चारही खंड मऊ मुखपृष्ठाच्या छापील पुस्तकांच्या & ई-पुस्तकांच्या स्वरूपात उपलब्ध आहेत!

ॲमेझॉन – गूगल प्ले – आयट्यून्स – बार्न्स अँड नोबल – आणि इतरही!
चव, टिकवण आणि शुद्धता
सामान्य काळातील पाचवा रविवार (वर्ष अ)
येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाला, “तुम्ही पृथ्वीचे मीठ आहात. पण मिठाची चव गेली, तर ती कशाने परत आणता येईल? ते मग कशाच्याच उपयोगाचे राहत नाही; ते बाहेर फेकले जाते आणि लोकांच्या पायांखाली तुडवले जाते.” मत्तय 5:13
सोडियम क्लोराइड, म्हणजेच मीठ, हा जगात सर्वाधिक वापरल्या जाणाऱ्या पदार्थांपैकी एक आहे. अन्नाला चव आणण्यासाठी, ते टिकवण्यासाठी आणि शुद्धीकरणासाठी मिठाचा वापर होतो. सोडियम क्लोराइड हे अतिशय स्थिर संयुग आहे. रासायनिक अभिक्रिया झाली किंवा ते विरघळले, तरच त्याची चव नाहीशी होऊ शकते. मग मिठाची चव जाऊ शकते असे येशूने का म्हटले? याचे एक संभाव्य स्पष्टीकरण असे आहे की प्राचीन पॅलेस्टाईनमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या मिठातील अशुद्ध घटकांमुळे आणि ते ज्या परिस्थितीत साठवले जाई त्यामुळे त्याची चव खरोखरच जाऊ शकत असे.
आजच्या इस्राएलच्या आग्नेय भागात असलेल्या मृत समुद्रात मीठ आणि इतर खनिजांचे प्रचंड साठे आहेत. बायबलमधील इतिहासानुसार, याच प्रदेशात लोटाच्या पत्नीचे रूपांतर मिठाच्या खांबात झाले. मीठ आणि खनिजांच्या या प्रचंड साठ्यांमुळे मृत समुद्राच्या सभोवतालचा प्रदेश ओसाड आहे.
मृत समुद्रातून काढलेल्या मिठात केवळ शुद्ध सोडियम क्लोराइड नसे. त्यात जिप्सम आणि इतर खनिजेही असत, त्यामुळे ते मीठ अशुद्ध असे. हे मीठ नीट साठवले नाही किंवा त्याचा पाण्याशी संपर्क आला, तर सोडियम क्लोराइड विरघळून वाहून जाऊ शकत असे आणि मागे खनिजांचा घन अवशेष उरत असे. जिप्समसारखे हे उरलेले पदार्थ मिठासारखे दिसत, पण त्यांना चव नसे. चव आणण्यासाठी, पदार्थ टिकवण्यासाठी किंवा शुद्धीकरणासाठी त्यांचा काहीच उपयोग नसे. असे घडले की त्या ‘मिठाची’ चव जाई. हे स्पष्टीकरण लक्षात घेतले की येशूची शिकवण विशेष स्पष्ट होते.
अन्नाला चव आणणे हा मिठाचा पहिला ठळक गुण आहे. आपल्या शिष्यांना ‘पृथ्वीचे मीठ’ म्हणताना येशू त्यांना सांगत होता की त्यांनी सुवार्तेचे सत्य आणि त्याच्या संदेशाचा आनंद इतरांपर्यंत पोहोचवून जगाची ‘चव’ वाढवावी. मीठ जसे अन्नाची चव खुलवते, तसेच ख्रिस्ताशी विश्वासू राहून जगलेले ख्रिस्ती जीवन जग अधिक चांगले आणि सद्गुणी बनवते.
अन्न टिकवण्यासाठीही मिठाचा सर्रास वापर होतो. फ्रिज आणि फ्रीझर येण्यापूर्वी अन्न खराब होऊ नये म्हणून त्यात मीठ मिसळत असत. मीठ अन्नातील ओलावा शोषून घेत असे आणि जीवाणू व इतर सूक्ष्मजीवांची वाढ रोखत असे. ही पद्धत आजही वापरली जाते, पण प्राचीन काळी ती विशेष महत्त्वाची होती. ‘पृथ्वीचे मीठ’ होण्यास सांगून येशू आपल्या शिष्यांना जगाचे नैतिक अधःपतनापासून रक्षण करण्याचे आवाहन करत होता. आपल्या जीवनाची साक्ष देऊन आणि सुवार्तेची घोषणा करून त्यांनी जगाला पापापासून आणि आध्यात्मिक विनाशापासून जपायचे होते. त्यांची ‘चव गेली’ असती, तर त्यांच्यात आणि बाकीच्या जगात काहीच फरक उरला नसता आणि त्यांचे कार्य निष्फळ ठरले असते. म्हणूनच सुवार्तेला दिलेली आपली साक्ष पातळ आणि बेचव होऊ देऊ नका, असा आग्रह येशूने त्यांना आणि आपल्यालाही केला.
शेवटी, यहुदी धार्मिक आचारांमध्ये मिठाला महत्त्वाचे स्थान होते. ते शुद्धतेचे आणि देवाला समर्पित करण्याचे प्रतीक होते. लेवीय ग्रंथातील आज्ञेनुसार, यज्ञविधीत अर्पणे पवित्र करण्यासाठी मीठ वापरले जाई: “तुमच्या सर्व धान्यार्पणांत मीठ घाला. तुमच्या देवाबरोबरच्या कराराचे मीठ तुमच्या धान्यार्पणात उणे पडू देऊ नका. प्रत्येक अर्पणाबरोबर मीठ अर्पण करा” (लेवीय 2:13). अर्पणांत मीठ घालून इस्राएली लोक ती खराब होण्यापासून जपत आणि अशा रीतीने ती शुद्ध राखत. या प्रथेतून शिष्यांची भूमिकाही दिसून येते: आपल्या पवित्र जीवनाच्या आदर्शाने, आत्मत्यागमय जीवनाने आणि ख्रिस्ताच्या तारणकार्यात सहभागी होऊन त्यांनी जग शुद्ध करायचे होते. त्यांनी सचोटीने जगायचे होते आणि आपल्या अंतःकरणाच्या शुद्धतेने व देवाच्या इच्छेशी अढळ निष्ठा राखून इतरांना देवाकडे नेण्याचे होते.
