मराठी

सामान्य काळातील बारावा आठवडा

देवाचे परिपूर्ण प्रेम आणि ज्ञान

सामान्य काळातील बारावा रविवार, वर्ष अ

“एका लहानशा नाण्याला दोन चिमण्या विकल्या जातात ना? तरी तुमच्या पित्याला कळल्याशिवाय त्यांच्यापैकी एकही जमिनीवर पडत नाही. तुमच्या डोक्यावरचे सगळे केससुद्धा मोजलेले आहेत. म्हणून भिऊ नका; पुष्कळ चिमण्यांपेक्षाही तुम्ही अधिक मोलाचे आहात.” मत्तय 10:29-31

विश्वाच्या सर्वशक्तिमान देवाला आपल्या जीवनातील प्रत्येक तपशील माहीत आहे आणि त्या प्रत्येक गोष्टीची त्याला मनापासून काळजी आहे, ही जाणीव दिलासा देणारी आहे. आपण स्वतःला जितके ओळखतो, त्यापेक्षा कितीतरी अधिक तो आपल्याला ओळखतो; आणि आपण स्वतःवर कधी करू शकू त्याहून अधिक उत्कट प्रेम तो आपल्यापैकी प्रत्येकावर करतो. या सत्यांमुळे आपल्या मनाला खूप शांती लाभायला हवी.

वरील शास्त्रवचनात दडलेल्या सत्याचा विचार करा. आपल्या डोक्यावर किती केस आहेत, हेदेखील देवाला ठाऊक आहे! देव आपल्याला किती जवळून ओळखतो, हे ठसवण्यासाठी असे म्हटले आहे.

पिता आपल्याला पूर्णपणे ओळखतो आणि आपल्यावर परिपूर्ण प्रेमही करतो, याची जाणीव झाली की आपण त्याच्यावर पूर्ण विश्वास ठेवू शकतो. आपण कोणावर विश्वास ठेवत आहोत, हे समजल्यावरच देवावर विश्वास ठेवणे शक्य होते. देव कोण आहे आणि आपल्या जीवनातल्या प्रत्येक लहानसहान गोष्टीची तो किती काळजी घेतो, हे अधिक चांगले समजू लागले की त्या सगळ्या गोष्टी त्याच्यावर सोपवणे आणि सर्व काही त्याच्या हाती देणे आपल्याला सोपे जाईल.

देव आपल्याला पूर्णपणे ओळखतो आणि आपल्यावर परिपूर्ण प्रेम करतो, या मूलभूत सत्यांवर आज चिंतन करा. थोडा वेळ शांत बसा आणि या सत्यांचा मननपूर्वक विचार करा. असे करताना, आपले जीवन स्वतःच्या ताब्यात ठेवण्याचा आग्रह सोडून ते देवाच्या हाती देण्याचे त्याचे आमंत्रण या सत्यांतून ऐका. स्वतःला पूर्णपणे त्याच्या स्वाधीन करण्याचा प्रयत्न करा; या समर्पणातून मिळणाऱ्या स्वातंत्र्याचा अनुभव तुम्हाला येऊ लागेल.

हे स्वर्गीय पित्या, माझ्या जीवनातली प्रत्येक गोष्ट तुला पूर्णपणे ठाऊक आहे, याबद्दल मी तुझे आभार मानतो. तुझ्या परिपूर्ण प्रेमाबद्दलही मी तुझे आभार मानतो. तुझ्या या प्रेमावर आणि सर्व काही तुला समर्पित करण्यासाठी तू मला दररोज देत असलेल्या आमंत्रणावर विश्वास ठेवायला मला मदत कर. हे प्रिय प्रभू, माझे जीवन मी तुला समर्पित करतो. आज अधिक पूर्णपणे स्वतःला तुझ्या हाती सोपवायला मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


जीवनातील वादळे शांत करणे

सामान्य काळातील बारावा रविवार, वर्ष ब

एक प्रचंड वादळ उठले. लाटा नावेत आदळत होत्या आणि नावेत पाणी भरू लागले होते. येशू नावेच्या मागच्या भागात उशीवर डोके ठेवून झोपला होता. त्यांनी त्याला जागे केले आणि म्हटले, “गुरुजी, आम्ही बुडत आहोत, याची तुम्हाला काळजी नाही का?” तो उठला, त्याने वाऱ्याला दटावले आणि समुद्राला म्हटले, “शांत हो! स्तब्ध हो!” वारा थांबला आणि सर्वत्र अगदी शांत झाले. मार्क 4:37-39

या उताऱ्यात येशूने जे केले, त्याला आपण ‘संदेश देणारी संदेष्ट्याची कृती’ म्हणू शकतो. वादळ शांत करण्याच्या या कृतीतून येशू आपल्याला आपल्या जीवनाविषयी काही सांगतो.

चिंतन करण्याची पहिली गोष्ट ही की येशू त्या वादळाच्या अगदी मध्यभागी होता. लाटा नावेत आदळत असताना तो नावेतच होता. महत्त्वाचे हे की तो तिथे होता. यातून आपल्याला कळते की आपल्या जीवनात जेव्हा एखादे ‘वादळ’ येते, तेव्हा येशू त्या वादळात आपल्याबरोबर असतो. तो दूर नसतो; तो तिथेच असतो.

