
ई-पुस्तक आणि मऊ मुखपृष्ठाच्या छापील पुस्तकाच्या स्वरूपातही उपलब्ध!
राखेचा बुधवार / उपवासकाळ
एक आशादायी म्हण आहे: “चांगल्या सुरुवातीपेक्षा चांगल्या शेवटाला देव अधिक महत्त्व देतो.” उपवासकाळ म्हणजे आपल्या जीवनाचा शेवट चांगला व्हावा याकडे लक्ष देण्याचा काळ—इथेच आणि आत्ताच प्रभूला भेटण्यास तयार राहण्याचा काळ.
१ फेब्रुवारी
पवित्र शास्त्र सांगते की पश्चात्ताप करून त्याच्याकडे वळण्यासाठी, त्याच्यावर अधिक प्रेम करण्यासाठी आणि त्याला भेटण्यास तयार होण्यासाठी देव आपले आयुष्य वाढवतो. देव तुम्हाला देत असलेला हा “वाढीव काळ” तुम्ही कसा जगत आहात? (2 पेत्र 3:9 पाहा.)
२ फेब्रुवारी
सेवानिवृत्तीनंतर आणि वय वाढत गेल्यावर आपल्याकडे अधिक वेळ असतो आणि कामात स्वतःला “हरवून” जाण्याची शक्यता कमी असते. मग काय करावे? एक कल्पना अशी: क्षणभर थांबा. प्रार्थना करा. नव्याने काय करता येईल याचा विचार करा. उदाहरणार्थ, इतरांची अधिक सेवा करा, अधिक प्रार्थना करा, “गुलाबांचा सुगंध घ्यायला वेळ काढा,” घाई कमी करा आणि देवाच्या सृष्टीचा मनापासून आनंद घ्या.
३ फेब्रुवारी
विचार केला तर, आपला “शेवट नेमका कधी होईल” हे माहीत नसलेला वृद्धापकाळ हा कदाचित आपल्या आयुष्यातला पहिलाच टप्पा आहे. माध्यमिक शाळेत कधी जाल, महाविद्यालयीन शिक्षण कधी पूर्ण कराल, नवी नोकरी कधी सुरू कराल, लग्न कधी कराल आणि सेवानिवृत्त कधी व्हाल हे तुम्हाला माहीत असते; पण मृत्यू नेमका कधी येईल हे तुम्हाला माहीत नसते. म्हणूनच संत फॉस्टिनाची ही प्रार्थना मला फार आवडते: “हे माझ्या येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.”
४ फेब्रुवारी
परवा मी एका मिस्साबलीच्या सहअर्पणात सहभागी झालो. तरुण धर्मगुरूंनी अतिशय सुंदर रीतीने मिस्साबली अर्पण केला. त्यांचा उत्साह आणि चांगुलपणा पाहून मी देवाचे आभार मानले. जीवन पुढे चालत राहते. पुढच्या पिढीचा चांगुलपणा पाहून आनंद मानण्याच्या कितीतरी संधी आपल्याला मिळतात.
५ फेब्रुवारी
एकटेपणा जाणवणे आणि एकटे असणे यात फरक आहे. एकांताचा आनंद घ्यायला शिकणे फार महत्त्वाचे आहे. माझ्या लहानपणी आमच्या शेजारी राहणारे वयस्कर शेतकरी म्हणायचे, “वय वाढतं तशी मला माझी स्वतःची सोबत आवडू लागते.” किती सुंदर आहे ना हे वाक्य? येशू म्हणाला, “आणि तरीही मी कधीच एकटा नसतो. पिता सदैव माझ्याबरोबर असतो.” आपल्यापैकी प्रत्येक जण हेच म्हणू शकतो!