‘पृथ्वीचे मीठ’ होण्याच्या या प्रभावी रूपकावर आज चिंतन करा. जीवन समृद्ध करणाऱ्या देवाच्या कृपेच्या ‘चवीची’ जगाला नितांत गरज आहे. देवाशिवाय जग भ्रष्टाचार आणि अधःपतनाच्या अधीन होते. देवाच्या सान्निध्यात आपण आणि ज्यांची आपण सेवा करतो ते सर्व जण शुद्ध व पवित्र अर्पणे म्हणून जपले जातो. अशा रीतीने आपण देवाचा गौरव वाढवतो आणि पवित्रतेत वाढतो. पृथ्वीचे मीठ व्हा. तुमचा विश्वास फिका पडू देऊ नका. ख्रिस्ताशी आणि त्याच्या सुवार्तेशी निष्ठावान राहा, म्हणजे तुमच्या सभोवतालचे जग तुम्ही बदलून टाकाल. असे केल्याने तुम्ही देवाचा गौरव तर करालच, पण त्याच्या चिरंतन आनंदातही सहभागी व्हाल.
हे परमशुद्ध प्रभू, तूच आमचे जीवन समृद्ध करतोस, त्याला नवी चव देतोस, आम्हाला पापापासून जपतोस आणि तुझ्या पित्याला शुद्ध अर्पण म्हणून आम्हाला घडवतोस. जगापर्यंत तुझी कृपा पोहोचवण्यासाठी माझा साधन म्हणून उपयोग कर. मला असे ‘मीठ’ बनव, जे शुद्ध राहील आणि ज्याचा गुण टिकून राहील, जेणेकरून तुझे तारणदायी सत्य मी पृथ्वीच्या टोकापर्यंत पोहोचवू शकेन. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
दुष्टतेचे खोटे ‘आकर्षण’
सामान्य काळातील पाचवा रविवार (वर्ष ब)
संध्याकाळी सूर्य मावळल्यानंतर, लोकांनी सर्व आजारी आणि भूतबाधा झालेल्या लोकांना त्याच्याकडे आणले. सारे गाव दाराशी जमले होते. त्याने निरनिराळ्या रोगांनी आजारी असलेल्या अनेकांना बरे केले आणि पुष्कळ भुते घालवली. ती त्याला ओळखत होती, म्हणून त्याने त्यांना बोलू दिले नाही. मार्क 1:32–34
दुरात्मे फसवणूक करतात. येशूने त्यांना बोलू दिले नाही, याचे हे एक प्रमुख कारण होते. आजच्या सुवार्तेतील उताऱ्याच्या अगोदर, कफर्णहूमच्या सभास्थानात येशूचा एका दुरात्म्याशी सामना झाला. तो दुरात्मा ओरडून म्हणाला, “…तू कोण आहेस हे मला माहीत आहे—तू देवाचा पवित्र जन आहेस!” येशूने त्याला दटावून म्हटले, “गप्प बस! त्याच्यातून बाहेर ये!” (मार्क 1:24–25). आजच्या सुवार्तेतील घटना त्याच दिवशी संध्याकाळी थोड्या उशिराने घडते. अनेक आजारी आणि दुरात्म्यांनी पछाडलेल्या लोकांना येशूकडे आणण्यात आले. त्याने आजाऱ्यांना बरे केले आणि दुरात्म्यांना हाकलून दिले. दुरात्मे त्याला ओळखत होते, तरी त्याने त्यांना पुन्हा गप्प केले.
आपण देवाचे पवित्र पुरुष, म्हणजेच मशीहा आहोत, हे लोकांना प्रकट करणे हा येशूचा उद्देश असेल, तर त्या दुष्ट आत्म्यांना बोलू देणे योग्य वाटू शकते. त्यामुळे लोकांना केवढा धक्का बसला असता, याची कल्पना करा. दुष्ट आत्म्यांच्या ताब्यात असलेल्या व्यक्तींनी आसुरी रूपात ‘हेच मशीहा आहेत!’ असे ओरडून सांगितले असते, तर लोकांचे लक्ष नक्कीच वेधले गेले असते. पण आपली ओळख दुष्ट आत्म्यांनी सांगावी, याला येशूचा ठाम विरोध होता. म्हणून त्याने त्यांना गप्प राहण्याची आज्ञा दिली.
येशूला जसा दुष्ट आत्म्यांचा नाट्यमय रीतीने सामना करावा लागला, तसा प्रसंग आपल्यापैकी फार थोड्यांवर येईल. पण कमी उघड स्वरूपात वाईटाचा सामना आपल्याला दररोज करावा लागतो. त्याला आपण कसा प्रतिसाद देतो, हे फार महत्त्वाचे आहे. वाईटात एक प्रकारचे आकर्षण असते; ते निकोप नव्हे, तर धक्का देणारे आणि खळबळ उडवणारे असते. आपल्या पतित मानवी स्वभावातील या विकृत प्रवृत्तीवरच भयपटांचा धंदा चालतो. भ्रष्टाचार, खून, दहशतवाद आणि अराजक यांच्या बातम्यांकडे आपले लक्ष सहज ओढले जाते. अर्थात, अशा बातम्यांचे मथळे पाहून बहुतेकदा आपल्याला किळस आणि संताप वाटतो. तरी खरे सांगायचे तर, आपला पतित स्वभाव अनेकदा अशा गोष्टींकडे ओढला जातो. कारण त्या तीव्र भावना जागवतात आणि ख्रिस्त देत असलेल्या खऱ्या व चिरस्थायी शांतीपासून आपले लक्ष विचलित करतात.
वाईट गोष्टींचे तपशील धुंडाळत राहणे म्हणजे जणू कफर्णहूमच्या लोकांनी ‘येशूने त्या दुष्ट आत्म्याला बोलू द्यावे’ असा आग्रह धरण्यासारखे आहे. जे गप्प केले पाहिजे, त्यालाच आपण नको तितके महत्त्व देतो. आपण देवाचे पवित्र पुरुष आहोत अशी साक्ष देण्यास येशूने दुष्ट आत्म्यांना मनाई केली आणि त्यांना गप्प केले. याचे एक मुख्य कारण असे की, दुष्ट आत्मे आणि वाईटात गुरफटलेले लोक जेव्हा काही खरे सांगतात, तेव्हाही त्यात गैरसमजांची बीजे पेरतात. दररोज आपल्या गळी उतरवल्या जाणाऱ्या खोट्यांपैकी अर्धसत्ये हा एक प्रमुख प्रकार आहे. अर्धसत्यांचा वापर करण्यात दुष्ट आत्मे पटाईत असतात. सैतानाने वाळवंटात येशूला मोहात पाडताना पवित्र शास्त्रातील वचने उद्धृत केली, हे त्याचे उत्तम उदाहरण आहे. येशूने दुष्ट आत्म्यांना बोलू दिले असते, तर त्यांनी अगदी नकळत लोकांची दिशाभूल केली असती.
