मराठी

सर्वसाधारण काळातील आठवडा आठवा

चारही खंड मऊ मुखपृष्ठाच्या छापील पुस्तकांच्या & ई-पुस्तकांच्या स्वरूपात उपलब्ध आहेत!

ॲमेझॉन – गूगल प्ले – आयट्यून्स – बार्न्स अँड नोबल – आणि इतरही!

अनुक्रमणिका


काळजी करू नका

सामान्य काळातील आठवा रविवार (वर्ष अ)

“म्हणून मी तुम्हाला सांगतो: आपण काय खावे किंवा काय प्यावे, अशी आपल्या जिवाची चिंता करू नका; आणि आपण काय घालावे, अशी आपल्या शरीराचीही चिंता करू नका. अन्नापेक्षा जीव आणि वस्त्रांपेक्षा शरीर अधिक महत्त्वाचे नाही काय? आकाशातील पक्ष्यांकडे पाहा. ते पेरत नाहीत, कापणी करत नाहीत, कोठारांत काही साठवत नाहीत; तरीही तुमचा स्वर्गीय पिता त्यांना खाऊ घालतो. तुम्ही त्यांच्यापेक्षा अधिक मोलाचे नाही काय? तुमच्यापैकी कोणी चिंता करून आपल्या आयुष्यात एक क्षण तरी वाढवू शकेल काय?” मत्तय 6:25–27

ज्यांनी दुष्काळ सोसला आहे किंवा अत्यंत गरिबीत दिवस काढले आहेत, त्यांना स्वतःसाठी आणि आपल्या कुटुंबासाठी अन्न कसे मिळवावे याची चिंता वाटणे साहजिक आहे. अशी चिंता स्वाभाविक असली, तरी जीवनाच्या मूलभूत गरजा भागवण्यासाठी धडपडणाऱ्यांना आजचे शुभवर्तमान देवाच्या पालनपोषणावर भरवसा ठेवण्यास आणि त्याच्याकडून आशा बाळगण्यास बोलावते. येशू आपल्या अनुयायांना ज्या भरवशाचे प्रेमाने आमंत्रण देतो, तो प्रथम भौतिक गरजांशी संबंधित आहे. पण तो तेवढ्यापुरता मर्यादित नाही; तो आपल्या जीवनाच्या प्रत्येक अंगाला स्पर्श करतो आणि सर्व बाबतींत आपली काळजी घेणाऱ्या देवाच्या अपार उदारतेचा अनुभव घेण्यास आपल्याला नेतो.

गंभीर आजारामुळे किंवा एखाद्या दुःखद घटनेत प्रिय व्यक्तीचा मृत्यू झाल्यावर, आपल्या स्वाभाविक मानवी सहवेदनेमुळे आपल्याला त्या व्यक्तीचे दुःख आणि कदाचित तिची घोर निराशाही समजू शकते. एखाद्याची नोकरी अन्यायाने गेली, तर त्याला राग येणे आणि मनात कटुता निर्माण होणे समजण्यासारखे आहे. त्याचप्रमाणे, दीर्घकाळ वेदना सहन करणाऱ्या व्यक्तीला खिन्नतेशी आणि मनातील अस्वस्थतेशी झुंज द्यावी लागू शकते.

आजच्या शुभवर्तमानात येशू ज्या सुंदर रीतीने बोलतो, त्यातून संकटांनी आणि चिंतांनी दबून गेलेल्या लोकांबद्दलची त्याची खोल करुणा आणि सहवेदना दिसून येते. काळजी आणि अस्वस्थता, दुःख आणि निराशा, राग आणि कटुता या भावना तो समजून घेतो. शिकवण देतानाच्या इतर काही प्रसंगांप्रमाणे तो या ओझ्याखाली दबलेल्या लोकांशी संतापाने बोलत नाही. तो त्यांना दटावत नाही. उलट, तो मृदूपणे, समजूतदारपणे, स्पष्टपणे आणि करुणेने बोलतो.

आजच्या शुभवर्तमानात येशू तीन वेळा म्हणतो, “चिंता करू नका.” या शब्दांत मनाला बरे करण्याचे सामर्थ्य आहे. ज्यांना आपल्या क्रुसाचे ओझे जाणवते आणि जे चिंता व इतर जड भावनांशी झुंजत आहेत, त्यांनी हे शब्द मनात खोलवर उतरू द्यावेत.

“चिंता करू नका” हे शब्द थेट चिंता आणि भीती वाटणाऱ्या प्रसंगांना उद्देशून असले, तरी आपली भावनिक प्रतिक्रिया काहीही असो, आपण ज्या जवळजवळ प्रत्येक अडचणीला सामोरे जातो तिला ते लागू पडतात. येशू आपल्या मृदू शब्दांनी आपली चिंता हलकी करू पाहतो आणि त्यासाठी दोन जिवंत उदाहरणेही देतो: आकाशातील पक्षी आणि रानफुलांचे वैभव.

पहिले उदाहरण आकाशातील पक्ष्यांची देव कशी काळजी घेतो याचे आहे. त्यातून हे दिसते की देवावर भरवसा ठेवल्यास आपण कधीही निराधार राहणार नाही आणि आपल्या मूलभूत गरजाही अपुऱ्या राहणार नाहीत. याचा अर्थ असा नाही की आपण काम करण्यास नकार देऊन आणि आपल्या जीवनाची जबाबदारी टाळून बेजबाबदारपणे जगावे. उलट, आपण त्याच्यावर भरवसा ठेवून त्याच्या इच्छेप्रमाणे वागलो, तर तो आपली पूर्ण काळजी घेतो, असा याचा अर्थ आहे.

दुसरे उदाहरण, म्हणजे रानफुलांकडून मिळणारी शिकवण, आणखी गहन आहे. देव आपली केवळ काळजीच घेत नाही, तर आपल्याला वैभवाने नटवतो आणि आपल्या शाश्वत गौरवात सहभागी करतो, हे येशू दाखवतो: “पण मी तुम्हाला सांगतो, शलमोनसुद्धा आपल्या साऱ्या वैभवात यांपैकी एका फुलासारखाही नटला नव्हता” (मत्तय 6:29). याचा अर्थ देव आपल्याला भरपूर भौतिक संपत्ती देईल असा नाही, कारण त्याच्या दृष्टीने ती खरे वैभव नाही. रानफुलाच्या सौंदर्याने “नटणे” हे देवावर भरवसा ठेवून जगताना आपल्याला मिळणाऱ्या आध्यात्मिक संपदेचे प्रतीक आहे. ही संपदा अतुलनीय मोलाची आहे; ती या जगातील सर्व धनसंपत्ती आणि मानसन्मान यांहून श्रेष्ठ आहे. देवाने त्याच्यावर भरवसा ठेवणाऱ्यांसाठी जो शाश्वत गौरव सिद्ध केला आहे, त्याकडे ती आपले लक्ष वेधते. ते आध्यात्मिक वैभव आपल्या कल्पनेपलीकडचे आहे आणि जगातील कोणत्याही दिलाशापेक्षा कितीतरी अधिक समाधान देते.

तुम्हाला आवश्यक ते सर्व देण्याचे आणि आपल्या शाश्वत वैभवाने तुम्हाला नटवण्याचे करुणामय वचन येशूने दिले आहे. आज त्या वचनावर चिंतन करा. कशामुळे तुम्हाला काळजी वाटते, मन अस्वस्थ होते, राग येतो, गोंधळल्यासारखे वाटते किंवा तुम्ही निराश होता? या भावनांचे ओझे जड होते, तेव्हाच आपल्याला येशूच्या सहवेदनेने भरलेल्या, स्पष्ट शब्दांची सर्वांत जास्त गरज असते. त्याच्यावर भरवसा ठेवा आणि तो तुमची काळजी घेतो यावरही भरवसा ठेवा. आपण नेहमी त्याच्यावर भरवसा ठेवला, तर तो आपल्या मूलभूत भौतिक गरजा भागवील आणि आपल्याला विपुल आध्यात्मिक आशीर्वाद देईल, असे वचन आपल्याला दिले आहे.

हे माझी काळजी घेणाऱ्या प्रभू, तू सर्वशक्तिमान आहेस आणि सर्वांवर प्रेम करतोस. मी स्वतःला आणि माझ्या गरजांना जितके ओळखतो, त्याहून कितीतरी अधिक तू मला आणि माझ्या गरजांना ओळखतोस. तुझ्यावर नेहमी भरवसा ठेवण्यास मला मदत कर. तू माझी काळजी घेतोस याबद्दल किंवा तुझ्यावर भरवसा ठेवणाऱ्यांना तुझ्या कृपेची शाश्वत संपदा देण्याच्या तुझ्या वचनाबद्दल माझ्या मनात कधीही शंका येऊ देऊ नकोस. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


नवा द्राक्षारस

सामान्य काळातील आठवा रविवार (वर्ष ब)

“त्याचप्रमाणे, नवा द्राक्षारस जुन्या कातडी बुधल्यांत कोणीही भरत नाही. तसे केले तर द्राक्षारसामुळे बुधले फुटतील आणि द्राक्षारस व बुधले हे दोन्ही वाया जातील. म्हणून नवा द्राक्षारस नव्या कातडी बुधल्यांत भरतात.” मार्क 2:22

येशूने जाहीर केलेले शुभवर्तमान नवे होते. प्रत्येक जीवाचे रूपांतर करून त्याला नवी सृष्टी बनवण्याचे सामर्थ्य त्यात होते. त्याची शिकवण “नव्या द्राक्षारसासारखी” होती. “जुने कातडी बुधले” म्हणजे मोशेद्वारे दिलेल्या जुन्या कराराचा, अर्थात मोशेच्या नियमशास्त्राचा, कठोर, चुकीचा आणि नियमांच्या अक्षरालाच चिकटून राहणारा अर्थ. इस्राएलच्या लोकांना मार्गदर्शन करणारे मोशेचे नियमशास्त्र चांगले होते आणि देवाकडून आले होते. तरीही, देवाच्या प्रकटीकरणाच्या परिपूर्णतेकडे नेणारी ती केवळ सुरुवात होती. शास्त्री आणि परुशी अनेकदा त्याचा खरा अर्थ झाकून टाकत आणि विपर्यस्त करत. नियमशास्त्र आणि संदेष्ट्यांची वचने यांचा निर्णायक अर्थ उलगडून सांगणारा येशू हाच एकमेव होता, आणि त्यांची परिपूर्तीही त्याच्यातच झाली.