६ फेब्रुवारी
वय वाढत जाते तशी आपली धावपळ कमी होते आणि आपली प्रार्थनाही अधिक शांत, ग्रहणशील होऊ शकते. अशा वेळी मला “येशूची प्रार्थना” फार आवडते. शांत बसा आणि आपल्या हृदयाच्या ठोक्यांकडे लक्ष द्या (श्वास सोडल्यानंतर ठोके जाणवणे सोपे जाते). मग प्रार्थना हृदयाच्या ठोक्यांशी अशी जुळवा की प्रत्येक ठोक्यातून तुमची प्रार्थना उमटेल. “अब्बा, हे पित्या” हे शब्द वापरायला मला आवडते; पण दोन ठोक्यांच्या लयीत म्हणता येणारी कोणतीही प्रार्थना चालेल—उदाहरणार्थ, “येशू, दया कर” किंवा “पवित्र आत्म्या.” हे करून पाहा. यातून येशू ख्रिस्ताची शांती लाभते. पवित्र साक्रामेंटाच्या आराधनेसाठी प्रार्थनागृहात बसलेले असतानाही अशी प्रार्थना करणे छान आहे.
७ फेब्रुवारी
पित्याच्या घरी परत जाताना येशूने आपल्यासोबत यावे, अशी विनंती करणारी एक सुंदर प्रार्थना आहे: “हे माझ्या तारणाऱ्या, तुझ्या या प्रवाशाचा स्वीकार कर. मी तयार आहे; कशालाही धरून राहिलेलो नाही. तुझ्याबरोबर हे जग सोडून पित्याकडे जावे, अशी माझी इच्छा आहे.” मृत्यूच्या वेळी आपण हे जग सोडतो. आपल्या निर्वासनाची भूमी सोडून आपण आपल्या खऱ्या घरी परततो.
८ फेब्रुवारी
आपला आत्मा आध्यात्मिक आहे. तो देवाच्या जीवनात सहभागी होतो. मिस्साबलीत आपण येशूला प्रार्थना करतो, “आमच्या मानवतेत सहभागी होण्यासाठी तू स्वतःला नम्र केलेस.” त्याच्या देवत्वात आपल्यालाही सहभागी होता यावे, अशी आपण प्रार्थना करतो. आपला आत्मा अमर आहे. तो कधीच मरणार नाही. म्हणून शाश्वत जीवनाकडे लक्ष देणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. सदासर्वकाळ टिकणारे तेच एकमेव जीवन आहे.
९ फेब्रुवारी
एक प्रश्न असा आहे: “हो, तुम्ही सेवानिवृत्त झाला आहात; पण आता कोणती ‘नवी गोष्ट’ करण्यासाठी देव तुम्हाला बोलावत आहे?”
१० फेब्रुवारी
वय वाढत असताना इतरांचे गुण फुलायला मदत करा. वाढते वय सुंदर रीतीने स्वीकारण्याचा हा एक मार्ग आहे. त्यामुळे तुमचे ख्रिस्ताशी असलेले ऐक्य अधिक दृढ होते.
११ फेब्रुवारी
आपली श्रद्धा आणि आपल्या प्रभूवर असलेले आपले प्रेम यांविषयी कुटुंबीयांशी बोलायला घाबरू नका. ते त्यांच्यासाठी मोठा आशीर्वाद ठरेल.
१२ फेब्रुवारी
मृत्यू हेच सर्वोच्च आणि अंतिम सत्य आहे, ही खोटी गोष्ट आपण खरी मानावी, अशी सैतानाची इच्छा आहे. पण आपली श्रद्धा आपल्याला स्पष्टपणे याच्या उलट सांगते: “शरीराचे पुनरुत्थान आणि शाश्वत जीवन यांवर माझा विश्वास आहे. आमेन.”
१३ फेब्रुवारी
बालपण, तारुण्य, प्रौढावस्था आणि वृद्धापकाळ असे मानवी जीवनाचे चार टप्पे सामान्यतः सांगितले जातात. प्रत्येक टप्प्याचे स्वतःचे आनंद, आव्हाने आणि पार पाडायची कामे असतात. एका अर्थाने, वृद्धापकाळातले काम सर्वांत मोठे आहे—आपल्या मृत्यूसाठी आणि आपल्या प्रभूच्या भेटीसाठी तयार होणे.