दुष्ट आत्मे हे पतित देवदूत आहेत. मनात एखादा विचार सुचवण्याचे आणि तो पटवून देण्याचे त्यांचे नैसर्गिक सामर्थ्य अजूनही त्यांच्याकडे आहे. खऱ्यात खोटे इतक्या बेमालूमपणे मिसळण्यात ते पटाईत असतात की त्यांची फसवणूक ओळखणे कठीण जाते. दुष्ट आत्म्यांच्या या सामर्थ्यामुळे आपण सतत जागरूक राहिले पाहिजे. उदाहरणार्थ, ‘तुझ्या मेहनतीची दखल घेतली जायला हवी,’ असा एखादा विचार मनात येऊ शकतो. वरवर पाहता तो चांगला वाटतो आणि तो खरा असूही शकतो. पण त्याच विचाराला वाकवून ‘तू इतरांपेक्षा श्रेष्ठ आहेस,’ असे कुजबुजणारा, गर्वाकडे नेणारा मोह निर्माण केला जाऊ शकतो.
दुष्ट आत्मे आपल्या कमकुवत बाजूंचा फायदा घेण्यात पटाईत असतात. आपले मूल्य, आपली क्षमता किंवा आपल्या इच्छा यांविषयीच्या खऱ्या गोष्टींनाही ते नकळत विपर्यस्त करतात, जेणेकरून आपण देवापासून दूर जावे आणि त्यांच्या गर्व या मूळ पापात पडावे. म्हणूनच येशूने दुष्ट आत्म्यांना खडसावून गप्प केले आणि आपल्या ओळखीविषयी अर्धसत्येही बोलू दिली नाहीत. सत्यात कपट मिसळले की ते सैतानाच्या हातातील एक धोकादायक साधन बनते, हे त्याला माहीत होते.
तुम्हाला मोहात पाडणाऱ्या, सहज न ओळखू येणाऱ्या खोट्या गोष्टी आणि अर्धसत्ये यांवर आज चिंतन करा. प्रार्थनेत दृढ राहून, पवित्र शास्त्रात मन रमवून आणि चर्चची शिकवण व संत यांच्याकडून मार्गदर्शन घेतल्यानेच आपल्याला ती ओळखता येतात. ख्रिस्ताच्या निर्मळ सत्यात आपण दृढ राहिलो, तरच भुरळ पाडणाऱ्या किंवा मोहक वाटणाऱ्या खोट्या गोष्टींना आपण प्रतिकार करू शकतो. येशूप्रमाणे कपटाचे आवाज गप्प करा आणि देवाच्या वाणीला धरून राहा. तुम्हाला जे काही जाणून घेणे आणि विश्वासाने स्वीकारणे आवश्यक आहे, ते देवच तुम्हाला प्रकट करतो.
हे परम गौरवशाली प्रभू, तू नम्रतेत वास करतोस आणि अर्धवट किंवा विपर्यस्त सत्यांत नव्हे, तर तुझ्या शाश्वत वचनाच्या परिपूर्णतेत बहरतोस. सैतानाच्या अनेक मोहांमध्ये तुझी वाणी ओळखण्याची कृपा मला दे. तुझ्या नावाने आणि तुझ्या अधिकाराने मी सैतानाच्या प्रत्येक असत्याला धिक्कारतो आणि केवळ तुझ्या संपूर्ण व परिपूर्ण सत्यालाच धरून राहण्याचा प्रयत्न करतो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
पाचारणाला प्रतिसाद देण्यास अपात्र
सामान्य काळातील पाचवा रविवार (वर्ष क)
“प्रभू, माझ्यापासून दूर जा, कारण मी पापी मनुष्य आहे.” कारण इतके मासे पकडले गेल्याचे पाहून तो आणि त्याच्याबरोबरचे सर्व जण थक्क झाले होते. शिमोनचे भागीदार असलेले जब्दीचे पुत्र याकोब व योहान हेही तसेच थक्क झाले होते. येशू शिमोनला म्हणाला, “भिऊ नकोस; यापुढे तू माणसे पकडशील.” आपापल्या होड्या किनाऱ्यावर आणल्यावर ते सर्व काही सोडून त्याच्यामागे गेले. लूक 5:8–11
आपल्या पहिल्या वाचनात यशया संदेष्ट्याला स्वर्गीय दर्शन झाले. त्याने “उंच, उत्तुंग सिंहासनावर विराजमान झालेला प्रभू” पाहिला. प्रभूभोवती सर्वोच्च आणि सर्वांत तेजस्वी स्वर्गीय जीव, म्हणजेच सेराफिम, होते. हे अग्नितेजस्वी देवदूत वर घिरट्या घालत देवाची अखंड स्तुती करत होते: “पवित्र, पवित्र, पवित्र, सेनाधीश प्रभू! सारी पृथ्वी त्याच्या गौरवाने भरली आहे!” देवाच्या प्रतापाचे हे विलक्षण दर्शन पाहून यशया विस्मयाने भारावून गेला आणि त्याला आपल्या अयोग्यतेची खोल जाणीव झाली. तो उद्गारला, “हाय, माझे काय होणार! माझा नाश अटळ आहे! कारण मी अशुद्ध ओठांचा मनुष्य आहे आणि अशुद्ध ओठांच्या लोकांमध्ये राहतो; तरी माझ्या डोळ्यांनी राजाला, सेनाधीश प्रभूला पाहिले आहे!” तेव्हा एका सेराफाने वेदीवरील धगधगत्या निखाऱ्याने यशयाच्या ओठांना स्पर्श केला. अशा रीतीने त्याने यशयाला शुद्ध केले आणि देवाचा संदेष्टा होण्यासाठी तयार केले (पाहा यशया 6:1–8).
पण यशयाचे कार्य सोपे नव्हते. ज्यांनी आपली अंतःकरणे कठोर केली होती आणि पश्चात्ताप करून देवाकडे वळण्यास नकार दिला होता, अशा लोकांना देवाचे वचन सांगण्यासाठी त्याला पाठवण्यात आले होते. त्यांच्या हट्टीपणामुळे यशयाला दुःख झाले, तरी देवाची आज्ञा बदलली नाही: लोकांनी संदेश कशाही प्रकारे स्वीकारला तरी यशयाने अगदी शेवटपर्यंत त्यांना उपदेश करत राहायचे होते.
त्याचप्रमाणे, आजच्या शुभवर्तमानात यशयाला ज्याचे दर्शन झाले तोच देव शिमोनासमोर उभा राहिला आणि त्याला आपले वैभव प्रकट करू लागला. शिमोनाला स्वर्गीय दर्शन झाले नाही, पण येशूच्या व्यक्तीत देव त्याच्यासमोर पूर्णपणे उपस्थित होता. शिमोनाच्या नावेतून लोकसमुदायाला उपदेश केल्यानंतर येशू त्याला म्हणाला, “नाव खोल पाण्यात ने आणि मासे पकडण्यासाठी तुमची जाळी सोडा” (लूक 5:4). दिवसा मासे मिळण्याची शक्यता फार कमी असल्याने येशूचे हे सांगणे नेहमीपेक्षा वेगळे होते.
