मराठी

प्रभूचे स्वर्गारोहण


स्वर्गारोहण हे चित्र जॉन सिंगलटन कॉप्ली यांचे आहे.

प्रभूचे स्वर्गारोहण—महासण

पास्का काळातील सहाव्या आठवड्याचा गुरुवार किंवा पास्का काळातील सातवा रविवार

उपासनेचा रंग: पांढरा
आवृत्ती: संपूर्ण – संक्षिप्त

पॉडकास्ट वाहिन्या:
ॲपल – स्पॉटिफाय – आयहर्ट – ऑडिबल

उतारा:
ते एकत्र जमले असता त्यांनी त्याला विचारले, “प्रभो, तू याच वेळी इस्राएलचे राज्य पुन्हा प्रस्थापित करणार आहेस काय?” तो त्यांना म्हणाला, “पित्याने स्वतःच्या अधिकाराने ठरवलेल्या वेळा व काळ जाणून घेणे तुमच्या हाती नाही. पण पवित्र आत्मा तुमच्यावर येईल तेव्हा तुम्हाला सामर्थ्य मिळेल, आणि यरुशलेमेत, संपूर्ण यहूदिया व शोमरोन येथे आणि पृथ्वीच्या टोकापर्यंत तुम्ही माझे साक्षीदार व्हाल.” तो असे बोलल्यावर, ते पाहत असतानाच तो वर उचलला गेला आणि एका ढगामुळे तो त्यांच्या नजरेआड झाला. तो जात असताना ते आकाशाकडे एकटक पाहत होते. तेवढ्यात पांढरी वस्त्रे घातलेले दोन पुरुष अचानक त्यांच्या शेजारी उभे राहिले. ते म्हणाले, “गालीलकरांनो, तुम्ही आकाशाकडे पाहत का उभे आहात? तुमच्यामधून स्वर्गात घेतला गेलेला हाच येशू, तुम्ही त्याला जसा स्वर्गात जाताना पाहिलात, तसाच परत येईल.” मग ते जैतून नावाच्या डोंगरावरून यरुशलेमेला परतले. तो डोंगर यरुशलेमेजवळ, शब्बाथ दिवशी करता येईल इतक्या प्रवासाच्या अंतरावर आहे. ~प्रेषितांची कृत्ये 6:1–12

चिंतन: प्रभूच्या स्वर्गारोहणाच्या महासणाला आपण पुनरुत्थानानंतरच्या चाळिसाव्या दिवसाचे स्मरण करतो. त्या दिवशी येशूने शरीर व आत्म्यासह स्वर्गारोहण केले आणि तो आपल्या पित्याच्या उजवीकडे विराजमान झाला. परंपरेनुसार, स्वर्गारोहणाचे स्थळ यरुशलेमच्या जुन्या शहरापासून पूर्वेला एका मैलापेक्षा कमी अंतरावर आहे, असे मानले जाते. त्या ठिकाणी स्वर्गारोहणाचे प्रार्थनामंदिर आहे. स्वर्गारोहणापूर्वी उमटलेला ख्रिस्ताच्या पावलांचा चमत्कारिक ठसा तेथे आहे, असे सांगितले जाते. स्वर्गारोहणाच्या घटनेचे वर्णन शुभवर्तमानांत आणि प्रेषितांच्या कृत्यांत आढळते (मार्क 16:19–20; लूक 24:50–53; प्रेषितांची कृत्ये 1:6–12). इतरही अनेक उताऱ्यांत त्याचा सूचक उल्लेख आहे (योहान 6:62; इफिसकरांस 4:7–10; 1 तिमथ्य 3:16; 1 पेत्र 3:21–22).

केवळ येशू आणि त्याची धन्य माता यांनीच शरीर व आत्म्यासह स्वर्गाच्या वैभवात प्रवेश केला आहे. येशूचे स्वर्गारोहण म्हणजे तो स्वतःच्या अधिकाराने आणि सामर्थ्याने स्वर्गात गेला. धन्य कुमारी मरियेचे स्वर्गग्रहण म्हणजे तिला शरीर व आत्म्यासह स्वर्गात घेतले गेले, ते देवाच्या सामर्थ्याने, तिच्या स्वतःच्या सामर्थ्याने नव्हे.