येशूचे प्रवचन ऐकणाऱ्यांना द्राक्षारस आणि चामड्याच्या बुधल्यांविषयीचे त्याचे रूपक समजले असते. नवा द्राक्षारस जुन्या, ठिसूळ बुधल्यांत भरल्याने काय धोका होतो, हेही त्यांना कळले असते. द्राक्षारस तयार होताना किण्वनाची प्रक्रिया घडते. त्यात यीस्ट द्राक्षांच्या रसातील साखरेचे रूपांतर अल्कोहोलमध्ये करते आणि वायू बाहेर पडतो. आज ही प्रक्रिया सहसा द्राक्षारस बाटल्यांत भरण्यापूर्वी नियंत्रित परिस्थितीत केली जाते. पण येशूच्या काळात द्राक्षांचा ताजा रस बहुधा प्राण्यांच्या कातड्यापासून बनवलेल्या बुधल्यांत भरला जाई. या लवचिक बुधल्यांतच किण्वन होत असे. द्राक्षारस तयार करण्याच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात या ताज्या रसाचे किण्वन अजून पूर्ण झालेले नसे, म्हणून त्याला “नवा द्राक्षारस” म्हणत.

“जुने बुधले” हे मोशेच्या नियमशास्त्राचे नव्हे, तर त्याच्या ताठर आणि केवळ बाह्य आचरणापुरत्या मर्यादित अर्थलावणीचे प्रतीक आहेत. अशा अर्थलावणीत सुवार्तेची जीवनदायी आणि विस्तारत जाणारी कृपा सामावू शकत नव्हती. येशू नियमशास्त्र रद्द करत नव्हता, तर ते पूर्णत्वास नेत होता. बाह्य नियमपालनावर असलेला भर त्याने अंतःकरणाच्या परिवर्तनाकडे वळवला. सुवार्तेच्या “नव्या द्राक्षारसासाठी” “नवे बुधले” आवश्यक होते. हे बुधले म्हणजे कृपेने नवी झालेली, पवित्र आत्म्याला खुली असलेली आणि ख्रिस्ताच्या संदेशाच्या परिवर्तनकारी सामर्थ्याने विस्तारू व वाढू शकणारी अंतःकरणे.

परुश्यांची ताठर वृत्ती आणि मोशेच्या नियमशास्त्राचा अर्थ लावण्यात व ते आचरणात आणण्यात त्यांच्याकडून होणाऱ्या चुका, हे येशूसमोरील सर्वांत मोठ्या आव्हानांपैकी एक होते. परुश्यांनी विविध नियमांच्या बाह्य आणि काटेकोर पालनावर अवाजवी भर दिला. त्यात त्यांनी स्वतःच घालून घेतलेल्या अनेक “परंपरांचाही” समावेश होता. त्यामुळे कृपेचे जीवन स्वीकारण्यास तयार असलेली, सहज घडवता येतील अशी पात्रे बनण्यात लोकांना अडथळा आला. देवाच्या परिवर्तनकारी कार्याला खुले होण्यास लोकांना मदत करण्याऐवजी परुश्यांनी त्यांच्यावर अशी ओझी लादली की नियमशास्त्राचा सखोल हेतू झाकोळला गेला: लोकांना देवावर आणि शेजाऱ्यावर प्रेम करण्यास प्रवृत्त करणे.

आजही नियमशास्त्राचे ताठरपणे, केवळ नियमांच्या चौकटीत राहून आणि वरवर पालन करण्याचा मोह कायम आहे. ख्रिस्ताच्या नियमातील प्रत्येक अक्षर निष्ठेने पाळले पाहिजे; पण अंतःकरणात परिवर्तन घडत नसेल, तर आपली श्रद्धा निव्वळ नियमपालनापुरती उरू नये, याचीही काळजी घेतली पाहिजे. ख्रिस्त जे काही शिकवतो आणि आपल्या ख्रिस्तसभेद्वारे स्पष्ट करतो, त्या सर्वाशी मनापासून आणि कोणतीही तडजोड न करता निष्ठावान राहण्याचे आवाहन ख्रिस्तसभा आपल्याला करते. पण खऱ्या धर्मनिष्ठेचा संबंध केवळ बुद्धीशी किंवा बाह्य आचरणाशी नाही; ती अंतःकरणात रुजलेली, जिवंत आणि परिवर्तन घडवणारी असली पाहिजे. सुवार्तेचा नवा द्राक्षारस, ज्यात आपण आपली श्रद्धा आचरणात आणतो आणि व्यक्त करतो त्या विविध मार्गांचाही समावेश आहे, आपले अंतःकरण सतत अधिक विशाल करतो आणि प्रेमात व नम्रतेत वाढण्याचे आव्हान आपल्याला देतो.

आज या कालातीत रूपकावर चिंतन करा. सुवार्तेचा नवा द्राक्षारस दररोज स्वीकारण्यास तयार असलेले नवे बुधले होण्याचे आवाहन आपल्याला आहे. जसे यीस्ट द्राक्षांच्या रसात काम करून त्याचे रूपांतर उत्तम द्राक्षारसात करते, तसेच कृपा आपल्या अंतःकरणात कार्य करून आपल्यात परिवर्तन घडवते. आपण ज्या रीतीने आपली श्रद्धा आचरणात आणतो आणि ख्रिस्तसभेद्वारे दिलेल्या देवाच्या नियमानुसार जगतो, त्या रीती म्हणजे हे बुधले, असे समजता येईल. यासाठी आपण कृपेला सतत खुले राहिले पाहिजे. आपल्या सवयीच्या चौकटीपलीकडे नेऊन आणि आपल्या गृहितकांना आव्हान देऊन देव आपल्याला अधिक विशाल अंतःकरणाचे बनवतो व नवा आकार देतो, तेव्हा त्याला तसे करू दिले पाहिजे. सहज घडवता येणारे पात्र होणे म्हणजे बदल स्वीकारण्यास तयार असणे. आपल्या श्रद्धेचे परीक्षण करा. कृपेचे गतिमान जीवन पूर्णपणे स्वीकारण्यापासून तुम्हाला रोखणाऱ्या जुन्या, ताठर सवयी, वृत्ती किंवा प्रथा आहेत का, याचा विचार करा. जुने सोडून नवे स्वीकारण्याचे धैर्य मिळावे म्हणून प्रार्थना करा. ख्रिस्ताची परिवर्तनकारी कृपा तुम्हाला असे पात्र बनवेल की तुमच्याद्वारे त्याचा प्रकाश आणि सत्य जगापर्यंत पोहोचेल, असा विश्वास ठेवा.

हे प्रभू, माझे जीवन आमूलाग्र बदलणाऱ्या प्रभू, माझ्यामध्ये वास करून मला नवी सृष्टी, तुझ्या विपुल कृपेचा “नवा द्राक्षारस”, बनवण्याची तुझी इच्छा आहे. माझ्यात जो बदल घडावा अशी तुझी इच्छा आहे, तो स्वीकारण्याच्या आड येणाऱ्या सर्व ताठर प्रवृत्ती, सवयी आणि वृत्ती माझ्या अंतःकरणातून दूर कर. हे प्रभू, माझे अंतःकरण विशाल कर आणि माझ्यात परिवर्तन घडव, म्हणजे तुझ्या सुवार्तेच्या मागणीनुसार माझी वाढ होईल आणि माझे अंतःकरण अधिक व्यापक होईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


पवित्र आत्म्याचे चांगले फळ देणे

सामान्य काळातील आठवा रविवार (वर्ष क)

“चांगल्या झाडाला कुजकी फळे येत नाहीत आणि कुजक्या झाडालाही चांगली फळे येत नाहीत. कारण प्रत्येक झाड त्याच्या फळावरून ओळखले जाते. लोक काटेरी झुडपांवरून अंजीर तोडत नाहीत किंवा काटेरी वेलींवरून द्राक्षे गोळा करत नाहीत. चांगला मनुष्य आपल्या अंतःकरणात साठलेल्या चांगुलपणातून चांगले ते बाहेर आणतो, तर दुष्ट मनुष्य आपल्या अंतःकरणात साठलेल्या दुष्टपणातून दुष्ट ते बाहेर आणतो; कारण अंतःकरणात जे भरलेले असते, तेच मुखातून बाहेर पडते.” लूक 6:43–45

संत पौल गलतीकरांना लिहिलेल्या पत्रात शिकवतो की “पवित्र आत्म्याचे फळ म्हणजे प्रेम, आनंद, शांती, संयम, दयाळूपणा, उदारता, विश्वासूपणा, सौम्यता आणि आत्मसंयम.” तो असेही सांगतो की “देहाची कृत्ये उघड आहेत: लैंगिक अनैतिकता, अशुद्धता, स्वैराचार, मूर्तिपूजा, जादूटोणा, द्वेष, चुरस, जळफळाट, संतापाचे उद्रेक, स्वार्थी कृत्ये, मतभेद, गटबाजी, हेवा, मद्यपानाच्या मैफली, धुंद रंगेल मेजवान्या आणि यांसारख्या इतर गोष्टी” (पाहा: गलतीकरांस 5:19–23). गलतीकरांना हे लिहिताना संत पौलच्या मनात आजच्या सुवार्तेतील येशूची शिकवण असावी.