14 फेब्रुवारी
आपल्या आयुष्याच्या शेवटच्या टप्प्यात—वृद्धापकाळात—लाभणारी एक अनमोल देणगी म्हणजे व्यापक दृष्टिकोन. आयुष्यात आपण बरेच काही अनुभवले आहे. काही जखमांचे व्रण घेऊनच आपण सारे वृद्धापकाळापर्यंत पोहोचतो; पण हे व्रणही क्षमा, करुणा आणि नवजीवनाकडे नेणारे मार्ग ठरू शकतात. देवाच्या योजनेत काहीही वाया जात नाही.
१५ फेब्रुवारी
वृद्धापकाळातही नवी मैत्री जोडता येते. आयुष्याच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांवर असलेल्या व्यक्तींशी अशी मैत्री जुळली तर किती छान! पण आपल्या रक्षक देवदूताशी आणि आपल्या आवडत्या संतांशी असलेली मैत्री वाढवण्याचाही आपण प्रयत्न केला पाहिजे. आणि अर्थातच, आपला प्रभू येशू ख्रिस्त याच्याशी असलेली मैत्री आपण अधिक दृढ केली पाहिजे. या अत्यंत महत्त्वाच्या कामासाठी वृद्धापकाळात आपल्याला वेळ मिळतो.
16 फेब्रुवारी
आपण आयुष्यभर शिकत राहावे, अशी आशा आहे. यात नवी कौशल्ये आत्मसात करणे, नवे छंद आजमावणे आणि जुन्या-नव्या आवडी जोपासणे यांचा नक्कीच समावेश आहे. पण सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे चिंतनासाठी खास वेळ राखून ठेवणे. (या वयात मला रोजनिशी लिहिण्यातही आनंद मिळतो!) आयुष्यभर मिळालेल्या धड्यांवर विचार करण्याची ही वेळ आहे. आयुष्याच्या अखेरच्या दिवसापर्यंत आपण असेच शिकत, ‘घडत’ राहू, अशी आशा आहे.
17 फेब्रुवारी
वय वाढत जाते आणि कदाचित लोकांचे लक्षही पूर्वीइतके आपल्यावर नसते. अशा वेळी आपल्या आयुष्यातील चढ-उतारांवर चिंतन करण्याची संधी आपल्याला मिळते. हे करताना संत जॉन पॉल द्वितीय यांचे हे सुंदर उद्गार लक्षात ठेवणे अत्यावश्यक आहे: “आपल्या दुर्बलता आणि अपयश यांची बेरीज म्हणजे आपण नव्हे. आपल्या पित्याचे आपल्यावरचे प्रेम आणि त्याचा पुत्र येशू याची प्रतिमा बनण्याची आपली खरी क्षमता यांची बेरीज म्हणजे आपण.”
18 फेब्रुवारी
“वेळ उडून जातो.” आपण असे म्हणतो आणि रोज त्याचा अनुभवही घेतो. पण असा विचार करून पाहा: वेळ आपल्याला स्वर्गाकडे घेऊन जात आहे! इब्री लोकांस 13:14 (आरएसव्हीसीई) मध्ये म्हटले आहे: “कारण येथे आपले कायमचे नगर नाही; पण जे नगर येणार आहे, त्याचा आपण शोध घेत आहोत.” फादर स्टिनिसेन हे उत्तम लेखक असे विचारतात: “संपूर्ण संगीतकृतीपेक्षा आपण तिच्या नांदीलाच पसंती देऊ का?” (स्टिनिसेन 2018, 174). कदाचित वेळ इतक्या वेगाने पुढे जातो, कारण आपला काळ अनंतकाळात विलीन होईल त्या क्षणापर्यंत आपल्याला नेण्याची त्याला घाई आहे.
19 फेब्रुवारी
वृद्धापकाळात आपल्यापैकी बहुतेकांसाठी क्षमा हा एक महत्त्वाचा विषय असतो. देवाने आपल्याला केलेली क्षमा आपण मनापासून स्वीकारतो, तेव्हा इतरांना क्षमा करणे कितीतरी सोपे जाते. पण आध्यात्मिक लेखक सांगतात त्याप्रमाणे, कधीकधी आपण क्षमा करण्याची आपलीच अनिच्छा देवाच्या ठायी आहे असे मानतो. पण क्षमा करणे देवाला कठीण नाही. तो आपल्याला सांगतो की तो सहजपणे आणि वारंवार, पुन्हा पुन्हा क्षमा करतो. स्तोत्र 117 मध्ये म्हटल्याप्रमाणे, “आपल्यावरची त्याची दया प्रबळ आहे; प्रभूची विश्वासूता सदैव टिकते.”
