San Beda ang Kagalang-galang

Nasa pampublikong dominyo, sa pamamagitan ng Wikimedia Commons

Mayo 25: San Beda ang Kagalang-galang, Pari at Dalubguro ng Simbahan—Opsiyonal na Paggunita

c. 673–735
Patron ng mga lektor, iskolar, manunulat na Ingles, at mananalaysay
Kanonisasyon bago naitatag ang Kongregasyon para sa mga Santo
Pinagtibay ang kanonisasyon at ipinahayag na Dalubguro ng Simbahan ni Papa Leon XIII noong 1899
Kulay sa Liturhiya: Puti
Bersiyon: Buo – Maikli

Mga channel ng podcast:
Apple – Spotify – iHeart – Audible

Sipi:
Sa lubhang maluwalhating Haring Ceolwulf. Mula kay Beda, lingkod ni Kristo at Pari. Noon, bilang tugon sa inyong kahilingan, ay buong lugod kong ipinadala sa inyo ang Kasaysayang Pansimbahan ng Bayang Ingles, na kamakailan ko lamang inilathala, upang inyong basahin at suriin; at ngayon ay muli ko itong ipinadadala upang makopya at higit na mapag-aralan sa inyong malayang panahon. At labis kong ikinagagalak ang katapatan at sigasig na taglay ninyo, na hindi lamang kayo matiyagang nakikinig sa mga salita ng Banal na Kasulatan, kundi masigasig din ninyong sinisikap na makilala ang mga gawa at pananalita ng mga bantog na tao noong unang panahon, lalo na ng mga mula sa sarili nating bansa… ~Paunang Salita sa Kasaysayang Pansimbahan ng Inglatera ni Beda

Pagninilay: Noong ikaapat na siglo, marami sa mga naninirahan sa Britanya na sakop ng Roma ang mga Katoliko. Gayunman, matapos bumagsak ang Kanlurang Imperyong Romano noong ikalimang siglo at maalis ang mga hukbong Romano sa Britanya upang ipagtanggol ang sariling bayan, nagsimulang humarap ang Britanya sa mga banta mula sa mga taga-Eskosya at Irlanda. Dumating ang mga Ang Anglo at Sakson mula sa gitnang Europa upang tulungan ang Britanya, ngunit sila mismo ang sumakop dito kalaunan. Pagsapit ng ikaanim na siglo, nakilala ang Britanya bilang Inglaterang Anglo-Sakson at nahati ito sa siyam na mas maliliit na kaharian. Dinala ng mga Anglo-Sakson ang kanilang paganong wika at kultura. Unti-unti nilang pinawi ang Kristiyanismo sa kanilang bagong lupain, maliban sa timog-silangan kung saan tumakas ang maraming Briton. Upang tugunan ang paglaganap na ito ng paganismo, isinugo ni Papa San Gregorio Magno si San Agustin ng Canterbury upang ipangaral ang Ebanghelyo sa mga kahariang Anglo-Sakson. Sa sumunod na siglo, yumakap sa Kristiyanismo ang lahat ng haring Anglo-Sakson at sumunod ang kanilang mga nasasakupan. Sa ganitong kalagayang pangkasaysayan isinilang at naglingkod ang santong ginugunita natin ngayon, si San Beda, isang banal na monghe, malalim na dalubhasa sa Banal na Kasulatan, at maningning na mananalaysay.

Isinilang si Beda malapit sa isang monasteryo ng mga Benediktino sa Wearmouth at Jarrow, na ngayo’y Tyne and Wear, sa hilagang-silangang bahagi ng United Kingdom. Gaya ng karaniwan noong panahong iyon, ipinagkatiwala si Beda sa pangangalaga ng mga monghe ng Wearmouth sa edad na pito, sa pag-asang mananatili siyang kasama nila at magiging monghe rin. Pagkalipas ng ilang taon, ipinadala ang batang si Beda sa kabilang pampang ng ilog, sa kaugnay na monasteryo sa Jarrow na bagong tatag ng mga monghe. Noong 686, nang si Beda ay humigit-kumulang labintatlong taong gulang, sinalanta ng isang matinding salot ang monasteryo, at tanging si Beda at ang Abad na si Ceolfrid ang naiwan na buhay. Isa sa mga pangunahing tungkulin ng mga monghe ang pag-awit ng Opisyong Divino, na matapat na ipinagpatuloy ng oblatong si Beda at ng abad.