पवित्र आत्म्याचे प्रत्येक फळ आणि देहवासनेतून घडणारे प्रत्येक कृत्य यांचा उगम हृदयातच होतो. ज्यांच्या हृदयातून देहवासनेची कृत्ये घडतात, त्यांना “देवाच्या राज्याचा वारसा मिळणार नाही.” जे ख्रिस्ताचे आहेत आणि ज्यांनी “आपल्या देहाला त्याच्या वासनांसह व इच्छांसह वधस्तंभावर खिळले आहे,” त्यांच्या जीवनात आत्म्याची फळे येतील. विवेकाने आणि वस्तुनिष्ठपणे विचार करणाऱ्या व्यक्तीला ही शिकवण सरळ आणि स्पष्ट वाटते; तरीही देहवासनांनुसार जगण्यापेक्षा आत्म्याच्या प्रेरणेने जगणे कितीतरी अधिक आव्हानाचे आहे.

आत्म्याच्या प्रेरणेने जगल्याने चांगले फळ येते. तरीही पवित्रतेसाठी झटणारे लोकसुद्धा कधीकधी ‘आध्यात्मिक आत्ममग्नतेच्या’ सापळ्यात अडकतात—म्हणजे स्वतःच्या अंतरंगातील अनुभव, भावना किंवा संघर्ष यांच्यावर प्रमाणाबाहेर लक्ष केंद्रित करतात. स्वतःतच अशा रीतीने गुंतून राहिल्याने नकळत खरी आध्यात्मिक वाढ खुंटू शकते. कारण देवाशी एकरूप झालेल्या हृदयातून प्रकट व्हायला हवीत अशा श्रद्धेच्या कृतींकडे दुर्लक्ष होते—उदाहरणार्थ, शेजाऱ्यावर प्रेम करणे, इतरांची सेवा करणे आणि देवाच्या पालनकर्त्या काळजीवर भरवसा ठेवणे. दुसऱ्या शब्दांत, स्वतःवरच अति भर दिल्याने ‘चांगले फळ’ येण्यास अडथळा येऊ शकतो.

पवित्र आत्मा आपल्या जीवनात कसे कार्य करतो, हे जाणून घेण्यासाठी आत्मपरीक्षण करणे आणि स्वतःच्या अंतरंगाचे भान ठेवणे महत्त्वाचे आहे. त्यासाठीच्या सर्वोत्तम मार्गांपैकी एक म्हणजे आपल्या जीवनाला कोणते फळ येते किंवा फळ येतच नाही का, हे पाहणे. म्हणूनच श्रद्धा कृतीतून कशी प्रकट होते, हे पाहणेही अंतरंगातील अनुभवांकडे लक्ष देण्याइतकेच महत्त्वाचे आहे.

वैयक्तिक आध्यात्मिक वाढीसाठी हा समतोल आवश्यक आहे, कारण केवळ आपल्या अंतरंगातील अनुभवांवर नेहमीच विसंबून राहता येत नाही. उदाहरणार्थ, देवाच्या कृपेच्या बळावर इतरांची निःस्वार्थपणे आणि त्यागभावनेने सेवा करण्यास, स्वतःचे जीवन अर्पण करण्यास आणि ख्रिस्ताबरोबर त्याचा क्रूस वाहण्यास शुभवर्तमान आपल्याला बोलावते. आपण असे जगू लागतो तेव्हा आपल्या भावना बंड करू शकतात. त्यामुळे आपल्याला आध्यात्मिक कोरडेपणा, अंतर्गत संघर्ष, संभ्रम आणि त्यागाविषयी तिटकाराही जाणवू शकतो. आपल्या कृतींतून चांगले फळ दिसते की नाही, याकडे दुर्लक्ष करून आपण केवळ आपल्या भावनांवर विसंबलो, तर आपली दिशाभूल होऊ शकते आणि चांगल्या फळातून प्रकट होणारे प्रेम आपण सोडून देऊ शकतो.

चांगले फळ देण्याच्या प्रक्रियेला अनेकदा दोन पैलू असतात: मानवी प्रयत्न आणि दैवी कृपा. प्रथम, संयम, परिश्रमशीलता, धैर्य, विवेकबुद्धी आणि न्यायनिष्ठा यांसारखे नैसर्गिक सद्गुण जोपासण्यासाठी आपण जाणीवपूर्वक प्रयत्न करतो. वारंवार चांगल्या कृती केल्याने, शिस्त पाळल्याने आणि देहाच्या अव्यवस्थित प्रवृत्तींना तोंड देताना चिकाटी राखल्याने हे सद्गुण विकसित होतात. मात्र, हे प्रयत्न देवाच्या सहाय्यकारी कृपेमुळेच शक्य होतात. आपण हाती घेतलेल्या प्रत्येक चांगल्या कृतीच्या आधी ही कृपा आपल्याला मिळते आणि ती कृती करण्यास आपल्याला साहाय्य करते.

दुसरे म्हणजे, देवाच्या कृपेला आपण दिलेल्या सहकार्याने नैसर्गिक सद्गुण घडत असताना, आपले प्रयत्न उन्नत करण्यासाठी आणि त्यांना परिपूर्णतेस नेण्यासाठी देवाच्या पवित्रीकरण करणाऱ्या कृपेचा आणखी विपुल वर्षाव आवश्यक असतो. देव आपल्या मानवी स्वभावाचाच आधार घेऊन आपल्याला श्रद्धा, आशा आणि प्रेम यांसारख्या अलौकिक सद्गुणांत वाढण्याचे आणि आत्म्याची फळे देण्याचे सामर्थ्य देतो.

आज आपल्या जीवनाच्या फळांवर चिंतन करा. तुमच्या कृतींत प्रेम, आनंद, शांती, धीर, दयाळूपणा, उदारता, विश्वासूपणा, सौम्यता आणि आत्मसंयम दिसून येतात का? तसे नसेल, तर धैर्य, आत्मसंयम, न्यायनिष्ठा आणि विवेकबुद्धी हे पायाभूत सद्गुण जोपासायला सुरुवात करा. त्याच वेळी, ज्या श्रद्धेने आणि प्रेमाने जगण्यास तुम्हाला पाचारण केले आहे, त्यांवर लक्ष ठेवा. तुमचे प्रयत्न परिपूर्ण करण्यासाठी देवाकडे कळकळीने कृपा मागा. देव तुमचे जीवन बदलेल आणि तुमच्याद्वारे आपली सत्कृत्ये घडवील, असा त्याच्यावर भरवसा ठेवा.

हे प्रभू, तू विपुल चांगले फळ देणारा आहेस. ज्यांची हृदये चांगुलपणाने आणि सद्गुणांनी भरलेली आहेत आणि जे तुझ्या राज्यासाठी चांगले फळ देतात, त्यांच्यामध्ये माझाही समावेश होवो, अशी मी प्रार्थना करतो. संघर्ष करताना, मनात द्वंद्व असताना आणि धीर खचतो तेव्हा मला चिकाटीने पुढे जाण्यास आणि आवश्यक असलेला प्रत्येक नैसर्गिक सद्गुण जोपासण्यास मदत कर. त्या सद्गुणांच्या आधारावर तुझी कृपा माझ्यात कार्य करो आणि तुझ्या राज्यासाठी चांगले फळ येवो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


थोरपणाकडे नेणारे आमूलाग्र पाचारण!

सामान्य काळातील आठव्या आठवड्याचा सोमवार

येशूने सभोवती पाहिले आणि आपल्या शिष्यांना म्हटले, “ज्यांच्याकडे संपत्ती आहे, त्यांना देवाच्या राज्यात प्रवेश करणे किती कठीण आहे!” त्याचे शब्द ऐकून शिष्य थक्क झाले. तेव्हा येशू त्यांना पुन्हा म्हणाला, “मुलांनो, देवाच्या राज्यात प्रवेश करणे किती कठीण आहे! एखाद्या श्रीमंताने देवाच्या राज्यात प्रवेश करण्यापेक्षा उंटाला सुईच्या नेढ्यातून जाणे सोपे आहे.” मार्क 10:23–25

आजचे शुभवर्तमान जीवनात आमूलाग्र बदलाची मागणी करते! हा उतारा येशूच्या एका श्रीमंत तरुणाशी झालेल्या संभाषणानंतर येतो. तो तरुण धावत येशूकडे आला, त्याच्यासमोर गुडघे टेकले आणि त्याला विचारले, “उत्तम गुरू, अनंत जीवनाचा वारसा मिळवण्यासाठी मी काय केले पाहिजे?” (मार्क 10:17). येशूने त्याला दहा आज्ञा पाळायला सांगितल्यावर, त्या सर्व आज्ञा आपण तरुणपणापासून पाळत आलो आहोत, असे त्याने अभिमानाने सांगितले.

प्रसंग पुढे उलगडत असताना, येशू त्या श्रीमंत तरुणालाच नव्हे, तर ऐकत असलेल्या सर्वांनाही थक्क करतो. दहा आज्ञांना मोशेच्या नियमशास्त्रात मध्यवर्ती स्थान आहे; पण येशू कृपेद्वारे जे अधिक उंच पाचारण देण्यासाठी आला, त्याचा त्या आज्ञा पाया आहेत, हे तो दाखवून देतो. आज्ञा देवाशी असलेले आपले नाते टिकवून ठेवतात; पण ती केवळ सुरुवात आहे, हे येशू स्पष्ट करतो. त्या आपल्याला कृपेच्या परिपूर्णतेकडे आणि जीवन आमूलाग्र बदलणाऱ्या शिष्यत्वाकडे घेऊन जातात. त्या श्रीमंत आणि सदाचारी तरुणाला येशूने दिलेल्या उत्तरातून हे स्पष्ट होते: “तुझ्यात एका गोष्टीची उणीव आहे. जा, तुझ्याकडे जे आहे ते विक आणि गरिबांना दे, म्हणजे तुला स्वर्गात संपत्ती मिळेल. मग ये आणि माझ्यामागे चाल.” (मार्क 10:21).