पण येशू झोपलेला आहे, हेही आपल्या लक्षात येते. यातून आपण एक गोष्ट शिकू शकतो: येशू आपल्या प्रार्थनेची वाट पाहतो. वादळाच्या भरात आपण त्याच्याकडे वळावे, म्हणून तो वाट पाहतो. जीवनातल्या परिस्थितीमुळे आपण हतबल झालो किंवा एखाद्या कठीण प्रसंगाला सामोरे जावे लागले, तर त्याच्याकडे वळण्याचा विचार सर्वप्रथम आपल्या मनात आला पाहिजे.

प्रेषितांची ‘प्रार्थना’ पाहा; कधीकधी आपणही अशीच प्रार्थना करतो. “गुरुजी, आम्ही बुडत आहोत, याची तुम्हाला काळजी नाही का?” कित्येकदा आपण देवाकडे वळून म्हणतो, “प्रभू, तू कुठे आहेस? तू मदत का करत नाहीस?” पण आपण भरवशाने आणि निःसंकोचपणे त्याच्याकडे वळावे, म्हणून देव अनेकदा मौनातून आपल्याला स्वतःकडे बोलावतो, हे आपण लक्षात ठेवायला हवे. येशूने त्यांची प्रार्थना ऐकली आणि तिला प्रतिसाद दिला.

येशूने प्रतिसाद म्हणून वादळावरचा आपला अधिकार दाखवला. त्याने वादळाला दटावून म्हटले, “शांत हो! स्तब्ध हो!” त्याच्या शब्दांपुढे वादळ टिकू शकले नाही आणि सगळीकडे शांतता पसरली.

आपल्यासमोर येणारी कोणतीही अडचण येशू हाताळू शकतो, असा भरवसा आपल्याला वाटावा म्हणून त्याने हे केले, हे आपण लक्षात घेतले पाहिजे. त्याला आवरता येणार नाही असे कोणतेही वादळ नाही. त्याच्या आवाक्याबाहेर काहीही नाही.

रोजच्या जीवनात तुम्हाला सर्वांत जास्त कशाची भीती वाटते, यावर आज चिंतन करा. कशामुळे तुमची श्रद्धा डळमळते? त्या परिस्थितीतच येशूकडे वळा आणि लक्षात ठेवा: तो तिथेच आहे, तुम्हाला शांती आणि स्थिरता देण्यास तयार आहे.

हे खऱ्या शांतीच्या प्रभू, माझ्या जीवनात आणि मी ज्या वादळातून जात आहे त्यात येण्याची मी तुला विनंती करतो. तू सर्व काही करू शकतोस, हे मला ठाऊक आहे. म्हणून माझ्या हृदयाला तुझी शांती आणि स्थिरता दे, अशी मी कळकळीची विनंती करतो. नेहमी तुझ्याकडे वळायला मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


आपले गमावणे हाच आपला लाभ

सामान्य काळातील बारावा रविवार, वर्ष क

“कारण जो आपला जीव वाचवू पाहतो, तो तो गमावील; पण जो माझ्यासाठी आपला जीव गमावतो, तो तो वाचवील.” लूक 9:24

तुम्ही दररोज आपला जीव गमावण्याचा प्रयत्न करता का? आपल्या जीवनावरची पकड शक्य तितक्या पूर्णपणे सोडण्याचा तुम्ही प्रयत्न करता का? असा प्रश्न का विचारावा, असे सुरुवातीला तुम्हाला वाटेल. पण येशूने हे अशा रीतीने सांगण्यामागे हेही एक कारण आहे. त्याच्या शब्दांनी आपण क्षणभर थांबून या आज्ञेमागे कोणते शहाणपण आहे, याचा विचार करावा.

आपल्या स्वार्थी प्रवृत्तीमुळे, जीव गमावण्याची गोष्ट निघताच आपली पहिली प्रतिक्रिया असते, “नाही, मला माझा जीव गमवायचा नाही.” आपली अशी प्रतिक्रिया असेल हे येशूला ठाऊक होते, आणि तो असे बोलला त्यामागचे हे एक कारण आहे. आपण हे शब्द ऐकावेत आणि त्यांच्या अर्थातून आपल्यासमोर उभे राहणारे आव्हान स्वीकारावे, अशी त्याची इच्छा आहे.

आपला जीव वाचवायचा असेल तर तो गमावला पाहिजे, याचा अर्थ काय? याचा अर्थ असा की देवाची इच्छा या एकाच गोष्टीला प्राधान्य देण्यासाठी जीवनातले बाकी सर्व काही सोडून द्यायला तुम्ही मनापासून तयार असले पाहिजे.