शिमोनाने येशूला दिलेले उत्तर आदर्श आहे: “गुरुजी, आम्ही रात्रभर कष्ट केले, पण काहीच मिळाले नाही. तरी तुमच्या आज्ञेवरून मी जाळी सोडतो” (लूक 5:5). त्याने आज्ञा पाळली आणि चमत्कार घडला: इतके मासे मिळाले की शिमोनाने याकोब आणि योहान यांना मदतीला बोलावले. यशयाप्रमाणेच, लोकांच्या जीवनात परिवर्तन घडवेल अशा रीतीने देवाचा संदेश सांगण्यासाठी आपल्याला पाचारण होत आहे, याची शिमोनाला कल्पनाही नव्हती. त्या क्षणापासून आपले जीवन कोणते वळण घेईल हे त्याला पूर्णपणे उमगले नव्हते; तरी यशयाप्रमाणेच तो प्रभूसमोर खाली पडला आणि खेदाने म्हणाला, “प्रभू, माझ्यापासून दूर जा, कारण मी पापी मनुष्य आहे.”
यशयाप्रमाणे देवाच्या स्वर्गीय वैभवाचे दर्शन आपल्यापैकी फार थोड्यांना घडते. इतके विपुल मासे मिळाल्याचा चमत्कारही फार थोड्यांना प्रत्यक्ष पाहायला मिळेल. तरीही या दोघांनी जसा देवाला प्रतिसाद दिला, तसाच प्रतिसाद देण्याचे पाचारण आपल्या सर्वांना आहे. पहिले म्हणजे, श्रद्धेच्या नजरेने आपण देवाचे वैभव आणि प्रताप ओळखला पाहिजे. दुसरे म्हणजे, देवासमोर आपण सर्वस्वी अपात्र आहोत हे कबूल केले पाहिजे. तिसरे म्हणजे, देव आपल्याला त्याच्या सेवेसाठी बोलावत आहे हे ऐकून आपण न डगमगता प्रतिसाद दिला पाहिजे. शिमोन, याकोब आणि योहान यांनी लगेच “सर्व काही सोडले आणि ते त्याच्यामागे गेले.” आपणही तसेच केले पाहिजे.
आपल्या धर्माशी एकनिष्ठ असलेल्या शिमोनाला यशया हा सर्वश्रेष्ठ संदेष्ट्यांपैकी एक वाटत असणार आणि त्याच्याविषयी त्याच्या मनात आदर असणार. तरी ख्रिस्त ज्या खडकावर आपली ख्रिस्तसभा उभारणार होता, तो खडक होण्याचे पाचारण शिमोनाला मिळाले. त्यामुळे तारणाच्या इतिहासात त्याची भूमिका अखेरीस यशयाच्या भूमिकेपेक्षाही मोठी ठरली. त्याचप्रमाणे, संस्कारांद्वारे मिळालेल्या कृपामय जीवनात आता आपल्याला सहभाग आहे. म्हणून आपले कार्य जुन्या करारातील संदेष्ट्यांच्या कार्यापेक्षाही कितीतरी मोठे आहे. कारण ख्रिस्ताच्या कार्यात सहभागी होण्यासाठी आपल्याला केवळ पाचारणच मिळालेले नाही, तर त्यासाठी कृपेचे सामर्थ्यही मिळाले आहे. या गौरवशाली सत्याने आपल्या मनात विस्मय आणि आदर जागा झाला पाहिजे. श्रद्धेच्या नजरेने आपण देवाचे वैभव पाहावे, आपल्या अपात्रतेच्या जाणिवेने थरारून जावे आणि आपल्यावर सोपवलेले कार्य मनापासून स्वीकारावे.
आज या दोघांच्या उदाहरणावर चिंतन करा आणि त्यांच्याप्रमाणेच तुम्हालाही मिळालेल्या पाचारणाला प्रतिसाद द्या. प्रार्थनेत देवाला त्याचे वैभव आणि सामर्थ्य तुम्हाला प्रकट करू द्या. आपली अपात्रता आणि आपले पाप मान्य करून नम्र व्हा. मग प्रभू तुमचे शुद्धीकरण करील या आशेने त्याची वाट पाहा, विशेषतः समेटाच्या संस्काराद्वारे. तुमच्यात परिवर्तन घडावे, तुम्हाला बळ मिळावे आणि दररोज तुमच्यावर सोपवलेले कार्य निष्ठेने पार पाडण्याचे सामर्थ्य लाभावे, यासाठी पवित्र युकरिस्त आणि इतर संस्कारांचा आधार घ्या. कचरू नका; तुमच्या कार्याच्या आड येणारे सर्व काही मागे सोडा. तुमच्या कल्पनेपलीकडच्या मार्गांनी देव तुमच्याद्वारे कार्य करील, असा त्याच्यावर विश्वास ठेवा.
हे सर्वांपलीकडे असलेल्या माझ्या प्रभू, तुझे वैभव माझ्या कल्पनेच्या आणि आकलनाच्या पलीकडे आहे. तुझे गुप्त सान्निध्य मला प्रकट कर आणि तुझ्या प्रतापासमोर मला नम्र कर. तुझी हाक ऐकताना, तू माझ्यावर सोपवलेले कार्य निष्ठेने पूर्ण करण्याचे धैर्य मला दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
येशूला ओळखणे
सामान्य काळातील पाचव्या आठवड्याचा सोमवार
सरोवर ओलांडून येशू आणि त्याचे शिष्य गनेसरेतच्या किनाऱ्यावर पोहोचले आणि त्यांनी तेथे नाव बांधली. ते नावेतून उतरत असतानाच लोकांनी येशूला लगेच ओळखले. मार्क 6:53–54
येशू नावेतून उतरताच लोकांनी “त्याला लगेच ओळखले.” आदल्या दिवशी येशू आणि बारा प्रेषित गालील सरोवराच्या ईशान्य किनाऱ्यावर, बेथसैदाजवळच्या एका एकांत भागात होते. तिथे एकांतात वेळ घालवण्याचा त्यांचा विचार होता. पण ते तिथे पोहोचले तेव्हा लोकांचे समुदाय त्यांची वाट पाहत होते. म्हणून येशूने हजारो लोकांना उपदेश केला आणि मग चमत्काराने पाच हजार लोकांना जेवू घातले.
त्यानंतर येशूने बारा प्रेषितांना आपल्या आधी कफर्णहूमच्या दिशेने पाठवले. पण वाऱ्यामुळे त्यांची नाव भरकटली आणि कफर्णहूमच्या दक्षिणेस काही मैलांवर असलेल्या गनेसरेतच्या प्रदेशात पोहोचली. त्या भागात शेती आणि मासेमारी चालत असे. रात्रीच्या त्या जलप्रवासातच येशू पाण्यावरून चालला आणि त्याने सरोवर शांत केले.