स्वर्गारोहणाने येशूचे पृथ्वीवरील कार्य पूर्ण झाले. देवदूताने मरियेला संदेश दिला, त्याच क्षणी येशूने देहधारणेद्वारे आपला दैवी स्वभाव मानवी स्वभावाशी एकरूप केला. संत थोमस अक्विनास शिकवतात की त्या क्षणापासून देवाचा पुत्र येशू याच्याकडे तीन प्रकारचे ज्ञान होते. पहिले, तो देव असल्यामुळे त्याला परमधन्य ज्ञान होते, म्हणजेच स्वतःच्या, पित्याच्या आणि पवित्र आत्म्याच्या मूळ स्वरूपाचे प्रत्यक्ष ज्ञान होते. दुसरे, त्याला दत्त ज्ञान पूर्णत्वाने लाभले होते. म्हणजे, स्वर्गातील देवदूतांना दिलेली सर्व सत्ये त्यालाही देण्यात आली होती, विशेषतः त्याचे दैवी कार्य पूर्ण करण्यासाठी आवश्यक असलेली सत्ये. तिसरे, तो शिकून मिळवलेले ज्ञान, म्हणजेच अनुभवजन्य ज्ञान, संपादन करू लागला. हे ज्ञान त्याने आपल्या मानवी स्वभावानुसार इंद्रिये आणि मानवी विवेकबुद्धी यांच्या साहाय्याने मिळवले.

येशू आपल्या जीवनात सोपवलेले कार्य पार पाडत असताना, त्याने शिकून मिळवलेले ज्ञान वाढत गेले आणि त्याच्या मानवी जीवनात ते पूर्णत्वाला पोहोचले. त्या ज्ञानाची अपूर्णता पापाच्या अर्थाने कधीच नव्हती; मानवी अनुभव आणि मानवी प्रेम यांतून त्या ज्ञानाची वाढ होत होती, एवढाच त्याचा अर्थ. त्याने सर्व गोष्टी अनुभवल्या, आपल्या परिपूर्ण परमधन्य ज्ञानाला आणि दत्त ज्ञानाला मानवी अनुभवांना दिशा देऊ दिली आणि ते अनुभव व त्यांतून मिळालेले ज्ञान पूर्णत्वाला नेले. त्याने स्वेच्छेने क्रूस स्वीकारला, तेव्हा दैवी प्रेमाची परिपूर्णता मानवी रूपात प्रकट झाली. त्याच्या पुनरुत्थानाने मानवी आणि दैवी प्रेमाचे हे परिपूर्ण ऐक्य मानवी अस्तित्वाच्या नव्या, रूपांतरित आणि पुनरुत्थित अवस्थेत पोहोचले. पण एवढेच नव्हे. आज आपण स्मरण करतो की येशूने आपला पूर्णत्वाला पोहोचलेला मानवी स्वभाव देवाच्या परमधन्य दर्शनात नेला आणि अशा रीतीने मानवजातीलाही त्याच्या पाठोपाठ जाणे शक्य केले. निष्पाप असल्यामुळे धन्य कुमारी मरियेला सर्वप्रथम हे लाभले.

जिवंतांचा आणि मृतांचा न्याय करण्यासाठी येशू परत येईल, तेव्हा मानवजातीच्या तारणाचा अंतिम टप्पा येईल. त्या वेळी प्रत्येक मनुष्याचे शरीर पुन्हा उठेल, अंतिम शुद्धीकरण आणि रूपांतरातून जाईल व पुनरुत्थानाच्या नव्या अवस्थेत सहभागी होईल. त्या अवस्थेत श्रद्धावंतांना शरीर व आत्म्यासह परमपवित्र त्रैक्यासमोर उभे राहता येईल आणि देवाच्या परमधन्य दर्शनाची परिपूर्णता सदासर्वकाळ अनुभवता येईल. येशूने आपल्या मानवी रूपात जे आधीच साध्य केले आहे, तेच काळाच्या शेवटी आपल्याला लाभेल, अशी आपण आशा बाळगतो.

