पश्चात्ताप करण्याची वेळ
आगमनकाळातील दुसरा रविवार (वर्ष अ)
बाप्तिस्मा देणारा योहान यहुदियाच्या वाळवंटात प्रकट झाला आणि असा उपदेश करू लागला: “पश्चात्ताप करा, कारण स्वर्गाचे राज्य जवळ आले आहे!” मत्तय 3:1–2
बाप्तिस्मा देणारा योहान खरोखरच संदेष्ट्यांमध्ये सर्वांत महान आहे. जगाच्या तारणाऱ्याच्या अगदी आधी येऊन त्याच्यासाठी मार्ग तयार करण्याची अनन्य भूमिका त्याला लाभली. अनेक भक्तिपरंपरांनुसार, धन्य कुमारी मरियेच्या भेटीच्या क्षणी योहान आपल्या आईच्या उदरातच पवित्र झाला. त्या वेळी येशूला आपल्या उदरात धारण केलेल्या आपल्या धन्य मातेने योहानाला उदरात धारण केलेल्या एलिझाबेथला भेट दिली. मरियेचे अभिवादन ऐकताच योहानाने आईच्या उदरात आनंदाने उडी मारली. शिवाय, स्त्रीपासून जन्मलेल्यांमध्ये योहानापेक्षा कोणीही मोठा नाही, असे येशू म्हणतो. हे किती विलक्षण विधान आहे! योहानाचे शब्द ऐकण्यासाठी हे एकच कारण पुरेसे आहे.
योहानाच्या उपदेशाविषयी पहिली लक्षात घेण्यासारखी गोष्ट ही की, त्याने यहुदियाच्या वाळवंटात उपदेश केला. तो राजसिंहासनावर बसला नाही, किंवा यहुदी धर्मनेत्यांना मिळणारा मानमरातब त्याने उपभोगला नाही. उलट, तो गरीब आणि साधा होता, प्रार्थनेत रत असे आणि नियमितपणे प्रायश्चित्त करत असे. तो वाळवंटातच राहिला आणि त्याने अनेकांना आपल्याकडे येण्याचे आमंत्रण दिले. ते आल्यावर त्याने सर्वांना निर्भीडपणे उपदेश केला.
वाळवंटात योहानाकडे आलेल्यांमध्ये परुशी आणि सदुकीही होते. ते प्रामाणिक हेतूने आले नव्हते, तर मत्सर आणि हेव्यापोटी आले होते. ते आल्यावर योहान त्यांना म्हणाला, “अहो विषारी सापांच्या पिलांनो! येणाऱ्या क्रोधापासून पळून जाण्याचा इशारा तुम्हाला कोणी दिला? तुमचा पश्चात्ताप खरा आहे हे दाखवणारी चांगली फळे द्या.” पुढे योहानाने सांगितले की, त्याच्यापेक्षा कितीतरी अधिक सामर्थ्यवान असा कोणी त्याच्यामागून येत आहे आणि त्याच्या पादत्राणांचे बंद सोडण्याचीही आपली पात्रता नाही. योहानाने स्पष्ट केले की, येणारा तो अनेकांच्या तारणाचा स्रोत होईल; पण इतर जण “…कधीही न विझणाऱ्या अग्नीत जळतील.”
बाप्तिस्मा देणाऱ्या योहानाविषयी आणखी बरेच काही सांगता येईल. पण त्याच्या उपदेशातील खंबीर शब्दांवर आपण नियमितपणे चिंतन करणे आणि त्या शब्दांनी आपल्याला आतून हादरवू देणे अत्यावश्यक आहे. तुमच्या जीवनाच्या कोणत्या बाबतीत तुम्हाला योहानाचा पश्चात्तापाचा संदेश ऐकण्याची गरज आहे? कोणत्या बाबतीत तुम्ही परुशी आणि सदुकींसारखे आहात? तुमच्यात स्वार्थीपणा, हेवा, मत्सर, गर्व आणि अशा इतर वृत्ती कोणत्या प्रकारे दिसतात? योहानाने ज्यांना हे कठोर शब्द सुनावले, त्या परुशी आणि सदुकींपेक्षा आपण खूपच चांगले आहोत, असे तुम्हाला वाटत असेल, तर तुमच्या लक्षात येते त्यापेक्षा जास्त तुम्ही स्वतःची फसवणूक करत असाल. नम्र मनुष्याला स्वतःच्या आत्म्यातले पापही दिसते आणि योहानाचे व आपल्या प्रभूचे सामर्थ्यशाली शब्द त्याला नेहमी अधिक खोल पश्चात्तापाकडे नेऊ शकतात, कारण तो त्या शब्दांना मनात जागा देतो.