येशू आणि त्याचे शिष्य कफर्णहूमऐवजी गेनेसरेतला पोहोचले, हा केवळ योगायोग होता का? बहुधा नाही. येशूच्या प्रत्येक कृतीला देवाच्या दैवी योजनेचे मार्गदर्शन होते. येशूने त्या प्रदेशातील लोकांची सेवा करावी, अशी पित्याची इच्छा होती; आणि येशूने मोठ्या सामर्थ्याने ती सेवा केली. लोकांनी येशूला लगेच ओळखले, यावरून त्यांची गाढ श्रद्धा आणि आध्यात्मिक संवेदनशीलता दिसून येते. त्यांनी येशूला केवळ चेहऱ्यावरून ओळखले असे नव्हे; तोच मशीहा आहे, हे त्यांच्या श्रद्धेने त्यांना सांगितले. त्याला पाहताच त्यांची अंतःकरणे हेलावली. ते मोठ्या संख्येने जमले, त्यांनी पुष्कळ आजारी लोकांना त्याच्याकडे आणले आणि जवळच्या गावांत तातडीने निरोप पाठवला: येशू इथे आहे, लवकर या.
नाझरेथच्या लोकांपेक्षा गालील समुद्राच्या किनाऱ्यावरील लोकांनी येशूवरील आपली श्रद्धा लगेच दाखवली. त्यामुळे येशूने तेथे अनेक चमत्कार केले. त्यांची श्रद्धा खरी होती, याचे आणखी एक लक्षण म्हणजे त्यांनी स्वार्थीपणे येशूला केवळ आपल्यापुरते ठेवण्याचा प्रयत्न केला नाही. उलट, ज्यांना त्याची सर्वांत जास्त गरज होती, विशेषतः आजारी आणि पंगू लोकांकडे त्यांनी लक्ष दिले. यातून श्रद्धा आणि प्रीतिमय प्रेम यांचा संबंध दिसून येतो. खरी श्रद्धा आपल्याला इतरांवर उदारपणे प्रेम करण्यास प्रेरित करते. आपल्याला मिळालेल्या कृपेबद्दल आपण देवाचे आभार मानतोच, पण ज्यांना मदतीची गरज आहे त्यांचाही आपण लगेच विचार करतो—मग ते आपल्या ओळखीचे असोत किंवा देवाने आपल्या जीवनात आणलेले इतर लोक असोत—आणि त्यांनाही येशूकडे घेऊन येतो.
विशेष म्हणजे, येशूने त्यांना “आपल्या झग्याच्या गोंड्याला तरी स्पर्श करू द्यावा,” अशी लोकांनी त्याला विनंती केली (मार्क 6:56). तोरामध्ये देवाने मोशेला लोकांना अशी आज्ञा द्यायला सांगितले: “आपल्या वस्त्रांच्या कोपऱ्यांना गोंडे लावा आणि प्रत्येक कोपऱ्याला जांभळ्या रंगाची दोरी बांधा.” दहा आज्ञांची आणि त्या कराराचे पालन करण्याच्या आपल्या बांधिलकीची सतत आठवण राहावी, हा त्या गोंड्यांचा उद्देश होता (पाहा: गणना 15:37–41). म्हणून तोराच्या आज्ञेचे पालन करून येशूने आपल्या वस्त्राला लावलेल्या गोंड्यांना स्पर्श करताना लोक त्यांच्यासाठी पवित्र असलेल्या गोष्टीला स्पर्श करत होते. आणि ते गोंडे त्यानेच धारण केले होते, ज्याने देव म्हणून लोकांना तोरा दिला होता. गोंड्यांना स्पर्श करून लोकांनी तोराचा आदर तर केलाच, पण ज्याच्यामध्ये तोरा परिपूर्ण झाला, त्या येशूकडेही त्यांनी हात पुढे केला. आपण काय करत आहोत हे कदाचित त्यांना पूर्णपणे उमगले नसेल; तरी त्यांच्या श्रद्धेने त्यांना प्रेरणा दिली आणि त्यांनी त्या प्रेरणेला प्रतिसाद दिला.
आजचे शुभवर्तमान थोडक्यात असले तरी ते श्रद्धेने ओतप्रोत भरलेले आहे. अनेक लोक उत्सुकतेने आणि देवाने दिलेल्या आशेने येशूकडे धाव घेताना त्यात दिसतात. आपल्या जीवनातील देवाच्या उपस्थितीला आपण कसा प्रतिसाद द्यावा, हे हे लोक आपल्याला शिकवतात.
आज गेनेसरेत प्रदेशातील लोकांवर चिंतन करा. श्रद्धेने येशूला ओळखताच ते “आसपासच्या प्रदेशात धावत फिरले” आणि त्यांनी इतर अनेकांना एकत्र आणले. त्या लोकांनीही श्रद्धेने हात पुढे करून येशूच्या वस्त्राच्या गोंड्यांना स्पर्श केला. येशू तुम्हाला भेटतो तेव्हा तुम्ही त्याची उपस्थिती ओळखता का, याचा विचार करा. पवित्र युखरिस्तात, तुमच्या प्रार्थनेत आणि रोज भेटणाऱ्या लोकांमध्ये तुम्ही त्याला ओळखता का? त्याला ओळखल्यावर इतरांना येशूकडे आणण्यासाठी आपण काय करू शकतो, असा विचार तुम्ही लगेच करता का? त्याचे दैवी सामर्थ्य तुमच्या आत्म्याला आरोग्य देईल आणि तुमच्या दुर्बलता दूर करील, असा पूर्ण विश्वास ठेवून तुम्ही श्रद्धेने हात पुढे करता आणि येशूच्या वस्त्राच्या गोंड्यांना स्पर्श करता का? गेनेसरेतच्या या चांगल्या लोकांचे अनुकरण करा. येशूचे सर्वशक्तिमान सामर्थ्य जसे त्यांच्या जीवनात भरभरून वाहिले, तसेच ते तुमच्याही जीवनात वाहील.