Tungkol sa kanyang panahon sa monasteryo, sinabi mismo ni Beda, “Buong-buo kong inilaan ang aking sarili sa pag-aaral ng Banal na Kasulatan; at sa gitna ng pagtupad sa tuntunin ng pamumuhay ng mga monghe at sa araw-araw na tungkuling umawit sa simbahan, lagi akong nagagalak sa pag-aaral, pagtuturo, o pagsusulat.” Matapos ang mahigit isang dekada ng pag-aaral at pananalangin sa ilalim ng Abad na si Ceolfrid, inordenahang diyakono si Beda sa edad na labinsiyam. Makalipas ang labing-isang taon, inordenahan siyang pari sa edad na tatlumpu. Ganito inilarawan ni Beda ang tatlumpu’t dalawang taon ng kanyang paglilingkod bilang pari at monghe: “Mula nang tanggapin ko ang orden ng pagkapari hanggang sa ikalimampu’t siyam na taon ng aking buhay, ginawa kong gawain, para sa sarili kong mga pangangailangan at sa mga pangangailangan ng aking mga kapatid, ang tipunin mula sa mga akda ng mga kagalang-galang na Ama ang sumusunod na maiikling tala tungkol sa Banal na Kasulatan, at magdagdag din ng ilang bagay ayon sa diwa ng kahulugan at pagpapakahulugang ibinigay nila…” 

Si Beda ay isang mabuting mongheng Benediktino. Alinsunod sa Tuntuning Benediktino, nanata si Beda na manatili sa kanyang monasteryo, kaya maaaring hindi siya kailanman umalis dito, maliban marahil sa paminsan-minsang maiikling pagdalaw sa mga kalapit na monasteryo upang tumulong sa pagtuturo. Sa loob ng kanyang selda sa monasteryo, sumulat si Beda ng mahigit apatnapung aklat, na dalawampu’t lima ay mga komentaryo sa Banal na Kasulatan. Sumulat din siya ng mga aklat tungkol sa kasaysayan, retorika, balarila, pagtutuos ng panahon, mga talambuhay, teolohiya, at panulaan. 

Ang pinakatanyag na aklat ni Beda ay isinulat noong siya ay limampu’t siyam na taong gulang, Ang Kasaysayang Eklesiastiko ng Sambayanang Ingles. Nagsisimula ang aklat na ito sa isang paglalarawan sa Britanya at Irlanda at sa mga sinaunang naninirahan dito. Mula roon, sinusundan niya ang papel ng Imperyong Romano sa Britanya, simula kay Julio Cesar hanggang kay San Albano, ang unang martir ng Britanya, at patuloy hanggang sa mga unang yugto ng pagpapalaganap ng Kristiyanismo sa pulo. Matapos masakop ng mga Anglo-Saxon ang Britanya noong unang bahagi ng ikalimang siglo, inilalarawan ni Beda ang panibagong ebanghelisasyong pinasimulan ni Papa San Gregorio Magno sa pagtatapos ng ikaanim na siglo at isinakatuparan ni San Agustin ng Canterbury. Pagkatapos nito, ang malaking bahagi ng kaniyang Kasaysayang Eklesiastiko ay nakatuon sa paglago ng Simbahan sa Inglatera noong ikaanim at ikapitong siglo. Higit sa lahat, muling iniuugnay ng akdang ito ang mga Anglo-Saxon sa Simbahan sa Roma. Bagaman hindi na pinamumunuan ng Imperyong Romano ang Britanya, ang Simbahang Katolika na nakasentro sa Roma ang tunay na espirituwal na pinuno ng bansa. Partikular na nakita ni Beda si Papa San Gregorio Magno bilang kasangkapan ng kaligtasan para sa mga Anglo-Saxon, na kinabibilangan niya.

