मराठी

आगमनकाळ—पहिला आठवडा

चारही खंड मऊ मुखपृष्ठाच्या छापील पुस्तकांच्या & ई-पुस्तकांच्या स्वरूपात उपलब्ध आहेत!

अ‍ॅमेझॉन – गूगल प्ले – आयट्यून्स – बार्न्स अँड नोबल – आणि इतर ठिकाणीही!

अनुक्रमणिका


तयार राहणे

आगमनकाळातील पहिला रविवार (वर्ष अ)

“म्हणून जागे राहा! कारण तुमचा प्रभू कोणत्या दिवशी येईल हे तुम्हाला माहीत नाही. हे पक्के लक्षात ठेवा: रात्री कोणत्या प्रहरी चोर येणार आहे हे घरमालकाला माहीत असते, तर तो जागा राहिला असता आणि त्याने आपल्या घरात चोरी होऊ दिली नसती. तसेच तुम्हीही तयार राहा, कारण तुम्हाला वाटणार नाही अशा वेळी मनुष्यपुत्र येईल.” मत्तय 24:42–44

आपला प्रभू आपल्याला “जागे राहा” अशी आज्ञा देतो, पण जागे राहायचे म्हणजे नेमके काय करायचे? नव्या उपासनावर्षात प्रवेश करताना आपल्याला हे पवित्र आवाहन ऐकायला मिळते. आगमनकाळात आपण अगदी सुरुवातीपासून आरंभ करतो. देहधारी देवपुत्र धन्य कुमारी मरियेच्या अमूल्य गर्भात मानवी बालक म्हणून वास करीत आहे, याचे आपण चिंतन करतो. त्याचा या जगात झालेला जन्म नाताळात साजरा करण्याची आपण आतुरतेने वाट पाहतो. उपासनावर्ष पुढे सरकत जाईल तसतसे आपण प्रार्थनापूर्वक त्याच्या जीवनातील प्रत्येक टप्प्यातून वाटचाल करू: त्याच्या बालपणातील घटनांपासून त्याच्या सार्वजनिक सेवाकार्यापर्यंत आणि अखेरीस त्याच्या मरणापासून पुनरुत्थान व स्वर्गारोहणापर्यंत.

जागे राहण्याचे प्रभूचे आवाहन आपल्याला देवपुत्राचे मानवी जीवन आपल्याशी कशा प्रकारे बोलते याकडे लक्ष द्यायला आमंत्रित करते. त्याचे जीवन आपल्याला त्याच्याशी पूर्णपणे एकरूप व्हायला बोलावते, जेणेकरून या जीवनात पवित्रता आणि पुढील जीवनात शाश्वत तारण या गौरवशाली देणग्यांमध्ये आपण सहभागी होऊ. जागे राहण्याचे आवाहन केल्यावर देवपुत्र म्हणाला, “कारण तुमचा प्रभू कोणत्या दिवशी येईल हे तुम्हाला माहीत नाही.” अर्थात, तो 2,000 हून अधिक वर्षांपूर्वी देह धारण करून या जगात आला, हे आपल्याला माहीत आहे. हे आवाहन केवळ त्या प्राचीन घटनेचे चिंतन करायला सांगत नाही, तर इतिहासात घडलेल्या त्याच्या त्या आगमनाचा आज आपल्यावर काय परिणाम होतो, याकडे अधिकाधिक लक्ष द्यायलाही आपल्याला आमंत्रित करते आणि प्रोत्साहन देते. आगमनकाळ आपल्याला बेथलेहेममधील ख्रिस्ताच्या पहिल्या आगमनाचे, कृपेद्वारे तो दररोज आपल्याकडे येतो त्याचे आणि काळाच्या शेवटी होणाऱ्या त्याच्या अंतिम आगमनाचे चिंतन करायला आमंत्रित करतो. ही आगमने एकमेकांशी जवळून जोडलेली आहेत, कारण प्रत्येक आगमन आपल्याला पुढील आगमनासाठी अधिक पूर्णपणे तयार करते.

देवपुत्र स्वर्गातून सतत आपल्याकडे येत असतो. तो आपल्यापैकी प्रत्येकाला आमंत्रण देतो की आपण कृपेद्वारे त्याला आपल्या आत्म्यात गर्भस्थ बालकाप्रमाणे धारण करावे, आपल्या अंतरीच्या त्याच्या दैवी उपस्थितीकडे लक्ष द्यावे आणि ती उपस्थिती जपावी, जेणेकरून तो आपल्यामध्ये वाढेल, वास करील आणि आपल्याला त्याचे शरीर असलेल्या चर्चचे खरे अवयव बनवील. जागे राहणे म्हणजे प्रत्येक क्षणी ख्रिस्ताच्या उपस्थितीचे भान ठेवणे आणि त्याच्याशी असलेले आपले वैयक्तिक नाते जिवंत ठेवून ते वाढवत नेणे. या आगमनकाळात स्वतःला विचारा: येशू जेव्हा केव्हा येईल तेव्हा त्याला भेटायला मी तयार असावे, म्हणून त्याच्याशी असलेले माझे नाते मी कसे जपत आहे?

येशू आपल्याला प्रत्येक दिवशी, प्रत्येक क्षणी तयार राहण्यास बोलावतो, “कारण तुम्हाला वाटणार नाही अशा वेळी मनुष्यपुत्र येईल.” काळाच्या शेवटी जिवंतांचा आणि मृतांचा न्याय करण्यासाठी तो एके दिवशी परत येईल, हे त्याचे वचन आहे. पण तो इथे आणि आताही न थकता आपल्याला शोधत राहतो, कृपेद्वारे आपल्याशी संवाद साधतो आणि अधिक पूर्णपणे बदलायला आपल्याला आमंत्रित करतो, हेही त्याचे वचन आहे. हा बदल असा की आपण त्याच्यावर प्रेम करावे आणि त्याचे प्रेम आपल्या सभोवतालच्या जगाला दाखवावे. आपल्या श्रद्धेत आपण परिपक्व होत जातो तसतसा देव अनेकदा अधिक सूक्ष्म रीतीने आपल्याशी बोलतो आणि हृदयाच्या कानांनी ऐकायला आपल्याला आमंत्रित करतो. कृपेची ही हळुवार कुजबुज ऐकण्यासाठी त्याच्या उपस्थितीकडे आपण अधिक संवेदनशील असले पाहिजे आणि आपल्या दिवसातील शांत क्षणी त्याच्या हाकेला प्रतिसाद द्यायला तयार असले पाहिजे.

जागे, सावध आणि लक्षपूर्वक राहण्याच्या, तसेच अगदी छोट्या कृतींतूनही येशूवर प्रेम करायला तयार असण्याच्या त्याच्या आवाहनावर आज चिंतन करा. आध्यात्मिकदृष्ट्या जागे राहण्यासाठी देवाच्या उपस्थितीचे भान राखणाऱ्या सवयी लावा: रोज प्रार्थनेसाठी वेळ राखून ठेवा, वारंवार संस्कार ग्रहण करा आणि इतरांची सेवा करण्याच्या संधींकडे लक्ष द्या. या सवयी तुम्हाला सावध राहण्यास आणि कोणत्याही क्षणी ख्रिस्ताला भेटण्यास तयार राहण्यास मदत करतील. या आगमनकाळात त्याचा शोध घ्या. प्रार्थनेत आणि आपल्या सभोवतालच्या लोकांमध्ये त्याच्यावर प्रेम करताना कधीही थकू नका. देवपुत्र “तुम्हाला वाटणार नाही अशा वेळी” सतत तुमच्याकडे येतो. तयार राहण्याची आध्यात्मिक सवय जोपासलीत, तर दिवसभर तुम्हाला तो भेटेल आणि तुम्ही त्याच्यावर प्रेम कराल.