आपले जीवन सोडून देणे म्हणजे स्वतःपेक्षा देवावर अधिक भरवसा ठेवणे. आपल्या जीवनासाठी देवाची योजना ही आपण स्वतः आखू शकू अशा कोणत्याही योजनेपेक्षा कितीतरी चांगली आहे, हे पूर्णपणे मान्य करून जगण्याचा हा मार्ग आहे. अशा रीतीने आपण देवाला आपल्या जीवनात येऊ देतो आणि जीवनाचा प्रत्येक भाग त्याच्या हाती सोपवतो. हे नीट समजले आणि आपण स्वतःची जितकी काळजी घेऊ शकतो, त्याहून अधिक चांगली काळजी देव घेईल हे उमगले, तर प्रत्येक बाबतीत त्याला ‘हो’ म्हणायला आपण कचरणार नाही.

आज या साध्या प्रश्नावर चिंतन करा: माझ्या जीवनाचा प्रत्येक भाग देवाला सोपवायला मी मनापासून तयार आहे का? तुमची तयारी असेल, तर प्रार्थनेत वेळ घालवून तुमचे जीवन त्याला सोपवा. संकोच करू नका आणि देव तुमच्यावर जे परिपूर्ण प्रेम करतो, त्याबद्दल शंका बाळगू नका. जीवनातल्या सर्व गोष्टी सोडून दिल्या तरच देव तुम्हाला त्याहून कितीतरी अधिक देऊ शकेल.

हे माझ्या गौरवशाली प्रभू, कोणतीही गोष्ट राखून न ठेवता मी माझे संपूर्ण जीवन तुझ्या हाती सोपवतो. माझ्या जीवनात अजून कुठे स्वार्थ भरून राहिला आहे, हे ओळखायला मला मदत कर. सर्व गोष्टींपेक्षा माझा तुझ्यावर अधिक विश्वास असो, आणि तुझ्यासाठी व तुझ्या पवित्र इच्छेसाठी मी स्वतःचा पूर्णपणे त्याग करावा. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


तुम्हाला इतरांना दोष देण्याची सवय आहे का?

सामान्य काळातील बाराव्या आठवड्याचा सोमवार

“इतरांचा न्याय करणे थांबवा, म्हणजे तुमचाही न्याय केला जाणार नाही. कारण जसा तुम्ही इतरांचा न्याय कराल, तसाच तुमचाही न्याय केला जाईल; आणि ज्या मापाने तुम्ही मोजाल, त्याच मापाने तुम्हालाही मोजून दिले जाईल.” मत्तय 7:1-2

इतरांना दोष देण्याची सवय सोडणे कठीण असते. दुसऱ्यांविषयी कठोरपणे आणि दोष काढण्याच्या वृत्तीने विचार करण्याची व बोलण्याची सवय एकदा लागली की स्वतःत बदल घडवणे फार कठीण जाते. खरे तर, एखादी व्यक्ती एकदा सतत टीका करण्याच्या आणि इतरांना दोष देण्याच्या वाटेला लागली की ती त्याच वाटेने पुढे जात राहण्याची आणि तिची ही वृत्ती आणखी बळावण्याची शक्यता असते.

येशू या प्रवृत्तीविषयी इतक्या ठामपणे बोलतो, त्यामागे हेही एक कारण आहे. वरच्या उताऱ्यानंतर येशू म्हणतो, “अरे ढोंग्या, आधी तुझ्या डोळ्यातले लाकडी तुळईचे भलेमोठे लाकूड काढ…” येशू असे बोलतो आणि दुसऱ्यांना दोष देण्याच्या वृत्तीचा इतका तीव्र निषेध करतो, तो त्या व्यक्तीवर रागावला आहे किंवा तिच्याशी कठोरपणे वागू पाहतो म्हणून नव्हे. उलट, ती ज्या वाटेने चालली आहे, त्या वाटेवरून तिला परत वळवून या जड ओझ्यातून मुक्त होण्यास तो मदत करू इच्छितो. म्हणून या महत्त्वाच्या प्रश्नावर विचार करा: “येशू माझ्याशी बोलत आहे का? इतरांना दोष देण्याची सवय सोडणे मला कठीण जाते का?”

उत्तर ‘हो’ असेल, तर घाबरू नका आणि निराश होऊ नका. ही प्रवृत्ती स्वतःमध्ये ओळखणे आणि ती मान्य करणे फार महत्त्वाचे आहे. दुसऱ्यांना दोष देण्याच्या वृत्तीच्या विरुद्ध असलेल्या सद्गुणाकडे टाकलेले हे पहिले पाऊल आहे. तो सद्गुण म्हणजे दया. आणि आज आपण जोपासू शकतो अशा सर्वांत महत्त्वाच्या सद्गुणांपैकी दया हा एक आहे.

आपण ज्या काळात जगत आहोत, त्या काळात पूर्वीपेक्षा अधिक दयेची गरज आहे, असे दिसते. यामागचे एक कारण कदाचित असे आहे की जगभरच्या संस्कृतीत इतरांशी कठोरपणे वागण्याची आणि त्यांच्यावर टीका करण्याची प्रवृत्ती फार बळावली आहे. एखादे वर्तमानपत्र वाचा, समाजमाध्यमांवर नजर टाका किंवा रात्रीच्या बातम्या पाहा; इतरांच्या वागण्याची छाननी करण्याची आणि त्यांच्यावर टीका करण्याची प्रवृत्ती आपल्या जगात सतत वाढत आहे, हे तुमच्या लक्षात येईल. ही खरोखरच एक समस्या आहे.

