आध्यात्मिक मार्गदर्शक म्हणून सेवा करताना मी अनेकदा दोन महत्त्वाचे प्रश्न विचारतो: “तुम्ही कोण आहात?” आणि “तुमचे जीवनकार्य काय आहे (तुम्ही कशासाठी जगता)?” स्वतःची ओळख आणि जीवनकार्य यांविषयी प्रगल्भ विवेकाने विचार करता येणे, हे भावनिक परिपक्वतेचे महत्त्वाचे लक्षण आहे. व्यक्ती आयुष्याच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांतून (शैशव, बालपण इत्यादी) पुढे जात असताना तिची ओळख आणि जीवनकार्य यांत अनेक बदल होतात. उदाहरणार्थ, विद्यार्थी किंवा कामगार म्हणून असलेली भूमिका, निवडलेला व्यवसाय आणि अविवाहित जीवन, वैवाहिक जीवन, धर्मसेवकाचे जीवन किंवा धर्मसंघीय जीवन यांसारखा जीवनमार्ग. रोमन कॅथलिक परंपरेत (आणि इतर ख्रिस्ती श्रद्धापरंपरांतही) अशी श्रद्धा आहे की व्यक्तीच्या ठायी तिच्या ओळखीचा एक अमिट ठसा उमटवला जातो, जो तिला ख्रिस्ताची शिष्य म्हणून ओळख देतो.
शुभवर्तमान आपल्याला शिकवते की येशूने आपल्या सार्वजनिक सेवाकार्याला सुरुवात केली, तेव्हा त्याने शिष्यांना आपल्या मागे येण्याचे आवाहन करून ख्रिस्तसभेची उभारणी सुरू केली. त्या बारा शिष्यांपैकी प्रत्येकाला आपले कुटुंब मागे सोडून त्याच्या मागे येण्याचे आवाहन त्याने स्वतः केले. पुढे शुभवर्तमान सांगते की इतर अनेक स्त्री-पुरुषांनाही वेगवेगळ्या मार्गांनी त्याच्या मागे येण्यासाठी, त्याला साथ देण्यासाठी किंवा त्याच्या कार्याला हातभार लावण्यासाठी बोलावण्यात आले.
ख्रिस्ताचा शिष्य ही माझी ओळख असेल, तर मला सेवेसाठी नेहमीच पाचारण आहे. सेवा माझ्या डीएनएमध्येच आहे (“तुम्ही अदृश्य देवाची प्रतिमा आहात,” कलस्सैकरांस 1:15). उदाहरणार्थ, निवृत्तीचे वय गाठले तरी सेवेसाठीचे माझे पाचारण कायम आहे; मात्र माझी क्षमता आणि वयोमानामुळे येणाऱ्या मर्यादा यांवर मी त्या पाचारणाला कितपत प्रतिसाद देऊ शकतो हे अवलंबून आहे. माझे आरोग्य आणि मानसिक क्षमता अजूनही मला आध्यात्मिक मार्गदर्शक म्हणून सेवा करू देतात, याबद्दल मी फार कृतज्ञ आहे. मात्र आरोग्यात काही बदल झाला, तर सेवा करण्याची माझी क्षमता कमी होऊ शकते, याची मला जाणीव आहे. माझ्या अखेरच्या श्वासापर्यंत मला सेवेसाठी पाचारण आहे. माझी वहिनी 95 वर्षांची आहे. ती अंथरुणाला खिळलेली आहे आणि तिची स्मरणशक्तीही काहीशी कमी झाली आहे. तरीही तिची एक मूलभूत ओळख आहे आणि तिला जीवनकार्यही आहे. तिला पवित्र परमप्रसाद देण्यासाठी भेटायला जातो, तेव्हा मी तिला अनेकदा तिच्या ओळखीची आणि जीवनकार्याची आठवण करून देतो. उदाहरणार्थ, ती आपल्या मुलांसाठी आणि नातवंडांसाठी आपल्या प्रार्थना व दुःख देवाला अर्पण करू शकते. आपण ख्रिस्ताची शिष्या आणि देवाची लाडकी लेक आहोत, आणि आपले जीवनकार्य हेच आपल्या जगण्याचे प्रयोजन आहे, याची तिला अगदी पुसटशी का होईना जाणीव होते, तेव्हा ती अनेकदा हसते आणि तिचे मन शांत झाल्यासारखे वाटते.