तुम्हाला पश्चात्ताप करण्याची गरज आहे, या निर्विवाद सत्यावर आज चिंतन करा. होय, तुम्हाला खरोखरच त्याची गरज आहे. परमपवित्र त्रैक्याशी परिपूर्ण ऐक्याच्या अवस्थेत जो निरंतर जीवन जगतो, त्यालाच दररोज पश्चात्ताप करण्याची गरज नसते. पण असे पवित्र जीव क्वचितच आढळतात. या सत्याने दुखावून घेऊ नका; उलट त्यात आनंद माना. संत बाप्तिस्मादाता योहानाने परुशी आणि सदुकींना सुनावलेल्या निर्भीड शब्दांबद्दल देवाचे आभार माना. ते शब्द जणू खास तुमच्यासाठीच उच्चारले आहेत, अशा भावनेने ते ऐका. नम्रतेने आणि आनंदाने ते स्वीकारा. या आगमनकाळात आपल्या दैवी प्रभूचे आत्म्याच्या अधिक खोलवर स्वागत करण्यासाठी ते शब्द तुम्हाला अधिक पूर्णपणे तयार करू देत.
हे माझ्या सामर्थ्यशाली प्रभू, तुझे आणि जीवन बदलून टाकणाऱ्या तुझ्या सत्याचे स्वागत करण्यासाठी अनेकांची अंतःकरणे तयार व्हावीत म्हणून तू संत बाप्तिस्मादाता योहानाला तुझ्यापुढे पाठवलेस. हे प्रिय प्रभू, मला नम्र कर, म्हणजे मी योहानाचे शब्द ऐकेन आणि माझ्या सर्व पापांचा पूर्ण अंतःकरणाने सतत पश्चात्ताप करीन. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
नम्रतेचे मोठेपण
आगमनकाळातील दुसरा रविवार (वर्ष ब)
त्याने अशी घोषणा केली: “माझ्यापेक्षा अधिक सामर्थ्यवान असा एक जण माझ्यामागून येत आहे. वाकून त्याच्या पादत्राणांचे बंद सोडण्याचीही माझी पात्रता नाही.” मार्क 1:7
पृथ्वीवर आजवर होऊन गेलेल्या सर्वांत थोर व्यक्तींपैकी एक म्हणून येशूने बाप्तिस्मा देणाऱ्या योहानाचा गौरव केला (पाहा मत्तय 11:11). तरीही वरील उताऱ्यात योहान स्पष्टपणे सांगतो की येशूच्या ‘पादत्राणांचे बंद वाकून सोडण्याचीही’ त्याची पात्रता नाही. ही नम्रतेची पराकाष्ठा आहे!
बाप्तिस्मा देणारा संत योहान इतका थोर कशामुळे ठरला? त्याच्या प्रभावी उपदेशामुळे? त्याच्या उत्साही आणि आकर्षक व्यक्तिमत्त्वामुळे? त्याच्या वक्तृत्वामुळे? त्याच्या देखण्या रूपामुळे? त्याच्या असंख्य अनुयायांमुळे? यांपैकी कशामुळेही नाही. ज्या नम्रतेने त्याने सर्वांना येशूकडे वळवले, त्या नम्रतेतच योहानाचे खरे थोरपण होते.
अहंकाराशी झगडणे हा मानवी जीवनातील सर्वांत कठीण संघर्षांपैकी एक आहे. इतरांचे लक्ष स्वतःकडे वेधून घेण्याकडे आपला कल असतो. आपण किती चांगले आहोत आणि आपलेच म्हणणे का बरोबर आहे, हे इतरांना सांगण्याच्या प्रवृत्तीशी बहुतेकांना झगडावे लागते. इतरांनी आपल्याकडे लक्ष द्यावे, आपली दखल घ्यावी आणि आपले कौतुक करावे, असे आपल्याला वाटते. स्वतःचे मोठेपण मिरवल्याने आपण महत्त्वाचे आहोत असे वाटते, म्हणून या प्रवृत्तीवर मात करणे अनेकदा कठीण जाते. आणि काही अंशी ही ‘भावना’ सुखावणारी असते. पण आपल्या पतित मानवी स्वभावामुळे एक गोष्ट अनेकदा आपल्या लक्षात येत नाही: नम्रता हा आपल्यात असू शकणाऱ्या सर्वोत्तम गुणांपैकी एक आहे आणि जीवनातील खऱ्या थोरपणाचा सर्वांत मोठा स्रोतही तीच आहे.
वरील उताऱ्यात बाप्तिस्मा देणाऱ्या योहानाच्या शब्दांत आणि कृतींत त्याची नम्रता स्पष्ट दिसते. येशू कोण आहे हे त्याला माहीत होते. त्याने येशूकडे बोट दाखवले आणि आपल्या अनुयायांचे लक्ष स्वतःवरून आपल्या प्रभूकडे वळवले. इतरांना ख्रिस्ताकडे वळवण्याच्या या कृतीचा दुहेरी परिणाम झाला: लोकांची दृष्टी ख्रिस्ताकडे वळली आणि योहानाला असे थोरपण लाभले, जे आत्मकेंद्री अहंकाराने कधीच मिळू शकत नाही.
