Katika milki ya umma, kupitia Wikimedia Commons
_-_WGA01299.jpg){kind=link}
Oktoba 28: Mtakatifu Simoni na Mtakatifu Yuda, Mitume—Sikukuu
Karne ya Kwanza
Mtakatifu Msimamizi wa walainishaji wa ngozi, wakataji wa miti, na watengenezaji wa ngozi (Simoni); mambo yasiyo na matumaini na wafanyakazi wa hospitali (Yuda)
Kutangazwa watakatifu kabla ya kuanzishwa kwa Kongregasio
Rangi ya Liturujia: Nyekundu
Toleo: Kamili – Fupi
Vituo vya podikasti:
Apple – Spotify – iHeart – Audible
Nukuu:
Siku zile alikwenda mlimani kusali, akakesha usiku kucha akimwomba Mungu. Kulipopambazuka, aliwaita wanafunzi wake, akachagua kumi na wawili miongoni mwao, ambao pia aliwaita mitume: Simoni, aliyemwita Petro, na Andrea ndugu yake, Yakobo, Yohane, Filipo, Bartolomayo, Mathayo, Tomaso, Yakobo mwana wa Alfayo, Simoni aliyeitwa Mwenye Ari, Yuda mwana wa Yakobo, na Yuda Iskarioti, aliyekuwa msaliti. ~Luka 6:12–16
Tafakari: Leo Kanisa linawaheshimu Watakatifu Simoni na Yuda, wawili kati ya Mitume Kumi na Wawili waliochaguliwa na Bwana wetu. Walikuwa wawili kati ya maaskofu wa kwanza ambao kwa njia yao Bwana wetu alilianzisha Kanisa Lake, na ambao kila askofu, padre na shemasi ni mzao wao wa kiroho.
Ni machache sana yanayojulikana kuhusu Mitume hawa wawili, isipokuwa yale yanayotajwa kwa ufupi kuwahusu katika Agano Jipya, na hata hayo yanachanganya kidogo. Wote wawili wameorodheshwa miongoni mwa wale Kumi na Wawili ambao Yesu anawaita Mitume: Mathayo 10:2–4; Marko 3:16–19; Luka 6:13–16; Matendo ya Mitume 1:13.
Simoni tunayemkumbuka leo si Simoni Petro, Mkuu wa Mitume, bali ni “Simoni Mkananayo” (Mathayo na Marko) na “Simoni Mwenye Ari” (Luka na Matendo ya Mitume). Majina hayo mawili yana maana ileile. “Mkananayo” halirejelei Nchi ya Kanaani, bali ni tafsiri ya neno la Kiaramu linalomaanisha “mwenye ari.”
Inavutia kuona kwamba Yesu alichagua watu wa aina mbalimbali kuwa Mitume Wake. Huenda tofauti iliyo wazi zaidi ni ile kati ya Simoni Mwenye Ari na Mathayo mtoza ushuru. Akiwa mwenye ari, yaelekea Simoni alishikilia sana utambulisho wake wa Kiyahudi na alipinga vikali ukandamizaji wa Waroma na utozaji wao wa kodi. Yaelekea angemchukia Mathayo mara moja, kwa kuwa hapo awali Mathayo aliwatumikia Waroma kwa kuwakusanyia kodi kutoka kwa Wayahudi. Ukweli kwamba Yesu hakuchagua Mitume wenye mitazamo inayofanana unaonyesha kwamba Yeye anawajumuisha watu wote. Yesu hakuwa na aina fulani ya watu aliowapendelea. Hakufungwa na mahusiano ya kitamaduni, itikadi, wala matabaka ya kijamii. Hakuwa mzalendo kwa maana ya kutaka kujitenga au kujitenga na wengine kabisa. Aliwajali watu wote, wa kila asili na kila aina ya uzoefu wa maisha, na Mitume Wake wanaonyesha ukweli huo. Huenda Yesu alimchagua Simoni kwa sababu alitaka kuwafikia wale walioshikamana kwa dhati na urithi wao wa Kiyahudi, mapokeo yao na imani zao, na Simoni aliweza kuwafikia watu hao.
