Tagalog

Unang Kabanata: Ang Diyos

Sino ang Diyos? Tunay mo na bang pinagnilayan ang Kanyang pag-iralโ€”hindi bilang isang abstraktong ideya, kundi bilang Siya na lumikha sa iyo, nagpapanatili sa iyong buhay, at nagmamahal sa iyo nang walang hanggan? Hinuhubog ng mga pangunahing tanong na ito ang ating pagkakakilanlan, layunin, at walang-hanggang hantungan. Kung nais nating pumasok sa isang mapagmahal at patuloy na lumalalim na ugnayan sa ating Diyos na Trinidadโ€”Ama, Anak, at Espiritu Santoโ€”magsisimula tayo sa pagsisikap na makilala Siya kung sino Siya talaga.

Marami tayong nalalaman tungkol sa Diyos mula sa Banal na Kasulatan at sa Tradisyon ng Simbahan. Maraming santo ang namuhay nang banal, na nagpapatotoo sa kapangyarihang magpabago ng buhay na dulot ng isang malalim, personal, at mapagmahal na ugnayan sa Diyos. Ang mga aral na natututuhan natin mula sa mahahalagang bukal na ito ay maaaring maging pundasyon ng isang bago, mas tunay, at mas malusog na ugnayan sa Diyos.

Sikapin nating maunawaan Kung Sino ang Diyos at Kung Ano ang Ginagawa ng Diyos upang makapasok tayo sa diwa ng Ama Namin, na ibinigay sa atin ng ating Banal na Panginoon. Upang magawa ito, magsisimula tayo sa simulaโ€”sa pinakasimula, upang ang pundasyong itatayo natin ay magbigay-daan sa atin na masaliksik ang rurok ng makalangit na kaluwalhatian at pakikipagkaisa sa Diyos.

Sino ang Diyos para sa Iyo?

Sino ang Diyos para sa iyo? Maaaring tila kakaiba ang tanong na ito. Nagsisimula tayo sa pagninilay kung sino ang Diyos para sa iyo sapagkat madalas ay kailangan nating muling suriin at talikuran pa nga ang ilang aspeto ng ating pagkakakilala sa Diyos.

Sa buong kasaysayan, sari-saring larawan ng pagka-Diyos ang pinanghawakan ng iba’t ibang kulturaโ€”mga diyos ng mga sibilisasyon gaya ng Gresya at Roma, mga paganong diyus-diyosan, mga espiritu ng kalikasan, o mga diyos na mapoot. Bagaman karaniwang hindi tinatanggap ng mga Kristiyano ang mga paniniwalang ito, madalas na nahuhubog ang ating pagkaunawa sa Diyos ng mga banayad na paglihis sa katotohanang nagmumula sa mga paniniwalang ito.

Para sa ilan, ang Diyos ay isang malayong Maylikha na walang kinalaman sa ating pang-araw-araw na buhay. Pangunahin naman Siyang inilalarawan ng iba bilang isang mahigpit na hukom, na laging handang magparusa. Nililimitahan ng ilan ang Diyos sa pagiging mabuti ngunit walang kapangyarihan, na nagbibigay ng kaaliwan ngunit hindi humahamon o nagpapabago. Nakikita naman ng iba ang Diyos bilang isang mabait at mapagkalingang Diyos na laging nagbibigay sa atin ng anumang hingin natin basta manalangin lamang tayo nang sapat na taimtim.

Ang mga maling pagkaunawang ito, na hinuhubog ng personal na karanasan, mga pananaw na laganap sa lipunan, at mga maling interpretasyong teolohikal, ay maaaring magpalabo sa tunay na kalikasan ng Diyos na ipinahayag kay Kristo. Sa pagkilala at pagtalikod sa mga maling larawang ito, maaari nating hayaang ihayag ng Kasulatan, tradisyon, at panalangin kung sino talaga ang Diyos upang lumago tayo sa tunay na pananampalataya.

Ang isa pang dahilan kung bakit maaaring mali ang ating pagkakakilala sa Diyos ay nag-uugat sa ating mga karanasang personal at pampamilya. Dahil itinuro sa atin ni Hesus na tawaging โ€œAmaโ€ ang Diyos, likas lamang na iugnay natin sa Diyos ang ating mga karanasan sa pagiging ama rito sa lupa. Bagaman ang bawat ama sa lupa ay nilalayong sumalamin sa ganap na Pagkaama ng Diyosโ€”na sumasaklaw din sa mga katangiang maka-inang ipinapakita ng ating mga inaโ€”ang mga magulang na tao ay hindi maiiwasang magkulang sa huwarang ito. Bagaman tinatawag tayong magpakita ng habag at awa sa kahinaan at pagkukulang ng tao, dapat nating tapat na kilalanin kung paanong ang mga karanasang ito ay maaaring humubog o pumilipit sa ating pagkakakilala sa Diyos.

Maglaan ng panahon upang huminto at pagnilayan ang iyong pagkakakilala sa Diyos. Paano mo nakikita ang Diyos? Ano ang pinaniniwalaan mo tungkol sa Diyos? Malinaw ba sa iyo kung sino ang Diyos, o ang mismong konsepto ng Diyos ay nakalilito at hindi tiyak para sa iyo? Sa ganitong pagsusuri sa sarili, walang tama o maling sagot. Ang layunin ay maging tapat ka sa iyong sarili upang mailantad mo ang mga larawang taglay mo tungkol sa Kanya.

