मराठी

सामान्य काळातील तिसरा आठवडा

अंधारातला प्रकाश

सामान्य काळातील तिसरा रविवार, वर्ष अ

“जबुलूनचा प्रदेश आणि नफतालीचा प्रदेश, समुद्राकडे जाणारा मार्ग, यार्देनच्या पलीकडचा प्रदेश, परराष्ट्रीयांचा गालील—अंधारात बसलेल्या लोकांनी मोठा प्रकाश पाहिला; मृत्यूची छाया पडलेल्या प्रदेशात राहणाऱ्यांवर प्रकाश उगवला आहे.” मत्तय 4:15-16

मत्तयाच्या शुभवर्तमानातील हा उतारा येशूच्या सार्वजनिक सेवाकार्याच्या सुरुवातीला यशया संदेष्ट्याच्या लिखाणातून उद्धृत केला आहे. यशयाचे शब्द उद्धृत केल्यानंतर येशू पुढे जाऊन असे सांगू लागतो, “पश्चात्ताप करा, कारण स्वर्गाचे राज्य जवळ आले आहे.”

येशूच्या आगमनाने यशयाची ही भविष्यवाणी स्पष्टपणे पूर्ण होते. यशया ज्या “मोठ्या प्रकाशाविषयी” बोलतो, तो प्रकाश म्हणजे येशू. अशा रीतीने, येशू आपल्या जगात येऊन आपले दैवी वचन जाहीर करतो, त्या विशिष्ट ऐतिहासिक क्षणाविषयी यशया भविष्यवाणी करतो.

पण यशयाचे शब्द आपल्याला केवळ इतिहासात एकदाच घडलेल्या ख्रिस्ताच्या आगमनाबद्दल आणि त्याच्या सार्वजनिक सेवाकार्याबद्दल सांगत नाहीत. आपल्याला कोणत्याही अंधाराला सामोरं जावं लागलं, तरी त्यात सतत प्रकाशणारा “महान प्रकाश” येशूच आहे, हेही त्या शब्दांतून आपल्याला उमगायला हवं.

हे दृश्य क्षणभर मनात ठेवा. संपूर्ण प्रदेश गडद अंधारात बुडाला आहे, अशी कल्पना करा. एखाद्या ढगाळ रात्री तुम्ही निर्जन रानात आहात आणि ढगांआड चंद्र व तारे पूर्णपणे झाकले गेले आहेत, असं समजा. मग कल्पना करा की ढग बाजूला सरकतात आणि त्याच क्षणी सूर्य उगवू लागतो. उगवत्या सूर्याचा प्रकाश साऱ्या प्रदेशात पसरतो, तसा अंधार हळूहळू नाहीसा होतो.

हे दृश्य केवळ फार पूर्वी येशू आला आणि त्याने आपल्या सेवाकार्याला सुरुवात केली, त्या वेळचं चित्र नाही. जेव्हा जेव्हा आपण देवाचं वचन मनापासून ऐकतो आणि ते आपल्या मनात व अंतःकरणात खोलवर उतरू देतो, तेव्हाही असंच घडतं. येशूच्या शब्दांनी आपलं संपूर्ण अस्तित्व त्याच्याच उपस्थितीने भरून जावं, कारण तो सत्याचा महान प्रकाश आहे.

आज तुमच्या जीवनातील ज्या भागावर अंधार दाटल्यासारखा वाटतो, त्यावर चिंतन करा. कशामुळे तुम्हाला दुखावल्यासारखे वाटते, राग येतो किंवा मनात गोंधळ निर्माण होतो? इतर कोणत्याही गोष्टीपेक्षा कशाचे ओझे तुमच्या हृदयाला अधिक जाणवते? तुमच्या जीवनाच्या इतर कोणत्याही भागापेक्षा याच भागात प्रवेश करून तिथे आपल्या गौरवाची किरणे पसरवण्याची येशूची इच्छा आहे.

हे प्रकाशाच्या प्रभू, माझ्याकडे ये आणि माझ्या मनात व अंतःकरणात दाटलेल्या अंधारात प्रवेश कर. ये आणि आज मला जाणवणारं दुःख आणि वेदना दूर कर. माझ्या मनातला गोंधळ दूर करून मला स्पष्टता दे आणि तुझी प्रेमळ उपस्थिती माझ्यासोबत आहे, या जाणिवेने माझं मन उजळून टाक. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


योना: देवापासून पळून गेलेला माणूस

सामान्य काळातील तिसरा रविवार, वर्ष ब

परमेश्वराचे वचन योनाकडे आले: “निनवे या मोठ्या शहराकडे निघ आणि मी तुला सांगेन तो संदेश तेथील लोकांना जाहीर कर.” तेव्हा योना तयार झाला आणि परमेश्वराच्या आज्ञेप्रमाणे निनवेला गेला. योना 3:1-3

जुन्या करारातील सर्वांत प्रिय संदेष्ट्यांपैकी योना एक आहे. का बरं? कदाचित एका व्हेल माशाने त्याला गिळल्याच्या विलक्षण कथेमुळे. हे दृश्य कल्पनाशक्तीला चालना देते आणि एखाद्या परीकथेसारखे वाटते. ही गोष्ट छान आहे आणि ऐकायलाही मजेदार आहे!