इतरांना जगाच्या तारणाऱ्याकडे वळवण्यापेक्षा अधिक थोर कृती कोणती असू शकेल? ख्रिस्त येशू हाच आपला प्रभू आणि तारणारा आहे, ही ओळख झाल्याने इतरांना त्यांच्या जीवनाचा उद्देश सापडावा यासाठी मदत करण्यापेक्षा अधिक थोर कार्य कोणते असू शकेल? एकमेव दयाळू देवाला निःस्वार्थपणे स्वतःला समर्पित करून जगण्याचे आवाहन इतरांना करण्यापेक्षा अधिक थोर कार्य कोणते असू शकेल? आपल्या पतित मानवी स्वभावातून येणाऱ्या स्वार्थी असत्यांपेक्षा सत्याला उच्च स्थान देण्यापेक्षा अधिक थोर कृती कोणती असू शकेल?
बाप्तिस्मा देणाऱ्या योहानाच्या नम्रतेचे अनुकरण करण्यासाठी तुम्हाला जीवनात जे पाचारण मिळाले आहे, त्यावर आज चिंतन करा. तुमच्या जीवनाला खरे मोल आणि अर्थ असावा असे तुम्हाला वाटत असेल, तर तुमच्या सभोवतालच्या लोकांच्या नजरेत जगाच्या तारणाऱ्याचा जास्तीत जास्त गौरव व्हावा, अशा रीतीने जगा. इतरांना येशूकडे वळवा, येशूला तुमच्या जीवनाच्या केंद्रस्थानी ठेवा आणि त्याच्यासमोर नम्र व्हा. या नम्र कृतीतून तुमचे खरे थोरपण प्रकट होईल आणि जीवनाचा मुख्य उद्देश तुम्हाला सापडेल.
हे माझ्या गौरवशाली प्रभू, तू आणि केवळ तूच जगाचा तारणारा आहेस. तू आणि केवळ तूच देव आहेस. मला नम्रतेचे शहाणपण दे, जेणेकरून इतरांना तुझ्याकडे वळवण्यासाठी मी माझे जीवन अर्पण करीन आणि अनेकांना तूच त्यांचा खरा प्रभू आणि देव आहेस, ही ओळख होईल. हे माझ्या प्रभू, मी तुझ्या योग्यतेचा नाही. तरीही तू दयेने माझ्याकडून तुझे कार्य करून घेतोस. मी तुझे आभार मानतो आणि तुझ्या पवित्र नावाच्या घोषणेसाठी माझे जीवन अर्पण करतो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
नम्रता ख्रिस्तासाठी मार्ग तयार करते
आगमनकाळातील दुसरा रविवार (वर्ष क)
“वाळवंटात हाक देणाऱ्याचा आवाज: ‘प्रभूचा मार्ग तयार करा, त्याच्या वाटा सरळ करा.’” लूक 3:4
आज, आगमनकाळातील दुसऱ्या रविवारी, संत योहान बाप्तिस्ता यांच्या जीवनावर चिंतन करण्याची संधी आपल्याला मिळते. ते आपल्याला लाभलेली किती मोठी देणगी आहेत! येशूने स्वतः म्हटले, “स्त्रियांपासून जन्मलेल्यांमध्ये योहान बाप्तिस्तापेक्षा कोणीही श्रेष्ठ झाला नाही” (मत्तय 11:11). किती मोठे गौरवोद्गार!
योहान इतके थोर कशामुळे ठरले? विशेषतः दोन गोष्टी सांगता येतील. पहिली म्हणजे त्यांना मिळालेले पाचारण, आणि दुसरी म्हणजे त्यांच्या अंगी असलेला सद्गुण.
सर्वप्रथम, जुन्या करारातील संदेष्ट्यांचा काळ आणि नवा करार यांना जोडणारा दुवा योहान होते. त्यांनी येणाऱ्या नव्या जीवनासाठी वाट तयार केली. या अनोख्या कार्यामुळे ते खरोखर थोर ठरतात.
पण योहान केवळ त्यांच्या अनोख्या पाचारणामुळे थोर नव्हते. त्यांच्या जीवनात दिसून आलेल्या सद्गुणामुळेही ते थोर होते. आपल्याला प्रेरणा मिळावी म्हणून इतर कोणत्याही देणगीपेक्षा याच देणगीवर चिंतन करणे अधिक मोलाचे आहे.
नम्रता हा योहानाचा विशेष सद्गुण होता. आपण केवळ ‘वाळवंटात हाक देणाऱ्याचा आवाज’ आहोत, असे तो मानत असे. आणि त्याने उच्चारलेले वचन म्हणजे येशू होता.
