Nínú gbogbo Àwọn Ìdárayá Ẹ̀mí, Ignatiusi gbé onírúurú ọ̀nà àdúrà kalẹ̀. Bí ó tilẹ̀ mẹ́nu kan ó kéré tán ọ̀nà àdúrà márùn-ún ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, àwọn mẹ́ta tí ó wà nísàlẹ̀ yìí jẹ́ kókó ọ̀nà tí ó fi ń kọ́ni láti fi Ìwé Mímọ́ gbàdúrà.
Àṣàrò: Ní ìbẹ̀rẹ̀ àwọn ìdárayá àkọ́kọ́ fún ọ̀sẹ̀ kìíní, Ignatiusi ṣàlàyé ní ṣókí ohun tí ó pè ní “àṣàrò.” Ignatiusi ṣàlàyé pé o ní láti lo agbára rẹ láti dá àwòrán sílẹ̀ lọ́kàn kí o lè rí “bí ìran náà ṣe rí,” kí o sì ní “ìfẹ́-ọkàn” tí ó bá àṣàrò náà mu. Ènìyàn lè ṣe àyẹ̀wò ẹ̀kọ́ ìgbàgbọ́ àti àwọn èrò nípa ìgbésí ayé ẹ̀mí, kí ó fi àdúrà ronú dé àwọn ìpinnu nípa ìgbàgbọ́, kí ó ronú nípa àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ nínú àwọn Ìhìnrere, kí ó sì mọ̀ọ́mọ̀ ṣe gbogbo èyí pẹ̀lú àfiyèsí. Àṣàrò jẹ́ ìdárayá inú tí o fi ń lo ọgbọ́n rẹ àti agbára rẹ láti dá àwòrán sílẹ̀ lọ́kàn bí o ṣe ń ronú, tí o ń gbé ọkàn lé, tí o sì ń yẹ òtítọ́ kan nínú ìgbàgbọ́ wa wò jinlẹ̀. Nítorí náà, bí o bá ń ṣàṣàrò lórí Ìbí Kristi, wàá gbìyànjú láti fi àwòrán inú rí àwọn kúlẹ̀kúlẹ̀ ibi tí a bí Jésù sí. Bóyá o ń yẹ ìtumọ̀ orúkọ náà “Bẹ́tílẹ́hẹ́mù” gẹ́gẹ́ bí “Ilé Àkàrà” wò, tàbí o ń ronú jinlẹ̀ nípa ìdí tí a fi bí Jésù nínú ibùjẹ ẹran.
Ìwòye inú: Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé Ignatiusi bẹ̀rẹ̀ sí í lo ọ̀rọ̀ náà “ìwòye inú” láti ọ̀sẹ̀ kejì àwọn ìdárayá rẹ̀, kì í ṣe ohun tí Jòhánù Mímọ́ ti Àgbélébùú àti àwọn ẹni ńlá mìíràn tí wọ́n ní ìrírí ìṣọ̀kan jíjinlẹ̀ pẹ̀lú Ọlọ́run ń pè ní “ìwòye inú tí Ọlọ́run fúnni ní tààrà” ni ó ń sọ. Fún Ignatiusi, ìwòye inú jẹ́ ọ̀nà àdúrà inú mìíràn, ó sì jọ àṣàrò. Nínú ìwòye inú, èyí tí ènìyàn ń “ronú” lè dín kù, kí ìrírí rẹ̀ sì pọ̀ sí i bí ó ṣe ń fi ọkàn ìfọkànsìn àti ìfẹ́ láti mọ̀ sí i wo ìran inú Ìhìnrere náà. Láti tẹ̀ síwájú pẹ̀lú àpẹẹrẹ Ìbí Kristi, ènìyàn lè fi inú wo àwọn ọ̀rọ̀ ẹ̀bẹ̀ tí Jósẹ́fù lè ti sọ fún olùtọ́jú ilé èrò láti fún wọn ní yàrá kan, àwọn ọ̀rọ̀ ìtùnú tí Màríà sọ fún ọkọ rẹ̀ pé ohun gbogbo yóò dára, tàbí àwọn ọ̀rọ̀ ìdánilójú tí Jósẹ́fù sọ pé òun yóò wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ rẹ̀ nígbà ìbí Jésù. Ìfẹ́ni, ìmọ̀lára, ìfẹ́-ọkàn àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ a ru sókè nínú ènìyàn, a sì ń fiyè sí oríṣiríṣi ìṣísẹ̀ inú ọkàn gan-an. Bí o ṣe ń fi ìfẹ́ àti àwòrán inú wo àwòrán, àwọn ènìyàn, àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ àti àwọn ibi inú Ìhìnrere, ìwọ náà á di ẹni tí ó ń kópa ní tòótọ́ nínú ìran Ìhìnrere náà.