20 फेब्रुवारी
तुम्ही आणि मी देवाकडे वाटचाल करावी म्हणूनच आपल्याला निर्माण केले गेले आहे. देवापासून आपल्याला दूर नेणाऱ्या गोष्टींमध्येच आपण मन गुंतवले, तर आपले खरे ध्येय हुकते! म्हणूनच आपल्या स्मरणात असलेल्या अनेक गोष्टी, विशेषतः जुन्या दुखावणाऱ्या घटना, जखमा आणि चुका, विसरून जाणेच बहुधा हिताचे ठरते.
21 फेब्रुवारी
क्रूसाचे संत योहान आपल्याला ‘पवित्र विस्मरण’ जोपासायला प्रोत्साहन देतात. नुकत्याच घडलेल्या गोष्टीही आपल्याला कशा आठवत नाहीत, यावर आपण सगळेच विनोद करतो. पण कदाचित त्यातही काही चांगले असेल. ‘पवित्र विस्मरण’ ही चांगली गोष्ट आहे, असे कोणाला वाटले असते?!
22 फेब्रुवारी
आध्यात्मिक लेखक भूतकाळाच्या ‘आकार बदलण्याच्या गुणधर्मा’विषयी बोलतात. केवढा बोजड शब्दप्रयोग! त्याचा अर्थ इतकाच की आपला भूतकाळ आपल्यासाठी जड ओझे ठरेल की उपयोगी ठेवा, हे आपण ठरवू शकतो. आपला भूतकाळ काँक्रीटसारखा कठीण नाही. तो मळलेल्या कणकेसारखा आहे; आपण ती पुन्हा मळून तिला नवा आकार, नवे रूप देऊ शकतो. फादर स्टिनिसेन असे म्हणतात: “एखाद्या घटनेचे सार तिच्या आध्यात्मिक आशयात, तिच्या अर्थात असते. आणि तो अर्थ नेहमीच बदलू शकतो आणि अधिक विकसित होऊ शकतो” (स्टिनिसेन 2018, 117). आपल्या भूतकाळातील घटनांना आपल्या दृष्टीने काय अर्थ आहे, हे आपल्यापैकी प्रत्येक जण ठरवू शकतो. आपल्या बाबतीत जे काही घडते, त्या प्रत्येक गोष्टीत देव गुप्तपणे उपस्थित असतो.
23 फेब्रुवारी
आपण आपल्या प्रभूला समोरासमोर पाहू, त्या परमसुखद दर्शनाचे अनेक ‘संकेत’ पवित्र शास्त्रात ठिकठिकाणी आढळतात. उदाहरणार्थ, 1 योहान 3:2 मध्ये म्हटले आहे की प्रभू प्रकट होईल तेव्हा “आपण त्याच्यासारखे होऊ, कारण तो जसा आहे तसाच आपण त्याला पाहू.”
24 फेब्रुवारी
आपल्या स्वर्गातील घरी परतण्याचे वर्णन संत सिप्रियन काही सुंदर प्रतिमांतून करतात. त्यांपैकी एक अशी: “या जगातील सैनिकांना शत्रूचा पराभव करून विजयी होऊन आपल्या मायदेशी परतण्याचा अभिमान वाटतो. मग सैतानावर विजय मिळवून विजयी होऊन स्वर्गात परतण्याचा गौरव कितीतरी मोठा आहे!”