Bagaman kasisimula pa lamang ng aklat na ito, maaaring makatulong na ibaba muna ito bago magpatuloy upang masagot mo para sa iyong sarili ang mga pangunahing tanong na iyon. Maaari ka ring magsulat gamit ang lapis ng ilang tala sa gilid ng pahina tungkol sa kung paano mo nakikita ang Diyos. Ang paggawa nito nang may kababaang-loob at pagiging bukas ay magbibigay sa iyo ng pagkakataong ihambing ang iyong mga larawan at ideya tungkol sa Diyos sa Diyos na ating makikilala sa mga susunod na kabanata, ayon sa ipinahayag sa atin ng Diyos Mismo sa Lumang Tipan, at ng Diyos na Nagkatawang-tao, sa Persona ni Hesus.

Kung Sino ang Diyos

Dahil Ganap ang Diyos, hindi Siya kailanman nagbabago. Hindi maaaring parehong ganap ang dalawang magkaibang anyo ng Diyos. Sa mismong kahulugan nito, ang pagbabago ay nagpapahiwatig ng kakulangan sa kaganapan. Kaya ang Diyos, na Ganap, ay hindi kailanman nagbabago. Makikita ang hindi pagbabagong ito nang ipinakilala ng Diyos ang Kanyang sarili sa Lumang Tipan bilang โ€œAKO AY SI AKO NGAโ€ (Exodo 3:14). Bagaman hindi inilalahad ng pahayag na ito ang mga detalye kung SINO ANG DIYOS, sinasabi nito sa atin na hindi kailanman nagbabago ang Diyos.

Ang hamon at paanyaya sa bawat isa sa atin ay ang magsimula sa isang paglalakbay ng pagtuklas. Sino ang Diyos na ito na walang hanggan at hindi nagbabago, na UMIIRAL NOON, UMIIRAL NGAYON, at IIRAL MAGPAKAILANMAN? Kilala mo ba Siya, minamahal, at pinaglilingkuran?

Bago natin mahalin at paglingkuran ang Diyos, kailangan muna natin Siyang makilala, hindi sa pamamagitan ng lente ng ating di-ganap na mga karanasan bilang tao, kundi sa isang lenteng malinaw at tiyak. Ang โ€œlentengโ€ iyon ay nagsisimula sa ating katwiran bilang tao, na sa pamamagitan nito ay makararating tayo sa mga tiyakโ€”bagaman batayan lamangโ€”na katotohanan tungkol sa Diyos. Mula roon, makikilala lamang natin ang Diyos sa pamamagitan ng kaloob na Kanyang pagpapakilala sa sarili. Ang Diyos lamang ang makapagsasabi sa atin kung Sino Siya. Sinusuri ng mga sumusunod na bahagi kung Sino ang Diyos ayon sa dalawang paraang ito: ang likas na katwiran ng tao at ang pagpapahayag ng Diyos.

Isang Lohikal na Panimulang Punto

Maraming dakilang pilosopo sa buong kasaysayan ang nagtangkang bigyang-kahulugan ang Diyos gamit lamang ang kanilang isip, nang hindi sumasangguni sa Banal na Kasulatan o sa iba pang sanggunian. Ito ang tradisyong pilosopikal. Sa katunayan, ang ilan sa mga pinakadakilang santo ay nagbigay ng mahahalagang ambag sa talakayang pilosopikal na ito.

Halimbawa, kilala si San Anselmo sa kanyang inilahad na ontolohikal na pangangatwiranโ€”isang pagtatangkang patunayan ang pag-iral ng Diyos batay lamang sa konsepto o kahulugan ng Diyos. Ikinatwiran niya, aliquid quo nihil maius cogitari possit. Bagaman maaaring maging asiwa sa Ingles ang pilosopikal na pormulasyong ito, isinasalin ito bilang: โ€œAng Diyos ay yaong wala nang maiisip na higit na dakila kaysa sa Kanyaโ€ o โ€œAng Diyos ang pinakadakilang umiiral na maaaring maisip.โ€

Sa mas payak na pananalita, ang ibig sabihin ni Anselmo ay ang Diyos ang pinakadakilang maaaring umiralโ€”lubos na ganap at buo, anupa’t wala nang higit na dakila ang maaaring maisip. Ikinatwiran niya na ang talagang umiiral ay higit na dakila kaysa sa umiiral lamang sa isip. Kaya kung ang Diyos nga ang pinakadakilang umiiral na maaaring maisip, dapat Siyang umiral sa katotohanan at hindi lamang bilang isang ideyaโ€”kung hindi, hindi Siya ang magiging pinakadakila.

Bagaman hindi saklaw ng ating layunin dito ang detalyadong pagsusuri sa pilosopikal na pangangatwiran ni Anselmo, makatutulong na kilalaning likas tayong may ilang tuwirang pagkaunawa tungkol sa Diyos sa pamamagitan lamang ng katwiran. Dahil binigyan tayo ng Diyos ng talino at nilikha ayon sa Kanyang larawan, kaya nating maunawaan ang mga batayang katotohanan tungkol sa Kanyang pag-iral at kaganapan, kahit wala ang tahasang pagpapahayag ng Diyos.

Ang isa pang paglalarawan nito ay mula kay Santo Tomas de Aquino, na matatagpuan sa simula ng kanyang maimpluwensiyang akda, ang Summa Theologiae, kung saan inilalahad niya ang limang patunay na nakabatay sa katwiran para sa pag-iral ng Diyos (cf. Summa I, q. 2, a. 3). Sa pagsasabing โ€œnakabatay sa katwiran,โ€ ang ibig nating sabihin ay gumamit siya ng batayang lohika sa ilang prinsipyong maliwanag sa sarili at mula rito ay humango ng limang patunay para sa pag-iral ng Diyos. Hindi sa anumang paraan naaabot ng kanyang mga panukala ang kabuuan ng kung Sino ang Diyosโ€”gaya ng Trinidad ng Tatlong Persona ng Diyosโ€”sa halip, nakararating ang mga ito sa mas batayang mga kongklusyon: Kailangang may isang Tagapagpakilos na Hindi Pinakikilos, ang Unang Sanhi, ang Kinakailangang Umiiral, ang Sukdulang Kaganapan, at ang Matalinong Tagapagdisenyo na namamahala sa buong sangnilikha. Ang mga batayang kongklusyong ito ay nagbibigay ng saligang nakabatay sa katwiran na mapagtatayuan ng mas malalalim na katotohanan ng pagpapahayag ng Diyos.