हे ऐकून तो तरुण दुःखी होऊन निघून गेला. त्याच्या दुःखातून त्याच्या मनातील द्वंद्व दिसून येते—त्याला अनंत जीवन हवे होते, पण धनसंपत्तीची आसक्ती सोडण्याची त्याची अजून तयारी नव्हती. येशूने प्रेमाने त्याच्यासमोर हे आव्हान ठेवले, ते त्याला नाकारण्यासाठी नव्हे, तर स्वातंत्र्याकडे बोलावण्यासाठी. असे स्वातंत्र्य देवाला सर्वांपेक्षा प्रथम स्थान दिल्यानेच मिळू शकते.

पुढे त्या तरुणाचे काय झाले हे आपल्याला माहीत नाही. पण येशूचे प्रेमळ आणि आव्हान देणारे शब्द त्याला अधिक सखोल मनपरिवर्तनाचे आमंत्रण नक्कीच देत होते. आपण अशी आशा बाळगू शकतो की कालांतराने त्या भेटीत मिळालेली कृपा त्याच्या हृदयात कार्य करत राहिली आणि येशूच्या आवाहनातील शहाणपण ओळखून त्याचा स्वीकार करण्यास तिने त्याला प्रवृत्त केले.

सर्व मालमत्तेचा त्याग करण्यासाठी प्रत्येकाला बोलावलेले नसले, तरी येशू आपल्यापैकी प्रत्येकाला आपल्या आसक्ती तपासून पाहण्यास बोलावतो. खरा शिष्य होण्यासाठी देवावर सर्व गोष्टींपेक्षा अधिक प्रेम करण्यास मोकळे असलेले हृदय हवे. हे आवाहन केवळ चांगले वागण्यापुरते किंवा आज्ञा पाळण्यापुरते नाही. ते जीवनाला मुळापासून बदलणाऱ्या पवित्रतेचे आमंत्रण आहे—आपल्या जीवनाच्या प्रत्येक क्षेत्रात देवाच्या इच्छेला पूर्णपणे शरण जाण्याचे आमंत्रण.

तो तरुण दुःखी होऊन निघून गेल्यावर येशू शिष्यांकडे वळून म्हणाला, “ज्यांच्याजवळ संपत्ती आहे, त्यांना देवाच्या राज्यात प्रवेश करणे किती कठीण आहे!” हे ऐकून शिष्य थक्क झाले. त्यांच्या संस्कृतीत धनसंपत्ती ही अनेकदा देवाच्या विशेष कृपेची खूण मानली जात असे. येशूची शिकवण हा समज उलटवून टाकते आणि देवाऐवजी संपत्तीवर भरवसा ठेवण्यातला धोका ठळकपणे दाखवते. शिष्यांचा विस्मय येशूच्या लक्षात आला, तरी तो आपल्या म्हणण्यापासून मागे हटला नाही. उलट त्याने आपला मुद्दा पुन्हा ठसवला: “मुलांनो, देवाच्या राज्यात प्रवेश करणे किती कठीण आहे! एखाद्या श्रीमंत माणसाने देवाच्या राज्यात प्रवेश करण्यापेक्षा उंटाला सुईच्या नेढ्यातून जाणे सोपे आहे.”

येशूने आपल्या शिष्यांना “मुलांनो” असे संबोधले. यातून त्याचे प्रेमळपण दिसते आणि शिष्यांनीही लहान मुलांप्रमाणे त्याच्यावर विसंबून राहण्याची गरज व्यक्त होते. ही शिकवण पुन्हा सांगून येशू संपत्ती आणि तारण यांविषयीच्या त्यांच्या समजुतींना आव्हान देतो आणि त्यांना देवाच्या कृपेवर अधिक विसंबून राहण्यास बोलावतो. येशूच्या शब्दांतून हे स्पष्ट होते: तारण ही माणसाने स्वतःच्या कर्तृत्वाने मिळवलेली गोष्ट नाही, तर देवाची देणगी आहे.

जीवनाला मुळापासून बदलणाऱ्या पवित्रतेचे जे आमंत्रण येशू तुम्हाला देतो, त्यावर आज चिंतन करा. त्याचे आपल्यावरचे प्रेम इतके गाढ आणि इतके निःशेष आहे की तो “चांगल्या” लोकांना नेहमीच अधिक उदात्त जीवनाकडे बोलावतो. आपण परिपूर्ण व्हावे अशी त्याची इच्छा आहे—आपल्या परिपूर्णतेची त्याला गरज आहे म्हणून नव्हे, तर ती आपल्या किती हिताची आहे हे त्याला ठाऊक आहे म्हणून. हे शब्द जणू तुम्हालाच उद्देशून म्हटले आहेत, असे समजून त्यांवर मनन करा: “तुझ्यात एका गोष्टीची उणीव आहे…” ती कोणती “एक गोष्ट” आहे जिची तुमच्यात अजून उणीव आहे? कोणती गोष्ट तुम्ही अजूनही धरून ठेवली आहे, जी तुम्हाला अधिक पवित्र होण्यापासून रोखते? दुःखी होऊन निघून जाऊ नका; स्वर्गातील खरा खजिना मिळवण्यासाठी जे जे करावे लागेल ते सर्व करण्याचा निर्धार करून निघा. तरच तुमची संपत्ती शाश्वत ठरेल.

हे परिपूर्ण प्रभू, माझ्यावरच्या तुझ्या अनंत प्रेमामुळे तू मला जीवनाला मुळापासून बदलणाऱ्या पवित्रतेकडे बोलावतोस. तू मला ज्या पवित्रतेकडे बोलावतोस, तिच्यावर प्रेम करण्याच्या आड येणारी प्रत्येक ऐहिक आसक्ती ओळखण्यास मला मदत कर. माझ्या आसक्ती सोडून सर्वांपेक्षा तुझीच निवड करण्याची कृपा आणि धैर्य मला दे, म्हणजे तू माझ्यासाठी तयार केलेले शाश्वत खजिने मला सापडतील. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


ख्रिस्तामागे जाण्यासाठी सर्वस्वाचा त्याग

सामान्य काळातील आठव्या आठवड्याचा मंगळवार

पेत्र येशूला म्हणू लागला, “आम्ही सर्व काही सोडून तुझ्या मागे आलो आहोत.” मार्क 10:28

त्या श्रीमंत तरुणाशी येशूचे झालेले संभाषण पेत्राने नुकतेच ऐकले होते. येशू त्या तरुणाला म्हणाला, “जा, तुझ्याजवळ जे आहे ते विकून गरिबांना दे, म्हणजे तुला स्वर्गात खजिना मिळेल; मग ये आणि माझ्यामागे चल” (मार्क 10:21). आपल्याजवळ पुष्कळ मालमत्ता असल्यामुळे तो तरुण दुःखी होऊन निघून गेला. त्यानंतर येशू शिष्यांकडे वळला आणि सुवार्तेच्या मूलगामी मागण्या त्याने प्रेमाने समजावून सांगितल्या: “एखाद्या श्रीमंत माणसाने देवाच्या राज्यात प्रवेश करण्यापेक्षा उंटाला सुईच्या नेढ्यातून जाणे सोपे आहे” (मार्क 10:25). हे ऐकून शिष्य थक्क झाले. पेत्राच्या प्रतिक्रियेत आपल्या सर्वांमध्ये दिसणारी एक प्रवृत्ती दिसून येते: तो स्वतःविषयी विचार करू लागला.

सुवार्तेचा स्वीकार दोन प्रकारे करता येतो. पहिला मार्ग अधिक बौद्धिक आहे: आपण येशूच्या शिकवणीचा अभ्यास करू शकतो, ती समजून घेऊ शकतो आणि इतरांना समजावून सांगू शकतो. हे महत्त्वाचे आहे, विशेषतः उपदेशक आणि शिक्षकांसाठी. दुसरा मार्ग अधिक आव्हानात्मक आहे: आपण सुवार्ता ऐकली पाहिजे, तिच्यावर विश्वास ठेवला पाहिजे आणि देवाच्या कृपेने ती आचरणात आणली पाहिजे. या दुसऱ्या मार्गाने सुवार्तेचा स्वीकार करताना आपण अनेकदा पेत्राने केले तेच करतो: आपण स्वतःविषयी विचार करतो आणि आपले जीवन सुवार्तेला अनुरूप आहे की नाही, हे तपासतो.

दोन्ही मार्ग आवश्यक आहेत. सुवार्ता बुद्धीने समजून घेणे हा आरंभीचा महत्त्वाचा टप्पा आहे. इतरांशी दयाळूपणे वागा, रोज काही प्रार्थना म्हणा, चर्चमध्ये जा आणि गंभीर पाप टाळा—अशा उपदेशापुरताच आपण अनेकदा सुवार्तेचा अर्थ मर्यादित करतो. पण जे देवाच्या वचनाचा सखोल अभ्यास करतात, त्यांना त्यात याहून कितीतरी अधिक सापडेल. येशूच्या अनेक शिकवणी नीट समजून घेतल्या, तर त्या अगदी थोरातल्या थोर संतासमोरही अधिक पवित्र होण्याचे आव्हान ठेवतील. येशूमागे जाण्यासाठी ज्यांनी “सर्वस्वाचा त्याग केला आहे”, त्यांनाही आपल्या प्रभूच्या वचनाची खोली उमगेल तेव्हा त्यातून नवे आव्हान मिळेल.