हे सदैव माझ्याजवळ असणाऱ्या प्रभू, तू रात्रंदिवस मला तुझ्या कृपेने वेढतोस आणि तुझ्या दयेने भरून टाकतोस. तुझ्याकडे लक्ष देणारे आणि तुला स्वीकारणारे हृदय मला दे, म्हणजे तू मला जे काही देऊ इच्छितोस ते सर्व मला स्वीकारता येईल आणि तुझ्या पवित्र हृदयाने तुझ्यावर व इतरांवर प्रेम करता येईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


जागे राहा! प्रार्थना करा!

आगमनकाळातील पहिला रविवार (वर्ष ब)

“म्हणून जागे राहा. घराचा धनी कधी येईल हे तुम्हाला माहीत नाही: संध्याकाळी, मध्यरात्री, कोंबडा आरवेल तेव्हा की सकाळी. तो अचानक येईल तेव्हा तुम्ही झोपलेले असू नका. जे मी तुम्हाला सांगतो ते सर्वांना सांगतो: ‘जागे राहा!’” मार्क 13:35–37

खोल अर्थ असलेल्या एका साध्या आवाहनात आजच्या शुभवर्तमानाचा सारांश सामावला आहे: “जागे राहा!” येशूला काय सांगायचे आहे, हे समजून घेण्यासाठी अनेक उदाहरणे आपल्याला मदत करू शकतात. नाताळाची आतुरतेने वाट पाहणाऱ्या एका लहान मुलीचा विचार करा. दर सकाळी ती आपल्या आगमनकाळाच्या दिनदर्शिकेजवळ जाते, आणखी एक दिवस खोडते आणि नाताळाला किती दिवस उरले ते मोजते. किंवा एका सैनिकाचा विचार करा. त्याचे सहकारी किल्ल्यात झोपलेले आहेत आणि किल्ल्यावर पहारा देण्याची जबाबदारी त्याच्यावर आहे. त्याचे लक्ष क्षणभरही विचलित होऊ नये, कारण त्याच्या सावधपणावरच त्याच्या सहकाऱ्यांचे जीव अवलंबून आहेत. किंवा फार पूर्वीच्या अशा समाजांचा विचार करा, जिथे कुटुंबासाठी अन्न मिळवण्याचे मुख्य साधन शिकार हे होते. आपल्या कुटुंबावर उपासमारीची वेळ येऊ नये म्हणून शिकाऱ्याला ज्या प्राण्याचा तो माग काढत असे, त्याच्या प्रत्येक हालचालीवर नजर ठेवावी लागे आणि प्रत्येक आवाजाकडे कान द्यावा लागे. अनेक व्यवसायांत आणि छंदांत, हातात घेतलेल्या कामाकडे अगदी बारकाईने लक्ष द्यावे लागते.

आपण दररोज पार पाडत असलेल्या अनेक जबाबदाऱ्यांमध्ये आणि कामांमध्ये, स्वतःच्या आत्म्याची आणि आपल्या काळजीसाठी सोपवलेल्या लोकांच्या आत्म्यांची काळजी घेण्यापेक्षा महत्त्वाचे काहीही नाही. आध्यात्मिकदृष्ट्या “जागे राहणे” म्हणजे केवळ वाट पाहणे नव्हे. त्यासाठी विवेकबुद्धीने काय योग्य ते ओळखणे, रोजच्या व्यवहारांत देवाचा आवाज ऐकण्यासाठी सजग राहणे आणि जीवनातील साध्यासुध्या तसेच अनपेक्षित क्षणांत त्याचे सान्निध्य ओळखणे आवश्यक आहे. आई-वडील, भावंडे, मित्रमैत्रिणी, शेजारी, आपल्या धर्मग्रामातील भाविक, सहकारी आणि इतर परिचित यांच्या हृदयाला स्पर्श करून त्यांना आपल्याजवळ आणण्यासाठी देवाला आपला उपयोग करायचा आहे. आपण स्वतः जागरूक राहिलो, देवाचा आवाज सतत ऐकण्याचा प्रयत्न केला आणि त्याच्या कृपेला प्रतिसाद दिला, तरच हे कार्य आपण परिणामकारकपणे करू शकतो. हे विशेषतः प्रार्थनेतून साधते—दररोज केलेल्या, एकाग्रतेने केलेल्या आणि अंतःकरणाच्या गाभ्यातून केलेल्या प्रार्थनेतून. प्रार्थना हा आपल्याला देवाशी जोडणारा जीवनदायी दुवा आहे. मुख्यतः प्रार्थनेतूनच देव आपल्याशी बोलतो, आपल्याला त्याच्या पवित्र इच्छेनुसार चालण्यास मार्गदर्शन करतो आणि इतरांपर्यंत त्याची दया पोहोचवणारे साधन म्हणून आपल्याला घडवतो.

तुम्ही आध्यात्मिकदृष्ट्या जागे असता का? दररोज, दिवसभर जागे असता का? कधीकधी आपण देवाशी असलेले नाते ठरावीक वेळांपुरते मर्यादित ठेवतो. रविवारची सकाळ, प्रत्येक जेवणापूर्वीचा एखादा क्षण आणि कदाचित सकाळी किंवा संध्याकाळी थोडा वेळ आपण त्याला देतो. पण देवाकडे आपले लक्ष दररोज, दिवसभर असले पाहिजे. ही आपल्या जीवनातली सर्वांत महत्त्वाची सवय झाली पाहिजे. संत पौलने थेस्सलनीकातील ख्रिस्ती समुदायाला लिहिल्याप्रमाणे, आपण “निरंतर प्रार्थना करा” हा उपदेश पाळला पाहिजे. निरंतर प्रार्थना करण्याचा एक साधा मार्ग म्हणजे दिवसभर छोट्या प्रार्थना करणे—देवाने दिलेल्या आशीर्वादांबद्दल त्याचे आभार मानणे, निर्णय घेताना त्याचे मार्गदर्शन मागणे किंवा आपले काम त्याला प्रार्थना म्हणून अर्पण करणे. या छोट्या कृती आपल्याला देवाशी जोडून ठेवतात आणि प्रत्येक क्षणी तो आपल्याबरोबर आहे याची आठवण करून देतात.

निरंतर प्रार्थना करणे म्हणजे आपण सगळ्यांनीच मठात एकांतवासात राहणाऱ्या धर्मभगिनी किंवा साधू व्हावे असे नाही, जरी काहींना त्या जीवनाची हाक मिळते. आपल्यापैकी बहुतेकांसाठी याचा अर्थ अंतःकरणात देवाकडे लक्ष ठेवण्याची वृत्ती जोपासणे असा आहे. ती आपल्या रोजच्या जीवनाचा इतका अविभाज्य भाग व्हावी की देवाकडे आपले लक्ष सहजपणे वळू लागावे. जागरूकपणे प्रार्थना करण्याची ही सवय जोपासताना, त्यातून स्वाभाविकपणे कृती घडली पाहिजे. उदाहरणार्थ, इतरांशी प्रेमाने, ममतेने आणि दयेने वागून व त्यांच्या मदतीला जाऊन आपण देवाच्या कृपेला प्रतिसाद देऊ शकतो. आपली जागरूकता केवळ आपल्यासाठी नाही; ती आपल्या सभोवतालच्या लोकांसाठीही आहे.

या आगमनकाळात तुम्ही सर्वांत जास्त कशावर लक्ष केंद्रित केले पाहिजे, यावर आज चिंतन करा. देवासाठी तुम्ही ठरावीक वेळांपुरतीच जागा ठेवता असे लक्षात आले, तर आजच्या शुभवर्तमानाच्या प्रकाशात तुमच्या जीवनाचे पुन्हा परीक्षण करा. आठवड्यात अधूनमधून थोडासाच वेळ देवाला देतो, तेव्हा आपण “झोपेत” असतो. आपल्या दिवसाच्या प्रत्येक भागात आपले अंतःकरण सजगपणे देवाकडे वळलेले असते, तेव्हा आपण जागे असतो. हा आगमनकाळ पवित्र आणि फलदायी करा. मग नाताळाला तुमच्या जीवनात नवे स्थान मिळेल आणि तो तुमच्या जीवनात परिवर्तन घडवेल.