Halimbawa, sa paglalarawan sa Diyos bilang Matalinong Tagapagdisenyo, ikinakatwiran ni Tomas na lahat ng bagay sa kalikasan ay kumikilos nang may layunin, tungo sa isang tiyak na direksiyon. May kaayusan ang Sansinukob, kung saan ang mga bagay na walang talinoโ€”mga hayop, halaman, elementoโ€”ay magkakasuwatong kumikilos tungo sa isang tiyak na layunin. Ipinahihiwatig nito na ginagabayan sila ng isang umiiral na may talinoโ€”ang Diyos. Katulad nito ang apat pang panukala ni Tomas, na sumusunod sa gayunding mga tuntunin ng deduktibong pangangatwiran.

Bagamaโ€™t maraming aklat sa pilosopiya ang naisulat na sumusuporta at sumasalungat sa mga panukalang ito ng katwiran, ito ang mahalagang punto para sa ating layunin: Sa pagsisimula sa katwiran ng tao, ang ating paglalakbay upang matuklasan Kung Sino ang Diyos ay nagsisimula sa mga katotohanang payak ngunit malalim. Mula sa pundasyong ito, maaari na tayong umakyat tungo sa mas malalalim na misteryo ng Kanyang banal na paghahayag.

Higit Pa sa mga Argumentong Pilosopikal

Sa pagtanggap sa mga konklusyong malinaw sa sarili at makatuwiran na tiyak na may Diyosโ€”isang Di-nakikilos na Tagapagpakilos, Unang Sanhi, at Kinakailangang Umiiral na Ganap at Matalinoโ€”napapatanong tayo: Sino ang Diyos? Paano ko makikilala ang Diyos? Bagamaโ€™t naniniwala akong umiiral ang Diyos, posible bang malaman ang anuman tungkol sa Kanya?

Kapag naniniwala na tayong umiiral ang Diyos, sumusulong tayo sa susunod na antas, ang antas ng pananampalataya. Ang pananampalataya ay hindi lamang paniniwala sa isang bagay; ito ay pagkaalam sa isang bagay na hindi nakikita ngunit totoo. Halimbawa, maaari tayong maniwala sa mga nilalang mula sa ibang planeta, ngunit hindi tayo maaaring magkaroon ng pananampalataya na may gayong mga nilalang maliban kung talagang umiiral sila at tunay silang ihayag ng Diyos sa atin. Ang espirituwal na kaloob ng pananampalataya ay nangangailangan muna na ihayag ng Diyos ang katotohanan sa atin at pagkatapos ay humihingi ng paniniwala sa katotohanang iyon. Dahil sa sobrenatural na kaloob ng banal na paghahayagโ€”ang paghahayag ng Diyos ng Kanyang sarili sa atinโ€”hindi lamang tayo maaaring maniwala sa Diyos, kundi maaari rin natin Siyang makilala nang malalim. Ang kaloob ng pananampalataya ay tulad ng isang ikaanim na pandamaโ€”isang espirituwal na pandamaโ€”na sa pamamagitan nito ay ipinababatid ng Diyos sa atin Kung Sino Siya at kung paano Siya nakikipag-ugnayan sa atin, at sinasang-ayunan natin ang paghahayag na iyon nang may paniniwalaโ€”ang birtud ng pananampalataya.

Maliban kung ang panimulang punto ng personal na pananampalataya ay ang paghahayagโ€”ang paghahayag ng Diyos ng Kanyang sarili sa atinโ€”hindi natin Siya makikilala nang higit pa sa mga saligang panukalang pilosopikal. Ang โ€œBanal na Paghahayagโ€ ay ang lahat ng inihayag ng Diyos sa atin. Tinatawag natin itong Deposito ng Pananampalataya. Dumarating ito sa atin sa Banal na Kasulatan at sa pamamagitan ng mga Apostol. Binubuksan ng Deposito ng Pananampalataya ang pinto hindi lamang sa kaalaman tungkol sa Diyos, kundi, higit na mahalaga, sa pagkilala sa Diyos. Hindi lamang naghahayag ang Diyos ng mga katotohanan tungkol sa Kanyang sarili; inihahayag Niya ang Kanyang sarili sa isang tunay at personal na paraan.

Ang paghahayag ng Diyos ng Kanyang sarili ay nagaganap sa dalawang saligang paraan: Inihahayag Niya ang Kanyang diwa at ang Kanyang mga gawa. Kapag nakilala natin Kung Sino ang Diyos sa Kanyang diwa, nalalaman din natin Kung Ano ang Kanyang Ginagawa. Kaya magsisimula tayo sa diwa ng Diyos.

Inihahayag ng Diyos ang Kanyang Diwa

Alalahanin na sa Lumang Tipan ay inihayag sa atin ng Diyos ang Kanyang pangalan bilang โ€œAKO AY SI AKO NGAโ€ (Exodus 3:14). Kung kukunin ang unang titik ng bawat salitang Hebreo, mabubuo ang โ€œYHWH.โ€ Ipinahihiwatig ng pangalang ito na ang Diyos ay ang dalisay na pag-iral mismoโ€”ang lubos na umiiral at sapat sa Kanyang sariliโ€”at na ang YHWH ay hindi nakasalalay sa buong sangnilikha, ang Sanhing Walang Sanhi ng lahat ng umiiral.