प्रेषितांच्या काळापासूनच प्रभूच्या स्वर्गारोहणाचा सण दरवर्षी साजरा केला जात असे. संत योहान क्रिसोस्टम, न्यिस्साचे संत ग्रेगरी आणि संत ऑगस्टीन हे तिघेही याची साक्ष देतात. 325 साली नायसियाच्या परिषदेने पुनरुत्थानाचा उत्सव कधी साजरा करायचा हे ठरवले. वसंत ऋतूतील विषुवदिनी किंवा त्यानंतर येणाऱ्या पहिल्या पौर्णिमेनंतरच्या पहिल्या रविवारी ईस्टर साजरा करावा, असा निर्णय परिषदेने घेतला. त्यानुसार स्वर्गारोहणाचा सणही ईस्टरनंतर चाळीस दिवसांनी, म्हणजे गुरुवारी, साजरा करण्याचे ठरले. आज अधिकाधिक भाविकांना या उत्सवात सहभागी होता यावे म्हणून अनेक धर्मप्रांत गुरुवारचा हा उत्सव त्यानंतरच्या रविवारी साजरा करतात.

ख्रिस्ताच्या जीवनाचा प्रत्येक पैलू रहस्यांनी वेढलेला आहे. विश्वासू जन जेव्हा त्याच्यासमोर उभे राहून त्याचे परम आनंददायी दर्शन घेतील, तेव्हाच ही रहस्ये त्यांना पूर्णपणे समजतील. आज मात्र आपण आपल्या श्रद्धेतील या सुंदर आणि गहन रहस्याचे विशेष चिंतन करतो. स्वर्गारोहण साजरे करताना येशूच्या मानवी आणि दैवी स्वभावांच्या परिपूर्ण ऐक्याचे प्रार्थनापूर्वक चिंतन करा. देवाचा पुत्र देवही आहे आणि मनुष्यही आहे. देव आणि मनुष्य या दोन्ही नात्यांनी तो आपल्या पित्याचे आणि पवित्र आत्म्याचे दर्शन घेतो. त्या गौरवशाली दर्शनात आपणही सहभागी होऊ लागावे, असे तो आपल्यापैकी प्रत्येकाला आमंत्रण देतो. या सत्यावर आणखी चिंतन करा. आपण त्याच्यामध्ये आणि त्याच्याबरोबर पूर्णपणे मरण पावल्यानंतर आणि त्याच्यामध्ये व त्याच्याबरोबर नवजीवनासाठी उठल्यानंतरच आपल्याला त्याला स्पष्टपणे जाणता येईल आणि पुनरुत्थान व स्वर्गारोहणानंतरच्या त्याच्या गौरवशाली जीवनात सहभागी होता येईल. तो क्षण येईपर्यंत, आपल्या आकलनापलीकडे जे आहे त्याचे चिंतन करणे महत्त्वाचे आहे. आपल्याला काय कळत नाही याची जाणीव ठेवली पाहिजे, विश्वास ठेवणेही कठीण वाटते त्यावर विश्वास ठेवला पाहिजे आणि आपल्या समजुतीपलीकडे जे आहे त्याची आशा धरली पाहिजे. देव हे एक रहस्य आहे; स्वर्गारोहण हेही एक रहस्य आहे. या रहस्यांचा गाभा मात्र प्रार्थनेतूनच गाठला पाहिजे. ख्रिस्ताच्या पृथ्वीवरील जीवनाची आणि त्याच्या कार्याची ही पवित्र सांगता आपण आज स्मरतो, तेव्हा असे चिंतन करा.