Lílo Àwọn Agbára Ìmọ̀ Ara: Ọ̀nà àdúrà yìí ṣì jẹ́ àdúrà inú tí ó ń lo àwòrán inú àti èrò, ṣùgbọ́n ó túbọ̀ gbé àfiyèsí sí ìrírí àwọn agbára ìmọ̀ ara tí a rí gbà nínú àṣàrò, ju ìpinnu kan tí a dé nípasẹ̀ ìrònú tí ó tẹ̀ lé ọgbọ́n lọ. Àfiyèsí kéré sí i ni a ń fún “ìpinnu” tí a ronú dé nípa ohun ìjìnlẹ̀ kan nínú ìgbàgbọ́; àfiyèsí púpọ̀ sí i sì ni a ń fún èso tí a ń rí nípa kíkàn “wà” pẹ̀lú Olúwa wa nínú àwọn Ìhìnrere ní ìdákẹ́jẹ́ àti ìfẹ́. Lẹ́ẹ̀kan sí i, nínú àpẹẹrẹ Ìbí Kristi, gbìyànjú láti fi inú rí bí òórùn ibùgbé ẹran náà ṣe rí. Irú ìró wo ni àwọn ẹranko náà ń ké ní ọ̀gànjọ́ òru? Báwo ni koríko gbígbẹ náà ṣe rí nígbà tí a bá fọwọ́ kàn án? Kí sì ni àwọn òbí tuntun náà rò nípa gbogbo èyí?
Ó yẹ fún àkíyèsí pé, fún àwọn tí wọ́n ń ṣe ìfàsẹ́yìn ẹ̀mí ọlọ́gbọ̀n ọjọ́ lábẹ́ ìtọ́sọ́nà, tí wọ́n sì ń tẹ̀ lé ìlànà Àwọn Ìdárayá Ẹ̀mí ní pẹkipẹki, Ignatiusi Mímọ́ sábà máa ń dámọ̀ràn lílo àwọn agbára ìmọ̀ ara ní alẹ́, nígbà tí ó ti rẹ ènìyàn púpọ̀ sí i. Ó dámọ̀ràn pé ní ìrọ̀lẹ́, ní wákàtí mímọ́ kẹrin ọjọ́ náà, kí ènìyàn jókòó, kí ó sì gbọ́, rí, tọ́ wò, gbóòórùn, kí ó sì ní ìmọ̀lára gbogbo èso àṣàrò tí ó ti ṣe ní ọjọ́ náà títí di àkókò yẹn. Nítorí náà, nínú àdúrà yìí, nígbà tí ó bá jẹ́ àdúrà lílo àwọn agbára ìmọ̀ ara ní pàtó, ènìyàn kàn ń lo àwọn agbára ìmọ̀ ara rẹ̀ láti ní ìrírí ìran inú Ìwé Mímọ́ náà àti ohun tí ó ti ní ìrírí rẹ̀ ṣáájú nínú àdúrà nípasẹ̀ àṣàrò àti ìwòye inú.
Àkótán
Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé gbígbìyànjú láti fa ààlà tí kò ṣeé yí padà láàárín àwọn ọ̀nà àdúrà mẹ́tẹ̀ẹ̀ta yìí lè má bá bí wọ́n ṣe rí ní tòótọ́ mu pátápátá, ó wúlò láti lóye wọn. Ní pàtàkì, gbogbo mẹ́tẹ̀ẹ̀ta jẹ́ ọ̀nà láti wọ inú ìdárayá inú nípa lílo agbára láti dá àwòrán sílẹ̀ lọ́kàn, ṣùgbọ́n nínú wọn o lè rí ìtẹ̀síwájú láti inú ìrònú lásán púpọ̀ sí i sí ìrírí tí ó kan ìmọ̀lára ọkàn púpọ̀ sí i.