हे माझ्या सदैव जवळ असणाऱ्या प्रभू, तू मला दररोज हाक देतोस, सकाळी, दुपारी आणि रात्री. माझ्यावर तुझ्या कृपेचा वर्षाव करण्याची तुझी इच्छा आहे, म्हणून तू मला अखंडपणे तुझ्याकडे बोलावतोस. हा आगमनकाळ माझ्या जीवनात नव्याने जागे होण्याचा काळ ठरो, अशी मी प्रार्थना करतो. माझी श्रद्धा मी जीवनाच्या ठरावीक भागांपुरतीच मर्यादित ठेवली, याबद्दल मला खेद आहे आणि मी तुझ्याकडे क्षमेची याचना करतो. जागे राहण्यासाठी, तुझी कृपा ओळखण्यासाठी आणि तुझ्या सौम्य वाणीला कान देण्यासाठी मला ज्या पवित्र सद्गुणांची गरज आहे, ते माझ्या अंतःकरणात रुजव. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


भरवशाने ख्रिस्ताकडे पाहणे

आगमनकाळातील पहिला रविवार (वर्ष क)

“सूर्य, चंद्र आणि तारे यांच्यात चिन्हे दिसतील. पृथ्वीवर समुद्राच्या आणि लाटांच्या गर्जनेने राष्ट्रे व्याकूळ होतील आणि काय करावे हे त्यांना सुचणार नाही. जगावर काय ओढवणार आहे या धास्तीने लोक भयाने मरतील, कारण आकाशातील शक्ती हादरतील. तेव्हा मानवपुत्र सामर्थ्याने आणि मोठ्या वैभवाने मेघात येताना त्यांना दिसेल. पण ही चिन्हे दिसू लागताच ताठ उभे राहा आणि आपली मस्तके उंच करा, कारण तुमची मुक्ती जवळ आली आहे.” लूक 21:25–28

आगमनकाळाच्या सुरुवातीलाच आपल्याला काळाच्या अंताची एक झलक दिसते. जगाचा अंत आणि अंतिम न्याय भविष्यात एका निश्चित वेळी घडतील. तेव्हा हे जग नाहीसे होईल, मृतांचे पुनरुत्थान होईल, नीतिमान लोक शाश्वत गौरवात प्रवेश करतील आणि दुष्टांना अनंत यातना भोगाव्या लागतील.

वरील उताऱ्याच्या सुरुवातीला, अंताच्या अगदी आधी जी परिस्थिती उद्भवेल आणि जी आपल्याला अराजकासारखी भासेल, तिचे वर्णन आहे. या उताऱ्यावर भाष्य करताना संत थॉमस अक्विनास म्हणतात, “जगाचा अंत जवळ येईल तेव्हा दुष्टांकडून सज्जनांचा सर्वत्र छळ होईल…” (सुम्मा, पुरवणी III.73). अनेक बाबतींत असे वाटते की अंत आता अगदी जवळ आला आहे. आपण ज्या जगात राहतो ते अधिकाधिक धर्मविरहित होत आहे, ख्रिस्ती मूल्यांपासून दूर जात आहे आणि नीतिमत्ता, कौटुंबिक जीवन व श्रद्धा यांच्याविषयी उघड वैरही दाखवत आहे. अश्लील साहित्य, भौतिकवाद, सनसनाटीपणाची हाव, समाजमाध्यमांचे व्यसन, सततचा गोंगाट, विकृत जीवनशैली आणि नैतिक सापेक्षतावादाची नवनवी रूपे—या साऱ्यांचा भार अशा प्रतिकूल जगात आपल्या श्रद्धेनुसार जगण्याचा प्रयत्न करणाऱ्यांवर पडतो.

अशा वातावरणात आपण कसे वागावे? संतापून लढायला उतरावे का? की कोणतीही किंमत मोजून शांतता राखण्यासाठी तडजोड करावी? या प्रश्नाचे उत्तर वरील उताऱ्याच्या दुसऱ्या भागात आहे: “ताठ उभे राहा आणि आपली मस्तके उंच करा, कारण तुमची मुक्ती जवळ आली आहे.”

मुक्ती ही केवळ भविष्यात घडणारी घटना नाही; ती आजही अनुभवता येणारी वास्तविकता आहे. ख्रिस्तावर नजर खिळवून जगताना आपण इथे आणि आताच त्याच्या मुक्तिकार्यात सहभागी होतो आणि त्याच्या कृपेला आपल्यामध्ये व आपल्या आसपासच्या लोकांमध्ये परिवर्तन घडवू देतो. ख्रिस्ती मूल्यांपासून अधिकाधिक दूर जाणाऱ्या जगात ख्रिस्ती म्हणून आपण देऊ शकणारी सर्वांत मोठी साक्ष हीच आहे: आपली नजर स्वर्गाकडे वळवावी, देवावरचे आपले प्रेम आपल्या जीवनातून झळकू द्यावे, धैर्य आणि विश्वास बाळगावा आणि जगाकडून आपल्यावर हल्ले होत आहेत असे वाटले, तरी त्यांकडे शक्य तितके दुर्लक्ष करावे. आपली आशा मुक्तीवर असली पाहिजे—इथे आणि आताच प्रत्येक जिवाला मिळू शकणाऱ्या मुक्तीवर आणि न्यायी न्यायाधीशासमोर आपण उभे राहू तेव्हा मिळणाऱ्या अंतिम मुक्तीवर.

या जगातल्या प्रत्येक व्यक्तीला मनापासून सुखी व्हायचे असते—ती कोण आहे, तिने काय केले आहे किंवा ती सध्या कशी जगत आहे, याने काही फरक पडत नाही. हे आपण कधीही विसरू नये. सुखाची ही ओढ अढळ असते. अडचण अशी आहे की सुखाचा खरा मार्ग कोणता, याबद्दल अनेकांची दिशाभूल होते. चिंता आणि अस्वस्थतेने भरलेल्या जगात ख्रिस्ती व्यक्तीचे आनंदी आणि शांत जीवन ही एक प्रभावी साक्ष ठरते. परीक्षांना सामोरे जातानाही आपण शांत राहिलो, तर शब्दांविनाही आपल्या आसपासच्या लोकांपर्यंत मोठा संदेश पोहोचतो. आपली आशा आणि सामर्थ्य यांचा उगम शोधण्याचे आमंत्रण त्यांना त्यातून मिळते. आपली जगण्याची रीत, आपल्यातून झळकणारा आनंद आणि ज्या विश्वासाने आपण खंबीरपणे उभे राहतो, त्यांमुळे या जगाच्या गोंधळात जगणाऱ्यांसाठी आपण आशेचे दीप बनतो.

या पापाने ग्रासलेल्या जगात वावरताना ताठ उभे राहणे, मस्तक उंच करणे आणि आपली नजर ख्रिस्तावर स्थिर ठेवणे हे आपले ख्रिस्ती कर्तव्य आहे. आज त्यावर मनन करा. विश्वासाने ख्रिस्ताकडे पाहत असतानाच आपण आपल्या आसपासच्या जगाशीही संबंध ठेवूया आणि ज्यांना गरज आहे त्यांच्यापर्यंत त्याचे प्रेम आणि सत्य पोहोचवूया. भोवतालची अनैतिकता पाहून खचू नका. त्या असत्यांच्या आहारी जाऊ नका. देवाने तुम्हाला जसे घडवले आहे तसे जगा, त्या जीवनावर प्रेम करा आणि देवाला तुमच्यातून त्याचा प्रकाश सभोवतालच्या अंधारात पसरू द्या. अनेक जण देवाच्या शोधात आहेत किंवा वाट चुकले आहेत. तुम्ही स्वर्गाकडे नजर लावून केवळ ख्रिस्तासाठी जगता तेव्हा तुमच्या जीवनात भरून राहिलेली शांती आणि आनंद पाहूनच कदाचित त्यांना देवाचा शोध लागेल.