पण व्हेल माशाने योनाला का गिळलं, हे आपण सहज विसरतो. देवाने त्याला जीवनात एक खास कार्य करण्यासाठी बोलावलं होतं. ती हाक ऐकताच योना शक्य तितक्या वेगाने उलट दिशेने पळाला. देवाने सोपवलेलं कार्य टाळण्यासाठी त्याने शक्य ते सगळं केलं. पण देवाने माघार घेतली नाही. शेवटी देवाचीच सरशी झाली आणि योना संदेश देण्यासाठी निनवेला गेला. सगळ्यात आनंदाची गोष्ट म्हणजे निनवेच्या लोकांनी त्याचं ऐकलं आणि आपली जीवनपद्धती बदलली! अखेरीस योनाच्या उपदेशाला मोठं यश मिळालं.

योनाने अगदी सुरुवातीपासूनच देवाचे ऐकले असते, तर काय झाले असते, याची कल्पना करा. कदाचित या गोष्टीतला परीकथेसारखा भाग बराच कमी झाला असता; पण योना आणि इतरांना पुष्कळ मनस्तापातून नक्कीच सुटका मिळाली असती. समुद्रातल्या त्या प्रचंड वादळाला आणि जहाजावरच्या खलाशांच्या संतापाला त्याला सामोरे जावे लागले नसते. जहाजातून समुद्रात फेकले जाण्याची यातना त्याला भोगावी लागली नसती, आणि व्हेल माशाच्या पोटात ते तीन दिवस बंदिवान राहावे लागले नसते. योनाने अगदी सुरुवातीपासूनच देवाचे ऐकले असते, तर हे सगळे टळले असते.

असे असले तरी, या कथेकडे दुसऱ्या दृष्टिकोनातून पाहणेही रंजक आणि बोधप्रद आहे. योनाला खरोखरच या सगळ्या अडचणी सोसाव्या लागल्या. त्याबद्दल त्याला दोष देण्याचा आणि त्याच्यावर बोट उगारण्याचा मोह आपल्याला होईल, पण तसे करण्याआधी आपण जरा थांबून विचार करावा. का? कारण देवाने आपल्या दैवी इच्छेनुसार, काही हेतूने, योनाला या संघर्षांतून जाऊ दिले असण्याची पूर्ण शक्यता आहे. योनाने सुरुवातीला देवाच्या इच्छेला विरोध करणे, हेसुद्धा देवाच्या सुज्ञ योजनेचा भाग असू शकते; तसे असण्याची शक्यताही बरीच आहे. देवाने असे का होऊ दिले असेल? बहुधा आपल्यासाठीच, कारण यातून योना आपल्यापुढे एक मोठा आदर्श ठरतो. योनाच्या जीवनातून मिळणारा एक मुख्य धडा स्पष्ट आहे: देव आपल्यावर प्रेम करणे कधीच थांबवत नाही आणि त्याची इच्छा स्वीकारण्यासाठी तो आपल्याला सतत बोलावत राहतो. अशा रीतीने योनाचे जीवन आणि त्याच्या कृती संदेष्ट्याचा संदेश देतात आणि आपल्याला एक मोठा धडा शिकवतात.

देव आपली आशा सोडत नाही. आपण त्याच्याकडे पाठ फिरवताच तो आपल्याला टाकून देत नाही. उलट, आपण त्याला नाकारतो तेव्हा आपल्याला पुन्हा आपल्याकडे आणण्याचा त्याचा निर्धार अधिकच दृढ होतो. आपलं आतून तुटलेपण, आपल्या निर्धाराचा अभाव, आपल्या चुका आणि कमकुवतपणा यांचाही तो आपल्या गौरवासाठी आणि आपली परिपूर्ण योजना पूर्ण करण्यासाठी उपयोग करतो.

आज चिंतन करा: जीवनात तुम्ही खचून गेला आहात का? आपल्या जीवनासाठी देवाची जी इच्छा आहे, तिचे पालन करण्यात आपण अपयशी ठरलो आहोत, असे तुम्हाला वाटते का? तसे असेल, तर योनाच्या कथेतला संदेश स्पष्ट आहे. हार मानू नका. आशा सोडू नका. तुमच्यासाठी आखलेली योजना देवाने सोडून दिलेली नाही आणि त्याने आशाही सोडलेली नाही. शेवटी कदाचित तुम्हाला असे दिसून येईल की तुमच्या जीवनात ज्या गोष्टी आज तुम्हाला सर्वांत जड ओझे आणि सर्वांत मोठे अडथळे वाटतात, त्यांचे स्वरूप देवाच्या कृपेने पूर्णपणे पालटेल आणि त्यांच्यातूनच त्याचा गौरव प्रकट होईल!

हे माझ्या गौरवशाली प्रभू, तू मला कधीच सोडून देत नाहीस. तू माझ्याबद्दलची आशा कधीच सोडत नाहीस. मला बदलण्याची, तुझे ऐकण्याची आणि तुला प्रतिसाद देण्याची कृपा दे. माझ्या दुर्बलतेचा आणि भग्नतेचा उपयोग कर आणि त्यांतून तुझे सामर्थ्य व तुझी कृपा झळकू दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