सुवार्ता आपल्याकडून किती मूलगामी बदलाची अपेक्षा करते हे समजल्यावर, पेत्राने जे केले तेच आपणही केले पाहिजे: आपल्या विशिष्ट परिस्थितीत तिचा काय अर्थ होतो, हे पाहिले पाहिजे. असे आत्मपरीक्षण चांगले आणि आवश्यक आहे. सुवार्ता आपल्या मनात रुजत आहे, याचे ते लक्षण आहे. पेत्राप्रमाणे आपणही सुरुवातीला स्वतःची बाजू मांडत म्हणू, “प्रभू, तुझ्यामागे येण्यासाठी मी सर्व काही सोडले आहे.” पण त्यानंतर आपण अधिक खोलवर आणि अधिक प्रामाणिकपणे स्वतःकडे पाहिले पाहिजे आणि शक्य तितक्या स्पष्ट नजरेने आपल्या जीवनाचे परीक्षण केले पाहिजे.

येशूने पेत्राला दिलेले उत्तर हेच आत्मपरीक्षण करताना तो आपल्यालाही देतो, मग त्या आत्मपरीक्षणात आपण स्वतःची बाजूच अधिक मांडत असलो तरी. येशू प्रेमळपणे समजावून सांगतो की जे त्याच्यामागे येण्यासाठी “सर्व काही” सोडतात आणि काहीही राखून न ठेवता पूर्णपणे त्याचे अनुसरण करतात, त्यांना दोन आशीर्वाद मिळतील.

पहिला आशीर्वाद असा की त्यांना “आताच, या काळात, शंभरपट अधिक” मिळेल. हे धनदौलतीचे, भौतिक भरभराटीचे, चांगल्या आरोग्याचे किंवा दुःखापासून मुक्तीचे वचन नाही. “छळासह” असे पुढे सांगून येशू हे अधोरेखित करतो. पण याचा अर्थ असा आहे की त्याच्यामागे येण्यासाठी आपण सर्वस्वाचा त्याग केला, तर या जीवनात आपल्याला मिळणारे आध्यात्मिक आशीर्वाद हे या जीवनात मिळू शकणाऱ्या इतर कोणत्याही गोष्टीपेक्षा कितीतरी श्रेष्ठ असतील. छळ आणि सर्व प्रकारच्या हालअपेष्टांमध्येही ते आपले अंतरंग शांतीने आणि समाधानाने भरून टाकतील.

दुसरा आशीर्वाद म्हणजे येशूने दिलेले “येणाऱ्या युगात शाश्वत जीवनाचे” वचन. हे वचन हवेहवेसे वाटले, तरी कधीकधी ते अमूर्त भासू शकते. या जीवनातील चिंतांमध्ये आपण अजूनही इतके गुरफटलेले असतो की शाश्वत जीवनाच्या वचनाचा आनंद वाटणे कधीकधी कठीण जाते. अर्थात, पृथ्वीवरील आपले जीवन संपल्यावर आपल्याला तसे वाटणार नाही. त्या दिवशी ते वचन किती खरे आहे, याची आपल्याला जाणीव होईल, आणि ते सत्य अनंतकाळ टिकून राहील.

येशू तुम्हाला ही दोन वचने देत आहे, यावर आज चिंतन करा. “सर्व काही” सोडून येशूमागे गेल्याने, जे सोडले त्याच्या “शंभरपट” अधिक मिळेल, असा तुम्हाला विश्वास आहे का? कोणत्या गोष्टींची आसक्ती सोडायला आपला प्रभू तुम्हाला सांगत आहे? येशूच्या शब्दांवर विश्वास ठेवा. संतांनी आपल्या उदाहरणातून दाखवून दिलेले पवित्र जीवन आपल्याकडून पुष्कळ काही मागते. हे आपण मानले आणि त्याप्रमाणे जगलो, तर दुसरे वचन आपली आशा आणि आपला शाश्वत आनंद बनेल. हे जीवन थोडक्याच काळाचे आहे. येणाऱ्या युगातील शाश्वत जीवनाकडे आपली दृष्टी लावा, त्या देणगीसाठी झटा, आणि ही दोन्ही वचने तुमच्या जीवनात खरी ठरतील.

हे परम उदार प्रभू, तुझ्यामागे येण्यासाठी जे सर्व काही सोडतात, त्यांना तू देऊ केलेले आध्यात्मिक आशीर्वाद या जीवनात मिळू शकणाऱ्या कोणत्याही गोष्टीपेक्षा कितीतरी श्रेष्ठ आहेत. हे सत्य समजून घेण्याची, त्यावर पूर्ण विश्वास ठेवण्याची आणि त्याप्रमाणे मनापासून जगण्याची कृपा मला दे. माझी दृष्टी अनंतकाळावर स्थिर ठेवून मला या जीवनाची वाट चालू दे. जे काहीही राखून न ठेवता तुझ्यामागे येतात, त्यांच्यासाठी तू तयार केलेल्या महान प्रतिफळांची मी आशेने वाट पाहू दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


सहवेदनेतून व्यक्त होणारे प्रेम

सामान्य काळातील आठव्या आठवड्याचा बुधवार

“पाहा, आपण यरुशलेमला जात आहोत. मनुष्याच्या पुत्राला मुख्य याजक आणि शास्त्री यांच्या हाती सोपवले जाईल. ते त्याला मृत्युदंड ठोठावतील आणि परराष्ट्रीयांच्या हाती देतील. ते त्याची थट्टा करतील, त्याच्यावर थुंकतील, त्याला फटके मारतील आणि त्याला ठार करतील; पण तीन दिवसांनंतर तो पुन्हा उठेल.” मार्क 10:33–34

आपण स्वतःच्याच चिंतांमध्ये इतके गुरफटतो की इतरांचे दुःख कितीदा आपल्या लक्षातच येत नाही! येशू आपल्या दुःखसहनाला सामोरे जाण्याची तयारी करत असताना, बारा प्रेषितांचीही हीच अडचण होती. आजच्या सुवार्तेत येशू त्यांना आपल्या दुःखसहनाविषयी आणि मृत्यूविषयी तिसऱ्यांदा स्पष्टपणे सांगतो, तरीही त्यांना ते उमगत नाही.

येशूने प्रथमच आपल्या दुःखसहनाविषयी सांगितले, तेव्हा “पेत्राने त्याला बाजूला घेतले आणि तो त्याला दटावू लागला.” इतर शिष्यांसमोर येशूने उत्तर दिले, “सैताना, माझ्या मागे हो. तुझे विचार देवासारखे नाहीत, तर माणसांसारखे आहेत” (पाहा मार्क 8:31–33). येशूने दुसऱ्यांदा आपल्या दुःखसहनाविषयी सांगितले, तेव्हा “त्याचे म्हणणे त्यांना समजले नाही, आणि त्याला विचारण्यास ते घाबरत होते.” त्याऐवजी त्यांनी बालिश चर्चा केली: “वाटेत आपल्यापैकी सर्वांत मोठा कोण, यावर ते आपापसांत चर्चा करत होते” (पाहा मार्क 9:30–37).

आजच्या सुवार्तेत येशू तिसऱ्यांदा आपल्या दुःखसहनाविषयी सांगतो, तेव्हाही असेच घडते. येशू अगदी स्पष्टपणे सांगतो: यरुशलेममध्ये त्याला “मुख्य याजक आणि शास्त्री यांच्या हाती सोपवले जाईल. ते त्याला मृत्युदंड ठोठावतील आणि परराष्ट्रीयांच्या हाती देतील. ते त्याची थट्टा करतील, त्याच्यावर थुंकतील, त्याला फटके मारतील आणि त्याला ठार करतील; पण तीन दिवसांनंतर तो पुन्हा उठेल.” येशूने इतकी गंभीर गोष्ट सांगितली, तरी पुन्हा तेच घडते. याकोब आणि योहान लगेच त्याला विनंती करतात, “तुझ्या वैभवात आमच्यापैकी एकाला तुझ्या उजवीकडे आणि दुसऱ्याला तुझ्या डावीकडे बसू दे” (मार्क 10:37). प्रेषित स्वतःच्या महत्त्वाकांक्षांमध्ये इतके गुरफटले होते की त्यांना येशूच्या शब्दांचे गांभीर्य उमगले नाही आणि त्याचे दुःख समजून घेऊन त्याच्याशी प्रेमाने वागणेही त्यांना जमले नाही.

त्यांच्या आणि आपल्याही सुदैवाने, येशूचा संयम परिपूर्ण होता. त्याने त्यांच्या दुर्बलता समजून घेतल्या आणि त्यांच्यावर दया केली. मानवी दृष्टीने पाहता, शिष्यांना येशूच्या दुःखाशी समरस होऊन व करुणा दाखवून त्याच्यावर प्रेम करता आले असते. तो आपल्या यातना आणि मृत्यूला सामोरा जात असताना त्यांना अधिक खंबीरपणे त्याची साथ देता आली असती. पण त्यासाठी ते तयार नव्हते आणि ते त्यांना जमलेही नाही.

प्रेषितांना येशूचे सांत्वन करता आले नाही, पण त्याच्या मातेने त्याच्या पवित्र हृदयाचे सांत्वन केले. तिचे निष्कलंक हृदय त्याच्या हृदयाशी पूर्णपणे एकरूप होते. आपल्या पुत्राच्या जीवनातील घटनांचे मनात चिंतन करताना आणि क्रुसाच्या पायथ्याशी निष्ठेने उभी राहताना, धन्य मातेने दुसऱ्याच्या दुःखाशी पूर्णपणे कसे समरस व्हावे, याचा आदर्श घालून दिला. तिने येशूला प्रत्येक पावलावर साथ दिली. बारा प्रेषितांना त्याचे सांत्वन करता आले नाही, तेव्हा तिच्या प्रेमाने त्याला दिलासा दिला. जे दुःख भोगत आहेत, त्यांच्याजवळ राहून आणि त्यांच्यावर प्रेम करून त्यांना साथ कशी द्यावी, हे धन्य माता आपल्याला शिकवते.