Dahil ito ang unang saligang paghahayag na ibinigay sa atin ng Diyos tungkol sa Kanyang sarili, magsisimula tayo sa konseptong iyon at hahayaan natin itong unti-unting mangibabaw at magpabago sa lahat ng iba pa nating ideya tungkol sa Diyos. Isaalang-alang ang paglalaan ng oras ngayong linggo upang pagnilayan ang mahiwaga at malalim na paghahayag na ito na ibinigay sa atin ng Diyos tungkol sa Kanyang sariliโ€”ang Kanyang Banal na Pangalan: YHWH.

Batay sa mahiwagang paghahayag na ito ng diwa ng Diyos, bumuo si Santo Tomas de Aquino ng walong lohikal na konklusyon na maaari nating mabuo tungkol sa Diyos. Bagamaโ€™t teolohikal at akademiko ang kanyang pamamaraan, marami tayong matututuhan mula sa kanyang mga pananaw na makatutulong sa pagpapayaman ng ating panalangin at pakikipag-isa sa Diyos. Susuriin natin ang ilan sa kanyang mga pananaw sa pangkalahatan at nang may pagninilay.

Nagsisimula si Santo Tomas sa pagsasabing ang Kapayakan ay saligan ng diwa ng Diyos. Pagnilayan ito: Sa Kanyang Banal na Kapayakan, walang pagkakaiba sa pagitan ng kung Sino ang Diyos at ng katotohanang Siya ay umiiral. Hindi tulad ng mga tao, na binubuo ng maraming bahagiโ€”isip, kalooban, katawan, damdaminโ€”ang Diyos ay Diyos lamang. Wala Siyang mga bahagi, walang nagbabago sa Kanya, Siya ay Walang Hanggan. Bagaman maaaring lumago ang mga tao sa karunungan, ang Diyos ay ang Karunungan Mismo. Ang Diyos AY Pag-ibig, Kaganapan, at Kabutihan. Siya AY Walang Hangganan at Naroroon sa Lahat ng Dako. Dahil sa Kanyang Banal na Kapayakan at Kaganapan, Siya ay Hindi Nagbabago, Walang Hanggan, at Hindi Mahahati.

Bagaman marami tayong mapupulot sa mga paghahayag na ito, isang lubhang nakatutulong na aspeto ang hindi nagbabagong katatagan ng Diyos. Hindi kailanman nagbabago ang isip ng Diyos tungkol sa atin. Kung ano ang Kanyang iniisip ay iyon ang Kanyang iniisip. Kung ano ang Kanyang ginagawa ay iyon na ang lagi Niyang ginagawa. Hindi binabago ng ating mga panalangin ang Diyos; binabago tayo ng ating mga panalangin at tinutulungan tayong umayon sa hindi nagbabago at ganap na kalooban ng Diyos.

Ang mga katangiang ito mismo ang dahilan kung bakit ang Diyos ang pinakapersonal na umiiral na maaari nating maisip. Hindi Siya inilalayo ng mga ito sa atin; sa halip, itinatatag ng mga ito ang mismong saligan ng Kanyang matalik at mapagpanibagong ugnayan sa atin. Dahil ang Diyos AY Kaganapan, Kabutihan, Walang Hangganan, at Hindi Nagbabago, buong tiwala tayong makaaasa sa Kanyang di-natitinag na pag-ibig at pagkalinga. Ang diwa ng Diyos ang nagbibigay ng katatagan sa ating buhay kapag pumapasok tayo sa isang ugnayan sa Kanya na Siya Mismong Hindi Nagbabagong Katatagan.

Ang maikling pagninilay na ito sa diwa ng Diyosโ€”Kung Sino Siyaโ€”ay naghahanda sa atin para sa mas personal na pag-unawa sa Diyos: Kung Ano ang Ginagawa ng Diyos. Bawat kilos ng Diyos sa mundong ito at sa ating buhay ay nagmumula sa Kanyang Walang Hanggan, Ganap, at Hindi Nagbabagong diwa. Bagaman walang obligasyon ang Diyos na gumawa ng anuman para sa atin, likas sa Kanyang Banal na Kalikasan ang umapaw sa ating buhay. Isaalang-alang naman natin ngayon kung ano ang kahulugan nito para sa atin upang maunawaan at maipahayag natin nang wasto ang ating pananampalataya sa mas malalim na paghahayag ng Diyos.

Kung Ano ang Ginagawa ng Diyos

Bagaman ang Diyos ang Walang Hanggang Umiiral na Sanhing Walang Sanhi, Siya rin ang tanging sanhi ng lahat ng umiiral at ng lahat ng patuloy Niyang pinananatili sa pag-iral. Una sa lahat, ang Diyos ang Maylikha. Gayunman, matapos Niyang lumikha, hindi basta iniiwan ng Diyos ang Kanyang nilikha upang mamahala sa sarili nito. Patuloy Niyang pinananatili sa pag-iral, pinamamahalaan, at ginagabayan ang lahat ng bagay sa pamamagitan ng Kanyang ganap na Providensiya. Isaalang-alang natin kung paano ito nakaaapekto sa ating buhay.