पवित्र शास्त्राची देणगी

सामान्य काळातील तिसरा रविवार, वर्ष क

आपल्यामध्ये पूर्णत्वास आलेल्या घटनांचे वृत्तांत लिहिण्याचे काम अनेकांनी हाती घेतले आहे. जे सुरुवातीपासून प्रत्यक्ष साक्षीदार आणि वचनाचे सेवक होते, त्यांनी त्या घटना जशा आपल्याला सांगितल्या, तशाच त्या वृत्तांतांत मांडण्यात आल्या आहेत. म्हणून, माननीय थियफिल, सर्व गोष्टींची नव्याने अचूक छाननी केल्यानंतर, त्यांचा क्रमबद्ध वृत्तांत तुमच्यासाठी लिहिण्याचे मीही ठरवले आहे, जेणेकरून तुम्हाला मिळालेली शिकवण किती खात्रीलायक आहे, हे तुम्हाला कळावे. लूक 1:1-4

संत लूक या छोट्याशा स्पष्टीकरणाने आपल्या शुभवर्तमानाची सुरुवात करतात. त्यांच्या शुभवर्तमानाची ही प्रस्तावना आपल्याला पवित्र बायबलचा अधिक सखोल विचार करण्याची संधी देते.

बायबलकडे पाहण्याचा तुमचा दृष्टिकोन कसा आहे? तुम्ही ते किती नियमितपणे वाचता? त्याचा अर्थ तुम्हाला किती सखोलपणे समजतो? तुमच्या श्रद्धाजीवनाचा आणि देवाविषयीच्या तुमच्या ज्ञानाचा पाया बायबल आहे का?

पवित्र शास्त्र ही आपल्या कल्पनेपलीकडची देणगी आहे. ही देवाने दिलेली देणगी आहे; तिच्याद्वारे तो आपल्यावरचे आपले परिपूर्ण प्रेम आणि आपल्यासाठी असलेली आपली परिपूर्ण योजना प्रकट करतो. आपण पवित्र शास्त्र नीट जाणून घ्यावे, ते वारंवार वाचावे, त्यातील वचनांवर प्रार्थनापूर्वक चिंतन करावे आणि त्याच्या पानांतून जे काही प्रकट होते, ते आपल्या जीवनाचा पाया होऊ द्यावे. चला, पवित्र शास्त्राच्या एका विशिष्ट पैलूवर चिंतन करूया.

बायबल हे शंभर टक्के देवाचे कार्य आहे आणि शंभर टक्के मानवी लेखकाचेही कार्य आहे. म्हणजे दोघांचाही सहभाग शंभर टक्के आहे, असे म्हणता येईल. याचा अर्थ असा की प्रत्येक ग्रंथ आणि पत्र लिहिताना मानवी लेखकाने पवित्र आत्म्याच्या प्रेरणेला पूर्ण सहकार्य दिले. देवानेही आपल्या बाजूने हे सुनिश्चित केले की जे काही लिहिले गेले, ते सारे त्याच्या हृदयातून आणि त्याच्या प्रेरणेतून आले. या संयुक्त कार्यातून हे दिसून येते की देवाने एका दैवी हेतूसाठी मानवी लेखकाचा उपयोग केला.

हे समजून घेणे दोन कारणांमुळे फार महत्त्वाचे आहे. पहिले म्हणजे, आपण पवित्र शास्त्रावर प्रेम केले पाहिजे, कारण त्यातून देवाचे हृदय आणि सत्य प्रकट होते; तसेच मानवी लेखकाचे आगळे व्यक्तिमत्त्व आणि त्याचा मानवीपणाही दिसून येतो. अशा रीतीने देवाने पूर्णपणे प्रकट केलेल्या सत्याचा आणि मानवी लेखकाच्या आगळ्या देणगीचाही लाभ आपल्याला मिळतो.

दुसरे म्हणजे, यातून आपल्याला हे उमगले पाहिजे की देव आपला त्याच प्रकारे उपयोग करणार नसला (म्हणजे बायबलमध्ये भर घालण्यासाठी), तरी दैवी हेतूंसाठी आपला उपयोग करण्याची त्याची इच्छा आहे. आपल्या प्रत्येकाचे आगळे मानवी व्यक्तिमत्त्व तो पूर्णपणे आपल्या सेवेत घेऊ इच्छितो, जेणेकरून आपल्यामधून त्याच्या देवत्वाचे सौंदर्य आणि वैभव झळकावे. आपल्यामधून त्याचे तेज झळकावे म्हणून त्यालाही आपल्याशी असे नाते हवे आहे, ज्यात त्याचा आणि आपला सहभाग प्रत्येकी शंभर टक्के असेल.

आज दोन गोष्टींवर मनन करा. पहिली म्हणजे बायबलची देणगी आणि ती तुम्हाला देण्यासाठी देवाने मानवी लेखकाचा कसा उपयोग केला, यावर मनन करा. दुसरी म्हणजे तुमच्या साऱ्या दुर्बलता आणि पापे असूनही, आपले दैवी सान्निध्य आपल्या जगात आणण्यासाठी देवाला तुमचा उपयोग करायचा आहे, यावर मनन करा. या देणगीचा खुल्या मनाने स्वीकार करा, जेणेकरून तुम्ही जगासाठी देवाच्या वचनाची जिवंत देणगी बनाल.