येशू आपल्या दुःखसहनाविषयी सांगत असताना त्याचे ऐकणाऱ्या प्रेषितांमध्ये आपण स्वतःला पाहिले पाहिजे. त्यांच्या उदासीनतेचा आणि त्यांना येशूचे म्हणणे न समजल्याचा विचार करताना, प्रेमळ आणि दुसऱ्याच्या दुःखाशी समरस होणारे हृदय लाभावे म्हणून आपण कृपा मागावी. त्यासाठी आपल्या भोवती जे जड ओझी वाहत आहेत, विशेषतः आपल्या कुटुंबातील अशा व्यक्तींमध्ये, आपला प्रभू उपस्थित आहे हे आपण ओळखावे. या कृपेने आपल्याला त्यांच्या ओझ्यांकडे लक्ष देता येईल आणि आपल्या पुत्राच्या हृदयाचे सांत्वन करणाऱ्या धन्य मातेचे अधिक चांगले अनुकरण करता येईल. सुरुवातीला प्रेषितांना हे कार्य जमले नाही, तरी ते शिकत होते आणि त्यांची वाढ होत होती. पुढे पवित्र आत्म्याने त्यांना बळ दिल्यावर, ते ख्रिस्ताचे प्रेम इतरांपर्यंत पोहोचवून आणि त्याच्या दुःखसहनाची धैर्याने घोषणा करून त्यांचे सांत्वन करणार होते, विशेषतः जेव्हा ते स्वतः त्या दुःखसहनात सहभागी झाले.

आज येशू आपल्या प्रेषितांशी कसा वागला, यावर चिंतन करा. त्यांच्या उणिवांमधून शिका आणि येशूच्या संयमाबद्दल कृतज्ञ राहा. दुसऱ्याच्या दुःखाशी समरस होणारे हृदय लाभावे म्हणून कृपा मागा. या सद्गुणामुळे आपण जागरूकतेने आणि करुणेने ख्रिस्ताच्या दुःखसहनात सहभागी होऊन त्याच्या हृदयाचे सांत्वन करू शकतो. असे करताना आपण धन्य मातेच्या परिपूर्ण प्रेमाचे अनुकरण करतो. खरे प्रेम कसे करावे, हे ती आपल्याला शिकवते.

हे माझ्या संयमी प्रभू, तुझ्या जीवनात आणि दुःखसहनात मला पूर्णपणे सहभागी करून घेण्याची तुझी इच्छा आहे. तरीही अनेकदा माझे लक्ष नसते आणि माझ्या भोवतीच्या लोकांमध्ये तू आहेस हे मला दिसत नाही. तुझ्या दुःखात मला तुला भेटण्याची कृपा दे. इतरांच्या दुःखाशी समरस होणाऱ्या प्रेमाने माझे हृदय भरून टाक, विशेषतः ज्यांच्यावर प्रेम करण्यासाठी तू मला बोलावले आहेस, त्यांच्याबद्दल असे प्रेम माझ्या हृदयात असू दे. प्रेषितांच्या दुर्बलतेतून आणि तुझ्या धन्य मातेच्या परिपूर्ण प्रेमातून मला शिकू दे. तिने तुझ्यावर आणि सर्वांवर केलेल्या अढळ प्रेमाचे मला अनुकरण करू दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


विश्वासात आणि प्रार्थनेत अढळ

सामान्य काळातील आठव्या आठवड्याचा गुरुवार

येशू आपल्या शिष्यांसह आणि मोठ्या लोकसमुदायासह यरीहोहून निघत असताना, तिमयाचा पुत्र बार्तिमय हा एक अंध मनुष्य रस्त्याच्या कडेला बसून भीक मागत होता. तो नाझरेथचा येशू आहे, हे ऐकताच तो मोठ्याने ओरडू लागला, “हे येशू, दाविदाच्या पुत्रा, माझ्यावर दया कर.” अनेकांनी त्याला दटावून गप्प बसायला सांगितले. पण तो आणखी मोठ्याने ओरडत राहिला, “हे दाविदाच्या पुत्रा, माझ्यावर दया कर.” मार्क 10:46–48

तोरामध्ये अंध व्यक्तींशी दयाळूपणे आणि न्यायाने वागण्याची आज्ञा होती. तरीही समाजात त्यांना अनेकदा वाईट वागणूक मिळत असे. काम करून स्वतःचा उदरनिर्वाह करता येत नसल्याने बहुतेक अंध व्यक्तींना भीक मागण्याशिवाय गत्यंतर नसे. त्यांच्या स्वतःच्या किंवा त्यांच्या आईवडिलांच्या पापांमुळे देवाने त्यांना शिक्षा केली आहे, असेही लोक मानत. त्यामुळे त्यांना तो कलंकही सोसावा लागे. बार्तिमयाची आजची कथा त्या काळातील अंध व्यक्तींचे दयनीय सामाजिक आणि आर्थिक वास्तव जिवंतपणे दाखवते. पण त्याहूनही प्रभावीपणे ती बार्तिमयाला आपल्यासमोर अनुकरणीय आदर्श म्हणून उभे करते.

सर्वप्रथम, आपण नम्रपणे बार्तिमयामध्ये स्वतःला पाहिले पाहिजे. आध्यात्मिक दृष्टीने आपण सर्वजण अंध आहोत आणि आपल्याला देवाच्या दयेची गरज आहे. बार्तिमयाप्रमाणे आपणही हे मान्य केले पाहिजे की आपण गरीब आहोत, इतरांनी आपल्याला दूर लोटले आहे आणि देवाला आपल्यासमोर जे काही उलगडून दाखवायचे आहे, ते सर्व पाहण्याची क्षमता आपल्यात नाही. अहंकारामुळे आपण कोण आहोत याची खोटी समजूत होते आणि आपले आध्यात्मिक दारिद्र्य आपल्याला दिसत नाही. याउलट, नम्रता विश्वासाचे डोळे उघडते. त्यामुळे आपल्याला देवाच्या दयेची आणि त्याच्या आरोग्यदायी कृपेची किती गरज आहे, हे उमगते. मग देवाला जसे आपल्यासमोर जीवन उलगडून दाखवायचे आहे, तसे ते आपल्याला पाहता आणि समजून घेता येते.

बार्तिमय हा केवळ आपल्याला आवश्यक असलेल्या नम्रतेचा आदर्श नाही, तर तो विश्वासाचा आणि प्रार्थनेचाही आदर्श आहे. नाझरेथचा येशू तिथून जात आहे, हे ऐकताच त्याने नम्रपणे मोठ्याने हाक मारली. त्याच्या हाकेत दोन गोष्टी होत्या. पहिली म्हणजे, त्याने येशूला “दाविदाचा पुत्र” म्हटले. येशू हाच मशीहा आहे, अशी ती त्याच्या विश्वासाची जाहीर कबुली होती. “दाविदाचा पुत्र” ही मशीहाला लावली जाणारी उपाधी नाथानच्या भविष्यवाणीवर आधारलेली होती. त्या भविष्यवाणीत देवाने दावीद राजाला वचन दिले होते की त्याचा एक वंशज चिरंतन राज्य स्थापन करील (पाहा 2 शमुवेल 7:12–16). येशूला “दाविदाचा पुत्र” म्हणताना बार्तिमयाने ही भविष्यवाणी येशूमध्ये पूर्ण झाली आहे, असा आपला विश्वास व्यक्त केला.

आपला विश्वास जाहीर करतानाच बार्तिमयाने ही आदर्श प्रार्थनाही केली: “माझ्यावर दया कर.” ‘दया कर’ हे ग्रीक एलेइसोन या शब्दाचे भाषांतर आहे. त्याचा अर्थ ‘करुणा दाखव’ असाही होतो. उदाहरणार्थ, मिस्साबलिदानात आपण ग्रीक भाषेत “किरीए एलेइसोन,” म्हणजेच “हे प्रभू, दया कर,” अशी प्रार्थना करतो. ही प्रार्थना आदर्श आहे, कारण देवाची प्रत्येक देणगी ही त्याच्या दयेची कृती आहे. त्याची कृपा आपण कमावत नाही, ना ती आपल्या पात्रतेमुळे मिळते; ती तो विनामूल्य देतो. हे गहन सत्य आपल्या प्रार्थनेतून व्यक्त व्हायला हवे.

बार्तिमय प्रार्थना करत असताना अनेकांनी त्याला गप्प बसायला सांगितले. पण त्यांनी त्याला दटावले तरी तो “आणखी मोठ्याने हाक मारू लागला” आणि अधिक आर्तपणे प्रार्थना करू लागला. त्याचा हा चिकाटीचा आदर्श आपल्याला प्रार्थना कशी करावी हे शिकवतो. त्याला दटावणारे आणि गप्प बसवू पाहणारे ते “अनेक” जण देवाची दया मागताना आपल्यासमोर येणाऱ्या असंख्य अडथळ्यांचे प्रतीक आहेत.

