प्र. मी एक तरुण कॅथलिक पुरुष आहे. मला एका बिगर-कॅथलिक तरुणीशी लग्न करायचे आहे. तिच्या आईवडिलांचा आग्रह आहे की त्यांची संमती हवी असेल तर आमचे लग्न त्यांच्या चर्चमध्येच झाले पाहिजे. आधी त्यांच्या चर्चमध्ये लग्न करून, नंतर तिला बाप्तिस्मा, पवित्र परमप्रसाद आणि दृढीकरण हे संस्कार मिळतील तेव्हा कॅथलिक चर्चमध्ये पुन्हा विवाहविधी करणे योग्य ठरेल का? ती कॅथलिक शिकवण स्वीकारून माझ्यासोबत वाटचाल करण्यास तयार आहे, पण तिला आपल्या आईवडिलांना दुखवायचे नाही. कृपया मार्गदर्शन करा.
उ. तुमचा हेतू योग्य आहे, हे स्पष्ट आहे. तुम्ही जो विचार करत आहात, त्याला योग्य दिशा देण्यासाठी काही सूचना करतो.
सर्वप्रथम, तुमच्या विवाहाला आशीर्वाद मिळावा आणि तुम्ही योग्य ते करावे, अशी तुमची इच्छा आहे, हे स्पष्ट आहे. कॅथलिक विश्वासीयांसाठी त्यांच्या विवाहप्रतिज्ञा कॅथलिक चर्चने स्वीकारणे आवश्यक आहे. पण हे अनेक प्रकारे होऊ शकते. कॅथलिक चर्चमध्ये धर्मगुरू किंवा डीकन यांच्या उपस्थितीत विवाहविधी होणे हा आदर्श मार्ग आहे. मात्र, कॅथलिक चर्चच्या मान्यतेने दुसऱ्या (बिगर-कॅथलिक) चर्चमध्येही विवाहविधी करता येतो. अशा वेळीही तुम्हाला धर्मगुरूंना भेटावे लागेल आणि विवाहाची नेहमीची सर्व तयारी करावी लागेल. त्यानंतर धर्मगुरू बिशपांकडे विनंती करतील की चर्चच्या कायद्यानुसार ठरवलेल्या विवाहपद्धतीचे पालन करण्यापासून तुम्हाला सूट द्यावी. अशी विशेष सूट मिळाल्यावर आपल्या चर्चकडून तुमच्या विवाहाला पूर्ण मान्यता मिळते. म्हणून सर्वप्रथम तुमच्या धर्मपरिक्षेत्रातील धर्मगुरूंशी याबद्दल बोला आणि ही सूट मिळू शकेल का ते पाहा.
असे असले तरी, चर्चने ठरवलेल्या विवाहपद्धतीतून सूट न घेता आधी बिगर-कॅथलिक चर्चमध्ये लग्न करणे आणि नंतर कॅथलिक चर्चमध्ये पुन्हा लग्न करणे योग्य नाही. असे कधी कधी घडते, पण सुरुवातीपासूनच तसे ठरवू नये. दुसऱ्या एखाद्या विधीद्वारे झालेला विवाह कायद्याच्या दृष्टीने आधीच बंधनकारक असतो. अशा विवाहाला चर्चच्या दृष्टीने वैध ठरवण्यासाठी कॅथलिक चर्च नंतर तो स्वीकारते. कॅथलिक चर्चबाहेर विवाह केलेल्यांना असे करण्याचा आग्रहाचा सल्ला दिला जातो; तरीही सुरुवातीपासूनच तसे नियोजन करणे योग्य नाही. त्यामुळे तुमचा विवाह खऱ्या अर्थाने नेमका कधी झाला, याबद्दल संभ्रम निर्माण होतो. दोन विवाहविधी करणे योग्य नाही.
तिच्या आई-वडिलांबद्दलची तुमची काळजी रास्त आहे. त्यांचा मान राखणे आणि त्यांच्याशी आदराने वागणे महत्त्वाचे आहे, जेणेकरून त्यांच्या आशीर्वादाने तुमच्या वैवाहिक जीवनाची सुरुवात होईल. तरीही, तुमच्या श्रद्धेपेक्षा त्यांच्या आग्रहाला अधिक महत्त्व देऊ नका. वर दिलेली पहिली सूचना तुम्हाला अमलात आणता आली, तर सर्व काही सुरळीत व्हायला हवे. पण विवाहासाठी चर्चच्या कायद्यानुसार आवश्यक असलेल्या विधिपद्धतीतून सूट मिळू शकली नाही, तर अडचणी आल्या तरी कॅथलिक चर्चमध्येच विवाह करण्याचा प्रयत्न करणे तुमच्या हिताचे ठरेल. पुन्हा सांगायचे तर, या निर्णयात तुमची कॅथलिक श्रद्धा सर्वांत महत्त्वाची आहे. अगदी सुरुवातीलाच श्रद्धेच्या बाबतीत तडजोड केली, तर पुढे अडचणी निर्माण होतील. लग्न हा संपूर्ण कुटुंबाचा सोहळा असल्यामुळे अशी भूमिका घेणे कठीण आहे, पण तुमची श्रद्धा दुय्यम ठरू देऊ नका.
सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे, या विषयासाठी मनापासून प्रार्थना करा आणि त्याबद्दल एकमेकांशी बोलण्यासाठी भरपूर वेळ द्या. धीर धरा आणि योग्य मार्गाने पुढे जाण्यावर लक्ष केंद्रित करा. असे केल्याबद्दल तुम्हाला नंतर कृतज्ञ वाटेल!