हे अद्भुत चमत्कार करणाऱ्या प्रभू, तुझे लोक श्रद्धेने तुझा शोध घेतात तेव्हा तुझ्या उदारतेला सीमा नसते. गेनेसरेतच्या लोकांनी जसे तुला श्रद्धेने ओळखले, तसेच मीही तुला ओळखावे म्हणून तू मला बोलावतोस. मी नेहमी तुझा शोध घ्यावा आणि तू मला सापडल्यावर इतरांनाही तुझ्याकडे आणावे, अशी मी प्रार्थना करतो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
अंतःकरणापासून उपासना
सामान्य काळातील पाचव्या आठवड्याचा मंगळवार
“तुझे शिष्य वडीलधाऱ्यांची परंपरा का पाळत नाहीत? त्याऐवजी ते अशुद्ध हातांनी का जेवतात?” त्याने उत्तर दिले, “अहो ढोंग्यांनो, यशयाने तुमच्याविषयी अगदी योग्य भविष्यवाणी केली, जसे लिहिले आहे: ‘हे लोक ओठांनी माझा सन्मान करतात, पण त्यांची अंतःकरणे माझ्यापासून दूर आहेत. त्यांची माझी उपासना व्यर्थ आहे, कारण ते माणसांनी घालून दिलेले नियम धर्मसिद्धांत म्हणून शिकवतात.’” मार्क 7:5–8
यशयाने ही भविष्यवाणी केली तेव्हा आणि येशूने ती उद्धृत केली तेव्हा ती जितकी खरी होती, तितकीच ती आज आपल्यासाठीही खरी आहे. देवाची उपासना आपल्या अंतःकरणातून, आपल्या अस्तित्वाच्या गाभ्यातून आली पाहिजे. तरच ती खरी उपासना ठरते.
मानवी स्वभाव गुंतागुंतीचा आहे. आपण शरीर आणि आत्मा यांनी बनलेले आहोत. आपल्या शरीरात हृदय असले, तरी यशया आणि येशू ज्या ‘अंतःकरणाविषयी’ बोलत आहेत, ते आध्यात्मिक स्वरूपाचे आहे; मुळात ते माणसाची इच्छाशक्ती आहे. देवाने आपल्याला स्वतंत्र इच्छाशक्ती दिली आहे. म्हणजे आपण घेतलेले निर्णय आपले स्वतःचे असतात, तरी चांगली निवड करताना देवाच्या कृपेची मदत आपल्याला नेहमीच लाभते.
देव आपल्याशी बोलून आपली दैवी इच्छा प्रकट करतो, तेव्हा तो आपल्या बुद्धीद्वारे ती आपल्याला कळवतो. नैसर्गिक विवेक आणि दैवी कृपा या दोन्हींच्या प्रकाशात, आपण कोणत्या चांगल्या गोष्टीची निवड करायला हवी हे बुद्धी ओळखते आणि ती गोष्ट इच्छाशक्तीसमोर ठेवते. देवाच्या कृपेची प्रेरणा मिळाल्यावर इच्छाशक्तीही या प्रक्रियेत सहभागी होते आणि ती चांगली गोष्ट स्वीकारायची की नाकारायची, हे स्वतंत्रपणे ठरवते. या सहभागातून देवाचे कार्य आणि आपले स्वातंत्र्य यांचा परस्पर सहयोग दिसून येतो.
जेव्हा आपण स्वेच्छेने चांगल्याची निवड करतो, तेव्हा आपली इच्छाशक्ती परिपूर्ण करणाऱ्या प्रेमाच्या कृपेला आपण मन खुले करतो. हे प्रेम आपल्याला बळ देते आणि देवाच्याच प्रेमाने प्रेम करण्यास समर्थ बनवते. त्यामुळे सर्वांपेक्षा देवावर आणि स्वतःसारखे आपल्या शेजाऱ्यावर प्रेम करण्याची दैवी आज्ञा आपल्याला आचरणात आणता येते. आपली बुद्धी, इच्छाशक्ती आणि कृती देवाच्या इच्छेशी जुळतात, तेव्हाच आपली उपासना खरी ठरते आणि आपले जीवन पवित्र होते.
परुशी आणि शास्त्री यांच्या आचरणात अशी प्रेमपूर्ण उपासना नव्हती, कारण त्यांची भक्ती केवळ बाह्य आचारांपुरती उरली होती. त्यांच्या ‘उपासनेत’ गर्व भरला होता. देवाच्या कृपेने स्वेच्छेने व्यक्त केलेले प्रेम असण्याऐवजी, त्यांचे धर्माचरण म्हणजे आपण किती नीतिमान आहोत याचे प्रदर्शन बनले होते. पण येशूने त्यांना फटकारले ते त्यांचा धिक्कार करण्यासाठी नव्हे, तर प्रेमापोटी. त्यांचा दांभिकपणा त्यांच्या निदर्शनास आणून द्यावा, त्यांना अंतःकरणात आपल्या चुकीची जाणीव व्हावी आणि खऱ्या उपासनेत रुजलेले देवाशी जिवंत नाते जोडण्यासाठी त्यांना बोलवावे, हा त्याचा हेतू होता. नम्र होऊन पश्चात्ताप करण्यास त्यांनी नकार दिला. त्यांच्यापैकी अनेकांनी येशूविरुद्ध कट रचला आणि त्याची परिणती त्याला क्रुसावर खिळण्यात झाली. दैवी प्रेमाच्या या नकारातून दिसते की त्यांची उपासना व्यर्थच राहिली, कारण बाह्य धर्माचरणाचे रूपांतर देवाशी असलेल्या जिवंत नात्यात करणाऱ्या कृपेला त्यांनी आपली अंतःकरणे बंद केली होती.
तुम्ही आपल्या उपासनेतील बाह्य कृतींचा विचार करता, तेव्हा स्वतःला विचारा: या कृती देवाला पूर्णपणे समर्पित असलेल्या अंतःकरणातून घडतात का? मिस्साला उपस्थित राहताना, प्रार्थना म्हणताना किंवा प्रेमाची कृती करताना तुम्हाला कशाची प्रेरणा असते? तुमची उपासना देवावरील प्रेमाची खरी अभिव्यक्ती आहे का, की कधीकधी ती केवळ सवय किंवा कर्तव्यपूर्ती बनून राहते? येशूने परुशी आणि शास्त्री यांना ज्या शब्दांत फटकारले, ते आपण सर्वांनी लक्षपूर्वक ऐकावे आणि आपले अंतःकरण तपासावे. आपली उपासना केवळ बाह्य आचारांपुरती उरली आहे का किंवा तिच्यात गर्व शिरला आहे का, हे आपण पाहावे. खऱ्या उपासनेसाठी नम्रता, प्रामाणिकपणा आणि आपले जीवन बदलणारी देवाची कृपा स्वीकारण्याची तयारी आवश्यक आहे. केवळ तीच कृपा आपल्या बाह्य कृतींना प्रेमाचे खरे अर्पण बनवू शकते.
उपासनेची सर्वांत श्रेष्ठ आणि शुद्ध कृती म्हणजे पवित्र मिस्साबलिदानात ख्रिस्ताच्या बलिदानाशी पूर्णपणे एकरूप होणे आणि प्रेमाने आज्ञापालन करत, पूर्ण विश्वासाने, शरीर, मन आणि आत्म्यासह स्वतःला देवाला जिवंत यज्ञार्पण म्हणून अर्पण करणे. मिस्सामध्ये याजक द्राक्षारस असलेल्या पवित्र प्याल्यात पाण्याचा एक थेंब घालतात. मग अभिषेकाने ते पाणी व द्राक्षारस स्वतः ख्रिस्त बनतात. पाण्याचा तो एक थेंब आपले प्रतीक आहे. मिस्साच्या बाह्य विधीशी जोडून आपण अंतःकरणातून स्वतःचे अर्पण करतो, तेव्हा खरी उपासना सुरू होते आणि तिथून ती आपल्या जीवनाच्या प्रत्येक अंगात पसरते.