हे खऱ्या आशेच्या प्रभू, माझ्या भोवतालची अनैतिकता पाहून मला तिच्यापुढे झुकण्याचा, तडजोड करण्याचा आणि माझी श्रद्धा लपवण्याचा मोह होतो. जगातल्या अनेक मोहांपासून माझे रक्षण कर आणि केवळ तुझ्यासाठी जगण्याचे धैर्य मला दे. असे जगताना आणि श्रद्धेच्या नजरेने स्वर्गाकडे पाहताना माझे मन आशेने आणि दृढ विश्वासाने भरून टाक, म्हणजे मी कधीही डळमळणार नाही आणि माझ्या अंतःकरणात तुझी कृपा इतरांना जाणवेल. त्या कृपेतून त्यांना जीवनातील सर्व सुखाचा उगम असलेल्या तुझ्याकडे वळण्याचे आमंत्रण मिळो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


फक्त एक शब्द बोल

आगमनकाळाच्या पहिल्या आठवड्यातील सोमवार

हे ऐकून येशूला आश्चर्य वाटले आणि त्याने आपल्या मागे येणाऱ्यांना म्हटले, “आमेन, मी तुम्हाला सांगतो, इस्राएलमध्ये एवढी श्रद्धा मला कोणातही आढळली नाही. मी तुम्हाला सांगतो, पूर्वेकडून आणि पश्चिमेकडून पुष्कळ जण येतील आणि स्वर्गाच्या राज्यातील मेजवानीत अब्राहाम, इसहाक आणि याकोब यांच्यासोबत भोजनाला बसतील.” मत्तय 8:10–11

येशू माणसाचे केवळ बाह्यरूप पाहत नाही; तो त्याच्या अंतःकरणात पाहतो. आजच्या शुभवर्तमानात आपल्याला एका रोमी शताधिकाऱ्याची गाढ श्रद्धा दिसते. तो मूर्तिपूजक होता आणि यहुदी नव्हता. यहुदी धर्माचा नसूनही, रोग बरा करण्याचा येशूचा आध्यात्मिक अधिकार त्याने ओळखला. कदाचित त्याने येशूला यापूर्वी एखाद्याला बरे करताना पाहिले असेल किंवा त्याच्या अनेक चमत्कारांविषयी ऐकले असेल. किंवा कदाचित पवित्र आत्म्याने त्याला येशूवर विश्वास ठेवण्याची प्रेरणा दिली असेल. आपल्या एका अत्यंत आजारी सेवकाला बरे करण्याची विनंती त्या रोमी सैनिकाने येशूला केली. पण तो तेवढ्यावरच थांबला नाही. येशूने त्या सेवकाकडे येण्याची तयारी दाखवली, तेव्हा त्या रोमी शताधिकाऱ्याने नम्रतेने आणि श्रद्धेने म्हटले, “प्रभू, तू माझ्या घरी यावेस अशी माझी पात्रता नाही; तू फक्त एक शब्द बोल, आणि माझा सेवक बरा होईल.” आज कॅथलिक श्रद्धावंत पवित्र प्रभुभोजन घेण्याच्या अगदी आधी अशाच शब्दांत प्रार्थना करतात.

श्रद्धेने उच्चारलेले हे शब्द ऐकून येशूला “आश्चर्य वाटले,” कारण अब्राहामाच्या वंशजांमध्येही त्याला अशी श्रद्धा आढळली नव्हती. त्या शताधिकाऱ्याच्या श्रद्धेने सांस्कृतिक आणि धार्मिक अडथळे ओलांडले. तो यहुदी नव्हता आणि रोमी सैनिक होता, त्यामुळे त्याच्याकडून इतक्या गाढ श्रद्धेची अपेक्षा कुणी केली नसती. तरीही त्याची नम्रता आणि येशूवरचा त्याचा विश्वास देवाच्या निवडलेल्या लोकांपैकी अनेकांच्या नम्रतेपेक्षा आणि विश्वासापेक्षा अधिक होता.

या प्रसंगातील दोन मुद्द्यांवर विचार करूया. पहिला असा: मिस्साबलिदानात पवित्र प्रभुभोजन घेण्याच्या अगदी आधी तुम्ही शताधिकाऱ्याच्या शब्दांत प्रार्थना करता, तेव्हा तुमची गाढ श्रद्धा आणि दृढ विश्वास पाहून येशूलाही “आश्चर्य वाटेल” का? आपण पात्र नाही याची तुम्हाला जाणीव आहे का? आणि ती अपात्रता कबूल करूनही, आपल्या आत्म्यात यावे अशी विनंती तुम्ही प्रभूला करता का? त्या शताधिकाऱ्याची नम्रता आपल्याला एक महत्त्वाचा धडा शिकवते. आपल्याकडे अधिकार आणि प्रतिष्ठा असूनही आपण येशूसमोर पात्र नाही, हे त्याने ओळखले. पवित्र युखरिस्त स्वीकारताना अशी नम्रता अत्यावश्यक आहे. प्रभूला आपल्या आत्म्यात स्वीकारण्यापूर्वी आपल्याला देवाच्या कृपेची आणि दयेची गरज आहे, हे आपण मान्य करतो. प्रत्येक वेळी प्रार्थना करताना तुम्ही हे शब्द मनापासून म्हणता का, की सवयीने, तुमचे लक्ष दुसरीकडे असताना ते उच्चारता, याचा विचार करा.

दुसरा मुद्दा असा: या यहुदीतर माणसाच्या सेवकाला बरे करण्याचे येशूने दिलेले आश्वासन दाखवते की त्याने दिलेली तारणाची देणगी सर्वांसाठी आहे. आपली कॅथलिक श्रद्धा केवळ कॅथलिक कुटुंबात जन्मलेल्या आणि त्या श्रद्धेत वाढलेल्या लोकांसाठी नाही; ती सर्वांसाठी आहे. हे आमंत्रण सर्वांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी आपण प्रार्थनेद्वारे आणि आपल्या जीवनाच्या साक्षीद्वारे आपला वाटा उचलला पाहिजे. आपण आपल्या प्रभूकडे वळून इतरांना कृपा आणि आरोग्य लाभावे म्हणून त्याला विनवले पाहिजे. सर्व काही करण्याचे सामर्थ्य देवाकडे आहे. त्या शताधिकाऱ्याप्रमाणे आपणही इतरांसाठी प्रार्थना केली पाहिजे, या विश्वासाने की देव आपल्या विनंत्या ऐकतो आणि त्याच्या दृष्टीने अगदी योग्य वेळी कृती करील. यावर विश्वास ठेवून आपल्या भोवतालच्या लोकांच्या गरजा त्याच्यासमोर मांडूया आणि त्याने त्यांना स्वतःकडे ओढून घ्यावे अशी विनंती करूया. आपण अशी प्रार्थना केली पाहिजे: “प्रभू, तू फक्त एक शब्द बोल! बरे करणारा, शुद्ध करणारा, मनपरिवर्तन घडवणारा आणि जीवन बदलणारा तुझा शब्द उच्चार; तुझी इच्छा पूर्ण करणारा प्रत्येक शब्द उच्चार!”