हे परमगौरवशाली सनातन शब्दा, पवित्र शास्त्राच्या अद्भुत देणगीबद्दल मी तुझे आभार मानतो. या देणगीतून तू जे काही प्रकट केलेस त्याबद्दल आणि तुझे जीवन आमच्यापर्यंत पोहोचवण्यासाठी तू मानवी लेखकाचा ज्या प्रकारे उपयोग केलास, त्याबद्दल मी तुझे आभार मानतो. तुझे दैवी वचन स्वीकारण्यासाठी आणि आपल्या जगात त्या वचनाचे जिवंत सान्निध्य बनण्यासाठी माझे हृदय सदैव खुले राहू दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


पवित्र आत्म्याविरुद्धचे पाप

सामान्य काळातील तिसऱ्या आठवड्याचा सोमवार

“आमेन, मी तुम्हाला सांगतो: लोकांची सर्व पापे आणि त्यांनी केलेली सर्व ईशनिंदा यांची त्यांना क्षमा केली जाईल. पण जो कोणी पवित्र आत्म्याची निंदा करतो, त्याला कधीही क्षमा मिळणार नाही; तो सार्वकालिक पापाचा दोषी ठरतो.” मार्क 3:28-29

हा विचार खरोखरच भयावह आहे. पापाविषयी बोलताना सहसा आपले लक्ष लगेच देवाच्या दयेकडे आणि क्षमा करण्याच्या त्याच्या अपार इच्छेकडे जाते. पण या उताऱ्यात असे काही आहे, जे प्रथमदर्शनी देवाच्या दयेच्या अगदी विरुद्ध वाटू शकते. देव काही पापांना क्षमा करणार नाही, हे खरे आहे का? याचे उत्तर ‘हो’ आणि ‘नाही’ असे दोन्ही आहे.

या उताऱ्यातून आपल्याला कळते की एका विशिष्ट पापाला, म्हणजे पवित्र आत्म्याविरुद्धच्या पापाला, क्षमा मिळणार नाही. हे कोणते पाप आहे? त्याला क्षमा का मिळणार नाही? परंपरेनुसार, शेवटपर्यंत पश्चात्ताप न करणे किंवा देवाच्या दयेवर फाजील भरवसा ठेवणे, असे हे पाप समजले जाते. एखादी व्यक्ती गंभीर पाप करते आणि नंतर तिला त्या पापाबद्दल मुळीच खेद वाटत नाही, किंवा खरा पश्चात्ताप न करताच देव आपल्याला क्षमा करेल असे ती गृहीत धरते. दोन्ही बाबतींत, पापाबद्दल खेद नसल्यामुळे ती व्यक्ती स्वतःसाठी देवाच्या दयेचे दार बंद करते.

अर्थात, हेही सांगितले पाहिजे की जेव्हा एखाद्या व्यक्तीचे हृदय बदलते आणि तिला आपल्या पापाबद्दल अधिकाधिक मनापासून खेद वाटू लागतो, तेव्हा देव तिला लगेच उघड्या बाहूंनी परत सामावून घेतो. पश्चात्तप्त अंतःकरणाने नम्रपणे त्याच्याकडे परतणाऱ्या व्यक्तीला देव कधीही दूर लोटणार नाही.

आज देवाच्या विपुल दयेवर चिंतन करा. त्याचबरोबर, आपल्या पापाबद्दल खरी खंत मनात जोपासणे हे आपले कर्तव्य आहे, याचाही विचार करा. तुमच्या परीने हे कर्तव्य पार पाडा आणि देव तुम्हाला भरभरून दया आणि क्षमा देईल, याची खात्री बाळगा. आपले अंतःकरण नम्र आणि पश्चात्तप्त असेल, तर कोणतेही पाप क्षमेपलीकडे नाही.

हे प्रभू येशू ख्रिस्ता, जिवंत देवाच्या पुत्रा, माझ्यासारख्या पाप्यावर दया कर. मी माझे पाप कबूल करतो आणि मला त्याबद्दल खेद आहे. हे प्रिय प्रभू, माझ्या अंतःकरणात पापाबद्दलचा खेद आणि तुझ्या दैवी दयेवरील विश्वास सतत वाढत राहावा म्हणून मला मदत कर. माझ्यावर आणि सर्वांवर असलेल्या तुझ्या परिपूर्ण आणि अढळ प्रेमाबद्दल मी तुझे आभार मानतो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


येशूच्या कुटुंबाचे सदस्य होणे

सामान्य काळातील तिसऱ्या आठवड्याचा मंगळवार

“माझी आई आणि माझे भाऊ कोण आहेत?” मग आपल्या भोवती बसलेल्यांकडे पाहून तो म्हणाला, “पाहा, ही माझी आई आणि हे माझे भाऊ! कारण जो कोणी देवाच्या इच्छेप्रमाणे वागतो, तोच माझा भाऊ, माझी बहीण आणि माझी आई आहे.” मार्क 3:33-35

येशूने आपल्या सार्वजनिक सेवाकार्यात अनेक धक्कादायक गोष्टी सांगितल्या. त्या ‘धक्कादायक’ होत्या, कारण त्याचे शब्द अनेकदा ऐकणाऱ्यांपैकी बऱ्याच जणांच्या मर्यादित आकलनापलीकडचे होते. विशेष म्हणजे, असे गैरसमज ताबडतोब दूर करण्याची त्याची पद्धत नव्हती. उलट, ज्यांनी त्याच्या बोलण्याचा चुकीचा अर्थ लावला, त्यांना तो अनेकदा त्यांच्या अज्ञानातच राहू देत असे. यात आपल्यासाठी एक मोलाचा धडा आहे.

सर्वप्रथम, आजच्या शुभवर्तमानातील या उताऱ्याकडे पाहूया. येशू हे बोलला तेव्हा गर्दीत क्षणभर शांतता पसरली असावी. ऐकणाऱ्यांपैकी अनेकांना बहुधा असे वाटले असेल की येशू आपल्या आईशी आणि नातेवाइकांशी उद्धटपणे वागत होता. पण तो खरोखरच तसा वागत होता का? त्याच्या धन्य मातेने त्याच्या बोलण्याचा असा अर्थ घेतला का? नक्कीच नाही.