दयेविषयी दिलासा देणारी गोष्ट अशी की, आपल्यामध्ये इतरांना दोष देण्याची वृत्ती किंवा दया, यांपैकी जी अधिक दिसून येते, तिच्याच मापाने देव आपल्याशी वागतो. आपण दया दाखवली, तर तोही आपल्याशी मोठ्या दयेने वागेल आणि आपल्याला क्षमा करील. पण आपण इतरांचा न्याय करण्याची वाट निवडली, तर तोही आपला न्याय करील आणि आपली न्यायपरायणता दाखवील. निवड आपल्या हातात आहे!

आज तुमच्या जीवनातील दयाळूपणा आणि इतरांना दोषी ठरवण्याची वृत्ती यांवर चिंतन करा. यांपैकी कोणती वृत्ती अधिक प्रबळ आहे? तुमचा सहज कल कोणत्या वृत्तीकडे असतो? इतरांना दोषी ठरवण्यापेक्षा त्यांच्याशी दयाळूपणे वागणे नेहमीच अधिक फलदायी आणि समाधानकारक असते, हे स्वतःला आठवण करून द्या. दयाळूपणामुळे आनंद, शांती आणि स्वातंत्र्य मिळते. दया मनात बाळगा आणि या अमूल्य देणगीची आशीर्वादरूपी फळे अनुभवण्याचा निश्चय करा.

हे दयाळू प्रभू, माझे हृदय दयेने भरून टाक. दोष काढणारे विचार आणि कठोर शब्द बाजूला सारून त्यांच्या जागी तुझे प्रेम आणायला मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


इतरांशी असे वागा…

सामान्य काळातील बाराव्या आठवड्याचा मंगळवार

“इतरांनी तुमच्याशी जसे वागावे असे तुम्हाला वाटते, तसेच तुम्हीही त्यांच्याशी वागा. नियमशास्त्र आणि संदेष्टे यांची शिकवण हीच आहे.” मत्तय 7:12

हे परिचित वचन म्हणजे जुन्या करारात देवाने दिलेली आज्ञा आहे. जीवनात आचरण करण्यासाठी हा एक चांगला नियम आहे.

इतरांनी ‘तुमच्याशी कसे वागावे’ असे तुम्हाला वाटते? याचा विचार करा आणि स्वतःशी प्रामाणिक राहण्याचा प्रयत्न करा. खरे सांगायचे तर, इतरांनी आपल्यासाठी पुष्कळ काही करावे अशी आपली अपेक्षा असते, हे आपल्याला मान्य करावे लागेल. त्यांनी आपला आदर करावा, आपल्याशी सन्मानाने आणि न्यायाने वागावे, असे आपल्याला वाटते. पण त्याहून खोलवर पाहिले तर, त्यांनी आपल्यावर प्रेम करावे, आपल्याला समजून घ्यावे, आपण खरे कोण आहोत हे जाणून घ्यावे आणि आपली काळजी घ्यावी, अशी आपली इच्छा असते.

इतरांशी प्रेमाचे नाते असावे आणि देवाचे प्रेम आपल्याला लाभावे, ही स्वाभाविक ओढ देवाने आपल्या हृदयात ठेवली आहे. ती ओळखण्याचा आपण सर्वांनी प्रयत्न केला पाहिजे. ही इच्छा आपल्या माणूस असण्याच्या मुळाशी आहे. अशा प्रेमासाठीच आपली निर्मिती झाली आहे. आपल्याला जे मिळावे असे वाटते, ते इतरांना देण्याची आपली इच्छा आणि तयारी असली पाहिजे, हे वरील पवित्र शास्त्रवचन आपल्याला दाखवते. आपल्यातील प्रेमाची स्वाभाविक ओढ ओळखली, तर इतरांवर प्रेम करण्याची इच्छाही आपण जोपासली पाहिजे. स्वतःला जितक्या उत्कटतेने प्रेम हवे असते, तितक्याच उत्कटतेने आपण इतरांवर प्रेम करण्याची इच्छा जोपासली पाहिजे.

हे बोलायला सोपे, पण करायला कठीण आहे. इतरांकडून प्रेम आणि दयेची अपेक्षा करणे, किंबहुना त्यांची मागणी करणे, पण स्वतः मात्र त्यांना प्रेम आणि दया देण्याच्या बाबतीत फारच कमी अपेक्षा ठेवणे, ही आपली स्वार्थी वृत्ती आहे. यात सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे आधी आपल्या कर्तव्याकडे लक्ष देणे. काय करण्यासाठी आणि कशा प्रकारे प्रेम करण्यासाठी आपल्याला पाचारण केले आहे, हे समजून घेण्याचा आपण प्रयत्न केला पाहिजे. हे आपले पहिले कर्तव्य आहे, हे ओळखून ते आचरणात आणण्याचा प्रयत्न केला, तर मिळवण्याच्या धडपडीपेक्षा देण्यात कितीतरी अधिक समाधान आहे, हे आपल्याला उमगेल. इतर जसे काही ‘आपल्याशी वागतील’ त्याची पर्वा न करता ‘आपण त्यांच्याशी जसे वागतो’, त्यातच आपल्याला खरे समाधान लाभते, हे आपल्या लक्षात येईल.