Yuda anatajwa kama “Yuda mwana wa Yakobo” (Luka na Matendo ya Mitume) na “Tadeo” (Mathayo na Marko). Taarifa nyingine pekee ya hakika kuhusu Yuda inatoka katika Injili ya Yohane, wakati wa Karamu ya Mwisho, ambapo Yuda anatajwa kama “Yuda, si yule Iskarioti…” (Yohane 14:22). Wakati wa Karamu ya Mwisho, Yesu aliwafundisha Mitume Wake kwa huruma kwamba angewaacha hivi karibuni, lakini walipaswa kuwa na ujasiri na kumngojea Mtetezi Wake, Roho Mtakatifu. Yuda, akionyesha kutofahamu kidogo, alimwuliza Yesu, “Bwana, [basi] imekuwaje hata utajifunua kwetu wala si kwa ulimwengu?” Kwa maneno mengine, Yuda alikuwa akimwuliza Yesu kwa nini asidhihirishe tu umungu Wake kwa kila mtu, kwa namna iliyo wazi na yenye kusadikisha, ili wote wamwamini. Jibu la Yesu lina fumbo, lakini kimsingi anaonyesha kwamba kumwamini ni lazima kutokane na zawadi ya imani inayotolewa kwa uvuvio wa Mungu, na kwamba utii kwa imani hiyo na kwa mapenzi ya Mungu utaleta muungano na Mungu.
Pia kuna kifungu katika Injili mbili kinachowataja Simoni na Yuda kuwa ndugu za Yesu: “Je, huyu si mwana wa seremala? Je, mama yake haitwi Maria, na ndugu zake si Yakobo, Yosefu, Simoni na Yuda?” (Mathayo 13:55; Marko 6:3). Hata hivyo, wanazuoni wengi leo wanaamini kwamba hawa wawili si wale Mitume, bali ni binamu za Yesu. Wakati huo ilikuwa desturi kumwita binamu ndugu. Inawezekana kwamba Yuda anayetajwa kuwa ndugu wa Yesu ndiye mwandishi wa Waraka wa Yuda katika Agano Jipya, badala ya Mtume. Hata hivyo, jambo hilo linajadiliwa, na hata Papa Benedikto XVI, katika Mkutano Mkuu wa mwaka 2006, alitaja mapokeo yanayosema kwamba Waraka wa Yuda kwa kweli uliandikwa na Mtume. Ikiwa ndivyo, basi huenda Yuda hawa wawili ni mtu yuleyule.
Kuhusu vifo vyao, hakuna kinachojulikana isipokuwa kutokana na maandiko ya apokrifa yasiyotegemeka, kama vile Mateso ya Simoni na Yuda, na vyanzo vingine vya karne ya nne na vya baadaye. Mojawapo ya mapokeo yaliyoenea zaidi ni kwamba Simoni na Yuda walisafiri kwenda Uajemi kuhubiri Injili na wote wawili wakauawa huko mwaka 65. Kwa mujibu wa mapokeo, inaaminika kwamba Simoni alikatwa vipande viwili kwa msumeno, na Yuda alipigwa kwa rungu. Mara nyingi huonyeshwa katika sanaa takatifu wakiwa wameshika vyombo vilivyotumika kuwaua. Mapokeo mengine yanasema kwamba walihudumu Armenia, Beirut, Lebanoni, Britania ya Kirumi, Misri, na/au Samaria na kufa kwa kupigwa mishale, kusulubiwa, au hata kufa kwa amani.
Waraka ambao kwa mapokeo umehusishwa na Mtakatifu Yuda Mtume ni barua fupi lakini yenye hisia kali, ambamo anawaonya Wakristo wote dhidi ya upotovu wa maadili na uzushi uliokuwa ukijaribu kupenya katika Kanisa la mwanzo. Wengine wanapendekeza kwamba kwa sababu hiyo anaitwa Mtakatifu Msimamizi wa Mambo Yanayoonekana Kutokuwa na Tumaini, kutokana na ombi lake la dhati. Mapokeo mengine yanasema kwamba kwa kuwa Yuda alikuwa na jina sawa na Yuda Iskarioti, msaliti, maombezi ya Mtakatifu Yuda yaliombwa mara chache. Hata hivyo, baada ya kuomba maombezi ya kila Mtume na mtakatifu mwingine, watu katika Kanisa la mwanzo walimgeukia Mtakatifu Yuda kama tumaini lao la mwisho. Kuna mapokeo mengi ya kale yanayoshikilia kwamba Mtakatifu Yuda amewapatia watu miujiza mingi katika karne zote.