जेव्हा जेव्हा आपण युखरिस्त साजरा करतो, तेव्हा तेव्हा ख्रिस्ताचे शिष्य म्हणून आपल्या मूलभूत ओळखीला पोषण मिळते. हे “प्रवासासाठीचे अन्न” आहे. वयाची 90 वर्षे ओलांडलेले एक निवृत्त धर्मगुरू अजूनही सेवा करतात. ते ऐकणाऱ्याला नेहमी आठवण करून देतात: “तुम्हाला भेटणाऱ्या प्रत्येकासाठी तुम्ही येशू ख्रिस्त आहात.” प्रत्येक शिष्याला एक जीवनकार्य आहे. आपले जीवनकार्य अधिक स्पष्टपणे ओळखण्यासाठी आपण आपल्या दैनंदिन वेळापत्रकात प्रार्थनेला प्राधान्य दिले पाहिजे. माझ्याकडून आध्यात्मिक मार्गदर्शन घेणाऱ्या सर्वांना मी “प्रार्थनेचे शिष्य” या शीर्षकाचे एक पत्रक देतो. त्याच्या प्रस्तावनेत सुरुवातीलाच सांगितले आहे की कॅथलिक म्हणून अधिक जाणीवपूर्वक जगण्यासाठी आपण आपल्या जीवनाची घडी अशी बसवली पाहिजे की त्यातून नियमित प्रार्थनेची शिस्त अंगी बाणेल. आज माझ्यावर सोपवलेले कार्य अधिक चांगल्या प्रकारे समजून घेण्यासाठी आणि स्वीकारण्यासाठी मी दिवसाची सुरुवात सकाळच्या प्रार्थनांनी, स्तुतीच्या प्रार्थनांनी, संरक्षण व मुक्तीसाठीच्या प्रार्थनांनी आणि पवित्र आत्म्याच्या मार्गदर्शनासाठी केलेल्या प्रार्थनांनी करतो. माझ्या आवडत्या प्रार्थनांपैकी एक म्हणजे “पवित्रतेचे रहस्य”: “हे पवित्र आत्म्या, माझ्या आत्म्याच्या आत्म्या, मी तुझी आराधना करतो. मला प्रकाश दे, मार्ग दाखव, बळ दे आणि सांत्वन कर. मी काय करायला हवे ते मला सांग आणि ते करण्याची आज्ञा मला दे. माझ्या जीवनात जे काही घडू देशील ते सर्व मी नम्रपणे स्वीकारेन, असे मी तुला वचन देतो. तुझी इच्छा काय आहे, एवढेच मला दाखव.”
उत्पत्तीच्या पुस्तकात आपण वाचतो, “आपण आपल्या प्रतिमेनुसार आणि आपल्या सदृशतेत मानव घडवू या” (उत्पत्ती 1:26). देवाची प्रतिमा आपल्या ठायी रुजवली गेली आहे; तीच आपली मूलभूत ओळख आहे. पवित्र आत्म्याच्या प्रेरणेने आणि सामर्थ्याने आपण येशू ख्रिस्ताला परिधान करण्याचा प्रयत्न करतो, तसतसे देवाशी असलेले आपले साधर्म्य साकार होत जाते. “जे माझी वचने ऐकतात आणि ती आचरणात आणतात, ते माझे शिष्य आहेत” (मत्तय 7:24). “श्रद्धेनुसार आचरण करणारे कॅथलिक” असे म्हटले जाते, तेव्हा बहुतेकदा त्याचा अर्थ असा होतो की ते रविवारचा युखरिस्त साजरा करतात आणि युखरिस्त आपल्या जीवनात जगण्यासाठी त्यांना पाठवले जाते. ते देवाचे वचन ऐकतात आणि ते आपल्या रोजच्या जीवनाशी जोडतात. “जिथे नाती तुटत आहेत, अशा जगात नाते टिकवून ठेवण्याची कला म्हणजे आध्यात्मिकता.” सेवेची आमंत्रणे मी स्वीकारतो आणि प्रार्थनेत देवाशी तसेच वाटेत भेटणाऱ्या इतरांशी नाते जपतो, तेव्हा माझे दिवस अधिक चांगले जातात असे मला अनेकदा वाटते. ख्रिस्ताचे शिष्य म्हणून आपण जागरूक राहण्याची सवय लावून घेतली पाहिजे. पवित्र शास्त्रातील बुरुजावरच्या पहारेकऱ्यासारखे आपण जागे राहिले पाहिजे, म्हणजे जवळ येणारा कोणताही शत्रू आणि आपल्याला चुकीच्या वाटेवर नेणारा कोणताही आवाज आपल्याला ओळखता येईल.
शुभवर्तमान आपल्याला धीर देते, कारण येशू शिष्यांच्या सेवेसाठी पराक्लेत देतो—एक सल्लागार, त्यांची बाजू मांडणारा वकील. “मी तुम्हाला अनाथ सोडणार नाही. मी तुम्हाला दुसरा कैवारी पाठवीन. तो सदैव तुमच्याबरोबर राहील आणि मी तुम्हाला सांगितलेल्या सर्व गोष्टींची आठवण करून देईल.” (पाहा योहान 14:18–26). वय वाढत चालले तसे पुष्कळदा मला काही गोष्टी आठवत नाहीत किंवा त्या आठवायला वेळ लागतो. म्हणून मी प्रभूला वारंवार विनवतो: “हे पवित्र आत्म्या, ये. मला वारंवार आठवण करून दे.” (मी कोण आहे याचा विसर पडणे, हेच अनेकदा पापाचे मूळ असते.) दिवसभर मी पुन्हा पुन्हा अशी प्रार्थना करतो: “हे पवित्र आत्म्या, ये, मला प्रकाश दे. हे पवित्र आत्म्या, ये, मला सामर्थ्य दे. हे पवित्र आत्म्या, ये, माझा अभिषेक कर.” पवित्र आत्म्याच्या देणग्यांचा वारंवार उपयोग केल्याने ‘नवा द्राक्षारस’ ही आपल्याला वैयक्तिकरीत्या मिळालेली देणगी अनुभवता येते. हाच येशूने वचन दिलेल्या जिवंत पाण्याचा झरा आहे. अशा रीतीने इहलोकात आणि परलोकात विपुल जीवनाचा अनुभव येतो. “त्याच्या अंतरातून जिवंत पाण्याच्या नद्या वाहतील” (योहान 7:38).
मॉन्सिन्योर एड