Ọ̀sẹ̀ Kìíní ti Àwọn Ìdárayá Ẹ̀mí mú àṣàrò wá, ó sì lò ó ju àwọn ọ̀nà yòókù lọ, nítorí ó ṣe pàtàkì láti dé àwọn ìpinnu tí ó ṣe kedere tí ó sì tẹ̀ lé ọgbọ́n nípa ẹ̀ṣẹ̀—èyí sì jẹ́ èso àṣàrò. Síbẹ̀, ohun kan tí ó yàtọ̀ sí èyí ni àṣàrò nípa ọ̀run àpáàdì ní Ọ̀sẹ̀ Kìíní, nínú èyí tí ènìyàn ti ń lo àwọn agbára ìmọ̀ ara láti rí, nímọ̀lára, gbọ́, tọ́ wò, kí ó sì gbóòórùn òtítọ́ tí ó bani lẹ́rù yìí. Ṣùgbọ́n bí àwọn ọ̀sẹ̀ ṣe ń tẹ̀ síwájú, àti bí o ṣe ń wá ìbátan tímọ́tímọ́ jíjinlẹ̀ sí i pẹ̀lú Olúwa wa, àṣàrò tí ó dá lórí ìrònú gbọ́dọ̀ fi àyè sílẹ̀ fún ìpàdé pẹ̀lú Olúwa wa tí ó kan ìmọ̀lára ọkàn púpọ̀ sí i, láti mú ọkàn rẹ ṣetán fún àwọn ìbánisọ̀rọ̀ jíjinlẹ̀ sí i nínú àdúrà, tí ó kọjá àwọn èrò àti ọ̀rọ̀ ọgbọ́n tí ìrònú lè lóye.
Fún àpẹẹrẹ, ní Ọ̀sẹ̀ Kìíní, bí ìwọ (ẹni tí ó ń ṣe ìfàsẹ́yìn ẹ̀mí) ṣe ń yẹ àwọn ẹ̀ṣẹ̀ rẹ wò jinlẹ̀, ó ṣe pàtàkì kí o fi òye mọ agbára ìgbàlà Àgbélébùú. Ó ṣe pàtàkì kí o fi ọgbọ́n lóye gbogbo ohun tí Jésù ṣe, kí o sì mọ̀ọ́mọ̀ so Ìjìyà Rẹ̀ tí ó mú ìgbàlà wá pọ̀ mọ́ àwọn ẹ̀ṣẹ̀ tìrẹ. Ìlànà ìrònú ẹ̀mí yìí ń ràn ọ́ lọ́wọ́ láti gba àánú Ọlọ́run tí a fi fúnni lórí Àgbélébùú, kí o lè jẹ́ kí àánú náà ṣiṣẹ́ tààrà lórí àwọn ẹ̀ṣẹ̀ tí ìwọ fúnra rẹ dá.