आपली स्वतःची पापे हे आपल्यासमोरचे सर्वांत मोठे अडथळे आहेत, कारण ती प्रार्थनेत देवाकडे जाण्याचा आपला धीर खचवतात. पण मोहांच्या रूपानेही आपल्याला अडचणी येतात. बार्तिमयाला गप्प बसवू पाहणाऱ्या त्या “अनेक” लोकांप्रमाणे हे मोह आपल्याला प्रार्थनेपासून दूर नेण्याचा प्रयत्न करतात. प्रार्थना सोडून द्यावी, देव आपली काळजी घेतो की नाही अशी शंका घ्यावी किंवा आपले आध्यात्मिक जीवन जसे आहे तसेच पुरेसे मानावे, असे ते आपल्याला सुचवतात. बार्तिमयाने मात्र आणखी मोठ्याने आणि अधिक आर्ततेने प्रार्थना केली. त्याचा प्रतिसाद आपल्याला शिकवतो की निराशा आली किंवा विरोध झाला तरी प्रार्थनेत टिकून राहणे किती महत्त्वाचे आहे.

आज रस्त्याच्या कडेला बसलेल्या बार्तिमय या गरीब दृष्टिहीन माणसाचे चिंतन करा. त्याच्यासोबत येशू हाच मशीहा आहे असा विश्वास जाहीर करा आणि दयेसाठी आर्त हाक मारा. पाप आड येते तेव्हा ते मान्य करण्याचे, ते कबूल करण्याचे आणि क्षमेची याचना करण्याचे धैर्य दाखवा. मोह तुम्हाला गप्प बसवू पाहतात तेव्हा त्यांना प्रतिकार करा आणि आणखी मोठ्याने हाक मारा. शेवटी येशूने बार्तिमयाला आपल्याकडे बोलावले आणि त्याला बरे केले. येशूला आपल्यासाठीही असेच करायचे आहे. आपण नम्रपणे बार्तिमयाशी आपले नाते ओळखले, त्याच्या अवस्थेत स्वतःला पाहिले आणि त्याच्या अढळ विश्वासाचे व चिकाटीच्या प्रार्थनेचे अनुकरण केले, तर येशू आपल्यासाठीही तसेच करेल.

हे येशू, दावीदपुत्रा, माझ्यावर दया कर! बार्तिमयासोबत मी जाहीर करतो की तूच मशीहा, जगाचा तारणारा आहेस, असा माझा विश्वास आहे. त्याच्यासोबत मी माझ्या जीवनासाठी आणि माझ्या सभोवतालच्या जगासाठी तुझ्या दयेचीही याचना करतो. सर्व कृपेचा आणि दयेचा उगम तूच आहेस. माझी पात्रता नसली तरी नम्र जनांना तू तुझी कृपा आणि दया विनामूल्य देतोस. हे प्रभू, मला पाहता यावे. माझ्या हृदयाचे डोळे उघड आणि तुझ्या दयेचे फळ मला दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


आध्यात्मिक जीवन: निष्फळ की फलदायी?

सामान्य काळातील आठव्या आठवड्याचा शुक्रवार

पहाटे ते वाटेने जात असताना त्यांना ते अंजिराचे झाड मुळापासून वाळलेले दिसले. पेत्राला आठवले आणि तो येशूला म्हणाला, “रब्बी, पाहा! तुम्ही शाप दिलेले अंजिराचे झाड वाळले आहे.” मार्क 11:20–21

इस्राएलच्या निष्फळ आध्यात्मिक जीवनाचे प्रतीक म्हणून संदेष्टे अनेकदा फळ न देणाऱ्या अंजिराच्या झाडाची प्रतिमा वापरत असत (पाहा: होशेय 9:10; यिर्मया 8:13). इस्राएली लोक देवाने निवडलेले होते आणि देवाने त्यांच्याशी करार केला होता. तरीही काळाच्या ओघात, नैतिक अधःपतनामुळे त्यांचे आध्यात्मिक जीवन निष्फळ झाले. ते बाह्यतः नियमशास्त्राचे पालन करत असले, तरी त्यांची अंतःकरणे देवापासून दूर होती.

आजच्या शुभवर्तमानात, बेथानीहून यरुशलेमकडे निघालेल्या येशूला भूक लागली होती. वाटेत त्याला दुरून एक पानांनी बहरलेले अंजिराचे झाड दिसले. खाण्यासाठी एखादे अंजीर तोडावे म्हणून तो झाडाजवळ गेला, पण त्याला एकही फळ सापडले नाही. तो लगेच झाडाला म्हणाला, “यापुढे तुझे फळ कोणीही कधी खाऊ नये!” (मार्क 11:14). ही एक संदेष्ट्याला साजेशी कृती होती. ते हिरवेगार झाड इस्राएली लोकांच्या, विशेषतः त्यांच्या धार्मिक पुढाऱ्यांच्या, बाह्य रूपाचे प्रतीक होते. ते नीतिमान दिसत होते, पण त्यांच्या जीवनात खऱ्या विश्वासाचे, पश्चात्तापाचे किंवा देवाच्या प्रेरणेने केलेल्या प्रेमाचे फळ दिसत नव्हते.

यरुशलेमच्या मंदिरात पोहोचल्यावर येशूने खरेदी-विक्री करणाऱ्यांना बाहेर घालवले आणि मंदिराचे पावित्र्य भंग करणाऱ्या सराफांची मेजे उलथून टाकली. हे करताना त्याने यशया आणि यिर्मया यांच्या भविष्यवचनांची आठवण करून दिली: “ ‘माझ्या घराला सर्व लोकांसाठी प्रार्थनेचे घर म्हटले जाईल,’ असे लिहिलेले नाही का? पण तुम्ही त्याची चोरांची गुहा केली आहे” (मार्क 11:17; पाहा: यशया 56:7; यिर्मया 7:11). फळ न देणारे अंजिराचे झाड जसे निष्फळ आध्यात्मिक जीवनाचे प्रतीक होते, तसेच मंदिराच्या शुद्धीकरणाने हे उघड केले की तेथील उपासना भ्रष्ट झाली होती आणि तिच्यातून देवाचा सन्मान होत नव्हता. केवळ बाह्य धार्मिकतेचा पोकळपणा उघड करून त्यावर देवाचा न्याय घोषित करणाऱ्या या दोन्ही संदेष्ट्याला साजेशा कृती होत्या. त्यांतून हा इशारा मिळतो की देवाला बाह्य दिखावा नको, तर अंतःकरणातून होणारी खरी उपासना आणि फलदायी आध्यात्मिक जीवन हवे आहे.

दुसऱ्या दिवशी सकाळी, यरुशलेमकडे परत जाताना येशू आणि त्याचे शिष्य त्या अंजिराच्या झाडाजवळून गेले, ज्याला येशूने शाप दिला होता. ते झाड “मुळापासून वाळले” होते, हे पाहून त्यांना आश्चर्य वाटले. देवाच्या न्यायाची ही खूण पाहून येशू आणि त्याच्या शिष्यांमध्ये संवाद सुरू झाला. त्यात येशूने त्यांना विश्वास, प्रार्थना आणि क्षमा यांचा परस्परसंबंध शिकवला: “देवावर विश्वास ठेवा… मी तुम्हाला सांगतो, तुम्ही प्रार्थनेत जे काही मागता ते तुम्हाला मिळेल असा विश्वास ठेवा, आणि ते तुम्हाला मिळेल… तुम्ही प्रार्थनेसाठी उभे राहता तेव्हा तुमच्या मनात कोणाविरुद्ध काही असेल, तर त्याला क्षमा करा…” (मार्क 11:22; 24–25). देवावरील विश्वासाला नम्र प्रार्थनेची आणि क्षमेची जोड मिळाली की आध्यात्मिक जीवन फलदायी होते.

येशूची संदेष्ट्याची कृती आणि प्रार्थना व क्षमा यांविषयीची त्याची शिकवण इस्राएलच्या लोकांना तेव्हा जितकी खरी होती, तितकीच ती आज आपल्यासाठीही खरी आहे. हिरवेगार असूनही फळ न देणाऱ्या अंजिराच्या झाडासारखे आपणही एका सापळ्यात अडकू शकतो: देवाच्या राज्यासाठी फळ देणाऱ्या खऱ्या प्रार्थनेकडे आणि उपासनेकडे लक्ष देण्याऐवजी आपण बाहेरून किती धार्मिक दिसतो, याचीच अधिक काळजी करू लागतो.

आज येशूला जी मंदिरे शुद्ध करायची आहेत, ती मंदिरे आपणच आहोत. येशूने मंदिरातील भ्रष्टाचार जसा दूर केला, तसेच खऱ्या उपासनेत अडथळा आणणारे पाप आणि आध्यात्मिक अडथळे त्याला आपल्या अंतःकरणातून दूर करू दिले पाहिजेत. या शुद्धीकरणात क्षमा अत्यावश्यक आहे, कारण ती आपल्या प्रार्थनेच्या आणि देवाशी असलेल्या नात्याच्या आड येणारे अडथळे दूर करते. देवाच्या सामर्थ्यावर पूर्ण भरवसा ठेवणाऱ्या श्रद्धेतून आणि कोणताही आडपडदा न ठेवता क्षमा करणाऱ्या अंतःकरणातून खरी प्रार्थना उमलते. जेव्हा आपण स्वतःच्या हितापेक्षा देवावर प्रेम करण्याला आणि इतरांची सेवा करण्याला महत्त्व देतो, तेव्हा आपले जीवन देवाच्या राज्यासाठी फलदायी होते.

येशूला शुद्ध करायचे असलेले नवे मंदिर म्हणजे तुमचा आत्मा, यावर आज चिंतन करा. त्याच्या राज्यासाठी विपुल चांगले फळ देण्याची विलक्षण क्षमता आपल्यापैकी प्रत्येकात आहे. सर्वांना मनापासून क्षमा करून सुरुवात करा. मग देवाच्या काळजीवाहू व्यवस्थेवर भरवसा ठेवणाऱ्या आणि त्याची इच्छा जाणून घेऊ पाहणाऱ्या श्रद्धेने प्रार्थना करा. तुमची उपासना मनापासून असू द्या—दिखाव्यासाठी किंवा केवळ सवयीपोटी नव्हे, तर देवावरील प्रेमातून आणि त्याचे राज्य वाढावे या इच्छेतून. प्रार्थना आणि क्षमा यांत निष्ठावान राहिल्याने तुमचे जीवन फलदायी आणि कृपेने भरलेले होईल व तुम्हाला त्याच्या राज्यातील परिपूर्ण जीवनाकडे नेईल.