वाकून येशूच्या पादत्राणांचे बंद सोडण्याचीही आपली पात्रता नाही, हे योहानाने मान्य केले (मार्क 1:7). अनेक जण त्याची प्रशंसा करत आणि त्याचे अनुसरण करत; तरीही येशूविषयी तो सतत म्हणत असे, “तो वाढला पाहिजे आणि मी कमी झालो पाहिजे” (योहान 3:30). प्रशंसा आणि मान मिळवणे हा योहानाचा हेतू नव्हता; सर्वांना जगाच्या तारणाऱ्याकडे वळवणे हे त्याचे ध्येय होते. अनेकांकडून मान आणि प्रशंसा मिळवण्याचा प्रयत्न त्याला करता आला असता आणि ती त्याला नक्कीच मिळाली असती. कदाचित लोकांनी त्याला राजाही केले असते. पण आपले ध्येय पूर्ण करण्यास आणि त्यानंतर जल्लादाच्या निर्दयी तलवारीला सामोरे जाण्यास योहान मनापासून तयार होता. त्याची नम्रता अशी होती की त्याचे सारे लक्ष केवळ येशूवर होते आणि सर्वांना त्याच्याकडे वळवावे, एवढीच त्याची इच्छा होती.
आज तुमच्या स्वतःच्या जीवनात अशी नम्रता कितपत आहे, यावर चिंतन करा. तुम्ही लोकांचे लक्ष स्वतःकडे वेधता की ख्रिस्ताकडे? तुम्ही इतरांकडून प्रशंसेची अपेक्षा करता, की नम्रपणे सर्व स्तुती आणि गौरव देवाला अर्पण करता? संत योहान बाप्तिस्ता यांनी नम्रतेचा मार्ग निवडला. त्याच मार्गाने चालण्याचा प्रयत्न आपण दररोज केला पाहिजे.
प्रभू, संत योहान बाप्तिस्ता ही देणगी दिल्याबद्दल मी तुझे आभार मानतो. त्यांनी आपल्या जीवनातून दिलेली नम्रतेची साक्ष माझ्या ख्रिस्ती जीवनाच्या वाटचालीत मला प्रेरणा देवो. प्रभू, इतरांचे लक्ष स्वतःकडे न वेधता त्यांना नेहमी तुझ्याकडे वळवण्यास मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
देवाच्या दयेचे आश्चर्य
आगमनकाळाच्या दुसऱ्या आठवड्यातील सोमवार
तेव्हा सर्व जण विस्मित झाले आणि त्यांनी देवाचा गौरव केला. विस्मयाने भारावून ते म्हणाले, “आज आपण अविश्वसनीय गोष्टी पाहिल्या आहेत.” लूक 5:26
ते ‘थक्क झाले,’ कारण येशू ज्या घरात शिकवत होता, त्या घराच्या छपरातून एका पक्षाघात झालेल्या माणसाला खाली उतरवल्यावर येशूने त्याला बरे केले. येशूने त्याला बरे केले हे पाहून त्यांना आश्चर्य वाटले.
पण लोकांना सर्वांत जास्त आश्चर्य वाटले ते या गोष्टीचे नव्हे. सर्वांत आश्चर्याची गोष्ट ही होती की येशू त्या पक्षाघात झालेल्या माणसाला असेही म्हणाला, “तुझी पापे क्षमा झाली आहेत” (लूक 5:20). त्या माणसाला शारीरिक व्याधीतून बरे करण्याचा चमत्कार करून येशूने पापांची क्षमा करण्याचा अधिकार आपल्याला आहे, हे दाखवून दिले.
खरे तर, त्या दिवशी बहुतेक लोक घरी परतले तेव्हा त्यांनी आधी त्या शारीरिक आरोग्यलाभाविषयीच बोलले. पण नंतर या अनुभवावर विचार करताना पापांच्या क्षमेने त्यांच्या मनाला त्याहूनही खोलवर स्पर्श केला असेल, याची खात्री बाळगा. या सगळ्याचा अर्थ त्यांना कदाचित पूर्णपणे उमगला नसेल. तरीही येशूचे क्षमेचे शब्द अतिशय सामर्थ्यशाली होते; ते जीवन बदलणारे होते.
आज तुमच्या जीवनात देवाची क्षमा मिळावी अशी तुम्हाला किती ओढ आहे, यावर चिंतन करा. हे शब्द येशूने तुम्हाला म्हणावेत अशी तुम्हाला आस आहे का? येशूची दया आणि क्षमा तुमच्या जीवनात अनुभवण्याची तुम्हाला ओढ आहे का? तुमच्या पापांची क्षमा तुम्हाला देण्यासाठीच तो स्वर्गातून पृथ्वीवर आला. शेवटी चमत्कार महत्त्वाचे नाहीत. दया आणि क्षमा यांनाच महत्त्व आहे. त्याच्या दयेची ही देणगी तुम्ही स्वीकाराल, तेव्हा ती तुमच्या जीवनात कशी प्रकट होत जाते हे पाहून तुम्हीही आनंदाने आणि पवित्र विस्मयाने देवाचा गौरव कराल.