Síbẹ̀, bí o ṣe ń wọ Ọ̀sẹ̀ Kẹta ti ìfàsẹ́yìn àdúrà náà, tí o sì ń lo àkókò púpọ̀ sí i láti máa “fi ọkàn wo” àdììtú Àgbélébùú Kristi ní tààràtà, ète náà túbọ̀ di wíwo Àgbélébùú pẹ̀lú ìfẹ́. Níhìn-ín, ohun kan ṣoṣo tí ó yẹ kí o wá ni láti wà níbẹ̀ pẹ̀lú Olúwa wa, láti ní ìrírí gbogbo ohun tí Ó fara dà nínú ìjìyà àti ikú Rẹ̀, àti láti dojú kọ ọ́ pẹ̀lú Rẹ̀. Ète fífi ọkàn wo ìjìyà Kristi kì í ṣe pàtàkì láti fi ìrònú lo oore-ọ̀fẹ́ tí Ó jèrè lórí Àgbélébùú fún àwọn ẹ̀ṣẹ̀ rẹ; kàkà bẹ́ẹ̀, fífi ọkàn wo Ìjìyà Rẹ̀ jẹ́ wíwà níbẹ̀ lásán, níní ìrírí ìjìyà Kristi, títù Ú nínú pẹ̀lú wíwà rẹ níbẹ̀, àti pípín nínú ìjìyà wọ̀nyẹn ní ìjìnlẹ̀ ọkàn rẹ. Nípa bẹ́ẹ̀, ìrònú ọgbọ́n àti àwọn ìpinnu nípa ti ẹ̀mí tí a fi ọgbọ́n dé máa ń fi àyè sílẹ̀ fún ìrírí Ìjìyà Kristi tí ó túbọ̀ jinlẹ̀ nínú ọkàn, tí ó sì kan ìmọ̀lára ọkàn; èyí ń mú kí ìrẹ́pọ̀ rẹ pẹ̀lú Jésù fúnra Rẹ̀ jinlẹ̀ púpọ̀ sí i.
Ìfáárà sí Ìfojúsùn Ọkàn Tí Ọlọ́run Ń Fúnni (Àlàyé ní Ẹ̀gbẹ́ Kan)
Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé Ignatius Mímọ́ kò sọ̀rọ̀ nípa ẹ̀kọ́ àtọwọ́dọ́wọ́ lórí “ìfojúsùn ọkàn tí Ọlọ́run ń fúnni,” ó wúlò láti lóye ọ̀nà àdúrà yìí. Gẹ́gẹ́ bí a ti sọ, “ìfojúsùn ọkàn tí Ọlọ́run ń fúnni” kì í ṣe ohun kan náà pẹ̀lú “ìfojúsùn ọkàn” gẹ́gẹ́ bí Ignatius Mímọ́ ṣe ṣàpèjúwe rẹ̀. Ìfojúsùn ọkàn “tí Ọlọ́run ń fúnni” jẹ́ irú àdúrà tí ó jinlẹ̀ púpọ̀ sí i, tí ó kọjá iṣẹ́ ìrònú èyíkéyìí tí o mọ̀ọ́mọ̀ ṣe fúnra rẹ; ó sì jẹ́ àdúrà tí Ọlọ́run fúnra Rẹ̀ nìkan ń darí, tí Ó sì ń mú dúró. Ìfojúsùn ọkàn tí Ọlọ́run ń fúnni kì í ṣe ìpàdé mọ́ pẹ̀lú Ìhìnrere àti ìgbésí ayé Kristi nípasẹ̀ ìmọ̀lára ọkàn àti àwọn agbára ìmọ̀lára ara; kàkà bẹ́ẹ̀, ó jẹ́ ti ẹ̀mí pátápátá. Nínú ìfojúsùn ọkàn tí Ọlọ́run ń fúnni, Ọlọ́run wọlé, Ó sì gba ìdarí àdúrà náà. Ní tìrẹ, o kàn jẹ́ kí Ó ṣe bẹ́ẹ̀. Nígbà irú àdúrà jíjinlẹ̀ yìí, ìdáhùn kan ṣoṣo tí ó yẹ fún ọ ni láti fi ìdákẹ́jẹ́ fiyè sí wíwà Ọlọ́run nípa ti ẹ̀mí.