यातून हे ठळकपणे दिसते की त्याची धन्य माता ही सर्वांत आधी देवाच्या इच्छेचे पालन केल्यामुळे त्याची माता आहे. त्याच्याशी असलेले तिचे रक्ताचे नाते महत्त्वाचे होते. पण देवाच्या इच्छेचे परिपूर्ण पालन करण्याची अट तिने पूर्ण केली, म्हणून ती अधिक गहिऱ्या अर्थाने त्याची माता होती. अशा रीतीने, देवाच्या इच्छेच्या परिपूर्ण पालनामुळे ती आपल्या पुत्राची परिपूर्ण माता ठरली.

पण या उताऱ्यातून हेही दिसते की काही लोक त्याचा चुकीचा अर्थ लावत असत, याची येशूला अनेकदा फारशी चिंता नसे. असे का? कारण आपला संदेश कसा पोहोचतो आणि तो कशा प्रकारे सर्वांत चांगल्या रीतीने स्वीकारला जातो, हे त्याला ठाऊक आहे. जे खुल्या अंतःकरणाने आणि श्रद्धेने ऐकतात, तेच त्याचा संदेश स्वीकारू शकतात, हे त्याला माहीत आहे. आणि जे श्रद्धेने आपले अंतःकरण खुले ठेवतात, त्यांना त्याचे म्हणणे समजेल किंवा निदान त्याचा संदेश मनात रुजेपर्यंत ते त्याच्या शब्दांवर चिंतन करतील, हेही त्याला माहीत आहे.

एखाद्या तत्त्वज्ञानातील सूत्राची जशी तर्काने मांडणी करून त्याचे समर्थन करता येते, तसे येशूच्या संदेशाबाबत करता येत नाही. उलट, ज्यांचे अंतःकरण खुले आहे, तेच त्याचा संदेश स्वीकारू आणि समजू शकतात. मरियेने आपल्या परिपूर्ण श्रद्धेने येशूचे ते शब्द ऐकले, तेव्हा तिला त्यांचा अर्थ उमगला आणि तिचे अंतःकरण आनंदाने भरून गेले, यात शंका नाही. देवाला दिलेल्या तिच्या परिपूर्ण ‘होकारामुळेच’ येशूने सांगितलेले सर्व तिला समजू शकले. म्हणूनच, केवळ रक्ताच्या नात्यापेक्षा या होकारामुळे ती ‘माता’ या पवित्र पदवीला अधिक पात्र ठरली. तिचे रक्ताचे नाते निःसंशय फार महत्त्वाचे आहे, पण तिचे आध्यात्मिक नाते त्याहूनही अधिक महत्त्वाचे आहे.

येशूच्या जिव्हाळ्याच्या कुटुंबाचे सदस्य होण्यासाठी तुम्हालाही बोलावले आहे, या गोष्टीवर आज मनन करा. त्याच्या पवित्र इच्छेचे पालन करून त्याच्या कुटुंबात सामील होण्याचे हे आमंत्रण आहे. तो जे काही सांगतो त्याकडे लक्ष द्यावे, ते ऐकावे, समजून घ्यावे आणि मग त्यानुसार वागावे, असे हे आवाहन आहे. आज आपल्या प्रभूला ‘हो’ म्हणा आणि तो ‘होकार’ तुमच्या त्याच्याशी असलेल्या कौटुंबिक नात्याचा पाया बनू द्या.

हे परमप्रिय प्रभू, नेहमी खुल्या अंतःकरणाने ऐकण्यास मला मदत कर. तुझ्या शब्दांवर श्रद्धेने मनन करण्यास मला मदत कर. श्रद्धेच्या या कृतीतून तुझ्या दैवी कुटुंबात प्रवेश करताना तुझ्याशी असलेले माझे नाते अधिक दृढ होऊ दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


परिणाम काहीही असोत… देवाच्या वचनाची पेरणी

सामान्य काळातील तिसऱ्या आठवड्याचा बुधवार

“हे ऐका! एक पेरणारा पेरणी करायला बाहेर पडला.” मार्क 4:3

या वाक्याने पेरणाऱ्याच्या परिचित दाखल्याची सुरुवात होते. या दाखल्यातील तपशील आपल्याला माहीत आहेत: पेरणारा वाटेवर, खडकाळ जमिनीवर, काट्यांमध्ये आणि शेवटी चांगल्या जमिनीत बी पेरतो. हा दाखला आपल्याला शिकवतो की आपण त्या ‘चांगल्या जमिनीसारखे’ होण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे. म्हणजेच, देवाचे वचन आपल्या आत्म्यात स्वीकारले पाहिजे आणि त्याला पोषण मिळू दिले पाहिजे, जेणेकरून त्याची भरघोस वाढ होईल.