प्रभू, माझ्या जीवनात तुझी दया आणि क्षमा मला खरोखर हवी आहे. तुझ्यासमोर नम्र होण्यास मला मदत कर, म्हणजे ‘तुझ्या पापांची क्षमा झाली आहे,’ हे तुझे शब्द मला ऐकता येतील. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
देव तुमची साथ कधीच सोडत नाही
आगमनकाळाच्या दुसऱ्या आठवड्यातील मंगळवार
“त्याचप्रमाणे, या लहानग्यांपैकी एकाचाही नाश व्हावा, अशी तुमच्या स्वर्गीय पित्याची इच्छा नाही.” मत्तय 18:14
हरवलेल्या एका मेंढराचा दाखला सांगितल्यानंतर येशू हे विधान करतो. मेंढपाळ नव्याण्णव मेंढरांना सोडून त्या लहानग्या मेंढराचा कसून शोध घ्यायला जातो. दाखल्यात पुढे म्हटले आहे, “जर ते त्याला सापडले, तर मी तुम्हाला खरे सांगतो, न भरकटलेल्या नव्याण्णव मेंढरांपेक्षा त्या एका मेंढरामुळे त्याला अधिक आनंद होतो” (मत्तय 18:13).
आपल्यापैकी प्रत्येक जण ‘या लहानग्यांपैकी एक’ आहे. नव्याण्णव मेंढरांपेक्षा वाट चुकलेल्या एका मेंढराबद्दल मेंढपाळाला अधिक आनंद होतो, हे सुरुवातीला अन्यायकारक वाटू शकते. पण आपल्यापैकी प्रत्येक जण ते वाट चुकलेले मेंढरू आहे, हे लक्षात घेतले की त्याचा आनंद समजतो.
या दाखल्यावर मनन करताना, आपल्याला शोधून काढण्याची मेंढपाळाची किती तीव्र इच्छा आहे, याचा विचार करणे आवश्यक आहे. त्याला आपली किती काळजी आहे आणि तो किती न थकता, किती चिकाटीने आपला शोध घेतो, याकडे आपण लक्ष दिले पाहिजे. देवही तुमची अशीच काळजी घेतो.
ते हरवलेले एक मेंढरू तुम्हीच आहात, यावर आज मनन करा. आपल्या पापात “हरवून जाणे” हा सुखद अनुभव नाही. पापामुळे भीती, निराशा, गोंधळ, राग अशा भावना मनात निर्माण होतात. पण आपल्या पापमय अवस्थेतही आपण उत्तम मेंढपाळाकडे दृष्टी वळवली, तर आपली आशा पुन्हा जागी होईल. आपल्या देवाला आपली इतकी काळजी आहे की तो आपला शोध घेणे कधीही थांबवणार नाही, ही आशा आपल्याला पुन्हा मिळेल. आणि जेव्हा आपण त्याला सापडू, तेव्हा त्याचे हृदय अपार आनंदाने भरून जाईल!
हे प्रभू, माझ्या पापमय अवस्थेत आणि गोंधळात मी तुझ्याकडे वळतो. तू मला शोधून काढशील, असा मला विश्वास आहे. माझ्यावरच्या तुझ्या उत्कट प्रेमावर माझा नेहमी विश्वास राहो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
तुमची ओझी घेऊन माझ्याकडे या
आगमनकाळाच्या दुसऱ्या आठवड्यातील बुधवार
“कष्ट करणाऱ्यांनो आणि ओझ्याने दबलेल्यांनो, तुम्ही सर्व माझ्याकडे या, म्हणजे मी तुम्हाला विसावा देईन. माझे जू आपल्या खांद्यावर घ्या आणि माझ्याकडून शिका, कारण मी मनाने सौम्य व नम्र आहे; आणि तुम्हाला विसावा मिळेल. कारण माझे जू वाहण्यास सोपे आहे आणि माझे ओझे हलके आहे.” मत्तय 11:28–30
येशूचे हे आमंत्रण किती सुंदर आहे! हा उतारा पुन्हा पुन्हा वाचून पाठ करून ठेवावा, म्हणजे जीवनात कठीण प्रसंग येतात तेव्हा त्यावर सहज मनन करता येईल. असे क्षण आपल्या सगळ्यांच्याच आयुष्यात येतात. त्या वेळी आपल्याला वाटते की सगळेच अंगावर आले आहे आणि त्याच्या ओझ्याखाली आपण दबून गेलो आहोत. कधी एखाद्या दुःखद घटनेचे ओझे असते, तर कधी रोजच्या किरकोळ आणि त्याच त्याच गोष्टींचाही भार जाणवतो. रोज आपण वाहतो त्या सर्वांत जड ओझ्यांपैकी एक म्हणजे आपल्या स्वतःच्या पापाचे ओझे. पण परिस्थिती काहीही असो, आपण हे शब्द ऐकावेत आणि त्यांच्यावर विश्वास ठेवावा, अशी येशूची इच्छा आहे. “माझ्याकडे या…” असे तो म्हणतो. तुमच्या आयुष्यात काहीही घडत असले, तरी माझ्याकडे या. संकोच न करता, न घाबरता माझ्याकडे या.