आज या रोमी शताधिकाऱ्याच्या श्रद्धेवर आणि त्याने प्रार्थनेत उच्चारलेल्या शब्दांवर चिंतन करा. त्याची श्रद्धा आणि त्याचे शब्द अधिक खोलवर आत्मसात करण्याचा प्रयत्न करा. मिस्साबलिदानाव्यतिरिक्त इतर वेळीही त्या शब्दांवर मनन करा. म्हणजे पुढच्या वेळी तुम्ही मिस्साबलिदानाला उपस्थित राहाल, तेव्हा पवित्र प्रभुभोजनाच्या अगोदरची ही प्रार्थना स्वतः ख्रिस्त येशूलाच देणगी म्हणून स्वीकारण्यासाठी तुमच्या आत्म्याला अधिक चांगल्या प्रकारे तयार करील.

हे माझ्या प्रभू, त्या रोमी शताधिकाऱ्याच्या श्रद्धेने तुला आश्चर्य वाटले आणि तुझ्या मानवी आत्म्याला स्पर्श झाला. तितकीच गाढ श्रद्धा माझ्यात असावी आणि पवित्र प्रभुभोजनात तुला स्वीकारण्याची तयारी करताना प्रत्येक वेळी ती अधिक पूर्णपणे व्यक्त करता यावी, यासाठी मला आवश्यक ती कृपा दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


बालकांसारख्या मनाच्या लोकांमुळे झालेला आनंद

आगमनकाळाच्या पहिल्या आठवड्यातील मंगळवार

येशू पवित्र आत्म्यात आनंदित झाला आणि म्हणाला, “हे पित्या, स्वर्ग आणि पृथ्वीच्या प्रभू, मी तुझी स्तुती करतो, कारण तू या गोष्टी ज्ञानी आणि विद्वान लोकांपासून गुप्त ठेवल्यास, पण बालकांसारखे मन असलेल्यांना त्या प्रकट केल्यास.” लूक 10:23–24 

जीवनात अनेक गोष्टींमुळे आपल्याला आनंद होतो. एखादा खेळ जिंकल्यावर, परीक्षेत चांगले यश मिळाल्यावर, घरचे किंवा नोकरीचे एखादे काम पूर्ण केल्यावर, किंवा एखाद्या समारंभात वा मेजवानीत सहभागी झाल्यावर आपल्याला आनंद होऊ शकतो. आनंद वाटणे ही आपल्या मानवी स्वभावाशी जोडलेली भावना असली, तरी खरा आनंद स्वरूपतः आध्यात्मिक असतो. तो अशी देणगी आहे, जी ओसंडून आपल्या मानवी भावनांतही व्यक्त होते.

येशू पवित्र आत्म्यात आनंदित झाला, त्या क्षणाची कल्पना करा. येशूचा आनंद परिपूर्ण होता. देव म्हणून पित्याशी आणि पवित्र आत्म्याशी त्याचे ऐक्य आपल्या कल्पनेच्या पलीकडचे होते. म्हणून आध्यात्मिक आनंदाचा परिपूर्ण अनुभव घेताना तो आनंद त्याच्या परिपूर्ण मानवी स्वभावातही ओसंडून वाहिला. त्यातून त्याच्या मानवी भावनांत जी प्रबळ प्रतिक्रिया उमटली, तितकी प्रबळ प्रतिक्रिया आपल्यापैकी कोणालाही त्या दिवसापर्यंत अनुभवता येणार नाही, जेव्हा नव्या आकाशात आणि नव्या पृथ्वीवर आपण पुनरुत्थित देहाने उभे राहून देवाचे परम आनंददायी दर्शन घेऊ.

“हे पित्या, मी तुझी स्तुती करतो…” अशी प्रार्थना करताना येशू केवळ बौद्धिक विचार करत नव्हता. हे शब्द पवित्र शास्त्रात नोंदले जावेत किंवा असे बोलणे योग्य होते, एवढ्याच कारणासाठी त्याने ते लोकांसमोर उच्चारले नाहीत. उलट, त्या क्षणी त्याने आपल्या मानवी जीवनात जो आनंद प्रत्यक्ष अनुभवला, तो दैवी सामर्थ्याने भरलेला मानवी आनंद होता. म्हणून त्याने पित्याची स्तुती केली. येशूला सर्वस्वी व्यापून टाकणारा तो आनंद पूर्णपणे यथायोग्य होता, त्याला खोल समाधान देणारा होता आणि त्याच्या पित्याला व पवित्र आत्म्याला दिलेला उचित प्रतिसाद होता. तो आनंद त्याच्या भोवतालच्या लोकांपर्यंतही पसरला. खरा आध्यात्मिक आनंद कधीच स्वतःपुरता राहत नाही; तो ओसंडून वाहतो आणि इतरांच्या जीवनाला स्पर्श करतो.

आपल्या मानवी स्वभावात असा आनंद अनुभवून येशूने मानवी स्वभावालाच अधिक उन्नत केले. त्यामुळे आपण त्याच्यासमोर नम्र झालो, तर आपल्या मानवी आत्म्यात त्याच्याबरोबर पवित्र आत्म्यामध्ये आनंद मानणे आपल्याला शक्य झाले. पित्याने बालकांसारख्या, म्हणजे अंतःकरणाने नम्र असलेल्यांना स्वतःची ओळख करून दिली, म्हणून येशूने पित्याची स्तुती केली. हे पाहूनच त्याला आनंद झाला. देवाच्या दृष्टीने बालकासारखे असणे म्हणजे त्याच्यावर पूर्ण विश्वास ठेवणे, मोकळ्या मनाने आणि विस्मयभावाने त्याच्याजवळ जाणे आणि सर्व गोष्टींसाठी त्याच्यावर अवलंबून राहणे. याउलट, स्वतःच्या समजुतीवर आणि शहाणपणावर विसंबून राहिल्याने अनेकदा गर्व वाढतो आणि आपण देवापासून दूर जातो.

खरी नम्रता म्हणजे देवासमोर स्वतःशी प्रामाणिक असणे. नम्रता आपल्याला बालकांसारखे बनवते, कारण ती आपल्याला हे सत्य पाहायला शिकवते की आध्यात्मिकदृष्ट्या आपण लहान बालके आहोत आणि देवाच्या पितृत्वाची आपल्याला गरज आहे. देवासमोर आपण «ज्ञानी आणि विद्वान» असल्याचा आव आणला, तर त्यातून आपला मूर्खपणाच दिसून येतो आणि आपल्यात दैवी ज्ञानाचा अभाव आहे हे उघड होते.

येशूच्या देवत्वातील आध्यात्मिक आनंदाची परिपूर्णता आणि त्या आनंदाचा त्याच्या मानवतेतील भावनांवर झालेला परिणाम यांवर आज मनन करा. देवपुत्राने ज्या आनंदाने हर्ष केला, तसा आनंद इतर कोणीही कधी अनुभवलेला नाही. तरीही त्या आध्यात्मिक आनंदात जगण्याचे आमंत्रण आपल्या सर्वांना आहे. हा आनंद संकटांत आपल्याला बळ देतो, इतरांवरील आपले प्रेम अधिक खोल करतो आणि अधिक दृढ निष्ठेने व प्रामाणिकपणे आपला विश्वास जगण्यास मदत करतो. आज देवासमोर नम्र व्हा आणि अधिक नम्रतेची कळकळीने याचना करा, म्हणजे जगाला देण्यासाठी येशू आला त्या आनंदात तुम्हाला अधिक पूर्णपणे सहभागी होता येईल.