Tunapowaheshimu Mitume hawa, tunachojua kwa hakika ni kwamba walikuwa na mchango muhimu katika Kanisa la mwanzo. Wakiwa miongoni mwa maaskofu wa kwanza, walibeba wajibu mtakatifu wa kulipatia Kanisa lililokuwa linaanza kukua Sakramenti na mafundisho ya Yesu. Siku moja Mbinguni, tutaona wazi matunda ya huduma yao ya kichungaji. Leo, tunafurahia yale tusiyoyajua kikamilifu, tukitumaini kwamba maisha yao yalimpa Mungu utukufu mkuu na kuzipatia roho nyingi wokovu.
Sala: Watakatifu Simoni na Yuda, nyote wawili mlijaliwa kujifunza kutoka kwa Yesu Mwenyewe. Baada ya Kupaa Kwake Mbinguni, mlikuwa miongoni mwa wa kwanza kumpokea Roho Mtakatifu na kupewa daraja la uaskofu. Kisha Mungu aliwatumia kwenda kutimiza amri Yake ya kueneza Injili hadi miisho ya dunia. Tafadhali niombeeni, ili nielewe kwa ukamilifu zaidi utume wangu ndani ya Mwili wa Kristo na nitimize wajibu wangu kwa bidii na upendo. Watakatifu Simoni na Yuda, niombeeni. Yesu, nakutumainia.
Tafakari imetolewa katika:
Watakatifu na Sikukuu za Mwaka wa Liturujia
Juzuu ya Kwanza–Nne
Masomo zaidi:
Watakatifu na Sikukuu za Kanisa Katoliki
Maisha ya Watakatifu yaliyoandikwa na Butler: Simoni
Maisha ya Mtakatifu yaliyoandikwa na Butler: Yuda
Watakatifu Wote wa Mwaka wa Liturujia
(Toleo Fupi)
Oktoba 28: Mtakatifu Simoni na Mtakatifu Yuda, Mitume—Sikukuu
Karne ya Kwanza
Mtakatifu Msimamizi wa wasindikaji wa ngozi zilizokwisha kuchunwa, wakataji wa miti, na wachunaji wa ngozi (Simoni); mambo yanayoonekana kutokuwa na tumaini na wafanyakazi wa hospitali (Yuda)
Kutangazwa mtakatifu kabla ya kuanzishwa kwa Kongregasio ya kushughulikia watakatifu
Leo, Kanisa linawaheshimu Watakatifu Simoni na Yuda, wawili kati ya Mitume Kumi na Wawili wa Bwana wetu. Walikuwa wawili wa maaskofu wa kwanza ambao kwa njia yao Yesu alilianzisha Kanisa Lake na ambao maaskofu, mapadre na mashemasi wote wanatokana nao. Ni machache sana yanayojulikana kuhusu Mitume hawa wawili, mbali na kutajwa kwao miongoni mwa Mitume Kumi na Wawili katika Mathayo 10:2–4; Marko 3:16–19; Luka 6:13–16; na Matendo ya Mitume 1:13.
Simoni tunayemkumbuka leo ni “Mkananayo” (Mathayo na Marko) na “Mzelote” (Luka na Matendo ya Mitume). Majina hayo mawili yana maana moja. “Mkananayo” ni tafsiri ya neno la Kiaramu linalomaanisha “mwenye ari.”
Mitume wa Yesu wanaonyesha jinsi alivyowajali watu wa kila malezi na uzoefu. Simoni Mzelote angekuwa ameshikamana sana na utambulisho wake wa Kiyahudi na akipinga kwa uthabiti ukandamizaji na utozaji kodi wa Warumi. Mathayo alikuwa amewatumikia Warumi kwa kukusanya kodi kutoka kwa Wayahudi. Yesu hakufungwa na mahusiano ya kitamaduni, utaifa, itikadi, au matabaka ya kijamii.