प्रार्थना: हे स्वर्गारूढ प्रभू, मृतांतून उठल्यानंतर चाळीस दिवसांनी तू स्वर्गात आरोहण केलेस आणि पित्याच्या उजवीकडे आपल्या सिंहासनावर विराजमान झालास. तेथून तू न्याय करतोस आणि दयेचा वर्षाव करतोस. तुझ्या दैवी आणि मानवी जीवनाच्या या महान रहस्याचा आम्ही सन्मान करीत असताना, माझ्यावर आणि संपूर्ण जगावर दया कर, अशी मी तुला विनवणी करतो. आम्हाला सर्व पापांपासून मुक्त कर आणि तुझ्या दयेची द्वारे खुली कर, जेणेकरून एके दिवशी सर्वांना शरीर आणि आत्म्यासह तुझ्या परम आनंददायी दर्शनाच्या गौरवात सहभागी होता येईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

हे चिंतन या ग्रंथातून घेतले आहे:

उपासना वर्षातील संत आणि सण
खंड १ ते ४


अधिक वाचन:

प्रभूच्या स्वर्गारोहणानिमित्त प्रार्थनापूर्वक चिंतन

प्रभूच्या स्वर्गारोहणावरील चिंतन

कॅथलिक संत & सण

कॅथलिक विश्वकोश—स्वर्गारोहण

कॅथलिक विश्वकोश—स्वर्गारोहणाचा सण

व्हॅटिकन वार्ता

ईडब्ल्यूटीएन

हॅलो

कॅथलिक धर्म सोप्या भाषेत

विकिपीडिया

उपासना वर्षातील सर्व संत


(संक्षिप्त आवृत्ती)

प्रभूचे स्वर्गारोहण—महासण

पास्का काळातील सहाव्या आठवड्याचा गुरुवार किंवा पास्का काळातील सातवा रविवार

प्रभूच्या स्वर्गारोहणाच्या महासणाला आपण पुनरुत्थानानंतरच्या चाळिसाव्या दिवसाचे स्मरण करतो. त्या दिवशी येशूने शरीर आणि आत्म्यासह स्वर्गात आरोहण केले आणि आपल्या पित्याच्या उजवीकडे स्थान घेतले. यरुशलेमच्या जुन्या शहरापासून पूर्वेला एका मैलापेक्षा कमी अंतरावर स्वर्गारोहण घडले, असे मानले जाते. या घटनेचे वर्णन शुभवर्तमानांत आणि प्रेषितांच्या कृत्यांत आढळते (मार्क 16:19–20; लूक 24:50–53; प्रेषितांची कृत्ये 1:6–12). योहान 6:62; इफिसकरांस 4:7–10; 1 तिमथ्य 3:16; आणि 1 पेत्र 3:21–22 यांतही या घटनेचा सूचक उल्लेख आहे.

स्वर्गारोहणाने येशूच्या पृथ्वीवरील कार्याची सांगता झाली. देवदूताने मरियेला संदेश दिला, त्या क्षणी देहधारणेद्वारे येशूने प्रथम आपला दैवी स्वभाव मानवी स्वभावाशी एकरूप केला. संत थॉमस अक्विनास शिकवतात की त्या क्षणापासून देवाचा पुत्र येशू याला तीन प्रकारचे ज्ञान होते. पहिले, तो स्वतः देव असल्यामुळे त्याला परम आनंददायी दर्शनाचे ज्ञान होते. म्हणजेच त्याला स्वतःचे, पित्याचे आणि पवित्र आत्म्याचे मूलतत्त्व प्रत्यक्षपणे ज्ञात होते. दुसरे, त्याला थेट प्रदान केलेले ज्ञान परिपूर्ण होते. म्हणजे स्वर्गातील देवदूतांना दिलेली सर्व सत्ये त्यालाही प्रदान करण्यात आली होती, विशेषतः त्याचे दैवी कार्य पूर्ण करण्यासाठी आवश्यक असलेली सत्ये. तिसरे, त्याला शिकून मिळणारे, म्हणजेच अनुभवातून येणारे ज्ञान प्राप्त होऊ लागले. आपल्या मानवी स्वभावानुसार तो इंद्रियांच्या आणि मानवी बुद्धीच्या साहाय्याने हे ज्ञान मिळवत गेला.

