong mga pag-ampo. San Cosme ug San Damian, iampo ninyo ako. Jesus, misalig ako Kanimo.
Pamalandong nga gikuha gikan sa:
Mga Santos ug mga Piyesta sa Tuig Liturhiko
Mga Tomo Uno–Kuwatro
Dugang nga Basahon:
Tanang Santos alang Karong Adlawa
(Mubo nga Bersiyon)
Septiyembre 26: San Cosme ug San Damian, mga Martir—Opsiyonal nga Handumanan
Mga ulahing bahin sa Ikatulong Siglo–mga 287 o 303
Mga Santos nga Patron sa mga tig-andam og tambal, mga barbero, mga buta, industriya sa kemikal, mga tigbaligya og tambal, mga mananabang, mga doktor, mga parmasyutiko, ug mga siruhano
Gipangamuyoan batok sa pagkabuta, bato sa amimislon, luslos, ug kamatay
Mga kanonisasyon sa wala pa matukod ang Kongregasyon
Karong adlawa, gipasidunggan sa Simbahan sila San Cosme ug San Damian—managsoon nga kaluha, mga doktor, ug mga martir nga kaylap nga gitahod sa Sidlakan ug Kasadpan sukad sa ilang kamatayon. Ang mga sugilanon nag-asoy sa kinabuhi sa managsoon nga posibleng natawo sa Cyrrhus, sa gitawag karon og Syria, ug sa ulahi mibalhin sa Cilicia, sa gitawag karon og Turkey, sa tungatunga hangtod sa ulahing bahin sa ikatulong siglo. Gipadako diha sa pagtuo, ilang gitun-an ang siyensiya sa pagpanambal ug nahimong mga doktor.
Imbes nga maningil alang sa ilang mga serbisyo, ang managsoon mihukom sa pag-ebanghelyo sa ilang komunidad, nga kadaghanan mga pagano, pinaagi sa pagpanambal nga walay bayad. Ang ilang buhat sa gugma nga putli nakadani sa daghan ngadto sa pagtuo ug tungod niini gitawag sila og “Anargyroi,” nga nagpasabot og “walay plata.” Sumala sa mga sugilanon, maayo kaayo silang mga doktor nga nakapaayo sa daghan, tingali labaw pinaagi sa ilang pag-ampo kay sa siyensiya. Usa ka sugilanon nag-ingon nga sila ang unang mibalhin ug mitaod og paa ngadto sa usa ka tawo nga naputlan niini, usa ka hitabo nga sagad gihulagway sa arte.
Niadtong 303, ang Romanong Emperador Diocleciano nagpagula og sunodsunod nga mga mando nga misangpot sa paglutos sa tibuok imperyo ug sa kamatayon sa daghang Kristohanon. Sa mga 287 o 303 (nagkasumpaki ang mga tala, gidakop sa Romanong Prepekto nga si Lysias sa Cilicia sila Cosme ug Damian. Ang inilang mga Kristohanon kasagaran maoy unang gipunting.
Gihatagan ang managsoon og higayon sa dayag nga pagsalikway sa ilang pagtuo ug pagpasidungog sa Romanong mga dios aron maluwas ang ilang kinabuhi. Mibalibad sila ug gihukman sa kamatayon. Sumala sa nagkalainlaing mga sugilanon, samtang gisakit sila, milagrosong gipanalipdan sila gikan sa pag-antos ug kadaot. Ang mga pagsulay sa pagpatay kanila pinaagi sa paglumos, kalayo, mga udyong, ug pagbato tanan napakyas. Sa kataposan, sila Cosme ug Damian, uban sa tulo pa nila ka igsoong lalaki, gipunggotan og ulo.
Posibleng gilubong sila Cosme ug Damian sa Cyrrhus, ang dapit nga lagmit mao usab ang ilang natawhan. Sukad niadto, kaylap na silang gitahod, ug daghang milagrosong pagkaayo ang gipasidungog sa ilang pagpangamuyo. Wala madugay human sa ilang pagkamartir, gitukod ang mga simbahan sa ilang kadungganan sa Jerusalem, Ehipto, ug Mesopotamia.
Sa ikaunom nga siglo, gipasidunggan ni Emperador Justiniano I kining mga santosa pinaagi sa pagpahiuli sa siyudad diin sila gilubong. Wala madugay human niadto, ang emperador nakadawat og milagrosong pagkaayo pinaagi sa ilang pagpangamuyo. Isip pagpasalamat, gidala niya ang ilang mga relikya ngadto sa Constantinople diin nagtukod siya og simbahan sa ilang kadungganan nga nahimong iladong dapit sa pagpanaw sa mga deboto. Didto nagsugod ang usa ka naandan sa mga magtutuo nga magpabilin sa tibuok gabii sa ilang lubnganan diha sa pag-ampo, nga nangayo og milagrosong pagkaayo sa ilang mga balatian. Daghang mga milagro ang gitaho latas sa mga siglo.
Sa ikaunom usab nga siglo, gisulod ni Papa Simaco ang mga ngalan nila Cosme ug Damian sa Kanon Romano (Eukaristikong Pag-ampo I), ug giusab ni Papa Felix IV ang gamit sa usa ka paganong templo sa Roma nga gitukod sa ikaupat nga siglo aron mahimong Basilica Santi Cosma e Damiano. Bisan pa sa daghang pagbag-o nga gihimo niini, ang mga mosaiko sa ikalimang siglo nga naghulagway sa ilang sugilanon maoy pipila sa labing gitahod nga mga buhat sa sagradong arte sa Roma.
San Cosme ug San Damian, nga gitandog ni Cristo, gipaambit ninyo ang inyong pagtuo Kaniya pinaagi sa dili hakog ug walay bayad nga pag-alagad sa tanan nga nanginahanglan sa inyong medikal nga pag-atiman. Sa dihang gilutos kamo, nagpabilin kamong lig-on sa inyong pagtuo, nga mipili sa kamatayon inay sa sala. Palihog, iampo nga sundogon ko ang inyong panig-ingnan sa dili hakog nga pag-alagad ug maisogon akong mosaksi kang Cristo, bisan unsa pa ang kapalit. Itugyan ko usab kaninyo ang tanan nga masakiton ug nanginahanglan sa inyong mga pag-ampo. San Cosme ug San Damian, iampo ninyo ako. Jesus, misalig ako Kanimo.