Ang mga Gawa ng Diyos sa Paglikha at Pagpapanatili sa Pag-iral

Bilang Maylikha, ang Diyos ay hindi isang puwersang walang personal na ugnayan sa atin. Bawat gawa ng paglikha ay tuwirang nagmumula sa kaganapan ng Kanyang Pag-ibig. Sa paglikha sa iyo, ipinahayag ng Diyos ang Kanyang Banal at Ganap na Pag-ibig. Hindi ka isang pagkakamali, ni basta isang nagkataon lamang sa buhay. Tuwiran at sadyang nilikha ka ng Diyos na Makapangyarihan sa Lahat at Lubos na Mapagmahal. Ang pag-unawa sa katotohanang ito ay may kapangyarihang magpanibago ng iyong buhay, sapagkat sa gawa ng paglikhang ito natin unang natatagpuan ang ating dignidad, halaga, at pagkakakilanlan.

Pagnilayan ang matatag at mapagmahal na pasya ng Diyos na likhain ka. Anuman ang gawin mo, gaano ka man makasalanan, hindi kailanman pinagsisisihan ng Diyos ang paglikha sa iyo. Ito ay dahil ang โ€œpagsisisiโ€ ay salungat sa Kanyang mismong kalikasan. Hindi maaaring pagsisihan ng Diyos ang Kanyang ginagawa; hindi Niya maaaring pagsisihan kung Sino Siya. Ang pag-unawa, paniniwala, at pagyakap sa pinakasaligang katotohanang ito ng paglikha ang una at pinakapersonal na katotohanang dapat nating panghawakan, upang ito ang maging saligan ng ating mapagmahal na ugnayan sa Diyos.

Isaalang-alang din na ang Diyos lamang ang nagpapanatili sa lahat ng bagay sa pag-iral. Kung malilimutan ka ng Diyos kahit isang saglit, titigil kang umiral. Ang katotohanang patuloy kang umiiral sa mismong sandaling ito ay nangangahulugang hindi kailanman tumitigil ang Diyos sa ganap na pagkilala at pagmamahal sa iyo, alinsunod sa Kanyang mismong kalikasan. Walang magagawa ang Diyos kundi kilalanin ka, panatilihin ka sa pag-iral, at mahalin ka dahil iyon ang Kanyang Pagka-Diyos.

Dahil pinananatili tayo ng Diyos sa pag-iral, ginagabayan din Niya tayo sa pamamagitan ng Kanyang ganap na Providensiya tungo sa ating sukdulang layunin: ang pakikipagkaisa sa Kanya. Iginagalang ng Diyos ang ating malayang kalooban sapagkat nilikha Niya tayo ayon sa Kanyang larawan, na may kakayahang magmahal at malayang pumili. Kung walang malayang kalooban, hindi natin mapipiling suklian ng pagmamahal ang Diyos. Gayunman, kahit nagkakasala tayo, tinatawag tayo ng Providensiya ng Diyos na magbalik sa Kanya, at inaakay tayo tungo sa kaganapan ng ating pag-iral sa Kanya.

Nararating ng Providensiyang ito ang kaganapan nito sa gawa ng Pagtubos. Ang Diyos ay hindi lamang ang Maylikha, Siya rin ang Manunubos. Mula pa sa walang hangganโ€”sa loob ng Walang Hanggang Pag-iral ng Diyosโ€”niloob na Niyang tawagin ka tungo sa Kanya sa pamamagitan ng kaloob na Anak na kapwa Niya walang hanggan, na nagkatawang-tao para sa ating kaligtasan. Hindi pinagsisisihan ng Diyos ang pasiyang itoโ€”hindi Niya ito maaaring pagsisihan. Kaya ang pagpapahayag ng ating pananampalataya sa Kung Sino ang Diyos ay likas na umaakay sa atin upang kilalanin ang Ginagawa ng Diyos. Nasa puso ng Kanyang Banal na Providensiya ang ating Pagtubosโ€”ang walang hanggang plano ng kaligtasan na isinakatuparan kay Kristo Hesus, ang Walang Hanggang Anak ng Diyos.

Ang mga Ganap na Katangian ng Diyos

Dahil ang lahat ng pagkilos ng Diyos ay nagmumula sa Kung Sino Siya, mahalagang palalimin pa natin ang ating pag-unawa sa mga katangian ng Diyos na tumatagos sa Kanyang mga gawa. Bagaman hindi natin kailanman maililista ang lahat ng ito, maaari nating pagnilayan ang ilan sa Kanyang mga kaganapan na tutulong sa ating higit na maunawaan, paniwalaan, at tanggapin kung bakit Siya kumikilos nang gayon.

Yamang ang Diyos ay dalisay na pag-iral, walang hanggan at walang mga limitasyon, alam Niya ang lahat ng bagayโ€”nakaraan, kasalukuyan, at hinaharapโ€”sa iisang walang hanggang sandali. Isa itong katotohanang nagbibigay ng malalim na kaaliwan. Walang anuman sa iyong buhay na hindi pa alam ng Diyosโ€”wala ni isa! Alam Niya ang lahat ng iyong nagawa, ang lahat ng kahihinatnan mo, at ganap Niyang nalalaman ang bawat pangangailangan mo. Yamang ang Walang Hanggang Pag-iral ng Diyos ay lampas sa panahon sa daigdig, ang Kanyang kaalaman tungkol sa iyo ay lampas din sa panahon. Kaya ang pangunahing layunin ng panalangin ay hindi ang sabihin sa Diyos kung sino tayo at kung ano ang kailangan natinโ€”higit Niya itong nalalaman kaysa sa atin. Sa halip, ang panalangin ay ang pagpapahintulot sa Diyos na ihayag sa atin kung sino tayo, kung ano ang kailangan natin, at kung ano ang nais Niyang kahinatnan natin, upang makapagtiwala tayo sa Kanya at umasa sa Kanyang Providensiya. Hinahangad ng tunay na panalangin ang Kanyang Banal na Kaalaman nang higit sa ating sariling limitadong pag-unawa, at ang biyayang kumilos ayon sa mga katotohanang ipinababatid ng Diyos.