आज तुम्ही करत असलेल्या भक्तीच्या आणि प्रेमाच्या प्रत्येक बाह्य कृतीवर, विशेषतः मिस्सातील तुमच्या सहभागावर, चिंतन करा. येशूने परुशी आणि शास्त्री यांना प्रेमापोटी ज्या शब्दांत फटकारले, ते ऐका आणि त्या शब्दांच्या प्रकाशात आपले जीवन तपासा. जिथे दुर्बलता, पाप, गर्व किंवा यांत्रिकपणे केलेले आचरण दिसेल, तिथे त्यांची जागा मनापासून केलेल्या उपासनेने घ्यावी असा प्रयत्न करा. अशा रीतीने तुमचे संपूर्ण जीवन देवावरील खऱ्या प्रेमाचे आणि त्याच्या उपासनेचे अर्पण बनो.
हे माझ्या प्रभू, माझ्या देवा, माझ्या सर्व प्रेमाला, माझ्या सर्व भक्तीला आणि माझ्या निर्मळ उपासनेला तूच पात्र आहेस. माझी उपासना कुठे खरी ठरत नाही, हे मला दाखव आणि तुझ्यावर स्वेच्छेने व संपूर्ण अंतःकरणाने प्रेम करण्याची कृपा मला दे. माझे अंतःकरण शुद्ध कर, जेणेकरून माझ्या उपासनेतून तुझे गौरव होईल आणि तुझे राज्य वाढीस लागेल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
समजुतीपासून जवळिकीपर्यंत
सामान्य काळातील पाचव्या आठवड्याचा बुधवार
तो जमावापासून दूर घरी आला, तेव्हा त्याच्या शिष्यांनी त्याला त्या दाखल्याविषयी विचारले. तो त्यांना म्हणाला, “तुम्हालाही अजून समजत नाही काय? बाहेरून माणसाच्या आत जाणारी कोणतीही गोष्ट त्याला अशुद्ध करू शकत नाही, हे तुमच्या लक्षात येत नाही काय? कारण ती त्याच्या अंतःकरणात जात नाही, तर पोटात जाते आणि नंतर शौचावाटे बाहेर पडते.” मार्क 7:17–19
आपल्या नात्यांमध्ये जवळीक कमी-अधिक असते. शेजारी किंवा सहकारी यांच्यापैकी काहींशी आपली केवळ वरवरची ओळख असते, तर आपल्या जोडीदाराशी, भावंडाशी किंवा जिवलग मित्राशी आपले नाते अधिक घट्ट असते. तरीही, अनेक वर्षे संसार केलेल्या पती-पत्नींच्या नात्यासारख्या अत्यंत जवळच्या मानवी नात्यातही आपल्याला दुसऱ्या व्यक्तीची पूर्ण ओळख कधीच होत नाही.
त्याचप्रमाणे, ख्रिस्ताशी आपले नाते सतत अधिक गहिरे होत गेले पाहिजे. मात्र मानवी नात्यांपेक्षा इथे एक फरक आहे: देव आपल्याला आधीपासूनच पूर्णपणे ओळखतो—आपण स्वतःला ओळखतो त्याहूनही अधिक. तरीही, तो हळूहळू स्वतःची ओळख आपल्याला करून देतो आणि त्याला अधिक जाणून घेण्यास व त्याच्यावर अधिक प्रेम करण्यास आपल्याला आमंत्रित करतो. ही वाटचाल केवळ या जीवनातच नव्हे, तर अनंतकाळातही चालू राहील, जेव्हा आपल्याला देवाचे आनंदमय प्रत्यक्ष दर्शन घडेल. स्वर्गात, त्याच्या दैवी सान्निध्याच्या अगाध रहस्यात आपण अधिकाधिक प्रवेश करू, तसे देवाशी आपले ऐक्य सतत वाढत जाईल.
आजच्या शुभवर्तमानात येशूने लोकसमुदायापेक्षा आपल्या सर्वांत जवळच्या शिष्यांना स्वतःची ओळख अधिक स्पष्टपणे करून दिली. लोकांना सांगितलेल्या ‘दृष्टान्ताचा’ अर्थ त्यांनी शिष्यांना एकांतात उलगडून सांगितला आणि त्यातून स्वतःची ओळख करून दिली. इथे येशूचा दृष्टान्त नेहमीसारखा गोष्टीच्या रूपात नव्हता. ते एक छोटे, थेट विधान होते, ज्यात प्रतीकात्मक भाषेतून एक गहन आध्यात्मिक सत्य व्यक्त केले होते. त्यांनी लोकांना शिकवले: “तुम्ही सर्व जण माझे ऐका आणि समजून घ्या. बाहेरून माणसाच्या आत जाणारी कोणतीही गोष्ट त्याला अशुद्ध करू शकत नाही; उलट, माणसाच्या आतून बाहेर पडणाऱ्या गोष्टीच त्याला अशुद्ध करतात” (मार्क 7:14–15). ही शिकवण वरवर सरळ वाटली, तरी तिला दृष्टान्त म्हणतात; कारण ती आपल्याला मनन करायला लावते आणि तिचा पूर्ण आध्यात्मिक आशय उमगण्यासाठी सखोल समज आवश्यक असते.
या दृष्टान्तातून येशूने शुद्धता आणि पवित्रता यांविषयी लोकांच्या मनात आधीपासून असलेल्या समजुतींना आव्हान दिले. अशुद्धतेचे खरे मूळ हृदयात आहे हे दाखवून, त्यांनी श्रोत्यांना नियमशास्त्राच्या केवळ बाह्य पालनापलीकडे जाऊन आपल्या अंतःकरणाची वृत्ती कशी आहे याकडे लक्ष द्यायला बोलावले. येशूने लोकसमुदायाला ज्या रीतीने शिकवले, त्यापेक्षा आपल्या जवळच्या शिष्यांशी अधिक आपुलकीने संवाद साधत त्यांना शिकवले, हेही लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे.