हे माझ्या नम्र प्रभू, तुझ्या पित्याने अंतःकरणाने नम्र आणि बालकांसारखे असलेल्यांना गुप्त दैवी रहस्ये उघड केली, हे पाहून तुला आनंद झाला. मला तुझी कृपा दे, म्हणजे नम्र आणि बालकासारखे राहून मीही दैवी ज्ञानात वाढत जाईन आणि त्यामुळे तुझा मानवी आत्मा गहिऱ्या आनंदाने भरून जाईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


एकामागून एक चमत्कार

आगमनकाळाच्या पहिल्या आठवड्यातील बुधवार

त्या वेळी, येशू गालील समुद्राच्या काठाने चालत गेला, डोंगरावर चढला आणि तिथे बसला. लोकांचे मोठे समुदाय त्याच्याकडे आले. त्यांनी आपल्याबरोबर चालण्यास असमर्थ असलेले, अंध, व्यंग असलेले, बोलण्यास असमर्थ असलेले आणि इतर पुष्कळ जण आणले. त्यांनी त्या सर्वांना त्याच्या चरणांशी ठेवले आणि त्याने त्यांना बरे केले. मत्तय 15:29–30

येशूने पृथ्वीवर असताना इतके चमत्कार का केले? चर्चचे धर्मपिते आणि संत यांनी याची विविध अंगे उलगडून दाखवली आहेत. त्याचे चमत्कार म्हणजे व्यक्तीव्यक्तीला दाखवलेल्या करुणेची कृत्ये होती; त्याच्या मानवी हृदयात उचंबळून येणारे दैवी प्रेम त्यांतून व्यक्त झाले. ते चमत्कार त्याच्या दैवी अधिकाराची साक्षही देत होते. त्यामुळे त्याच्या शिकवणीला पुष्टी मिळाली आणि लोकांच्या मनात विश्वास जागा झाला. शिवाय, येशूच्या चमत्कारांनी जुन्या करारातील भविष्यवाणी पूर्ण केल्या आणि ते प्रभावी रूपकेही ठरले. उदाहरणार्थ, शारीरिक अंधत्व दूर करणे हे आध्यात्मिक दृष्टीच्या देणगीचे प्रतीक होते.

पण आज आपल्याला असे चमत्कार का दिसत नाहीत? खरे तर, ते आजही अनेक प्रकारे दिसतात. इतिहासभर महान संतांच्या सेवाकार्याबरोबर चमत्कारही घडत आले आहेत. उदाहरणार्थ, असिसीचे संत फ्रान्सिस, संत व्हिन्सेंट फेरर आणि संत फिलिप नेरी हे त्यांच्या जीवनकाळात त्यांच्या हातून आणि मृत्यूनंतर त्यांच्या मध्यस्थीने घडल्याचे सांगितल्या जाणाऱ्या असंख्य चमत्कारांसाठी ओळखले जातात. अलीकडच्या काळातील संतांपैकी लिझियेची संत थेरेझ, संत फॉस्टिना कोवाल्स्का, संत पाद्रे पिओ, संत आंद्रे बेसेट आणि संत शार्बेल मखलूफ यांच्या जीवनकाळात तसेच त्यांच्या मृत्यूनंतरही त्यांच्याशी जोडले गेलेले चमत्कार घडल्याचे सांगितले जाते.

प्रार्थना आणि सेवा यांद्वारे ख्रिस्ताशी गाढ ऐक्य साधलेल्या संतांच्या जीवनात अनेकदा चमत्कार घडतात. करुणेने भरलेले हे संत देवाच्या आरोग्यदायी कृपेचे माध्यम बनतात. त्यांच्या चमत्कारांमुळे त्यांच्या सेवाकार्याची विश्वासार्हता वाढते आणि येशूचे हे वचन पूर्ण होते: «जो माझ्यावर विश्वास ठेवतो, तो मी करतो ती कार्ये करील आणि त्यांहूनही मोठी कार्ये करील, कारण मी पित्याकडे जात आहे» (योहान 14:12).

तुम्हाला चमत्कार पाहण्याची इच्छा असेल, तर पवित्रतेसाठी प्रयत्न करा. चमत्कार हे जीवनाचा सहज भाग व्हावेत इतकी पवित्रता गाठणे विलक्षण कठीण वाटले, तरी देवाच्या कृपेने ते शक्य आहे. चमत्कार करणे हे संतांचे ध्येय कधीच नव्हते; चमत्कार हे देवावर आणि इतरांवर असलेल्या त्यांच्या उत्कट प्रेमाचे सहज फळ होते.

तुम्ही थोर संतांइतकेच पवित्र व्हावे, अशी देवाची इच्छा आहे; या सत्यावर आज मनन करा. त्याचे दैवी प्रेम तुमच्या आत्म्यातून ओसंडून इतरांच्या जीवनात पोहोचावे, अशी त्याची इच्छा आहे. तुम्ही जितके अधिक पवित्र व्हाल, तितके अधिक देव तुम्हाला आपले साधन बनवून कार्य करू शकेल, कधीकधी चमत्कारांद्वारेही. देवाशी असलेल्या ऐक्यातून प्रेमाने जग बदलणाऱ्या त्या मोजक्या संतांपैकी एक होण्याचा प्रयत्न करा.

हे चमत्कार करणाऱ्या माझ्या प्रभू, तारणाची देणगी चमत्कारांपेक्षा कितीतरी मोलाची आहे, तरी तुझी करुणा प्रकट करण्यासाठी आणि आमचा विश्वास अधिक दृढ करण्यासाठी तू चमत्कार केलेस. मला पवित्र कर, म्हणजे तू निवडशील त्या मार्गाने मी तुझ्या कृपेचे अधिक प्रभावी साधन होऊ शकेन. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


भक्कम पाया

आगमनकाळाच्या पहिल्या आठवड्यातील गुरुवार

“जो कोणी माझी ही वचने ऐकतो आणि त्याप्रमाणे वागतो, तो खडकावर आपले घर बांधणाऱ्या शहाण्या माणसासारखा आहे. पाऊस पडला, पूर आला आणि वारे सुटून घरावर आदळले. तरी ते घर कोसळले नाही, कारण ते खडकावर भक्कमपणे उभारलेले होते. पण जो कोणी माझी ही वचने ऐकतो आणि त्याप्रमाणे वागत नाही, तो वाळूवर आपले घर बांधणाऱ्या मूर्ख माणसासारखा आहे.” मत्तय 7:24–26

आपल्यापैकी प्रत्येकाला संकटांचा सामना करावाच लागेल, याची आठवण येशूची वचने आपल्याला करून देतात: “पाऊस पडला, पूर आला आणि वारे सुटून घरावर आदळले.” ही वादळे कदाचित येतील, असे येशू म्हणत नाहीत; ती नक्की येतील, असे ते सांगतात. प्रतिकूल हवामानाचा मारा सहन करू शकेल असे घर बांधावे लागते. त्याचप्रमाणे दुःख, संकटे आणि शेवटी मृत्यू यांना सामोरे जाण्यासाठी आपणही तयार असले पाहिजे.

कोणी वाळूवर घर बांधत आहे, अशी कल्पना करा. वादळे आली की पाया खचू लागतो आणि घर ढासळू लागते. पाया कमकुवत असल्यामुळे ते घर बांधण्यासाठी घेतलेली सगळी मेहनत वाया जाते. याउलट, जे खडकावर आपले घर बांधतात, त्यांना आपला पाया भक्कम आहे हे माहीत असल्यामुळे वादळ आले तरी ते निश्चिंत राहू शकतात.

या रूपकाचा अर्थ स्पष्ट आहे. घर हे आपल्या जीवनाचे प्रतीक आहे आणि आपला पाया एकतर ख्रिस्त आहे किंवा पाप. पैशाचा लोभ, भौतिकवाद, भोगलालसा, अशुद्ध आचरण, राग, फसवणूक आणि स्वार्थ यांसारख्या पापी सवयींवर आपण आपले जीवन उभारले, तर संकट कोसळल्यावर आपले जीवन नक्कीच ढासळेल.