Ó lè wúlò láti gbé ẹ̀kọ́ ẹlòmíràn tí ó ní ìrírí jíjinlẹ̀ nípa àdììtú Ọlọ́run, Jòhánù Mímọ́ ti Àgbélébùú, yẹ̀ wò ní ṣókí nípa ìfojúsùn ọkàn tí Ọlọ́run ń fúnni. Ó ṣàlàyé pé, ní ìbẹ̀rẹ̀, irú àdúrà yìí ń “wẹ àwọn agbára ìmọ̀lára ara mọ́.” Ohun tí ó túmọ̀ sí ni pé Ọlọ́run ń ṣe iṣẹ́ ìwẹ̀nùmọ́ jíjinlẹ̀ nínú ọkàn rẹ, nípa dídá ọ sílẹ̀ lọ́wọ́ àwọn ìdè jíjinlẹ̀ jù lọ tí ó ní í ṣe pẹ̀lú “ìmọ̀lára ara.” Síbẹ̀, ìwẹ̀nùmọ́ ọkàn rẹ gbọ́dọ̀ kọ́kọ́ bẹ̀rẹ̀ nípasẹ̀ ìgbésẹ̀ tí ìwọ fúnra rẹ fi àdúrà àti ìmọ̀ọ́mọ̀ gbé, bíi kíkọ ara ẹni àti kíkó ara níjàánu. Ṣùgbọ́n nígbẹ̀yìngbẹ́yín, ìsapá tìrẹ kò tó, nítorí náà, ìwẹ̀nùmọ́ nípasẹ̀ ìfojúsùn ọkàn yóò pọndandan fún ọ láti parí iṣẹ́ náà. Bí àpẹẹrẹ, bí o bá ti sapá gidigidi láti wẹ ọkàn rẹ mọ́ kúrò nínú ìdè ìfẹ́ owó (ẹ̀ṣẹ̀ ojúkòkòrò), ìwọ yóò rí i pé ìdè kan tí ó jinlẹ̀ sí i ṣì wà, tí ó kọjá ohun tí o lè fi ìfẹ́ inú rẹ dá ara rẹ sílẹ̀ kúrò nínú rẹ̀. Bí àpẹẹrẹ, ìmọ̀lára àti ìfẹ́-ọkàn jíjinlẹ̀ tí o ní nípa ìfẹ́ owó lè kọjá ohun tí o lè fi sílẹ̀ fúnra rẹ. Nítorí náà, “ìfojúsùn ọkàn tí ń wẹni mọ́,” tí Ọlọ́run ń fúnni, yóò pọndandan. Nínú irú àdúrà yìí, Ọlọ́run yóò wọlé, yóò sì wẹ àwọn ìfẹ́-ọkàn rẹ mọ́, yóò sì mú gbogbo ìdè àwọn nǹkan ti ara tí ó ṣẹ́ kù kúrò. Ní tìrẹ, o kàn ní láti jẹ́ kí Ó ṣe bẹ́ẹ̀. Bákan náà ni ó rí fún ọ̀kọ̀ọ̀kan àwọn ẹ̀ṣẹ̀ tí í ṣe gbòǹgbò àwọn ẹ̀ṣẹ̀ mìíràn. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé o gbọ́dọ̀ kọ́kọ́ mọ̀ọ́mọ̀ yàn láti borí wọn, nígbẹ̀yìngbẹ́yín, Ọlọ́run nìkan ni Ó lè mú gbogbo ìdè ìkẹyìn sí àwọn ẹ̀ṣẹ̀ wọ̀nyí kúrò, nípasẹ̀ ìwẹ̀nùmọ́ jíjinlẹ̀ nípa ti ẹ̀mí.
Lẹ́yìn “ìfojúsùn ọkàn tí ń wẹni mọ́,” Ọlọ́run yóò wá bẹ̀rẹ̀ sí í fa ènìyàn sínú ìfẹ́ Rẹ̀ tí ó túbọ̀ mọ́, nípasẹ̀ ìfojúsùn ọkàn tí Òun ń fúnni, tí Ó sì ń mú dúró. Èyí ni irú àdúrà tí ó pé jù lọ, ó sì jẹ́ àdúrà tí ó kọjá gbogbo àṣàrò ọgbọ́n tàbí iṣẹ́ ìrònú lọ́pọ̀lọpọ̀. Nínú irú àdúrà yìí, a ń fa ọkàn sínú ìrẹ́pọ̀ pẹ̀lú Ọlọ́run nípasẹ̀ àwọn ẹ̀bùn ìgbàgbọ́, ìrètí àti ìfẹ́ tí Ọlọ́run ń fi sínú ọkàn; àwọn ìwà rere wọ̀nyí sì gba ìdarí, wọ́n ń mú ọ dé ipò ìrẹ́pọ̀ tí àṣàrò lásán kò lè mú ṣẹ. Àwọn ìrònú ọgbọ́n, àwòrán inú àti èrò nípa Ọlọ́run ń fi àyè sílẹ̀ díẹ̀díẹ̀ fún irú ìmọ̀ tí ó túbọ̀ mọ́. Ìmọ̀ “tuntun” yìí nínú agbára ìrònú kì í ṣe ìmọ̀ mọ́ nípa Ọlọ́run; kàkà bẹ́ẹ̀, ó jẹ́ ìmọ̀ tí Ọlọ́run ń fi sínú ọkàn, ìmọ̀ ti Ọlọ́run nínú ohun tí Ó jẹ́ gan-an. Èyí jẹ́ ìgbàgbọ́ mímọ́ gaara, ó sì kọjá àwọn èrò inú. Síwájú sí i, agbára ìrántí ń di mímọ́ díẹ̀díẹ̀ bí a ṣe ń fi ìwà rere ìrètí sínú ọkàn. Bí èyí ṣe ń ṣẹlẹ̀, ìrètí rẹ nínú Ọlọ́run kò sinmi mọ́ lé àwọn ìpinnu tí o fi ọgbọ́n dé nípa oore Ọlọ́run tàbí bí Ó ṣe ṣeé gbẹ́kẹ̀ lé; kàkà bẹ́ẹ̀, ìrètí rẹ àti ìdarí ìgbésí ayé rẹ ti wá sinmi lé Ọlọ́run fúnra Rẹ̀ nínú jíjẹ́ Ẹ̀mí mímọ́ gaara jù lọ. Ní ìkẹyìn, Ọlọ́run fúnra Rẹ̀ bẹ̀rẹ̀ sí í darí agbára ìfẹ́ inú rẹ, kì í sì í ṣe àwọn ìpinnu tí o fi ọgbọ́n dé nípa ìdí tí ó fi yẹ kí o ṣe iṣẹ́ rere yìí tàbí tọ̀hún. Kàkà bẹ́ẹ̀, Ọlọ́run gba ìdarí agbára ìfẹ́ inú rẹ, Ó sì fi ìfẹ́ fún Òun àti fún àwọn ẹlòmíràn sínú rẹ ní tààràtà.
Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé irú àdúrà yìí ṣòro láti lóye, ó ṣàǹfààní láti mọ̀ pé irú àdúrà jíjinlẹ̀ yìí ni góńgó tí ìgbésí ayé ẹ̀mí ń lépa níkẹyìn. Nígbà tí Ọlọ́run bá yàn láti fi ẹ̀bùn yìí sínú ọkàn rẹ, gbogbo ohun tí o lè ṣe ni láti jẹ́ kí ó ṣẹlẹ̀ ní àkókò tí Ọlọ́run bá yàn. Ìmọ̀ràn tó dára jù lọ tí o lè fi sílò nípa àdúrà ìwòye jíjinlẹ̀ tí Ọlọ́run ń fi sínú ọkàn ẹni ni pé, nígbà tí o bá mọ̀ pé Ọlọ́run ń ṣiṣẹ́ nínú ọkàn rẹ ní ọ̀nà jíjinlẹ̀ yìí tí ó kọjá òye rẹ, gbìyànjú láti wà ní ìdákẹ́jẹ́, kí o sì jẹ́ kí Ọlọ́run ṣe iṣẹ́ Rẹ̀ nínú rẹ. Jẹ́ kí Ó gba àkóso, kí Ó sì ṣe ohun tí Òun nìkan lè ṣe nínú rẹ. Bí o bá rí i pé o lè padà sí àṣàrò rẹ, ṣe bẹ́ẹ̀. Ṣùgbọ́n bí o bá rí i pé Ọlọ́run ń fà ọ́ sí ibi tó jinlẹ̀ sí i, kàn fi tinútinú gbà kí Ó ṣe iṣẹ́ jíjinlẹ̀ yìí nínú rẹ, kí o sì jẹ́ kí Ó gba àkóso.
Orí Kẹrin: Ṣíṣàyẹ̀wò Ẹ̀rí-ọkàn Rẹ