Ang Diyos na ito na malapit sa atin at Nakaaalam ng Lahat ay Makapangyarihan din sa Lahat. Walang anumang Totoo na hindi kayang gawin ng Kanyang Kapangyarihan. Ang ibig nating sabihin sa โ€œTotooโ€ ay ginagamit lamang ang Kapangyarihan ng Diyos para sa katuparan ng Banal na Katotohanan. Gaano man tayo magsumamo para sa isang bagay na labas sa Kanyang Katotohanan, hindi Siya kikilos nang salungat sa Kanyang ganap na Karunungan. Ngunit kapag hinahangad natin ang Katotohananโ€”ang Walang Hanggang Karununganโ€”sagana tayong pinagpapala ng Diyos sa pamamagitan ng paggamit ng Kanyang Kapangyarihan. Ipinagkakaloob Niya ang bawat tunay na Mabuting kaloob sa mga humihingi sapagkat Siya ang Makapangyarihan sa Lahat na Bukal ng Kabutihan. Kaya ang Kapangyarihan ng Diyos ay hindi kailanman ginagamit nang walang batayanโ€”lagi itong nakatuon sa Kanyang Ganap na Kabutihan. Ang Kabutihang ito, at ito lamang, ang dapat nating hangarin, habang tinatalikuran ang bawat nakabababang kabutihan at ang mga inaakala lamang na mabuti.

Bagaman ang mga pagkilos ng Diyos ay nagmumula sa Kanyang Banal na Esensiya, hindi Siya obligadong gumawa ng anuman para sa atin. Malaya ang Kanyang mga pagkilos. Hindi kumikilos ang Diyos dahil sa pangangailangan, na para bang nakatali Siya sa mga puwersang panlabas. Sa halip, niloloob Niya ang lahat ng kung ano Siya, at samakatuwid, ang lahat ng Kanyang ginagawa. Tinitiyak ng Kanyang Banal na Kalayaan na ang lahat ng Kanyang ginagawa ay pagpapahayag ng Kanyang ganap na Pag-ibig.

Nasa Diyos ang kaganapan kapwa ng Katarungan at ng Awa. Hindi magkasalungat ang mga ito kundi magkaibang pagpapamalas ng iisang Banal na Kabutihan. Sa Banal na Awa, saganang ipinagkakaloob ng Diyos ang Kanyang sarili sa bawat kaluluwang naghahanap sa Kanya. Wala Siyang ipinagkakait. Gayunman, kapag malaya nating tinatanggihan ang Kanyang Banal na Awa, hinahayaan ng Kanyang Banal na Katarungan na maranasan natin ang mga bunga ng pagtangging iyonโ€”hindi bilang isang anyo ng paghihiganti, kundi bilang paraan ng pagtutuwid. Ang sakit na dulot ng Kanyang Katarungan ay hindi nilayong magpahamak sa atin kundi upang gisingin tayo sa ating pangangailangan sa Kanya, at akayin tayong pabalik sa Kanyang Awa. Kaya hindi magkasalungat ang Katarungan at Awa ng Diyos; kapwa silang ganap na pagpapahayag ng Kanyang ganap na Pag-ibig, na nakatuon sa kaligtasan ng ating mga kaluluwa at kumikilos nang magkasama sa ganap na pagkakatugma.

Pag-aayon ng Ating mga Hangarin

Bago natin simulan ang pagninilay sa Ama Namin, isaalang-alang kung paano hinuhubogโ€”o hindi hinuhubogโ€”ang iyong kaluluwa ng pagkaunawa sa mga pangunahing katotohanan tungkol sa diwa ng Diyos, sa Kanyang gawa ng paglikha, at sa Kanyang mga banal na katangian. Suriin ang iyong mga pananaw tungkol sa Diyos:

  • Sino ang Diyos para sa iyo?
  • Ano ang mga dati mo nang palagay tungkol sa Kanya?
  • Anong mga personal na karanasan ang humubog sa iyong paniniwala at sa paraan ng iyong pakikipag-ugnayan sa Diyos?
  • Nakikita mo ba ang Diyos bilang Isang malayo at walang gaanong malasakit sa mga pang-araw-araw na detalye ng iyong buhay?
  • Napag-aalinlanganan mo ba kung tunay na nagmamalasakit sa iyo ang Diyos?
  • Nakikita mo ba ang Diyos bilang Isang mababago mo sa pamamagitan ng pagsusumamo na masunod ang sarili mong kalooban, nang hindi isinasaalang-alang ang Kanyang ganap na kalooban?ย 
  • Nabaluktot ba ng iyong mga personal na karanasan ang iyong larawan ng Diyos? Isipin lalo na ang mga sugat na dulot ng kasalanan, maging ng sarili mong mga kasalanan o ng mga kasalanang ginawa ng iba laban sa iyo.

Sikaping alisin ang bawat maling larawan mo ng Diyos. Nakahahadlang ang mga larawang iyon sa ating kakayahang makipag-ugnayan sa Kanya sa liwanag ng Kanyang Walang Hanggang Katotohanan, sapagkat ang Diyos ang Karunungan Mismo. Hangaring makilala Siya sa Kanyang Karunungan, habang inaalis ang bawat iba pang maling pagkaunawa.