येशू आपल्याला असेही आश्वासन देतो की त्याचे ‘जू वाहण्यास सोपे आहे’ आणि त्याचे ‘ओझे हलके आहे.’ याचा अर्थ काय? येशूकडे आल्याने आपल्या जीवनातील सर्व अडचणी नाहीशा होतील, असा त्याचा अर्थ आहे का? नाही, तसा त्याचा अर्थ नाही. उलट, येशूकडे आल्याने जीवनात येणारी कोणतीही अडचण सहन करण्याचे आणि त्यातून पुढे जाण्याचे बळ आपल्याला मिळेल.
आगमनकाळ आपल्याला आठवण करून देतो की देवपुत्र आला आणि त्याने आपला मानवी स्वभाव व माणूस असण्याबरोबर येणारे सर्व काही धारण केले. त्याने स्वतः कधीही पाप केले नाही, तरी पापाचे परिणाम आणि पापामुळे येणारे ओझे त्याने स्वतः अनुभवले. म्हणून तो देव असूनही आपल्या डोळ्यांत डोळे घालून सांगू शकतो की त्याला आपल्या अडचणी समजतात, कारण त्याने स्वतः त्या सोसल्या आहेत. आपल्यावरच्या प्रेमापोटी त्याने त्या सोसल्या, जेणेकरून जीवनात आपल्याला जे काही सोसावे लागते, ते आनंदाने सोसण्यास तो आपल्याला मदत करू शकेल.
आज येशूच्या या सौम्य आणि गौरवशाली आमंत्रणावर मनन करा. ज्या गोष्टीचे ओझे तुम्हाला जाणवते, त्या गोष्टीत येशूला येऊ द्या. तुम्ही वाहत असलेले जू त्याला वाहू द्या आणि त्याऐवजी त्याने तुमच्यासाठी तयार केलेले, वाहण्यास सोपे असे जू त्याच्याकडून स्वीकारा. तुम्ही वाहत असलेला क्रूस कदाचित नाहीसा होणार नाही; पण त्याच्या कृपेने तो बदलेल आणि हलका होईल.
हे प्रभू, माझे जीवन आणि माझे संपूर्ण अस्तित्व मी तुला समर्पित करतो. तुझ्याकडे येण्याचे तुझे आमंत्रण मी स्वीकारतो. माझ्यावरील तुझ्या अखंड करुणेबद्दल आणि तू माझी घेत असलेल्या काळजीबद्दल मी तुझे आभार मानतो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
प्रीतीचा मार्ग
आगमनकाळाच्या दुसऱ्या आठवड्यातील गुरुवार
“आमेन, मी तुम्हाला सांगतो, स्त्रियांपासून जन्मलेल्यांमध्ये बाप्तिस्मा देणाऱ्या योहानापेक्षा मोठा कोणी झाला नाही; तरी स्वर्गराज्यातील सर्वांत लहान जनही त्याच्यापेक्षा मोठा आहे.” मत्तय 11:11
गेल्या रविवारी आपण बाप्तिस्मा देणाऱ्या संत योहानावर मनन केले; आजच्या शुभवर्तमानातही आपल्याला त्याची साक्ष मिळते. योहानाच्या थोरवीचे पहिले आणि सर्वांत महत्त्वाचे कारण म्हणजे त्याची नम्रता. पण येशू हेही स्पष्ट करतो की जुन्या करारातील सर्वांत थोर संदेष्टा म्हणून योहानाला जे मोठेपण लाभले, ते स्वर्गराज्याचा सदस्य असण्याच्या मोठेपणापुढे काहीच नाही!
स्वर्ग हेच आपले ध्येय असले पाहिजे. तोच आपल्या जीवनाचा उद्देश असला पाहिजे. या जगात कितीही मोठेपणा मिळवला, तरी स्वर्गात पोहोचता आले नाही, तर त्या मोठेपणाचा काय उपयोग?
विशेष म्हणजे, या विधानात येशू संत योहानाला कमी लेखत नाही, कारण ‘संत’ योहान बाप्तिस्त स्वर्गात आहे. उलट, योहान केवळ त्याच्या नम्रतेमुळे आणि त्याने या जीवनात केलेल्या सर्व कार्यामुळे महान होता असे नाही, तर आता स्वर्गातील शाश्वत जीवनाचे प्रतिफळ तो उपभोगत असल्यामुळे तो अधिक महान आहे, हे येशू दाखवून देतो.