इतरांकडून प्रेम आणि आदर मिळावा, अशी जी स्वाभाविक इच्छा तुमच्या मनात आहे, तिच्यावर आज चिंतन करा. मग, तुम्ही तुमच्या सभोवतालच्या लोकांशी कसे वागता, यात या इच्छेला केंद्रस्थानी ठेवा.

हे पवित्र आणि परिपूर्ण इच्छांच्या प्रभू, इतरांनी माझ्याशी जसे वागावे असे मला वाटते, तसेच त्यांच्याशी वागायला मला मदत कर. मला प्रेम मिळावे या माझ्या मनातल्या इच्छेतून इतरांवर प्रेम करण्याची प्रेरणा घेता यावी, म्हणून मला मदत कर. मी स्वतःला इतरांसाठी देत असताना, त्या देण्यातच मला पूर्णत्व आणि समाधान मिळू दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


चांगली फळे देणे

सामान्य काळातील बाराव्या आठवड्याचा बुधवार

“खोट्या संदेष्ट्यांपासून सावध राहा. ते मेंढरांच्या वेषात तुमच्याकडे येतात, पण आतून ते भुकेले लांडगे आहेत. त्यांच्या फळांवरून तुम्ही त्यांना ओळखाल. लोक काटेरी झुडपांवरून द्राक्षे किंवा काटेरी तणांवरून अंजीर तोडतात काय?” मत्तय 7:15-16

येशूच्या या प्रश्नाचे उत्तर उघड आहे: “नाही, लोक काटेरी झुडपांवरून द्राक्षे तोडत नाहीत.” दुसऱ्या शब्दांत, दुष्ट व्यक्तीला चांगली फळे येऊ शकत नाहीत.

आपल्या प्रभूचे हे वचन योग्य-अयोग्य ओळखण्यास आपल्याला खूप मार्गदर्शन करू शकते. सर्वप्रथम, “खोटे संदेष्टे” खरोखरच असतात, ही अगदी साधी गोष्ट लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे. चांगले काम करण्याच्या आडून जो दुसऱ्याची दिशाभूल करतो, त्याला या अर्थाने खोटा संदेष्टा म्हणता येईल. काही जण नकळत असे करत असतील; पण मेंढराचे कातडे पांघरलेल्या लांडग्यासारखा वागणारा माणूस सहसा स्वतःचा काहीतरी फायदा साधण्याच्या हेतूने असे करतो. त्याला साधायचा फायदा अनेक प्रकारचा असू शकतो, पण त्यामागे बहुतेकदा स्वार्थच असतो.

दैनंदिन व्यवहारातले एक उदाहरण घ्या. वापरलेल्या गाड्या विकणारा एखादा विक्रेता, एका गाडीत गंभीर यांत्रिक बिघाड आहेत हे ठाऊक असूनही, ती गाडी उत्तम आहे असे संभाव्य खरेदीदाराला खोटेच सांगतो. गाडी विकून स्वतःचा नफा कमावणे हाच त्याचा उद्देश असतो; या दोषांची कल्पनाही नसलेल्या खरेदीदाराचे किती नुकसान होईल, याची त्याला फारशी पर्वा नसते.

त्याचप्रमाणे, इतरांनी आपल्या मनासारखे वागावे म्हणून त्यांच्याशी गोड बोलण्याचा किंवा त्यांना जे ऐकायला आवडेल असे आपल्याला वाटते तेच सांगण्याचा मोह आपल्यापैकी अनेकांना होऊ शकतो. असे वागणे म्हणजे फसवणूक आणि दिशाभूल करणे होय.

विवेकाने पारख करताना येशू आपल्याला एक महत्त्वाची खूण सांगतो: एखाद्याच्या बोलण्याला किंवा कृतीला कोणते फळ येते ते पाहा. जे आपल्या प्रभूच्या हृदयातून येते आणि त्याच्या इच्छेनुसार असते, त्याला चांगले फळ येतेच. पण एखादी गोष्ट फसवी किंवा दिशाभूल करणारी असेल आणि तिने वरवरच्या ‘चांगुलपणाचा’ मुखवटा घातला असेल, तर शेवटी तिला आंबट द्राक्षांपेक्षा चांगले फळ येणार नाही.