येशूंचे स्वतःचे जीवन या शिकवणीचे परिपूर्ण उदाहरण आहे. त्यांच्याविषयी खोटे सांगण्यात आले, त्यांना अन्यायाने अटक करण्यात आली, त्यांचा क्रूरपणे छळ करण्यात आला, त्यांना मृत्युदंड ठोठावण्यात आला आणि क्रुसावर खिळण्यात आले. तरी या सगळ्या यातनांत येशूंच्या आत्म्यातील देवावरील आणि इतरांवरील परिपूर्ण प्रेम कधीही ढळले नाही. पित्याच्या इच्छेचा क्षणभरही न कचरता पूर्णपणे स्वीकार करून त्यांनी आपले मानवी जीवन सर्वांत भक्कम पायावर उभारले होते. येशूंनी पित्याची वाणी ऐकली आणि त्यानुसार परिपूर्ण रीतीने आचरण केले; त्यामुळे त्यांची शांती कशानेही हिरावून घेता आली नाही. क्रुसाला सामोरे जातानाही येशूंनी प्रत्येक मानवी सद्गुणाची परिपूर्णता दाखवली. पश्चात्ताप करून स्वतःचा क्रूस उचलून त्यांच्या मागे येणाऱ्या प्रत्येक पाप्याला त्यांनी उदारपणे कृपा दिली.

आजवर तुम्हाला कोणते क्रूस वाहावे लागले आणि पुढे कोणते वाहावे लागू शकतात, यावर आज चिंतन करा. या संघर्षांना तुम्ही कसे तोंड दिले आहे? तुमच्या वाट्याला येणाऱ्या वादळांसाठी तुम्ही तयार आहात का? सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे, आपला प्रभू तुम्हाला आपल्या घरी बोलावेल त्या दिवसासाठी तुम्ही तयार आहात का? ज्यांच्या जीवनाचा पाया भक्कम असतो, ते विलक्षण आशेने मृत्यूला सामोरे जातात. येशूंची वचने दररोज ऐकून आणि त्याप्रमाणे वागून हा पाया घातला जातो. ज्यांच्या जीवनाचा पाया पापाच्या सवयींवर आहे, ते संकटात निराश होतील आणि ख्रिस्तात दृढ राहू शकणार नाहीत. आतापासून दररोज ख्रिस्तावर आणि त्याच्या परिपूर्ण इच्छेवर आपले जीवन उभारा. तो तुमचे रक्षण करील आणि या जीवनात पवित्रतेचे शिखर गाठण्यासाठी व स्वर्गात विपुल गौरव प्राप्त करण्यासाठी आवश्यक असलेले सर्व सद्गुण तुम्हाला देईल.

हे माझ्या प्रभू, माझ्या भक्कम पाया, माझे जीवन केवळ तुझ्यावर आणि तुझ्या इच्छेवरच उभारले जावे, अशी मी प्रार्थना करतो. तुझी वाणी ऐकणारे कान आणि तुझ्या मागे चालण्याचा दृढ निश्चय मला दे. तुझ्यावरचे आणि इतरांवरचे माझे प्रेम इतके दृढ होऊ दे की तुझ्यामध्ये राहून मला सर्व काही सहन करता येईल आणि तू मला स्वर्गाच्या गौरवापर्यंत नेशील. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


अंधांना दृष्टीदान

आगमनकाळाच्या पहिल्या आठवड्यातील शुक्रवार

येशू तेथून जात असताना दोन अंध पुरुष त्यांच्या मागे येत मोठ्याने म्हणाले, “दाविदाच्या पुत्रा, आमच्यावर दया कर!” मत्तय 9:27

क्षणभर या दोन पुरुषांचे चित्र डोळ्यांसमोर आणा. या उताऱ्याच्या अगोदर येशूंनी एका कुष्ठरोग्याला बरे केले होते, एका रोमी शताधिकाऱ्याच्या सेवकाला बरे केले होते, पेत्राच्या सासूला पुन्हा निरोगी केले होते, एका पक्षाघात झालेल्या माणसाला चालते केले होते आणि एका स्त्रीचा अनेक वर्षांपासून चालू असलेला रक्तस्राव थांबवला होता. त्यांनी दुष्ट आत्म्यांना हाकलून लोकांना त्यांच्या जाचातून मुक्त केले होते आणि एका बारा वर्षांच्या मुलीलाही मृतांतून उठवले होते. “दाविदाच्या पुत्रा, आमच्यावर दया कर!” अशी हाक देणाऱ्या या दोन अंध पुरुषांची कल्पना करताना ही पार्श्वभूमी लक्षात घेणे फार महत्त्वाचे आहे.

येशू आणि त्यांच्या चमत्कारांची वार्ता झपाट्याने पसरत होती. त्या काळच्या समाजात, कुटुंबाला सांभाळ करणे शक्य नसेल तर अंध व्यक्तींना अनेकदा भीक मागून जगावे लागे. या दोघांना दृष्टी नसल्यामुळे तर खूप त्रास होत होताच, पण अंधत्वामुळे समाजात त्यांना बाजूला सारले जात असल्याचाही मोठा त्रास त्यांना सोसावा लागत होता. मग या नव्या रब्बीविषयी एकामागून एक गोष्टी त्यांच्या कानावर पडू लागल्या. ते दाविदाच्या वंशातले संदेष्टे होते आणि कदाचित सर्व जण ज्याची वाट पाहत होते तो मशीहाही असावेत. त्यांच्या चमत्कारांविषयी ऐकताच, ते आपल्यालाही बरे करू शकतील अशी आशा या दोघांच्या मनात जागी झाली. म्हणून येशू जवळून जात असताना त्यांनी क्षणाचाही संकोच केला नाही.

शारीरिक व्याधी बऱ्या करणे हे येशूंचे मुख्य कार्य नव्हते, तरी अशा कृतींतून त्यांची करुणा आणि दैवी अधिकार प्रभावीपणे प्रकट झाले. लोकांना बरे करून त्यांनी त्यांच्या व्याकूळ अंतःकरणांना शांती आणि आनंद दिला; पण त्याहून महत्त्वाचे म्हणजे, त्यांच्या वचनांना दैवी अधिकार आहे हे त्यांनी दाखवून दिले. मत्तयच्या शुभवर्तमानाची रचना अशी आहे की त्यात प्रथम येशूंचे डोंगरावरील प्रवचन येते. त्या प्रवचनात त्यांच्या शिकवणीचे सार आहे. त्यानंतर एकामागून एक चमत्कारांचे वर्णन येते. ज्यांना येशूंनी बरे केले, त्यांच्यावरील प्रेम या चमत्कारांतून व्यक्त झाले; त्याचबरोबर, त्यांची वचने ऐकून त्याप्रमाणे वागावे, याची खात्री आज आपल्यालाही या चमत्कारांमुळे पटते.

या दोन आंधळ्या माणसांच्या श्रद्धेचे अनुकरण करण्याचे आवाहन आपल्याला केले आहे. आपल्या सर्व गरजांचे उत्तर येशूच आहे आणि तोच एकटा आपल्या आत्म्यांना बरे करू शकतो, अशी श्रद्धा आपण ठेवली पाहिजे. त्यांचे शारीरिक अंधत्व हे आपल्या आध्यात्मिक अंधत्वाचे रूपक आहे, असे आपण पाहू शकतो. शारीरिक अंधत्वातून बरे होण्यासाठी त्यांनी जशी आर्त हाक मारली, तशीच आध्यात्मिक अंधत्वातून बरे होण्यासाठी आपणही आर्त हाक मारली पाहिजे.