Batayang Paniniwala sa Diyos na Nakaugat sa Katwiran

Magsimula sa pagpapahayag ng iyong paniniwala sa Diyos. Sa antas ng katwiran, kilalanin ang pinakapangunahing katotohanan na kailangang may Diyosโ€”Isang Makapangyarihan sa Lahat at Walang Hanggang Umiiral, na hindi nasasaklaw ng panahon at kalawakan at Siyang Pag-iral Mismo. Ang Diyos na ito ang Tagapagpakilos na Hindi Pinakikilos, ang Unang Sanhi, ang Kinakailangang Umiiral, ang Sukdulang Kaganapan, at ang Matalinong Tagapagdisenyo na namamahala sa buong sangnilikha. Malayo sa pagiging mga di-personal na konsepto lamang tungkol sa Diyos, ang mahahalagang katangiang ito ang bumubuo sa saligan ng ating pagpasok sa isang matalik at mapagmahal na ugnayan sa Kanya.

Sa pagpapakumbaba, maaari nating mapagtanto na marami tayong mga pananaw at larawan ng Diyos na hindi naaayon sa Walang Hanggang Katotohanan. Nangangailangan ng panahon at panalangin ang pagtukoy sa mga ito, kalakip ang pagiging bukas sa Diyos kung Sino Siya sa Kanyang diwa. Taglay ang bukas na isip at puso, suriin ang iyong mga personal na paniniwala at ang paraan ng iyong pakikipag-ugnayan sa Diyos. Maging handang baguhin ang iyong pananaw at ang paraan ng iyong paglapit sa Kanya. Tukuyin hindi lamang ang lantad kundi pati ang banayad na mga baluktot na pagkaunawa mo tungkol sa Diyos na humubog sa iyong mga kilos. Tanging kung hahayaan nating dalisayin tayo ng pananampalataya at panalangin hanggang sa kaibuturan ng ating pagkatao tayo magiging handa sa isang higit na malalim at nakapagpapabagong pakikipagkaisa sa ating mapagmahal na Diyos.

Binago ng Pananampalataya sa Paghahayag ng Diyos ng Kanyang Sarili

Habang sinusuri mo ang iyong paniniwala sa Diyos na nakaugat sa katwiran, lalo pang magpalalim. Pumasok sa larangan ng pananampalataya. Gamitin ang โ€œikaanim na pandamaโ€ na iyon, ang espirituwal na pandamang iyon, ang โ€œlihim na santuwaryoโ€ ng iyong budhi kung saan ikaw ay nag-iisa kasama ng Diyos, na ang Tinig ay umaalingawngaw sa kaibuturan ng iyong kaluluwa. Habang nakikinig ka sa Kanya:

  • Ipahayag ang iyong pananampalataya sa Kanya.
  • Sabihin sa Kanya na nananampalataya ka sa Kanya at nais mo Siyang mahalin nang higit pa, sa dalisay at banal na paraan ng pagmamahal Niya sa iyo.
  • Pagnilayan ang Banal na Pangalan: โ€œAKO ANG SI AKO NGA.โ€
  • Kilalanin sa pangalang iyon ang Isang Siyang Pag-iral Mismo, Kaganapan, Kabutihan, Karunungan, Walang Hanggan, Walang Katapusan, Hindi Nagbabago, Makapangyarihan sa Lahat, Lubos na Mapagmahal, Maawain, at Makatarungan.ย 

Ang Diyos ding ito ang iyong Manlilikha at Manunubos, ang Siyang nag-aalok sa iyo ng pakikibahagi sa Kanyang buhay na walang hanggan, kabanalan, at pagbabagong-anyo. Ang Diyos ding ito ang nag-aanyaya sa iyong makibahagi sa Kanyang banal na buhay, itinataas ka sa pamamagitan ng biyaya upang makibahagi sa Kanyang pag-ibig, kabanalan, at walang hanggang kaluwalhatian.

Ito ang Kung Sino ang Diyos at Kung Ano ang Ginagawa ng Diyos. Inaanyayahan ka ng Diyos na gawin Siyang Simula at Wakas ng kung sino ka at ng anumang ginagawa mo. Nilikha ka Niya dahil sa Kanyang Walang Hanggang Pag-ibig,ย  pinananatili ka Niya sa pag-iral bunga ng Kanyang Ganap na Pagkalinga, at tinubos ka Niya kay Hesus, ang Kanyang Anak na kapwa Niya walang hanggan, na sa Kanya ay nagiging anak ka ng Diyos.

Ang Paaralan ng Paghahangad

Pagnilayan ang saligang pahayag ng aklat na ito mula kay Santo Tomas de Aquino:

โ€œYamang ang panalangin ay pagpapahayag ng ating mga pagnanais sa harap ng Diyos, dapat lamang nating hingin ang nararapat nating naisin. Hindi lamang nilalaman ng Panalangin ng Panginoon ang lahat ng dapat nating naisin, kundi inilalahad din nito ang mga iyon sa wastong pagkakasunod-sunodโ€”kaya hinuhubog nito hindi lamang ang ating mga kahilingan kundi pati ang ating mga puso.โ€ (Summa Theologiae II-II, q. 83, a. 9)

Alinsunod sa pamamaraang Tomistiko:

  • Isip: Hayaang tumimo sa iyong isip ang mga Walang-hanggang Katotohanang ito, upang paniwalaan mo ang mga ito hindi lamang sa pamamagitan ng pangangatwiran ng tao kundi nang may katiyakan ng pananampalataya.
  • Kalooban: Hayaang paulit-ulit na umalingawngaw ang mga ito sa iyong isip, upang mahubog ang iyong kalooban ayon sa mga ito.
  • Mga Pagnanais: Habang tumitimo sa iyong isip at kalooban ang Walang-hanggang Katotohanan tungkol sa Kung Sino ang Diyos at Kung Ano ang Ginagawa ng Diyos, hayaan itong humantong sa pagbabago ng bawat pagnanais mo, na inaakay ang mga ito tungo sa maluwalhating hantungan ng Walang-hanggang Kaligayahan.