हे माझ्या प्रभू, सर्व विपुल चांगल्या फळांचा उगम तूच आहेस. खऱ्या उपासनेत अडथळा आणणाऱ्या प्रत्येक पापापासून आणि अडसरापासून माझा आत्मा शुद्ध करण्याची तुझी इच्छा आहे. श्रद्धा आणि क्षमा यांवर आधारलेल्या गाढ प्रार्थनेचे जीवन जगण्यासाठी तू मला बोलावतोस. मला शुद्ध कर आणि तुझ्या राज्यासाठी विपुल चांगले फळ देण्यास माझा उपयोग कर. खऱ्या भावनेने तुझी उपासना करणारे तुझे निर्मळ आणि पवित्र मूल मला बनव. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


शत्रुत्वाला आणि दुष्टतेला सामोरे जाताना

सामान्य काळातील आठव्या आठवड्याचा शनिवार

येशू आणि त्याचे शिष्य पुन्हा यरुशलेमला आले. तो मंदिराच्या परिसरात फिरत असताना मुख्य याजक, शास्त्री आणि वडीलजन त्याच्याजवळ आले आणि म्हणाले, “तू कोणत्या अधिकाराने या गोष्टी करतोस? किंवा या गोष्टी करण्याचा अधिकार तुला कोणी दिला?” मार्क 11:27–28

येशू आणि त्याचे शिष्य वल्हांडण सणासाठी यरुशलेममध्ये होते. त्या सणाच्या दिवसांतच येशूचा मृत्यू होणार होता. त्याआधीच्या काही महिन्यांत येशूने या अखेरच्या प्रवासासाठी आपल्या शिष्यांची तयारी केली होती. यरुशलेममध्ये आपल्याला दुसऱ्यांच्या हाती सोपवले जाईल, आपण दुःख भोगू, मरू आणि पुन्हा उठू, असे त्याने त्यांना तीनदा सांगितले होते. पण प्रत्येक वेळी त्याच्या शब्दांचा पूर्ण अर्थ शिष्यांना उमगला नाही.

आठवड्याची सुरुवात येशूच्या यरुशलेममधील विजयी प्रवेशाने झाली. दुसऱ्या दिवशी येशूने नाणे बदलणाऱ्यांना, व्यापाऱ्यांना आणि इतरांना मंदिरातून हाकलून दिले. आठवडा पुढे सरकत गेला तसे शत्रुत्व वाढत गेले. आज मुख्य याजक, शास्त्री आणि वडीलजन येशूला जाब विचारतात. याच आठवड्यात पुढे त्याला हेरोदपंथीय, परुशी आणि सदुकी यांच्या विरोधाला सामोरे जावे लागेल. यहुदी समाजात या प्रत्येक गटाकडे नागरी आणि धार्मिक बाबतीत मोठे अधिकार होते.

मंदिरातील उपासनेची देखरेख मुख्य याजक करत. शास्त्री यहुदी नियमशास्त्राचे जाणकार होते. वडीलजन हे समाजातील आदरणीय धर्मगुरू नसलेले नेते होते. हेरोदपंथीय राजकीय हेतूंनी हेरोद आणि रोमन राजवटीला पाठिंबा देत. परुशी नियमशास्त्र आणि मौखिक परंपरा यांचे काटेकोर पालन करण्यावर भर देत. सदुकी पुनरुत्थान आणि देवदूतांचे अस्तित्व यांसारख्या श्रद्धा मानत नसत आणि आपले स्थान टिकवण्यासाठी रोमन अधिकाऱ्यांशी सहकार्य करत.

यरुशलेमचा नागरी कारभार रोमन अधिकाऱ्यांच्या हाती होता. मात्र मंदिराच्या कारभारावर आणि यहुदी नियमांच्या अंमलबजावणीवर धार्मिक नेत्यांचा मोठा प्रभाव होता. या बाबींशी रोमन अधिकाऱ्यांना फारसे देणेघेणे नव्हते. धार्मिक नेते लोकांना अटक करू शकत होते, पण कोणालाही मृत्युदंड देण्याचा अधिकार त्यांच्याकडे नव्हता. अखेरीस येशूविरुद्ध याच अधिकाराचा वापर व्हावा, असा त्यांनी प्रयत्न केला. देवाच्या पुत्राचा छळ करताना ते स्वतःच शत्रुत्वाचे आणि दुष्टतेचे प्रतीक बनले, ही दुःखद गोष्ट आहे.

आजच्या शुभवर्तमानात मुख्य याजक, शास्त्री आणि वडीलजन येशूला जाब विचारतात: “तू कोणत्या अधिकाराने या गोष्टी करतोस?” आदल्या दिवशी येशूने मंदिर शुद्ध करण्यासाठी जे केले होते, त्यावरूनच त्यांनी बहुधा हा प्रश्न विचारला. तणाव आणि शत्रुत्व स्पष्ट जाणवत होते. शिष्य घाबरले होते आणि हे पाहणारे लोक वेगवेगळ्या बाजूंना उभे राहिले होते—काहींना येशूचा राग आला होता, तर काहींना त्याचे काय होईल याची काळजी वाटत होती.

शत्रुत्वाचे आणि दुष्टतेचे प्रतीक बनलेल्या या लोकांसमोर येशू ज्या वृत्तीने उभा राहिला आणि त्याने जे उत्तर दिले, त्यातून आपल्या जीवनातील प्रत्येक सैतानी हल्ल्याला आणि मोहाला आपण कसे सामोरे जावे हे शिकायला मिळते. येशू शांत, ठाम आणि निर्भय होता. त्यांचा खोटेपणा, कपट आणि दुष्ट हेतू उघड करत तो त्यांना म्हणाला, “मी तुम्हाला एक प्रश्न विचारतो. मला उत्तर द्या, म्हणजे मी कोणत्या अधिकाराने या गोष्टी करतो ते तुम्हाला सांगेन. योहानाचा बाप्तिस्मा स्वर्गाकडून होता की मनुष्यांकडून? मला उत्तर द्या.”

धार्मिक नेत्यांना काय बोलावे हे सुचेना. त्यांनी कोणतेही उत्तर दिले असते तरी त्यांचा दुष्ट हेतू आणि खोटेपणा उघड झाला असता. म्हणून ते म्हणाले, “आम्हाला माहीत नाही.” येशूने उत्तर दिले, “मग मीही कोणत्या अधिकाराने या गोष्टी करतो ते तुम्हाला सांगणार नाही” (मार्क 11:33). येशू त्यांना घाबरला नाही; उलट त्याने त्यांचा खोटेपणा उघड केला.

दुष्टपणा नेहमीच विवेकहीन आणि वैरभावाने भरलेला असतो. इतरांच्या संतापाला आपल्याला सामोरे जावे लागते किंवा तो आपण दुरून पाहतो, तेव्हा अनेकदा आपल्या मनात येते, “याला काही अर्थच नाही!” आणि खरोखरच त्याला काही अर्थ नसतो. येशूने हा अविवेक उघड केला आणि त्यापुढे दबून जाण्यास नकार दिला. त्यामुळे त्याचा आणखी छळ झाला, तरीही तो निर्भयपणे त्याला सामोरा गेला. जेव्हा आपण अविवेकी संताप, छळ किंवा वैरभाव यांना सामोरे जातो, तेव्हा येशूने आपल्या आचरणातून दिलेली साक्ष आपल्यासाठी आदर्श ठरते.

आज तुम्हाला ज्या वैरभावाला सामोरे जावे लागू शकते, त्यावर चिंतन करा. तो निरर्थक वाटत असेल आणि त्यामुळे तुम्हाला दबून गेल्यासारखे वाटत असेल किंवा भीती वाटत असेल, तर मार्गदर्शनासाठी येशूकडे वळा. असा अविवेकी वैरभाव अनेकांकडून, अगदी आपल्या जवळच्या माणसांकडूनही, येऊ शकतो. वैराला वैराने उत्तर देण्याचा मोह आपण टाळला पाहिजे; पण भीतीलाही शरण जाता कामा नये. येशूने दाखवून दिल्याप्रमाणे, आपले उत्तर विवेकपूर्ण, शांत आणि ठाम असले पाहिजे. आपल्या प्रभूने दिलेल्या साक्षीमुळे आपण केवळ त्याची प्रशंसा आणि स्तुती करण्यात थांबू नये, तर त्याच्या कृपेवर विसंबून त्याच्यासारखे दुष्टपणाला सामोरे जावे.

हे परम धैर्यवान प्रभू, इतरांच्या संतापामुळे किंवा कपटामुळे तू कधीही दबून गेला नाहीस, ना तू आपल्या मनात भीतीला थारा दिलास. तू प्रत्येक दुष्ट गोष्टीला आत्मविश्वासाने आणि सुज्ञपणे सामोरा गेलास आणि तिच्यातला अविवेक उघड केलास. माझ्या जीवनातील दुष्ट गोष्टींना सामोरे जाताना मला तुझे धैर्य आणि सुज्ञता दे, म्हणजे तुझ्या कृपेत मला विश्वासाने आणि सुरक्षितपणे जगता येईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

अनुक्रमणिका


चारही खंड पेपरबॅक & ई-पुस्तक स्वरूपात उपलब्ध आहेत!

ॲमेझॉन – गूगल प्ले – आयट्यून्स – बार्न्स अँड नोबल – आणि इतरही!