25 फेब्रुवारी
प्रभूकडे, आपल्या खऱ्या घरी जाण्याविषयी संत सिप्रियन म्हणतात: “या जगाचा आनंदाने निरोप घेणे, क्लेश आणि वेदना यांतून गौरवाने बाहेर पडणे, एका क्षणी मानवांचे जग पाहणारे डोळे मिटणे आणि दुसऱ्याच क्षणी देव आणि ख्रिस्त यांना पाहण्यासाठी ते उघडणे—केवढा हा सन्मान, केवढे हे सुख! तुम्हाला अचानक पृथ्वीवरून नेले जाते आणि तुम्ही स्वतःला स्वर्गाच्या राज्यात पाहता.”
26 फेब्रुवारी
आपली श्रद्धा आपल्याला सांगते की ज्या अंतिम ध्येयासाठी आपल्याला निर्माण केले आहे, ते आपल्या अंतःकरणातील सर्वांत खोल आकांक्षा पूर्ण करील. स्वर्ग हे आपले खरे, कायमचे घर आहे. आणि तिथे आपण एकटे नसू. प्रकटीकरणाच्या ग्रंथात म्हटले आहे की तिथे “प्रत्येक राष्ट्रातून, वंशातून, लोकसमुदायातून आणि भाषिक गटातून आलेला… एक प्रचंड जनसमुदाय…” असेल (प्रकटीकरण 7:9).
27 फेब्रुवारी
आपल्या आयुष्यातील या टप्प्याचे मी वाचलेले एक अतिशय सुंदर वर्णन संत जॉन पॉल दुसरे यांनी 1999 साली लिहिलेल्या वृद्धांना पत्र या पत्रात आहे: “अशा रीतीने श्रद्धा मृत्यूच्या गूढावर प्रकाश टाकते आणि वृद्धावस्थेला मनःशांती देते. मग वृद्धावस्थेकडे एखाद्या संकटाची केवळ निष्क्रियपणे वाट पाहण्याचा काळ म्हणून पाहिले जात नाही किंवा ती तशी जगली जात नाही; उलट, पूर्ण परिपक्वतेच्या ध्येयाकडे नेणारा आश्वासनांनी भरलेला प्रवास म्हणून ती जगली जाते” (#16).
28 फेब्रुवारी
कधी कधी पूर्वी केलेल्या पापांमुळे किंवा चुकांमुळे आपण देवासमोर उभे राहण्यासही पात्र नाही, असे आपल्याला वाटू शकते. किंवा आपली श्रद्धा डळमळीत झाल्यामुळे आपण देवापासून दूर आहोत, असे वाटू शकते. अशा वेळी येशूची ही प्रार्थना मनापासून करावी: “हे प्रभू येशू ख्रिस्ता, जिवंत देवाच्या पुत्रा, माझ्यासारख्या पाप्यावर दया कर.” देवाच्या दयेसाठी आपण मनापासून केलेली प्रार्थना तो ऐकतो आणि तिला उत्तर देतो.
29 फेब्रुवारी (अधिवर्षात)
आपल्या देशात 60 वर्षे किंवा त्याहून अधिक वयाचे सुमारे 7 कोटी 30 लाख लोक आहेत. प्यू रिसर्च सेंटरच्या अलीकडील सर्वेक्षणानुसार, हे वृद्ध अमेरिकन दिवसातून सुमारे 7 तास एकटे असतात. एकटे राहणारे वृद्ध दिवसातून 10 तास एकटे असतात. या आकडेवारीवर बरेच काही बोलता येईल. ती आपल्याला एकमेकांची विचारपूस करण्याचे आवाहन करते—साधा फोनसुद्धा आशीर्वाद ठरू शकतो. स्वतःहून इतरांच्या मदतीला पुढे आल्याने आपलेही मन प्रसन्न होते. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे, तुम्हाला एकटे वाटत असेल, तर त्या एकटेपणातूनच देवाला प्रार्थना करा. असे म्हणा: “हे प्रभू, आज मला फार एकटे वाटत आहे, पण तू माझ्यासोबत आहेस, हे मला माहीत आहे. आणि हे एकाकी ख्रिस्ता, मला तुझ्यासोबत राहायचे आहे.”
अधिक वाचनासाठी: ओळख आणि ध्येयकार्य
अॅमेझॉनवर ई-पुस्तक किंवा मऊ बांधणीच्या छापील पुस्तकाच्या स्वरूपात उपलब्ध!