आज तुमच्या जीवनात ज्या गोष्टीचा निर्णय घेण्याचा किंवा विवेकाने विचार करण्याचा तुम्ही प्रयत्न करत आहात, तिच्यावर चिंतन करा. रोजचे निर्णय घेताना प्रभूची इच्छा खरोखर जाणून घ्यायची असेल, तर केवळ आत्ता कोणती निवड करायची एवढेच पाहू नका; त्या निवडीचे पुढे काय परिणाम होतील, याचाही विचार करा. काही निवडींतून खरोखर चांगले घडेल असे प्रामाणिकपणे पाहिल्यावर तुम्हाला दिसत असेल, तर ती निवड योग्य आहे आणि प्रभूपासून येते, याची ती चांगली खूण आहे. उलट, एखाद्या निर्णयाचे वाईट परिणाम होतील आणि त्याला वाईट फळ येईल असे दिसत असेल, तर तुम्ही विचार करत असलेला तो निर्णय देवाकडून आलेला नाही, याची ती स्पष्ट खूण आहे. चांगले फळ देणारी निवड करा; असे करताना तुम्ही देवाच्या इच्छेनुसार निवड कराल.

हे खरे फळ देणाऱ्या प्रभू, माझ्या जीवनात तुझी पवित्र इच्छा ओळखण्याची कृपा मला दे. विशेषतः, तुझ्या मार्गाने सदैव चालल्याने मिळणारे चांगले फळ मला पाहता येऊ दे. हे प्रिय प्रभू, तू माझ्या जीवनात चांगले फळ आणतोस, तेव्हा सर्व चांगल्या देणग्यांच्या विपुलतेकडे नेणाऱ्या त्या पवित्र मार्गावर पुढे चालत राहण्यास मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


सामर्थ्य

सामान्य काळातील बाराव्या आठवड्याचा गुरुवार

“जो कोणी माझी ही वचने ऐकतो आणि त्याप्रमाणे वागतो, तो खडकावर आपले घर बांधणाऱ्या शहाण्या माणसासारखा आहे. पाऊस पडला, पूर आला आणि वारे वाहून त्या घरावर आदळले. तरी ते घर कोसळले नाही, कारण ते खडकावर भक्कमपणे उभारले होते.” मत्तय 7:24-25

या उताऱ्यानंतर, याच्या उलट उदाहरण म्हणून, वाळूवर आपले घर बांधणाऱ्या माणसाची गोष्ट येते. वारे सुटले, पाऊस पडला आणि ते घर कोसळले. या दोन उदाहरणांमधला फरक इतका स्पष्ट आहे की भक्कम खडकावर घर बांधणे कितीतरी चांगले, हे कोणालाही पटेल.

ते घर म्हणजे तुमचे जीवन. त्यावरून एक साधा प्रश्न उभा राहतो: मी किती खंबीर आहे? माझ्या वाट्याला येणारच असलेल्या वादळांना आणि संकटांना तोंड देण्यासाठी, तसेच माझ्या वाट्याचे क्रूस वाहण्यासाठी मी किती खंबीर आहे?

जीवन सुखाचे असते आणि सगळे सुरळीत चालते, तेव्हा मोठ्या आंतरिक बळाची गरज भासतेच असे नाही. पैसा भरपूर असतो, अनेक मित्र असतात, तब्येत चांगली असते आणि कुटुंबातील सर्वांचे एकमेकांशी जमते, तेव्हा जीवन आनंदाचे असू शकते. अशा वेळी ते सहजही वाटू शकते. पण एखाद्या तरी वादळाला तोंड दिल्याशिवाय आयुष्य पार करणारे फार थोडे असतात. असे वादळ येते तेव्हा आपल्या आंतरिक बळाची कसोटी लागते आणि आपल्या मनातील दृढ श्रद्धेचे बळ लागते.

येशूने सांगितलेल्या या गोष्टीत घरावर आदळणारा पाऊस, पूर आणि वारा ही खरे तर चांगली गोष्ट आहे. का? कारण त्यांच्यामुळे घराचा पाया किती भक्कम आहे हे दिसून येते. आपलेही तसेच आहे. देवाच्या वचनाशी असलेली आपली निष्ठा हाच आपल्या जीवनाचा पाया असला पाहिजे. देवाच्या वचनावर तुमचा विश्वास आहे का? तुम्ही त्यावर चिंतन केले आहे का, त्याचा अभ्यास केला आहे का, ते मनात रुजवले आहे का आणि त्याला तुमच्या जीवनाचा पाया होऊ दिले आहे का? येशू स्पष्ट करतो की आपण त्याची वचने ऐकून त्याप्रमाणे वागतो, तेव्हाच आपल्या जीवनाला भक्कम पाया मिळतो.

येशू जे काही सांगतो त्यावर तुमचा किती खोल विश्वास आहे, यावर आज चिंतन करा. त्याने उच्चारलेल्या प्रत्येक वचनावर तुम्ही भरवसा ठेवता का? जीवनात अगदी मोठ्या संकटांना तोंड देतानाही त्याने दिलेल्या आश्वासनांवर विसंबून राहण्याइतका तुमचा त्याच्यावर विश्वास आहे का? याची खात्री नसेल, तर प्रार्थनापूर्वक त्याचे वचन वाचण्याचा संकल्प नव्याने करण्यासाठी आजचा दिवस योग्य आहे. पवित्र शास्त्रात तो जे काही सांगतो ते सर्व खरे आहे. आपल्या उर्वरित जीवनासाठी भक्कम पाया घालण्यास याच सत्यांची आपल्याला गरज आहे.