Yuda anatajwa kama “Yuda mwana wa Yakobo” (Luka na Matendo ya Mitume) na “Tadeo” (Mathayo na Marko). Mahali pengine pekee ambapo Yuda anatajwa ni katika Injili ya Yohane, wakati wa Karamu ya Mwisho, ambamo anaitwa “Yuda, si yule Iskarioti…” (Yohane 14:22). Yesu anapowaambia Mitume Wake kwamba karibuni atawaacha, Yuda anamwuliza Yesu, “Bwana, [basi] imekuwaje kwamba utajifunua kwetu sisi wala si kwa ulimwengu?” Yuda anamwuliza Yesu kwa nini hajidhihirishi waziwazi na kwa namna yenye kusadikisha kwa watu wote kuwa Yeye ni Mungu, ili wamwamini.
Katika Injili mbili kuna kifungu kinachowataja Simoni na Yuda kuwa ndugu za Yesu: “Je, huyu si mwana wa seremala? Je, mama yake haitwi Maria, na ndugu zake si Yakobo, Yosefu, Simoni, na Yuda?” (Mathayo 13:55; Marko 6:3). Wanazuoni wengi wanaamini kwamba hawa wawili si wale Mitume bali ni binamu za Yesu, kwa kuwa wakati huo ilikuwa desturi kumwita binamu ndugu.
Maandiko ya apokrifa yasiyotegemeka, kama vile Mateso ya Simoni na Yuda na vyanzo vingine vya karne ya nne na vya baadaye, ndiyo yanayotupatia yale tunayojua kuhusu vifo vya Simoni na Yuda. Mapokeo mojawapo ni kwamba hao wawili walisafiri kwenda Uajemi kuhubiri Injili na wakauawa huko mwaka 65 baada ya Kristo. Kwa mujibu wa mapokeo, inaaminika kwamba Simoni alikatwa vipande viwili kwa msumeno, na Yuda alipigwa kwa rungu. Mara nyingi huonyeshwa katika sanaa takatifu wakiwa wameshika vyombo vilivyotumika kuwaua. Mapokeo mengine yanasema kwamba walihudumu Armenia, Lebanoni, Britania ya Kirumi, Misri, na/au Samaria na kufa kwa kupigwa mishale, kusulubiwa, au hata kufa kwa amani.
Waraka ambao kwa mapokeo unahusishwa na Mtakatifu Yuda Mtume ni barua fupi yenye hisia kali, inayowaonya Wakristo dhidi ya upotovu wa maadili na uzushi. Wengine wanapendekeza kwamba anaitwa Mtakatifu Msimamizi wa Mambo Yanayoonekana Kutokuwa na Tumaini kwa sababu ya ombi lake la dhati. Mapokeo mengine yanasema kwamba kwa kuwa Yuda alikuwa na jina sawa na Yuda Iskarioti, msaliti, maombezi yake yaliombwa mara chache. Hata hivyo, baada ya kumsihi kila Mtume na mtakatifu mwingine, watu katika Kanisa la mwanzo walimgeukia Mtakatifu Yuda kama tumaini lao la mwisho. Katika karne zote, miujiza mingi imehusishwa na Mtakatifu Yuda.
Watakatifu Simoni na Yuda, mlijaliwa kujifunza kutoka kwa Yesu mwenyewe. Baada ya kupaa Kwake mbinguni, mlikuwa miongoni mwa wa kwanza kupokea Roho Mtakatifu na kuwekwa wakfu kuwa maaskofu. Mungu aliwatumia kwenda kutimiza amri Yake ya kueneza Injili hadi miisho ya dunia. Tafadhali niombeeni nielewe kwa ukamilifu zaidi utume wangu ndani ya Mwili wa Kristo na kutimiza wajibu wangu kwa bidii na upendo. Watakatifu Simoni na Yuda, niombeeni. Yesu, nakutumainia.