येशू आपले कार्य पूर्ण करत असताना, त्याने शिकून मिळवलेले ज्ञान वाढत गेले आणि मानवी स्वरूपात परिपूर्ण झाले. या ज्ञानाची अपूर्णता कधीही पापामुळे नव्हती; ती केवळ इतक्याच अर्थाने होती की मानवी अनुभवातून आणि मानवी प्रेमातून ते अजून वाढत होते. त्याने सर्व गोष्टी अनुभवल्या. परम आनंददायी दर्शनातून मिळणाऱ्या आणि थेट प्रदान केलेल्या आपल्या परिपूर्ण ज्ञानाच्या प्रकाशात त्याने मानवी अनुभव घेतले आणि ते अनुभव व त्यांतून मिळालेले ज्ञान परिपूर्णतेस नेले. त्याने स्वेच्छेने क्रूस स्वीकारला आणि त्यातून दैवी प्रेमाची परिपूर्णता मानवी स्वरूपात प्रकट झाली. त्याच्या पुनरुत्थानाने मानवी आणि दैवी प्रेमाचे ते परिपूर्ण ऐक्य मानवी अस्तित्वाच्या नव्या, रूपांतरित आणि पुनरुत्थित अवस्थेत प्रवेशले. आज आपण स्मरण करतो की येशूने आपला परिपूर्ण मानवी स्वभाव परम आनंददायी दर्शनात नेला आणि अशा रीतीने संपूर्ण मानवजातीलाही त्याच्या मागोमाग जाणे शक्य केले. 

जिवंतांचा आणि मृतांचा न्याय करण्यासाठी येशू पुन्हा येईल, तेव्हा मानवजातीच्या तारणाचा अंतिम टप्पा पूर्ण होईल. त्या वेळी प्रत्येक मनुष्याचे शरीर पुन्हा उठेल, त्याचे अंतिम शुद्धीकरण व रूपांतर होईल आणि ते पुनरुत्थानाच्या नव्या अवस्थेत सहभागी होईल. त्या अवस्थेत विश्वासूजन देहासह व आत्म्यासह परमपवित्र त्रैक्यासमोर उभे राहतील आणि परमानंददायी ईश्वरदर्शनाचा पूर्ण अनुभव सर्वकाळ घेतील. येशूने आपल्या मानवी स्वरूपात जे आधीच साध्य केले आहे, तेच काळाच्या शेवटी आपल्यालाही लाभेल, अशी आपण आशा बाळगतो.

प्रेषितांच्या काळापासूनच स्वर्गारोहणाचा सण दरवर्षी साजरा केला जात असे. इ.स. 325 मध्ये नायसियाच्या धर्मपरिषदेने पुनरुत्थानाचा उत्सव साजरा करण्याचा दिवस ठरवला. वसंत संपाताच्या दिवशी किंवा त्यानंतर येणाऱ्या पहिल्या पौर्णिमेनंतरच्या पहिल्या रविवारी ईस्टर साजरा करावा, असे तिने ठरवले. या निर्णयामुळे ईस्टरनंतर चाळीस दिवसांनी येणारा स्वर्गारोहणाचा सण गुरुवारी निश्चित झाला. आज अधिकाधिक भाविकांना या उत्सवात सहभागी होता यावे म्हणून अनेक धर्मप्रांतांत तो त्यानंतरच्या रविवारी साजरा केला जातो.

हे स्वर्गारोहण केलेल्या माझ्या प्रभू, मृतांतून उठल्यावर चाळीस दिवसांनी तू स्वर्गात गेलास आणि पित्याच्या उजवीकडे आपल्या सिंहासनावर विराजमान झालास. तेथून तू न्याय करतोस आणि दयाही करतोस. हे महान रहस्य भक्तिभावाने साजरे करताना मी तुला कळकळीने विनवतो: माझ्यावर आणि संपूर्ण जगावर दया कर. आम्हाला सर्व पापांपासून मुक्त कर आणि तुझ्या दयेचे दरवाजे सताड उघड, जेणेकरून एके दिवशी सर्व लोक देहासह व आत्म्यासह तुझ्या परमानंददायी दर्शनाच्या गौरवात सहभागी होतील. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

पूर्ण आवृत्तीकडे परत जा