पण या दाखल्यातून आणखी एक गोष्ट लक्षात येते, जी सहज दुर्लक्षित राहू शकते. ती साधी गोष्ट अशी की, निदान काही बी तरी चांगल्या, सुपीक जमिनीत पडावे यासाठी पेरणाऱ्याने कृती केली पाहिजे. त्याने बाहेर पडून भरपूर बी पेरले पाहिजे. असे करताना, त्याने पेरलेले बहुतेक बी त्या चांगल्या जमिनीत पडले नाही तरी त्याने निराश होऊ नये. वाटेवर, खडकाळ जमिनीत आणि काटेरी जमिनीत बी पेरले जाते, पण शेवटी ते तिथे टिकत नाही. या दाखल्यात सांगितलेल्या चार ठिकाणांपैकी फक्त एकाच ठिकाणी बी वाढते.

येशू हा दैवी पेरणारा आहे आणि त्याचे वचन हे बी आहे. म्हणून आपल्या स्वतःच्या जीवनात त्याच्या वचनाचे बी पेरून त्याच्या वतीने कार्य करण्यासाठी आपल्यालाही बोलावले आहे, हे आपण ओळखले पाहिजे. प्रत्येक बी फलद्रूप होणार नाही हे माहीत असूनही तो पेरायला तयार असतो. त्याचप्रमाणे आपणही ही वस्तुस्थिती स्वीकारायला तयार असले पाहिजे.

वस्तुस्थिती अशी आहे की, देवाचे राज्य उभारण्यासाठी आपण त्याला अर्पण केलेल्या श्रमांचे फळ शेवटी बऱ्याचदा फारसे दिसत नाही किंवा मुळीच दिसत नाही. माणसांची अंतःकरणे कठीण होतात, आणि आपण केलेले चांगले कार्य किंवा आपण सांगितलेले देवाचे वचन तिथे रुजून वाढत नाही.

या दाखल्यातून आपण एक धडा घेतला पाहिजे: सुवार्तेचा प्रसार करण्यासाठी आपल्या बाजूने प्रयत्न आणि बांधिलकी आवश्यक आहेत. लोक सुवार्ता स्वीकारायला तयार असोत वा नसोत, तिच्यासाठी कष्ट करण्याची आणि श्रम घेण्याची आपली तयारी असली पाहिजे. आणि अपेक्षेप्रमाणे परिणाम दिसले नाहीत, तरी आपण निराश होऊ नये.

आपल्या वचनाचा प्रसार करण्याची जी कामगिरी ख्रिस्ताने तुम्हाला सोपवली आहे, तिच्यावर आज मनन करा. त्या कामगिरीला ‘हो’ म्हणा आणि मग दररोज त्याचे वचन पेरण्याच्या संधी शोधा. दुर्दैवाने, तुमच्या बऱ्याच प्रयत्नांचे फारसे फळ दिसणार नाही, याची तयारी ठेवा. तरीही, आपल्या प्रभूला ज्या मातीत ते बी पोहोचावे असे वाटते, तिथे त्यातले काही बी नक्की पोहोचेल, अशी दृढ आशा आणि विश्वास बाळगा. पेरणीला स्वतःला वाहून घ्या; बाकीची काळजी देव घेईल.

हे माझ्या दैवी पेरणाऱ्या प्रभू, शुभवर्तमानाच्या सेवेसाठी मी स्वतःला तुझ्या हाती सोपवतो. दररोज तुझी सेवा करण्याचे वचन मी देतो आणि तुझे दैवी वचन पेरण्याचा संकल्प करतो. माझ्या प्रयत्नांच्या फळावर माझे लक्ष जास्त खिळून राहू नये; ते फळ केवळ तुझ्यावर आणि तुझ्या दैवी परिपालनावर सोपवायला मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


दया दाखवण्याचे एक चांगले कारण

सामान्य काळातील तिसऱ्या आठवड्याचा गुरुवार

तो त्यांना आणखी म्हणाला, “तुम्ही काय ऐकता याकडे लक्ष द्या. ज्या मापाने तुम्ही मोजता, त्याच मापाने तुम्हालाही मोजून दिले जाईल आणि त्याहूनही अधिक तुम्हाला दिले जाईल.” मार्क 4:24

इतरांनी तुमच्याशी कसे वागावे असे तुम्हाला वाटते? त्यांनी तुम्हाला कशी वागणूक द्यावी असे तुम्हाला आवडेल? आपल्याशी दयाळूपणे वागावे असे नक्कीच आपल्या सर्वांना वाटते. इतरांनी आपल्याशी आपुलकीने, सहानुभूतीने आणि प्रामाणिकपणे वागावे, आपली काळजी घ्यावी, अशी आपली इच्छा असते. वरील उताऱ्यातून एक गोष्ट स्पष्ट होते: आपण इतरांशी जसे वागतो, तसाच देवही आपल्याशी वागेल.

इतरांशी दयाळूपणे आणि चांगुलपणाने वागणे योग्य आहे, म्हणूनच आपण तसे वागावे. देव आपल्याला भरभरून प्रेम करण्याचे जीवन जगायला बोलावतो आणि तसे जगण्याची इच्छा आपण बाळगली पाहिजे. पण इतरांवर प्रेम करणे आपल्याला कठीण जात असेल, तर आपण इतरांशी जसे वागतो तशीच वागणूक आपल्यालाही मिळेल, ही जाणीव आपल्याला प्रेरणा देऊ शकते.

या जाणिवेतून आपल्या मनात एक प्रकारचे ‘पवित्र भय’ निर्माण होईल आणि आपल्याला दयाळूपणे वागण्याची प्रेरणा मिळेल. पण केवळ किमान कर्तव्य पार पाडण्यावर न थांबता, इतरांना भरभरून प्रेम आणि करुणा देण्याची इच्छाही त्यातून आपल्यात जागी व्हायला हवी.