हे माझ्या प्रभू, हे माझ्या जीवनाच्या भक्कम पायारूपी खडका, तुझे शब्द ऐकण्यास आणि त्यांप्रमाणे वागण्यास मला मदत कर. जीवनातील वादळे उग्र भासतात तेव्हाही तू दिलेल्या वचनांवर विश्वास ठेवण्यास आणि तुझ्यावर भरवसा ठेवण्यास मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


प्रेम करण्याची आपली प्रेरणा

सामान्य काळातील बाराव्या आठवड्याचा शुक्रवार

तो लगेच कुष्ठरोगातून शुद्ध झाला. मग येशू त्याला म्हणाला, “पाहा, हे कोणालाही सांगू नकोस. पण जाऊन स्वतःला याजकाला दाखव आणि मोशेने सांगितलेले अर्पण कर; ते त्यांच्यासाठी पुरावा ठरेल.” मत्तय 8:3b-4

एक अद्भुत चमत्कार घडतो आणि येशू बरा झालेल्या त्या माणसाला एवढेच सांगतो, “कोणालाही सांगू नकोस.” येशू असे का म्हणतो?

सर्वप्रथम, येशूने काय केले यावर आपण चिंतन करूया. या कुष्ठरोग्याला शुद्ध करून येशूने जणू त्याचे संपूर्ण जीवनच त्याला परत दिले. तो समाजापासून तुटून, बहिष्कृतासारखा जगत होता; एका अर्थाने कुष्ठरोगाने त्याच्याकडून सर्व काही हिरावून घेतले होते. पण त्याची येशूवर श्रद्धा होती आणि त्याने स्वतःला देवाच्या काळजीवर आणि दयेवर सोपवले. त्यामुळे तो सर्वार्थाने बरा झाला आणि त्याला पुन्हा पूर्ण आरोग्य लाभले.

येशू ज्यांना बरे करीत असे, त्यांना याविषयी कोणालाही सांगू नका असे तो अनेकदा सांगत असे. याचे एक कारण असे की, येशू प्रेमाची व दयेची ही कृत्ये स्वतःच्या फायद्यासाठी नव्हे, तर प्रेमापोटी करीत असे. येशूचे या कुष्ठरोग्य menावर प्रेम होते आणि त्याला बरे होण्याची ही अमूल्य देणगी द्यावी, अशी त्याची इच्छा होती. त्याने करुणेपोटी त्याला बरे केले. त्याबदल्यात त्या माणसाकडून त्याला केवळ कृतज्ञतेची अपेक्षा होती. या गोष्टीचा गाजावाजा करण्याची येशूला गरज नव्हती; त्या माणसाने कृतज्ञ असावे, एवढीच त्याची इच्छा होती.

आपल्या बाबतीतही हेच खरे आहे. देवाचे आपल्यावर इतके प्रेम आहे की त्याला आपली जड ओझी हलकी करायची आहेत आणि आपले दुर्बलपण दूर करायचे आहे, हे आपण जाणून घेतले पाहिजे. तो हे केवळ आपल्यावर प्रेम करतो म्हणून करतो. तो हे स्वतःच्या फायद्यासाठी नव्हे, तर आपल्यावरील प्रेमापोटी करतो.

यातून आपल्याला एक धडा मिळतो. तो आपण इतरांशी प्रेमाने आणि दयेने वागतो, त्या कृतींविषयी आहे. आपण विशेष प्रयत्न करून एखाद्याशी प्रेमाने आणि करुणेने वागतो, तेव्हा त्याची कुणालाही खबर नसली तरी आपल्याला चालते का? आपण काय केले हे लोकांच्या लक्षात यावे आणि त्यांनी आपले कौतुक करावे, असे आपल्याला फार वेळा वाटते. पण प्रेमाची आणि करुणेची कृती केवळ प्रेमापोटीच करायची असते. खरे तर, आपण प्रेमाने आणि करुणेने केलेली एखादी कृती कुणाच्याही लक्षात आली नाही, तर त्यामुळे आपल्यात प्रेम आणि करुणा वाढण्यास मदत होते. त्यामुळे आपले हेतू शुद्ध होतात आणि केवळ प्रेमापोटी प्रेम करणे आपल्याला जमू लागते.

आज तुम्ही दयाळूपणाने जे करता, त्यामागे तुमचा हेतू काय असतो यावर चिंतन करा. आपल्या दैवी प्रभूचे अनुकरण करून, कुणाच्याही नकळत चांगले करण्याची इच्छा तुमच्याही मनात निर्माण व्हावी, अशी प्रार्थना करा.