Isa pa sa mahahalagang ambag ni Beda sa Simbahang Pangkalahatan ang kaniyang tratadong “Tungkol sa Pagbilang ng Panahon,” kung saan itinuro niya ang wastong pagkalkula ng mga buwan at taon. Mahalaga ang akdang ito sapagkat nagbigay-daan ito upang tanggapin ng Simbahan sa Inglatera ang wastong araw ng pagdiriwang ng Pasko ng Muling Pagkabuhay bawat taon. Nakatulong din ang akdang ito sa daigdig na maitatag ang kasalukuyang kalendaryong nagsisimula sa kapanganakan ni Kristo, at pinatatag nito ang paggamit ng katagang Anno Domini (A.D.), “sa taon ng ating Panginoon.”

Ang mga komentaryo ni Beda sa Banal na Kasulatan ay malalim na nakaugat sa mga akda ng mga Ama ng Simbahan, ngunit nagbukas din ang mga ito ng mga bagong pananaw. Gumagamit si Beda ng alegoriko at moral na pamamaraan sa pagpapakahulugan sa iba’t ibang talata ng Banal na Kasulatan sa liwanag ng kamatayan at Muling Pagkabuhay ni Kristo, na binibigyang-diin ang mas malalim na simbolikong kahulugan ng Kasulatan sa halip na magbigay lamang ng literal na pagpapakahulugan.

Pagkamatay niya, naging saligan ng malawak na pag-aaral sa buong Europa ang mga akda ni Beda. Inilarawan siya ng kaniyang mga kapanahon bilang “guro ng kaniyang panahon” at “kandila ng Simbahan, na sinindihan ng Espiritu Santo.” Paulit-ulit na kinopya ang kaniyang mga akda, humubog sa mga monghe sa buong Europa, at nagkaroon ng hindi maikakailang impluwensiya sa buong kasaysayan ng Simbahan. Pagsapit ng ikasiyam na siglo, tinukoy si Beda bilang “Beda ang Kagalang-galang” sa dalawang konsilyo ng Simbahan. Napakalakas ng patuloy na impluwensiya ni San Beda anupat mahigit isang milenyo matapos ang kaniyang kamatayan, idineklara siyang Pantas ng Simbahan ni Papa Leon XIII noong 1899, ang tanging Ingles na tumanggap ng gayong karangalan.

Noong nabubuhay pa siya, nagkaroon si Beda ng malalim na impluwensiya sa mga mongheng kaniyang tinuruan. Siya ay namuhay, nanalangin, nag-aral, nagturo, at sumulat sa loob ng kaniyang monasteryo. Mula sa lugar na iyon ng pag-iisa at panalangin, ginamit siya ng Diyos upang maimpluwensiyahan ang buong Europa at ang buong daigdig. Makagagawa ang Diyos ng mga dakilang bagay kapag tapat nating isinasabuhay ang ating bokasyon. Pagnilayan ang bokasyong ibinigay sa iyo ng Diyos. Habang ginagawa mo ito, alamin mong ang iyong bokasyon ang iyong landas tungo sa kabanalan. Isabuhay mo ito nang mabuti, at ihahayag ng Diyos ang Kaniyang presensiyang nagpapabago sa iyo at sa pamamagitan mo sa mga paraang hindi mo kailanman maiisip.

Panalangin: San Beda ang Kagalang-galang, ikaw ay isang banal na mongheng yumakap sa kaniyang bokasyon nang may sigasig at debosyon. Nanalangin ka, nag-aral, at sumulat alinsunod sa banal na kalooban ng Diyos. Sa pamamagitan ng iyong paglilingkod sa Simbahan na lingid sa paningin ng marami, naimpluwensiyahan ng Diyos ang mga papa, santo, monghe, at hindi mabilang na iba pa sa mga paraang mauunawaan lamang namin sa Langit. Ipanalangin mo ako na yakapin ko ang aking bokasyon nang buong puso, upang maisabuhay ko ang aking misyon at matuklasan ang sarili kong landas tungo sa kabanalan. San Beda ang Kagalang-galang, ipanalangin mo ako. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.

Ang pagninilay ay hango sa:

Saints and Feasts of the Liturgical Year
Mga Tomo Isa–Apat

Lahat ng Santo para sa Araw na Ito