मराठी

एकविसावा दिवस: देवाची परीक्षा पाहणे

प्रायश्चित्तकाळाच्या तिसऱ्या आठवड्यातील शुक्रवार

सैतानाने दुसऱ्यांदा घातलेल्या मोहाला उत्तर देताना येशू म्हणतो, “असेही लिहिले आहे की, ‘तू प्रभू, तुझा देव, याची परीक्षा पाहू नकोस’” (मत्तय 4:7). आपण प्रभू, आपल्या देवाची परीक्षा कशी पाहतो? देवाची परिपूर्ण इच्छा काय आहे हेच शोधण्याऐवजी आपण त्याच्याकडून आपल्या मनासारखे घडण्याची अपेक्षा करतो, तेव्हा आपण त्याची परीक्षा पाहतो.

उदाहरणार्थ, सैतानाने तुम्हालाही असाच मोह घातला, अशी कल्पना करा: “देव तुमच्यावर प्रेम करत असेल, तर तुम्ही या कड्यावरून उडी मारलीत तरी तो तुमची काळजी घेईल. त्याने तुम्हाला झेलले नाही, तर त्याला तुमची काळजीच नाही, असे समजा.” मोह अशा शब्दांत मांडला की त्यातला मूर्खपणा सहज लक्षात येतो.

पण आपल्या नकळत आपण इतरही सूक्ष्म मार्गांनी देवाची परीक्षा पाहू शकतो. उदाहरणार्थ, तुमच्या कुटुंबातील एखादी व्यक्ती आजारी आहे आणि तुम्ही अशी प्रार्थना करता, असे समजा: “हे देवा, तुझे माझ्यावर प्रेम आहे, हे मला माहीत आहे. त्या प्रेमाच्या भरवशावर मी तुला विनंती करतो की तू या व्यक्तीला बरे कर.” किंवा तुम्ही नवा व्यवसाय सुरू करताना अशी प्रार्थना करता: “हे प्रभू, मी हा व्यवसाय सुरू करत आहे. त्याची भरभराट व्हावी म्हणून तो तुझ्या हाती सोपवतो.” किंवा तुम्हाला एखाद्या विशिष्ट महाविद्यालयात प्रवेश मिळावा, अशी फार इच्छा आहे आणि तुम्ही प्रार्थना करता: “हे प्रभू, कृपा करून एवढे माझ्यासाठी कर आणि मला तिथे प्रवेश मिळवायला मदत कर.”

या सगळ्या प्रार्थनांमधली अडचण अशी आहे की त्यांत तुम्ही देवाकडून आपल्या मनासारखे घडण्याची अपेक्षा करता. त्यांत दडलेल्या अटी अशा शब्दांत सांगता येतील: “तू माझ्या कुटुंबातील या व्यक्तीला बरे केले नाहीस, तर तुझे आमच्यावर प्रेमच नाही.” किंवा, “माझा व्यवसाय अयशस्वी झाला, तर तू आम्हाला मदत केली नाहीस म्हणूनच तो अयशस्वी झाला.” किंवा, “मला या महाविद्यालयात प्रवेश मिळाला नाही, तर तू माझी प्रार्थना ऐकली नाहीस.”

कोणत्याही परिस्थितीत योग्य ठरणारी प्रार्थना एकच: ती ‘आमच्या पित्या’ या प्रभुप्रार्थनेवर आधारलेली असते—“तुझे राज्य येवो, तुझी इच्छा पूर्ण होवो…”—किंवा गेथसेमनीच्या बागेत येशूने केलेल्या प्रार्थनेवर: “हे पित्या, तुझी इच्छा असेल तर हा प्याला माझ्यापासून दूर कर; तरी माझी नव्हे, तर तुझीच इच्छा पूर्ण होवो” (लूक 22:42).

आपण देव आहोत हे सिद्ध करण्यासाठी येशूने मंदिराच्या छतावरून उडी मारावी, अशी पित्याची इच्छा नव्हती. आपल्या जीवनातही आपण ज्या अनेक गोष्टींसाठी प्रार्थना करतो, त्या केवळ आपल्या इच्छेच्या असू शकतात, पित्याच्या इच्छेच्या नव्हे. म्हणून आपण आपली प्रार्थना अशी घडवली पाहिजे की तिच्यात आपण देवाला अटी घालू नयेत किंवा त्याच्या इच्छेत नसलेल्या गोष्टींची त्याच्याकडून अपेक्षा करू नये. देवाची इच्छा परिपूर्ण आहे; ती कधीच बदलत नाही. त्याच्या इच्छेने आपल्यात बदल घडावा, आपल्या इच्छेचे रूपांतर व्हावे आणि ती त्याच्या इच्छेशी जुळावी, हेच अपेक्षित आहे. हाच प्रार्थनेचा उद्देश आहे.

आज तुम्ही आपल्या प्रार्थनेवर मनन करा. तुम्ही कशासाठी प्रार्थना करता? कशी प्रार्थना करता? देवाच्या पवित्र इच्छेत नसलेल्या गोष्टींची त्याच्याकडून अपेक्षा करून तुम्ही कधी प्रार्थनेत त्याची ‘परीक्षा पाहता’ का? त्याच्यावर विश्वास ठेवण्यासाठीच आपल्याला घडवण्यात आले आहे. त्याच्यावर विश्वास ठेवणे हे आपल्या जीवनाचे ध्येय आणि आपल्या प्रार्थनेचा केंद्रबिंदू झाले पाहिजे. तुम्ही जे काही करता आणि प्रार्थनेत जे काही मागता, ते प्रभुप्रार्थनेतील विनंत्यांशी जुळावे असा प्रयत्न करा. केवळ देवाची इच्छा शोधा; मग सैतानाच्या सूक्ष्म फसवणुकीचा प्रभाव तुमच्यावर राहणार नाही.

हे माझ्या विश्वासू प्रभू, माझा पूर्ण विश्वास आणि संपूर्ण समर्पण यांना तू आणि तूच पात्र आहेस. माझ्या जीवनासाठी आणि इतरांसाठी केवळ तुझीच इच्छा शोधत, सदैव आणि प्रत्येक परिस्थितीत माझे जीवन तुला अर्पण करण्यास मला मदत कर. माझ्या अपेक्षांप्रमाणे तू वागावे असा आग्रह मी कधीही धरू नये; उलट, पूर्ण अंतःकरणाने तुझी सेवा करण्याचाच मी प्रयत्न करावा. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

हेही पाहा: एकविसावा दिवस: क्रुसाच्या पायथ्याशी 40 दिवस

अनुक्रमणिका

प्रायश्चित्तकाळासाठी आणखी साहित्य