Isipin ang banayad na ulang dahan-dahan at tuluy-tuloy na tumatagos sa tuyong lupa. Aakayin ka ng prosesong ito na naisin lamang ang nais ng Diyos na naisin mo, upang ang iyong panalangin ay maging isang gawa kung saan hinihingi mo lamang ang nararapat mong naisin sapagkat hinayaan mong isaayos ng Diyos ang iyong mga pagnanais. Sa makapangyarihan at mapagpabagong gawang iyon, tutuparin ng Diyos ang mga pagnanais na iyon na nasa wastong kaayusan, at magiging handa tayong hayaan ang ating Panginoon na โ€œTuruan kaming manalangin.โ€

Inaakay tayo ngayon ng maikling pagninilay na ito tungo sa pinakadakilang paghahayag sa lahat: na ang Diyos na may Walang-hanggang Karunungan at Kapangyarihan ay nag-aanyaya sa ating tawagin Siyang Ama. Ang Panalangin ng Panginoon, na ibinigay sa atin ni Hesus Mismo, ay higit pa sa isang kalipunan ng mga salitaโ€”ito ang landas patungo sa mismong puso ng Ama. Inihahayag ng bawat parirala hindi lamang kung paano tayo dapat manalangin, kundi kung sino tayo kaugnay ng Diyos. Ang pag-unawa sa ganap na panalanging ito ay magbibigay sa atin ng kakayahang yakapin ang malalim nitong mensahe, upang hayaan itong hubugin ang ating buong pagkataoโ€”isip, kalooban, katawan, kaluluwa, damdamin, at mga pagnanaisโ€”nang higit na ganap na naaayon sa Diyos.

Manalangin tayo:

Walang-hanggan at Makapangyarihang Diyos, na nagpakilala ng Iyong Sarili bilang โ€œAKO AY ANG AKO NGA,โ€ lumalapit ako sa Iyo nang may mapagpakumbabang pagsamba. Ikaw ang Tagapagpakilos na Hindi Pinakikilos, ang Unang Sanhi, ang Kinakailangang Umiiral, ang Sukdulang Kaganapan, at ang Matalinong Tagapagdisenyo ng lahat ng nilikha. Sa Iyong Banal na Pagiging Payak, hindi Ka binubuo ng mga bahagi kundi Ikaw ang mismong dalisay na Pag-iralโ€”Hindi Nagbabago, Walang-hanggan, at Hindi Mahahati.

Kinikilala kong hindi Ka isang konsepto o ideya, kundi ang Diyos na Buhay na lumikha sa amin dahil sa pag-ibig. Ikaw ang mismong Pag-iral, Kabutihan, Katotohanan, at Kagandahan. Taglay ng Iyong ganap na diwa ang lahat ng kaganapan nang walang hangganan o sukat.

Namamangha ako sa Iyong kapangyarihang lumikha, na sa pamamagitan nito ay nilikha Mo ang lahat ng bagay mula sa wala. Higit pang kamangha-mangha na pinananatili Mo kami sa pag-iral sa bawat sandali. Kung malimutan Mo kami kahit isang saglit, maglalaho kami sa pag-iral. Ginagabayan ng Iyong Kalinga ang lahat ng bagay ayon sa Iyong ganap na karunungan, na iginagalang ang aming kalayaan habang inaakay kami tungo sa aming pangwakas na layunin: ang pakikipagkaisa sa Iyo.

Sa Iyong Pagkaalam sa Lahat, higit Mo kaming kilala kaysa sa pagkakakilala namin sa aming sarili. Sa Iyong Kapangyarihan sa Lahat, lagi Kang kumikilos ayon sa Iyong ganap na Katotohanan at Kabutihan. Sa Iyong Banal na Kalayaan, pinipili Mong ibigin kami hindi dahil sa pangangailangan kundi mula sa kasaganaan ng Iyong pag-iral. Sa Iyong Katarungan at Awa, itinutuwid Mo kami at inaakay pabalik sa Iyo.

Panginoon, linisin Mo ang aking isip mula sa bawat maling larawan Mo na pumipilipit sa aking ugnayan sa Iyo. Palayain Mo ako mula sa pag-uugnay ng aking limitadong mga karanasan bilang tao sa Iyong Banal na Kaganapan. Nawa’y makilala Kita kung sino Ka talaga, hindi ayon sa aking guniguni.

Baguhin Mo ang aking mga pagnanais, O Diyos, upang hangarin ko lamang ang Totoo, Mabuti, at Maganda. Hayaang tumimo ang Iyong banal na Katotohanan sa aking kaluluwa tulad ng banayad na ulan sa tuyong lupa, na hinuhubog ang aking buong pagkataoโ€”isip, kalooban, damdamin, at mga pagnanaisโ€”ayon sa Iyong Banal na Buhay.

Iniaalay ko ang panalanging ito nang may pagtitiwala, sapagkat alam kong hindi Ka lamang ang Diyos na may Walang-hanggang Kamahalan kundi ang mapagmahal ding Ama na tumatawag sa amin tungo sa Iyo sa pamamagitan ni Kristong aming Panginoon. Amen.


Talaan ng mga Nilalaman

Ikalawang Kabanata: “Ama Namin, Sumasalangit Ka”

Paperback โ€“ย Kindle eBook โ€“ Audible โ€“ Google Play โ€“ Apple Books โ€“ at iba pa!

Ibahagi ang Pahinang Ito: