
Hình ảnh từ Wikimedia Commons: Ảnh nổi bật & Ảnh chính
Ngày 18 tháng 5: Thánh Gioan I, Giáo hoàng và Tử đạo—Lễ nhớ tùy ý
Khoảng cuối thế kỷ V–526
Được khẩn cầu để chống lại những cám dỗ hướng đến sự hiệp nhất giả tạo và việc chấp nhận lạc giáo
Được tuyên thánh trước khi có Bộ Phong Thánh
Màu phụng vụ: Đỏ
Phiên bản: Đầy đủ – Ngắn gọn
Các kênh podcast:
Apple – Spotify – iHeart – Audible
Trích dẫn:
Ai lại không ao ước được hưởng niềm hạnh phúc của một vị tử đạo trong ngục tối, khi chứng kiến niềm vui nội tâm, sự bình an và tâm tình bác ái mà ngài mang theo lúc nhắm mắt từ giã cõi đời này! Và còn ao ước biết bao khi chiêm ngắm trong tâm trí vinh quang mà linh hồn vị thánh được hưởng, khi được các thiên thần đưa về chốn phúc trường sinh, như ông Ladarô! Trái lại, tên bạo chúa gian ác không thể cảm thấy mình an toàn ngay trên ngai vàng của hắn… Cùng lắm, những thú vui lừa dối của hắn chỉ là một sự đánh đổi thảm hại lấy niềm vui và bình an đích thực của đời sống nhân đức; hắn cũng không thể trốn khỏi sự dày vò của chính lương tâm mình, hay mùi hôi thối của tội lỗi mình. Nỗi kinh hoàng của hắn gia tăng khủng khiếp biết bao khi cái chết đến gần! Và hắn sẽ mãi mãi lên án sự điên rồ quá đỗi của mình như thế nào, trừ phi nhờ lòng sám hối chân thành, hắn đã tránh được những khổ hình muôn đời! ~Hạnh các Thánh của Butler
Suy niệm: Năm 451, Công đồng Calcedonia dạy rằng Chúa Giêsu có cả bản tính nhân loại lẫn bản tính Thiên Chúa, và hai bản tính ấy hiệp nhất trong một Ngôi Vị duy nhất là Chúa Giêsu Kitô. Giáo lý này được xác lập để đáp lại lạc giáo Ariô đang hoành hành trong Đế quốc Đông Rôma. Lạc giáo này dạy rằng Chúa Giêsu được Chúa Cha tạo dựng, và do đó, Người không ngang hàng với Chúa Cha và cũng không phải là Thiên Chúa. Sau khi Công đồng Calcedonia bác bỏ lạc giáo này, hàng giáo sĩ theo phái Ariô và cả hoàng đế Byzantin đã cố gắng tiến gần hơn đến việc chấp nhận giáo lý ấy, nhưng nhiều người trong số họ vẫn chưa hoàn toàn chấp nhận. Thay vào đó, nhiều người từng theo phái Ariô lại rơi vào những lạc giáo mang tính dung hòa khác, không hoàn toàn chấp nhận hai bản tính của Con Thiên Chúa. Năm 482, Hoàng đế Byzantin Zeno ban hành một văn kiện mang tên Henotikon. Văn kiện này cố gắng tìm một lập trường dung hòa giữa giáo huấn chính thức của Hội Thánh về bản tính của Đức Kitô như đã được xác định tại Công đồng Calcedonia và quan điểm của phái Ariô. Người kế vị Hoàng đế Zeno là Basiliscus tiếp tục đi theo sai lầm đức tin này.
Năm 518, Justin I kế vị Hoàng đế Basiliscus làm hoàng đế Đông Rôma. Không lâu sau đó, ông chấp nhận lập trường của Đức Giáo hoàng và Công đồng Calcedonia. Năm 523, Hoàng đế Justin ban hành một sắc lệnh buộc toàn thể Đế quốc Đông Rôma phải chấp nhận Công đồng Calcedonia, đồng thời yêu cầu tất cả những người theo phái Ariô phải trao các nhà thờ của họ cho người Công giáo. Lúc bấy giờ ở phương Tây, Rôma nằm dưới quyền kiểm soát của Theodoric Đại đế, vua dân Ostrogoth. Theodoric là người theo phái Ariô, điều này làm nảy sinh những căng thẳng dai dẳng giữa ông với Đức Giáo hoàng cũng như với tất cả những người Công giáo chính thống. Dù Theodoric nhìn chung tỏ ra khoan dung với các Kitô hữu theo Công đồng Calcedonia (kể cả Đức Giáo hoàng), nhưng khi Hoàng đế Đông Rôma Justin I ban hành sắc lệnh chống lại phái Ariô vào năm 523, Theodoric đã nổi giận. Ông đe dọa rằng nếu sắc lệnh ấy không được thu hồi, ông sẽ đối xử với tất cả những người Công giáo theo Công đồng Calcedonia ở phương Tây giống như cách những người theo phái Ariô đang bị đối xử ở phương Đông, thậm chí còn tuyên bố sẽ gây đổ máu.
Cũng trong năm ấy, một phó tế tại Rôma là Tổng phó tế Gioan được tấn phong lên ngôi giáo hoàng, trở thành Đức Giáo hoàng Gioan. Không lâu sau đó, vua Theodoric đang phẫn nộ đã buộc Đức Giáo hoàng Gioan phải đến Constantinopolis để cố gắng thuyết phục Hoàng đế Justin thu hồi sắc lệnh. Đức Giáo hoàng Gioan miễn cưỡng lên đường, cùng đi có một số giám mục và nghị sĩ Rôma. Khi Đức Giáo hoàng Gioan đến Constantinopolis, Hoàng đế Justin đã nồng nhiệt đón tiếp ngài, và rõ ràng hai vị cùng chung quan điểm. Người ta kể rằng hoàng đế đã đi mười hai dặm ra ngoài cổng thành để đón Đức Giáo hoàng, và khi gặp nhau, hoàng đế đã phủ phục xuống đất để tỏ lòng tôn kính. Trên đường vào thành, Đức Giáo hoàng được cho là đã chữa lành một người mù. Về vấn đề cần giải quyết, có thể Đức Giáo hoàng Gioan đã khuyến khích hoàng đế đối xử ôn hòa với những người theo phái Ariô, nhưng ngài hoàn toàn không thực hiện yêu cầu của vua Theodoric là thuyết phục hoàng đế thu hồi sắc lệnh. Đức Giáo hoàng Gioan kiên vững trong đức tin Công giáo và hoàn toàn chấp nhận các giáo huấn của Công đồng Calcedonia.
Khi hay tin Đức Giáo hoàng Gioan không thi hành lệnh của mình, vua Theodoric vô cùng phẫn nộ. Trước hết, ông bỏ tù rồi sau đó xử tử một trong những người bạn thân thiết nhất của Đức Giáo hoàng Gioan, triết gia Boëtius. Sau đó, khi Đức Giáo hoàng Gioan trở về Ý, vua Theodoric lập tức cho bắt ngài cùng các giám mục và nghị sĩ khác, rồi giam họ tại Ravenna, không cho phép Đức Giáo hoàng Gioan trở về Rôma. Vì Đức Giáo hoàng Gioan vốn đã khá yếu và sức khỏe kém, ngài không sống được bao lâu trong ngục tối. Dù ngài không bị nhà vua trực tiếp xử tử, Hội Thánh vẫn nhìn nhận Thánh Giáo hoàng Gioan I là vị tử đạo vì đức tin.
Nếu Đức Giáo hoàng Gioan đã thỏa hiệp về đức tin của Hội Thánh, nhà vua hẳn đã biết ơn và đối xử tốt với ngài. Nhưng Đức Giáo hoàng có bổn phận loan truyền đức tin chân thật duy nhất, bất kể sự an nguy của bản thân. Đó là điều Đức Giáo hoàng Gioan đã làm, và đó là lý do giờ đây ngài là một vị thánh nơi thiên đình.
Khi tôn kính vị thánh tử đạo này, anh chị em hãy xét xem mình đang bị cám dỗ thỏa hiệp về đức tin như thế nào vì muốn được “yên ổn bằng mọi giá”. Thế giới thế tục thường cám dỗ chúng ta xem nhẹ đức tin, nhất là những xác tín luân lý của mình, để đổi lấy một sự hiệp nhất giả tạo. Ngày nay, có nhiều điều xấu xét theo bản chất khách quan lại được thế giới thế tục cổ xúy như những điều tốt: chẳng hạn như phá thai, sự lẫn lộn về căn tính tính dục, chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa xã hội vô thần. Hãy để Thánh Giáo hoàng Gioan I khơi dậy nơi anh chị em lòng can đảm khi đối diện với những cám dỗ như thế. Hãy dấn thân cho chân lý, để anh chị em trở nên khí cụ tinh tuyền hơn của những chân lý cứu độ, những chân lý sẽ dẫn đưa những người cần đến nhất tới ơn cứu độ đời đời.
Lời nguyện: Lạy Thánh Giáo hoàng Gioan, ngài đã chọn coi trọng chân lý đức tin Công giáo hơn chính mạng sống mình. Ngài đã kiên vững loan báo Tin Mừng cho đến cùng. Xin cầu cho con luôn vững vàng trong đức tin và không bao giờ chiều theo những cám dỗ làm suy giảm đức tin ấy. Xin cho con có được lòng can đảm như ngài, để Thiên Chúa có thể dùng con đến với những người cần nhận biết các chân lý cứu độ của Người. Lạy Thánh Gioan I, xin cầu cho con. Lạy Chúa Giêsu, con tín thác vào Chúa.
Các Thánh và các ngày lễ trong Năm Phụng vụ
Tập Một–Bốn
Đọc thêm:
Các Thánh & các ngày lễ Công giáo
Tất cả các Thánh được kính nhớ hôm nay
Tất cả các Thánh trong Năm Phụng vụ
(Bản ngắn)
Ngày 18 tháng 5: Thánh Gioan I, Giáo hoàng và Tử đạo—Lễ nhớ tùy ý
Khoảng cuối thế kỷ V–526
Được khẩn cầu để chống lại những cám dỗ hướng đến sự hiệp nhất giả tạo và việc chấp nhận lạc giáo
Được tuyên thánh trước khi Bộ Phong Thánh được thành lập
Năm 451, Công đồng Canxêđônia dạy rằng Chúa Giêsu có cả bản tính nhân loại lẫn bản tính Thiên Chúa, và hai bản tính ấy hiệp nhất trong một Ngôi Vị duy nhất là Chúa Giêsu Kitô. Giáo lý này được xác lập để đáp lại lạc giáo Ariô đang hoành hành trong Đế quốc Đông Rôma. Lạc giáo ấy dạy rằng Chúa Giêsu được Chúa Cha tạo dựng, nên không ngang hàng với Chúa Cha và cũng không có thần tính. Sau khi Công đồng Canxêđônia bác bỏ lạc giáo này, hàng giáo sĩ theo phái Ariô và ngay cả hoàng đế Byzantine cũng cố gắng tiến gần hơn đến việc chấp nhận giáo lý của Công đồng, nhưng nhiều người trong số họ đã không đi đến cùng. Thay vào đó, nhiều người từng theo phái Ariô lại rơi vào những lạc giáo mang tính dung hòa khác, không hoàn toàn chấp nhận hai bản tính của Con Thiên Chúa.
Năm 518, Justinô I trở thành Hoàng đế Đông Rôma và chấp nhận lập trường của Đức Giáo hoàng cùng Công đồng Canxêđônia. Năm 523, Hoàng đế Justinô ban hành một sắc lệnh buộc toàn thể Đế quốc Đông Rôma phải chấp nhận Công đồng Canxêđônia, đồng thời yêu cầu tất cả những người theo phái Ariô giao các nhà thờ của họ cho người Công giáo. Ở phương Tây, Hoàng đế Theodoric, một người theo phái Ariô, đã vô cùng phẫn nộ trước sắc lệnh của Hoàng đế Justinô. Ông đe dọa rằng nếu sắc lệnh không được thu hồi, ông sẽ đối xử với tất cả người Công giáo theo Công đồng Canxêđônia ở phương Tây giống như cách những người theo phái Ariô đang bị đối xử ở phương Đông, thậm chí còn tuyên bố sẽ gây đổ máu.
Cũng trong năm ấy, một phó tế tại Rôma là Tổng Phó tế Gioan được tấn phong lên ngôi giáo hoàng, trở thành Đức Giáo hoàng Gioan. Không lâu sau đó, Vua Theodoric buộc Đức Giáo hoàng Gioan phải đến Constantinopolis để tìm cách thuyết phục Hoàng đế Justinô thu hồi sắc lệnh. Đức Giáo hoàng Gioan miễn cưỡng lên đường, cùng với một số giám mục và nghị sĩ Rôma. Khi Đức Giáo hoàng Gioan đến Constantinopolis, Hoàng đế Justinô đã nồng nhiệt đón tiếp ngài. Dù hoàn toàn chấp nhận giáo huấn của Công đồng Canxêđônia, Đức Giáo hoàng Gioan có thể đã khuyến khích hoàng đế đối xử khoan hòa với những người theo phái Ariô.
Khi hay tin Đức Giáo hoàng Gioan không thi hành lệnh của mình, Vua Theodoric đã giam cầm rồi xử tử một trong những người bạn thân nhất của ngài, triết gia Boëtius. Khi Đức Giáo hoàng Gioan trở về Ý, Vua Theodoric lập tức cho bắt và tống giam ngài cùng các giám mục và nghị sĩ khác tại Ravenna, không cho phép ngài trở về Rôma. Vì Đức Giáo hoàng Gioan vốn đã rất yếu và đau bệnh, ngài không sống được bao lâu trong ngục tối. Dù không bị nhà vua xử tử, Thánh Giáo hoàng Gioan I vẫn được Giáo hội tôn nhận là vị tử đạo vì đức tin.
Nếu Đức Giáo hoàng Gioan đã thỏa hiệp về đức tin của Hội Thánh, nhà vua hẳn đã biết ơn và đối xử tốt với ngài. Nhưng Đức Giáo hoàng có bổn phận loan truyền đức tin chân thật duy nhất, bất kể sự an nguy của bản thân. Đó là điều Đức Giáo hoàng Gioan đã làm, và đó là lý do giờ đây ngài là một vị thánh nơi thiên đình.
Lạy Thánh Giáo hoàng Gioan, ngài đã coi trọng chân lý đức tin Công giáo hơn chính mạng sống mình và kiên vững loan báo Tin Mừng. Xin cầu cho con không bao giờ lung lay hay làm suy giảm đức tin của mình. Xin cho con có được lòng can đảm của ngài, để Thiên Chúa có thể dùng con đến với những người cần nhận biết các chân lý cứu độ của Người. Lạy Thánh Gioan I, xin cầu cho con. Lạy Chúa Giêsu, con tín thác vào Chúa.