आज या दोन आंधळ्या माणसांच्या मनोवृत्तीवर चिंतन करा. त्यांच्याविषयी आपल्याला फारसे माहीत नसले, तरी दया दाखवून आपल्याला बरे करावे म्हणून त्यांनी येशूला आर्त हाक मारली, हे आपल्याला माहीत आहे. त्यांची प्रार्थना आपली प्रार्थना व्हावी; त्यांची आशा आपली आशा व्हावी; त्यांची आर्त हाक दयेसाठीची आपली विनवणी व्हावी. बरे होण्याची त्यांची आस आणि आज आपण बरे होण्यासाठी, विशेषतः समेटाच्या संस्काराद्वारे, करत असलेली याचना यांत साम्य आहे. याच संस्कारात वाटेने जात असलेला येशू आपल्याला भेटतो; इथेच आपण दयेसाठी त्याला हाक मारतो आणि इथेच आपले आध्यात्मिक अंधत्व दूर होते. आपले आध्यात्मिक अंधत्व दूर व्हावे अशी आस धरू या, येशूला चिकाटीने हाक मारू या आणि प्रार्थनेत न थकता त्याच्या मागे चालत राहू या. तो आपली हाक ऐकेल आणि आपल्याला उत्तर देईल.

हे मला बरे करणाऱ्या प्रभू, तुझ्या अनेक चमत्कारांतून निसर्गावर, दुष्टात्म्यांवर, प्रत्येक आजारावर, इतकेच नव्हे तर मृत्यूवरही तुझे दैवी सामर्थ्य दिसून येते. तरी तू देत असलेले सर्वांत मोठे आरोग्यदान म्हणजे माझ्या आत्म्याला पापातून बरे करणे. हे प्रभू, माझ्यावर दया कर. माझे आध्यात्मिक अंधत्व दूर कर, म्हणजे मला तुझी ओळख होईल, मी तुझ्या मागे चालेन आणि तुझ्या इच्छेनुसार जगेन. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


त्रस्त आणि निराधार लोकांवर प्रेम करणे

आगमनकाळाच्या पहिल्या आठवड्यातील शनिवार

“येशू सर्व नगरांतून आणि गावांतून फिरत होता. तो त्यांच्या सभास्थानांत शिकवत होता, राज्याच्या सुवार्तेची घोषणा करत होता आणि सर्व प्रकारचे रोग व आजार बरे करत होता.” मत्तय 9:35

ही एकच ओळ येशूच्या सार्वजनिक सेवाकार्याविषयी बरेच काही सांगते. त्याने केवळ काही उपदेश केले किंवा मोजक्या आजारी लोकांना बरे केले, असे नाही. तो “सर्व नगरांतून आणि गावांतून फिरत होता… शिकवत होता… सुवार्तेची घोषणा करत होता…” आणि “सर्व प्रकारचे रोग व आजार” बरे करत होता.

येशूचे सार्वजनिक सेवाकार्य सुमारे तीन वर्षे चालले, या गोष्टीवर चिंतन करणे महत्त्वाचे आहे. ही तीन वर्षे तो सतत उपदेश करत होता, आजाऱ्यांना बरे करत होता आणि लोकांशी जवळीक साधत होता. या काळात येशूची हजारो लोकांशी भेट झाली आणि त्याच्या कार्याची वार्ता संपूर्ण इस्राएलमध्ये व त्यापलीकडेही पसरली.

पण आजच्या सुवार्तेचा उरलेला भाग दाखवतो की येशूचे सार्वजनिक सेवाकार्य सर्वार्थाने परिपूर्ण असले, तरी ती केवळ सुरुवात होती. त्याच्या ख्रिस्तसभेच्या स्थापनेतून पुढे चालू राहणाऱ्या त्याच्या सेवाकार्याचा तो पाया होता.

सुवार्तेत पुढे येशूच्या करुणामय हृदयाची आपल्याला झलक दिसते. लोकसमुदायांना पाहून “त्याचे हृदय दयेने द्रवले, कारण मेंढपाळ नसलेल्या मेंढरांसारखे ते त्रस्त आणि निराधार होते.” त्याचे तीन वर्षांचे सेवाकार्य हा केवळ पाया होता, आणि त्याचे दयाळू हृदय करुणेने ओसंडून वाहू लागले.

येशू देव असूनही त्याने लोकांशी प्रत्यक्ष भेटीगाठी घेण्याच्या बाबतीत स्वतःला काळ आणि स्थळ यांच्या मर्यादांत ठेवले. त्यामुळे मानवी रूपात असताना प्रत्येक त्रस्त व निराधार जीवाला वैयक्तिकरीत्या भेटणे त्याला शक्य नव्हते. म्हणूनच त्याने आपल्या शिष्यांना सांगितले, “पिकाच्या धन्याला विनंती करा की त्याने आपल्या कापणीसाठी मजूर पाठवावेत.” त्यानंतर त्याने आपल्या बारा प्रेषितांना बोलावले, उपदेश करण्याच्या आणि आजाऱ्यांना बरे करण्याच्या त्याच्या सेवाकार्यात सहभागी होण्याचा अधिकार त्यांना दिला आणि त्यांना “इस्राएलच्या घराण्यातील हरवलेल्या मेंढरांकडे” पाठवले.

पुढे, लूक 10:1–2 मध्ये नमूद केल्याप्रमाणे, येशूने आपल्या कार्याचा आणखी विस्तार केला. जेरुसलेममध्ये त्याला दुःख सहन करावे लागणार होते आणि मृत्यू पत्करावा लागणार होता. त्या नगराकडे तो आणि बारा प्रेषित आपल्या शेवटच्या प्रवासाला निघाले, तेव्हा त्याने सत्तर (किंवा बहात्तर) शिष्यांना आपल्या पुढे पाठवले. पुनरुत्थानानंतर येशूने आपल्या प्रेषितांना आणखी एक आज्ञा दिली: “म्हणून जा आणि सर्व राष्ट्रांतील लोकांना शिष्य करा. पित्याच्या, पुत्राच्या आणि पवित्र आत्म्याच्या नावाने त्यांना बाप्तिस्मा द्या आणि मी तुम्हाला जे काही आज्ञापिले आहे ते सर्व पाळायला त्यांना शिकवा” (मत्तय 28:19–20). हे कार्य लवकरच वरच्या खोलीत जमलेल्या किमान 120 शिष्यांपर्यंत पोहोचले. पवित्र आत्म्याचे मार्गदर्शन आरंभीच्या ख्रिस्तसभेला मिळत राहिले, तसे नव्याने ख्रिस्ती झालेले हजारो लोक सुवार्तेचे प्रचारक बनले आणि देवाचे वचन पसरवू लागले.

आज येशूच्या पवित्र हृदयावर चिंतन करा. ज्यांना आपण “त्रस्त आणि निराधार” आहोत असे वाटते, त्या सर्वांसाठी त्याचे हृदय करुणेने ओसंडून वाहते. त्यांच्यासाठी ख्रिस्ताचे हृदय होणे हे तुमचे कार्य आहे: त्यांच्यावर प्रेम करणे, त्यांचे ओझे दूर व्हावे अशी मनापासून इच्छा बाळगणे आणि त्यांना उत्तम मेंढपाळ ख्रिस्ताकडे नेणे. या कार्यापासून मागे हटू नका. कारण तुमच्यावर सोपवलेले कार्य म्हणजे स्वतः येशूचे एकमेव शाश्वत कार्य पुढे चालवणे आणि त्यात सहभागी होणे.

हे परमपवित्र आणि उत्तम मेंढपाळा, तुझे मानवी हृदय परिपूर्ण दैवी प्रेमाने धगधगते आणि तुझ्या दयेची गरज असलेल्या प्रत्येक आत्म्याला स्पर्श करण्यास उत्कंठित आहे. माझे हृदय तुझ्या हृदयासारखे घडव, म्हणजे मला भेटणाऱ्या सर्वांच्या तारणासाठी तुझ्यासारखीच तळमळ माझ्यात असेल आणि जगात तुझी दैवी उपस्थिती प्रकट करण्याचे योग्य साधन मला होता येईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

अनुक्रमणिका


चारही खंड पेपरबॅक & ई-पुस्तक स्वरूपात उपलब्ध आहेत!

अ‍ॅमेझॉन – गूगल प्ले – आयट्यून्स – बार्न्स अँड नोबल – आणि इतर ठिकाणीही!