जरा विचार करा. क्षमा करण्यासाठी, प्रेम दाखवण्यासाठी, समेट घडवून आणण्यासाठी, गरजूंना मदत करण्यासाठी आणि अशाच इतर गोष्टींसाठी तुम्ही आयुष्यभर प्रयत्न केलेत, तर हीच देणगी तुम्हालाही आत्ता आणि शेवटी भरभरून मिळेल, याची खात्री बाळगा. देव तुमच्यापासून काहीही राखून ठेवणार नाही, याची खात्री बाळगा. उलट, तुम्ही अपेक्षा केली असेल किंवा आशा बाळगली असेल त्याहूनही अधिक तो आनंदाने तुमच्यावर वर्षवेल.

भरभरून देण्याचे जीवन जगण्यासाठी देवाने तुम्हाला दिलेल्या पाचारणावर आज चिंतन करा. इतरांशी उदारतेने वागण्याचे असंख्य मार्ग तुमच्यासमोर आहेत. चांगुलपणाचे हे जीवन जगण्याचा निश्चय करा आणि देव तुमच्यावर जे काही वर्षवणार आहे, त्याची आशेने वाट पाहा.

हे असीम उदारतेच्या प्रभू, इतरांवर प्रेम करताना आणि त्यांच्याशी करुणेने वागताना काहीही राखून न ठेवण्यास मला मदत कर. क्षमा करायला, ममतेने वागायला आणि दया दाखवायला मला मदत कर; हे सारे मी भरभरून करावे. हे माझ्या प्रिय प्रभू, माझे तुझ्यावर प्रेम आहे. माझ्या जीवनात तू आणलेल्या लोकांवरही पूर्णपणे आणि मनापासून प्रेम करायला मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


थोडेसेच पुरे

सामान्य काळातील तिसऱ्या आठवड्याचा शुक्रवार

“देवाच्या राज्याची तुलना आपण कशाशी करावी, किंवा ते समजावून सांगण्यासाठी कोणता दृष्टांत द्यावा? ते मोहरीच्या दाण्यासारखे आहे. जमिनीत पेरला जातो तेव्हा तो पृथ्वीवरील सर्व बियांहून लहान असतो. पण पेरल्यावर तो उगवतो आणि सर्व वनस्पतींपेक्षा मोठा होतो…” मार्क 4:30-32

याचा विचार केला की आश्चर्य वाटते. एवढ्याशा बीजात किती सामर्थ्य दडले आहे! त्या इवल्याशा बीजातून सर्वांत मोठी वनस्पती उगवू शकते, अन्न मिळू शकते आणि आकाशातील पक्ष्यांना निवारा मिळू शकतो.

प्रत्येक वनस्पतीची सुरुवात एका बीजापासून होते, हे आपल्याला माहीत असल्यामुळे येशूने दिलेल्या या उपमेचे जितके आश्चर्य वाटायला हवे, तितके कदाचित वाटत नाही. पण निसर्गातील या अद्भुत गोष्टीचा जरा विचार करा. त्या इवल्याशा बीजात एवढी क्षमता कशी सामावली आहे, याचा विचार करा.

यातून एक सत्य उलगडते: येशूला आपल्यापैकी प्रत्येकाच्या माध्यमातून त्याचे राज्य उभारायचे आहे. आपल्याला वाटेल की आपल्या हातून फारसे काही होणार नाही, इतरांसारखी गुणसंपदा आपल्याला लाभलेली नाही आणि आपल्यामुळे फारसा फरक पडणार नाही. पण ते खरे नाही. खरे तर, आपल्यापैकी प्रत्येकामध्ये कल्पनेपलीकडची क्षमता आहे आणि ती फळाला यावी, अशी देवाची इच्छा आहे. आपल्या जीवनातून जगाला गौरवशाली आशीर्वाद मिळावेत, अशी त्याची इच्छा आहे. आपण फक्त त्याला आपल्यामध्ये कार्य करू द्यायचे आहे.

आपणही बीजाप्रमाणे आहोत. श्रद्धेने त्याच्या दैवी इच्छेला शरण जाऊन, त्याच्या दयेच्या सुपीक मातीत स्वतःला पेरू दिले पाहिजे. रोजच्या प्रार्थनेचे पाणी आपल्याला मिळाले पाहिजे आणि देवपुत्राच्या प्रकाशाचे किरण आपण आपल्यावर पडू दिले पाहिजेत. म्हणजे जगाच्या स्थापनेपासून त्याने आपल्यात जे पेरले आहे आणि जे त्याला आपल्यातून फुलवायचे आहे, ते सर्व तो साकार करू शकेल.

देवाने तुमच्या आत्म्यात ठेवलेल्या विलक्षण क्षमतेवर आज चिंतन करा. तुमच्याद्वारे त्याचे राज्य भरभरून वाढावे, या हेतूने त्याने तुम्हाला घडवले आहे. यावर श्रद्धा ठेवणे आणि देवाला तुमच्या जीवनात त्याच्या इच्छेप्रमाणे कार्य करू देणे, एवढीच तुमची जबाबदारी आहे.