आपण किती तरी वेळा आपले जीवन जगाच्या निकषांनी मोजतो. इथे आणि आत्ताच मोठेपण मिळवण्याच्या धडपडीत, खरे महत्त्व शाश्वत जीवनाला आहे, हे आपल्या लक्षात येत नाही.
जरा विचार करा. शाश्वत जीवनात तुम्हाला कशाचा आनंद वाटेल? या जगात तुम्ही अमुक एखादी गोष्ट साध्य केली याचा? तुम्ही भरपूर पैसा कमावला याचा? या जगात अनेकांनी तुमची प्रशंसा केली याचा? नाही, स्वर्गात यांपैकी कशालाही महत्त्व नसेल. महत्त्व असेल ते एकाच गोष्टीला: प्रीतीला.
आज इथे आपण आचरणात आणत असलेले प्रेम स्वर्गात आपल्या जीवनातून सदैव झळकत राहील. आपले प्रेम इतरांना दिसले नाही, तरी स्वर्गात ते दिसेल. असे प्रेम म्हणजे ख्रिस्ताला पूर्णपणे समर्पित केलेल्या जीवनाचे फळ आहे.
आज स्वर्गात पोहोचण्याच्या अंतिम ध्येयावर मनन करा. रोजच्या प्रीतीच्या कृती हाच त्या ध्येयाकडे जाणारा मार्ग आहे, हे लक्षात घ्या. तुमच्या जीवनात यालाच तुम्ही केंद्रस्थानी ठेवता का? नसेल, तर तुम्ही कशाला प्राधान्य देता ते तपासा आणि या शाश्वत पाचारणाला पुन्हा निष्ठेने प्रतिसाद द्या.
हे प्रभू, स्वर्गात सदैव तुझ्यासोबत राहण्याची माझी इच्छा आहे. शाश्वत जीवन हेच माझ्या जीवनाचे अंतिम ध्येय आहे, याचे भान ठेवण्यास मला मदत कर. आज मी आचरणात आणत असलेल्या प्रेमातून स्वर्गात वैभवशाली जीवन घडवण्यास मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
कठोर शब्दांवर मात करणे
आगमनकाळाच्या दुसऱ्या आठवड्यातील शुक्रवार
“कारण योहान आला; तो खातही नव्हता, पीतही नव्हता. तेव्हा ते म्हणाले, ‘त्याला भूत लागले आहे.’ मनुष्यपुत्र आला; तो खातो आणि पितो. तेव्हा ते म्हणाले, ‘पाहा, हा खादाड आणि दारुडा आहे, जकातदारांचा आणि पाप्यांचा मित्र आहे.’” मत्तय 11:18–19a
इथे आपल्याला खोटी बदनामी करण्याचे घृणास्पद पाप दिसते. सत्याचा विपर्यास व्हावा म्हणून जाणूनबुजून वस्तुस्थितीला वाकडे वळण देणे म्हणजे खोटी बदनामी. मुळात, दुसऱ्याचे नुकसान करण्याच्या हेतूने बोललेले हे असत्य आहे.
येशू दाखवून देतो की त्याची आणि बाप्तिस्मा देणाऱ्या योहानाची थट्टा करण्यात आली आणि दोघांवरही पापी असल्याचा खोटा आरोप करण्यात आला. उदाहरणार्थ, योहान वारंवार उपवास करत असे. ही खरे तर सद्गुणाची कृती होती. पण परुश्यांनी तो सैतानाचा प्रकार आहे, असा अर्थ लावला. येशू अनेकांच्या घरी पाहुणा म्हणून जात असे आणि त्यांच्यासोबत वेळ घालवत असे. पण त्याच्यावर खादाड आणि दारुडा असल्याचा आरोप करण्यात आला.
एखादी व्यक्ती खोटी निंदा करू लागते तेव्हा ती अनेकदा दुसऱ्यातील एखादा सद्गुण पाहते आणि लोकांची दिशाभूल करण्यासाठी त्याचा विपर्यास करते. बहुतेकदा हे मत्सरातून किंवा असूयेतून घडते.
ही दुःखद परिस्थिती आपल्यापैकी प्रत्येकाला एकमेकांशी वागताना आपण किती प्रामाणिक असतो, हे तपासून पाहण्याची संधी देणारी ठरावी. दुसऱ्या व्यक्तीत चांगुलपणा दिसला की तुम्हाला त्याचा आनंद वाटतो का? त्या व्यक्तीच्या चांगुलपणाबद्दल तुम्ही मनापासून देवाचे आभार मानू शकता का? की तुम्ही लगेच तिच्या सद्गुणाचा विपर्यास करू लागता?
आज तुम्ही आपल्या सभोवतालच्या लोकांकडे कसे पाहता आणि विशेषतः त्यांच्याविषयी कसे बोलता, यावर चिंतन करा. त्यांच्यातील सद्गुण ओळखा आणि त्याबद्दल मनापासून त्यांचा आदर करण्याचा प्रयत्न करा. आपल्या मनात मत्सर किंवा असूया निर्माण होत असल्याचे जाणवले, तर ती भावना आपल्या दयाळू देवाकडे सोपवा, म्हणजे तिचे रूपांतर खोट्या निंदेच्या कुरूप पापात होणार नाही.