हे माझ्या नम्र प्रभू, इतरांबद्दलचे माझे प्रेम वाढू दे आणि ते निर्मळपणे व्यक्त करता येऊ दे. पोकळ स्तुती मिळवण्याची इच्छा माझ्या कृतींमागे कधीही नसू दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


प्रभू, मी योग्य नाही

सामान्य काळातील बाराव्या आठवड्याचा शनिवार

“प्रभू, तू माझ्या छपराखाली यावेस, अशी माझी योग्यता नाही; तू फक्त एक शब्द बोल, म्हणजे माझा सेवक बरा होईल.” मत्तय 8:8

पवित्र परमप्रसाद स्वीकारण्याची तयारी करताना आपण प्रत्येक वेळी हे परिचित वचन म्हणतो. आपल्या सेवकाला दुरूनच बरे करावे, अशी विनंती येशूला करणाऱ्या रोमी शताधिकाऱ्याचे हे शब्द त्याची गाढ नम्रता आणि येशूवरील दृढ विश्वास व्यक्त करतात.

या माणसाची श्रद्धा पाहून येशू म्हणतो, “इस्राएलमध्ये इतकी श्रद्धा मला कोणाच्याही ठायी आढळली नाही.” आपल्या स्वतःच्या श्रद्धेसाठी आदर्श म्हणून या माणसाच्या श्रद्धेवर चिंतन करणे उपयोगाचे ठरेल.

सर्वप्रथम त्याची नम्रता पाहू या. येशूने आपल्या घरी यावे, अशी आपली “योग्यता नाही,” हे शताधिकारी मान्य करतो. हे खरे आहे. एवढ्या मोठ्या कृपेस आपण कोणीच पात्र नाही. आध्यात्मिक अर्थाने येथे ‘घर’ म्हणजे आपला आत्मा. येशूने आपल्या आत्म्यात येऊन तेथे वास करावा, अशी आपली योग्यता नाही. सुरुवातीला हे स्वीकारणे कठीण वाटू शकते. आपण खरोखरच यासाठी पात्र नाही का? नाही, आपण पात्र नाही. ही वस्तुस्थिती आहे.

ही वस्तुस्थिती समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. कारण ती नम्रपणे मान्य केली की, आपली योग्यता नसतानाही येशू स्वतःहून आपल्याकडे येण्याचे ठरवतो, हेही आपण मान्य करू शकतो. आपली अपात्रता ओळखल्याने आपल्या मनात केवळ गाढ कृतज्ञता दाटली पाहिजे, कारण अशा अवस्थेतही येशू आपल्याकडे येतो. देवाने त्या माणसाच्या नम्रतेमुळे त्याच्यावर आपली कृपा ओतली; या अर्थाने तो नीतिमान ठरला.

येशूवरही त्याचा दृढ विश्वास होता. एवढ्या मोठ्या कृपेस आपण पात्र नाही, हे शताधिकाऱ्याला माहीत होते, आणि त्यामुळे त्याचा विश्वास अधिकच पवित्र ठरतो. कारण आपली योग्यता नाही हे त्याला माहीत असूनही, येशूचे आपल्यावर प्रेम आहे, आपल्याकडे यावे आणि आपल्या सेवकाला बरे करावे अशी येशूची इच्छा आहे, हेही त्याला माहीत होते.

यावरून आपल्याला कळते की, आपल्या जीवनात येशूच्या उपस्थितीवर आपला हक्क आहे की नाही, यावर त्याच्यावरचा आपला विश्वास अवलंबून नसावा. उलट, त्याची दया आणि करुणा अमर्याद आहेत, या जाणिवेवर आपला विश्वास आधारलेला असावा. त्याची दया आणि करुणा आपल्याला दिसली की आपण ती मागू शकतो. पुन्हा एकदा लक्षात घेऊ या: त्यावर आपला हक्क आहे म्हणून नव्हे, तर तशी येशूची इच्छा आहे म्हणून आपण ती मागतो. आपली योग्यता नसली तरी आपण त्याची दया मागावी, अशी त्याची इच्छा आहे.

आज तुमच्या स्वतःच्या नम्रतेवर आणि येशूवरील विश्वासावर चिंतन करा. शताधिकाऱ्याने ज्या श्रद्धेने प्रार्थना केली, त्याच श्रद्धेने तुम्ही ही प्रार्थना करू शकता का? विशेषतः पवित्र परमप्रसादात येशूचा “तुमच्या छपराखाली” स्वीकार करण्याची तयारी करताना, प्रत्येक वेळी त्या शताधिकाऱ्याचा आदर्श डोळ्यांसमोर ठेवा.

हे माझ्या परमपूज्य प्रभू, मी तुझ्या योग्यतेचा नाही. विशेषतः, पवित्र सहभागितेत तुला ग्रहण करण्यास मी पात्र नाही. ही गोष्ट नम्रपणे मान्य करण्यास मला मदत कर. आणि त्याच नम्रतेने, मी पात्र नसतानाही माझ्याकडे यावे अशी तुझी इच्छा आहे, हेही मला ओळखू दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

सामान्य काळातील तेरावा आठवडा

अनुक्रमणिका


मऊ बांधणीच्या पुस्तकाच्या स्वरूपात & ई-पुस्तक म्हणूनही उपलब्ध