हे अमर्याद शक्यतांच्या प्रभू, माझे तुझ्यावर प्रेम आहे. माझ्या जीवनात तू जे काही केले आहेस त्याबद्दल मी तुझे आभार मानतो. माझ्याकडून अजूनही तुला जे काही हवे आहे, त्यासाठी मी आधीच तुझे आभार मानतो. मी दररोज तुला शरण जावे, अशी माझी प्रार्थना आहे. म्हणजे तू येऊन तुझ्या कृपेने माझे पोषण करशील आणि माझ्या जीवनाला भरपूर चांगली फळे येतील. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


समुद्र शांत करणे

सामान्य काळातील तिसऱ्या आठवड्याचा शनिवार

येशू नावेत मागच्या बाजूला उशीवर झोपला होता. त्यांनी त्याला उठवले आणि म्हटले, “गुरुजी, आमचा जीव जात आहे, याची तुम्हाला काळजी नाही का?” तो उठला, त्याने वाऱ्याला दटावले आणि समुद्राला म्हटले, “गप्प हो! शांत हो!” वारा थांबला आणि सर्वत्र अगदी शांत झाले. मार्क 4:38-39

आणि सर्वत्र विलक्षण शांतता पसरली! हे शब्द समुद्र शांत झाल्याचे सांगतात, पण जीवनात कधी कधी आपण ज्या उलथापालथीला सामोरे जातो, तिच्याविषयीही ते आपल्याला एक संदेश देतात. येशूला आपल्या जीवनात अशी गाढ शांतता आणायची आहे.

जीवनात खचून जाणं किती सहज घडतं! आपल्या भोवतालच्या गोंधळातच सगळं लक्ष अडकून पडणंही तितकंच सोपं आहे. कुणाचे कठोर आणि बोचरे शब्द असोत, कौटुंबिक समस्या असो, समाजातील अशांतता असो किंवा पैशांची चिंता असो—भीती, वैफल्य, नैराश्य आणि काळजी यांच्या जाळ्यात अडकायला आपल्यापैकी प्रत्येकाकडे पुष्कळ कारणं आहेत.

पण याच कारणासाठी येशूने आपल्या शिष्यांच्या बाबतीत ही घटना घडू दिली. तो त्यांच्याबरोबर नावेत चढला. तो झोपलेला असताना शिष्यांना एका भीषण वादळाचा सामना करावा लागला. या अनुभवातून आपल्या सर्वांना एक स्पष्ट आणि पटणारा संदेश देता यावा, म्हणून त्याने हे घडू दिलं.

या प्रसंगात शिष्यांच्या मनात एकच गोष्ट होती: आपला जीव जाणार! समुद्राच्या लाटा त्यांना हेलकावे देत होत्या आणि आता अनर्थ ओढवणार अशी त्यांना भीती वाटत होती. पण हे सगळे घडत असताना येशू तिथेच गाढ झोपला होता. त्यांनी त्याला उठवावे, याची तो वाट पाहत होता. त्यांनी त्याला उठवले तेव्हा त्याने वादळ आवरले आणि सर्व काही अगदी शांत झाले.

आपल्या जीवनातही असेच घडते. रोजच्या ताणतणावांनी आणि अडचणींनी आपण किती सहज अस्वस्थ होतो! कितीतरी वेळा आपण समस्यांच्या ओझ्याखाली दबून जातो. अशा वेळी सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे आपली नजर येशूकडे वळवणे. पाहा, तो तुमच्यासमोरच आहे. तो झोपला आहे आणि तुम्ही त्याला उठवावे याची वाट पाहत आहे. तो सदैव तिथे असतो, तुमची वाट पाहत असतो आणि मदतीसाठी तयार असतो.

आपल्या प्रभूला जागं करणं अगदी सोपं आहे: खवळलेल्या समुद्रावरून नजर हटवायची आणि त्याच्या दैवी उपस्थितीवर विश्वास ठेवायचा. सगळं काही या विश्वासावर अवलंबून आहे—पूर्ण आणि अढळ विश्वासावर. तुम्ही त्याच्यावर असा विश्वास ठेवता का?

तुम्हाला रोज कशामुळे चिंता वाटते, भीती वाटते किंवा मनात गोंधळ उडतो, यावर आज चिंतन करा. कशामुळे तुम्हाला असे हेलकावे बसत आहेत आणि तुमच्या मनावर ताण व काळजीचे ओझे येत आहे? या ओझ्याकडे पाहताना येशूलाही तुमच्याबरोबर पाहा. तुम्ही विश्वासाने त्याच्याकडे यावे, याची तो वाट पाहत आहे. म्हणजे तुमच्या जीवनात तुम्ही ज्या ज्या परिस्थितीत सापडता, ती प्रत्येक परिस्थिती तो आपल्या हाती घेऊ शकेल. त्याचे तुमच्यावर प्रेम आहे आणि तो तुमची नक्कीच काळजी घेईल.

हे माझ्या निद्रिस्त प्रभू, जीवनातील आव्हानांना सामोरे जाताना मी तुझ्याकडे वळतो. तुला जागे करून माझ्या मदतीला बोलवावे, अशी माझी इच्छा आहे. तू सदैव जवळ आहेस आणि मी सर्व बाबतींत तुझ्यावर विश्वास ठेवावा, याची तू वाट पाहत आहेस, हे मला माहीत आहे. माझी नजर तुझ्याकडे वळवायला आणि माझ्यावर असलेल्या तुझ्या परिपूर्ण प्रेमावर श्रद्धा ठेवायला मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

सामान्य काळातील चौथा आठवडा

अनुक्रमणिका


मऊ बांधणीच्या पुस्तकाच्या स्वरूपात & ई-पुस्तक म्हणूनही उपलब्ध