हे प्रभू, इतरांकडे नम्रतेने आणि सत्याच्या प्रकाशात पाहण्यास मला मदत कर. त्यांच्यातील चांगुलपणा आणि सद्गुण पाहण्यास आणि त्यांचा आनंद मानण्यास मला मदत कर. माझ्यातील सर्व खोटेपणा आणि खोटी बदनामी करण्याची वृत्ती दूर कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
या आगमनकाळात आपल्या पापांबद्दल पश्चात्ताप करा
आगमनकाळातील दुसऱ्या आठवड्याचा शनिवार
“मी तुम्हांला सांगतो की एलिया आधीच आला आहे. त्यांनी त्याला ओळखले नाही; उलट त्यांना वाटेल तसे ते त्याच्याशी वागले. त्याचप्रमाणे मनुष्यपुत्रालाही त्यांच्या हातून दुःख भोगावे लागेल.” तेव्हा येशू आपल्याशी बाप्तिस्मा देणाऱ्या योहानाविषयी बोलत होता, हे शिष्यांना समजले. मत्तय 17:12–13
बाप्तिस्मा देणाऱ्या संत योहानाविषयी आपण पुढे चिंतन करतो, तेव्हा आपल्या लक्षात येते की त्याने एलियाची भूमिका पार पाडली, हे शास्त्रज्ञांना समजले नाही. प्रभूचा मार्ग तयार करण्याचे एलियाचे कार्य योहान पार पाडत होता, हे त्यांना ओळखता आले नाही.
ख्रिस्ताच्या आगमनाची तयारी करण्यात योहानाची भूमिका अनन्य आणि निर्णायक होती. त्याचप्रमाणे ख्रिस्ताच्या निरंतर आगमनाची तयारी करण्यात आपल्यापैकी प्रत्येकाचीही एक भूमिका आहे. येशू फार वर्षांपूर्वी एकदा आला, पण आपल्या जीवनात तो पुन्हा पुन्हा येऊ इच्छितो. आपण त्याच्या आगमनासाठी योग्य तयारी केली तरच तो येऊ शकतो.
तुम्ही ‘प्रभूचा मार्ग’ कसा तयार करता? बाप्तिस्मा देणाऱ्या योहानाचे कार्य तुम्ही कसे पुढे चालवता? विशेषतः आगमनकाळात, योहानाचा मुख्य संदेश ऐकून त्याप्रमाणे वागण्यातून तुम्ही हे करता. त्याचा मुख्य संदेश काय होता? आपण आपल्या पापांचा पश्चात्ताप करावा, हाच त्याचा संदेश होता.
आपल्या पतित मानवी स्वभावामुळे आपणा सर्वांनाच पापाशी झगडावे लागते. तरीही, परिपूर्ण होण्यासाठी आपल्याला पाचारण झाले आहे, हे आपण कधीही विसरू नये. स्वर्गातील पिता जसा परिपूर्ण आहे, तसे आपणही परिपूर्ण व्हावे, असे आपल्याला आवाहन आहे. आपली पापे ओळखण्यास, ती कबूल करण्यास आणि त्यांच्याविषयीची आसक्ती सोडण्याचा प्रयत्न करण्यास आपल्याला बोलावले आहे.
पश्चात्ताप करण्यासाठी आगमनकाळ हा वर्षातील सर्वांत महत्त्वाच्या काळांपैकी एक आहे. या पवित्र काळात समेटाच्या संस्कारातून मिळणारी कृपा आपण शोधावी, हे विशेष महत्त्वाचे आहे.
आपल्या पापांचा पश्चात्ताप करणे किती महत्त्वाचे आहे, हे आपल्या स्वतःच्या आत्म्याला सांगण्याची आपली किती तयारी आणि इच्छा आहे, यावर आज चिंतन करा. आपल्या जीवनात ख्रिस्त सतत येत असतो. त्याच्या या आगमनासाठी तयार होण्याचा सर्वोत्तम मार्ग म्हणजे या पवित्र काळात मनापासून पश्चात्ताप करणे.
हे प्रभू, आम्ही या आगमनकाळात जसजसे पुढे जात आहोत, तसतसे मला माझे पाप ओळखण्यास मदत कर. ज्या अनेक गोष्टी मला तुझ्यापासून दूर ठेवतात, त्यांची जाणीव मला करून दे आणि त्यांच्यापासून मनापासून दूर वळण्यास मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
मऊ बांधणीच्या पुस्तकाच्या स्वरूपात & ई-पुस्तक म्हणूनही उपलब्ध
ॲमेझॉन.कॉम – गुगल प्ले – आयट्यून्स – बार्न्स अँड नोबल