लोकसमुदायाला शिकवल्यावर येशू आणि त्यांचे शिष्य ‘घरी’ गेले. तिथे शिष्यांनी त्यांना दृष्टान्ताविषयी विचारले. जवळिकीचा हा क्षण आपल्याला शिकवतो की वैयक्तिक प्रार्थना हे आपले स्वतःचे ‘घर’ आहे. तिथे जगातल्या लक्ष विचलित करणाऱ्या गोष्टींपासून दूर, आपली ख्रिस्ताशी भेट होते. तिथेच आपण रोज आपले प्रश्न घेऊन त्यांच्याकडे जावे—शंकेपोटी नव्हे, तर त्यांना अधिक जवळून जाणून घेण्याच्या इच्छेने. प्रश्न विचारल्याने आपण लक्षपूर्वक ऐकू लागतो, आपली समज वाढते आणि त्यांच्याशी आपली जवळीक वाढते.
देवाशी आपले नाते जुळू लागते, तेव्हा तो अनेकदा आपल्याशी सर्वांना लागू पडतील अशा शब्दांत बोलतो. देवाकडे नव्याने वळणाऱ्यांचे जीवन येशूच्या अशा शिकवणीने बदलून जाते. आपली श्रद्धा परिपक्व होत असताना आणि देवाशी नाते अधिक दृढ करण्याचा आपण प्रयत्न करत असताना, येशूशी पवित्र जवळीक वाढत गेलेल्या त्यांच्या निकटच्या शिष्यांमध्ये आपणही स्वतःला पाहिले पाहिजे. यासाठी रोज जाणीवपूर्वक प्रयत्न करावा लागतो. मनमोकळ्या आणि अर्थपूर्ण संवादाशिवाय पती-पत्नी एकमेकांच्या अधिक जवळ येऊ शकत नाहीत. त्याचप्रमाणे, आपणही रोज देवापुढे आपले अंतःकरण उघडले पाहिजे, त्याच्याशी प्रामाणिकपणे बोलले पाहिजे आणि त्याचा आवाज लक्षपूर्वक ऐकला पाहिजे. असे केले नाही तर त्याच्याशी आपले नाते वरवरचेच राहण्याचा धोका आहे.
ख्रिस्ताशी असलेले तुमचे नाते तुम्ही कसे जपता, यावर आज मनन करा. तुमच्या स्वतःच्या ‘घराच्या’ शांततेत तुम्ही त्यांचा शोध घेता का, त्यांना प्रश्न विचारता का आणि त्यांचे बोलणे लक्षपूर्वक ऐकता का? तुम्हाला त्यांची अधिक सखोल ओळख व्हावी आणि त्यांच्याशी तुमचे ऐक्य वाढावे, यासाठी अंतःकरण उघडे ठेवून तुम्ही अधिक जाणीवपूर्वक प्रार्थना कशी करू शकाल, याचा विचार करा. प्रेमळ जोडीदार किंवा जिवलग मित्र जसा बोलण्यासाठी आणि ऐकण्यासाठी वेळ काढतो, तसाच तुम्हीही आपल्या प्रभूशी संवाद साधण्यासाठी रोज वेळ काढा. त्यांच्या दैवी ज्ञानाची आणि प्रेमाची खोली तुम्हाला अनुभवता यावी, यासाठी त्यांना तुमचे मार्गदर्शन करू द्या.
हे माझ्या जिवलग प्रभू, तू स्वतःची ओळख मला करून देऊ इच्छितोस, मला तुझ्या सान्निध्यात घेऊ इच्छितोस आणि दिवसेंदिवस माझ्याशी अधिक सखोल संवाद साधू इच्छितोस. तुला जाणून घेण्याची इच्छा, तुझे बोलणे लक्षपूर्वक ऐकण्याचा दृढ निश्चय आणि तुझ्या सत्याची खोली समजून घेण्याची कृपा मला दे. हे प्रिय प्रभू, मला तुझ्या अधिकाधिक जवळ घे, म्हणजे तुझ्याशी असलेले माझे प्रेमाचे आणि जिव्हाळ्याचे नाते अधिक दृढ होईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
दैवी दयेची अनावर ओढ
सामान्य काळातील पाचव्या आठवड्याचा गुरुवार
येशू सोरच्या प्रदेशात गेले. त्यांनी एका घरात प्रवेश केला. हे कोणालाही कळू नये अशी त्यांची इच्छा होती, पण त्यांचे तेथे असणे लपून राहिले नाही. जिच्या मुलीला अशुद्ध आत्म्याने पछाडले होते, अशा एका स्त्रीने लवकरच त्यांच्याविषयी ऐकले. ती आली आणि त्यांच्या पायांशी पडली. मार्क 7:24–25
आजच्या शुभवर्तमानाची पार्श्वभूमी महत्त्वाची आहे. येशू सोर येथे गेले. सध्याच्या लेबनानमध्ये, भूमध्य समुद्राच्या पश्चिम किनाऱ्यावर वसलेले हे यहुदीतर लोकांचे शहर होते. सोर हे एक प्राचीन, समृद्ध शहर होते. समुद्री व्यापार आणि संपत्ती यांसाठी ते प्रसिद्ध होते. व्यापार आणि संस्कृतीचे केंद्र म्हणून प्राचीन जगात त्याला महत्त्वाचे स्थान होते. मात्र, जुन्या करारात त्याचा उल्लेख अनेकदा मूर्तिपूजा आणि विधर्मी प्रथांच्या संदर्भात येतो. अशा प्रथांमुळे तेथील लोकांवर सैतानी प्रभाव वाढण्यास अनेकदा वाव मिळत असे. सोरमध्ये प्रवेश करून येशूने आपले कार्य सर्व लोकांसाठी आहे आणि त्या सर्वांना आपल्या राज्यात बोलावण्याचा आपला हेतू आहे, याची प्रतीकात्मक झलक दिली.
आपण ख्रिस्ती आहोत आणि ख्रिस्ताच्या शरीराचे अवयव आहोत, तरी या स्त्रीमध्ये आपण स्वतःला पाहणे महत्त्वाचे आहे. एका अर्थाने आपण सर्व जण यहुदीतर आहोत. म्हणजेच, या जगात असेपर्यंत आपण आपल्या खऱ्या घरापासून दूर राहणारे निर्वासित आहोत. दुष्ट आत्मे आणि पाप आपल्याला मोहात पाडतात, तरीही मुक्तीची आणि स्वर्गातील आपल्या खऱ्या घराची ओढ आपल्याला लागलेली असते.
येशू सोरमधील एका घरात गेले तेव्हा ‘हे कोणालाही कळू नये अशी त्यांची इच्छा होती’. तरी त्यांच्या याच इच्छेमुळे त्या स्त्रीशी त्यांच्या भेटीची पार्श्वभूमी तयार झाली. तो क्षण केवळ त्या स्त्रीसाठी कृपेचा नव्हता, तर त्यांच्या शिष्यांसाठी आणि आपल्यासाठीही शिकवण देणारा होता.
सर्वप्रथम आपण वाचतो की येशू गुपचूप घरात गेला, तरीही “तो लोकांच्या नजरेतून सुटू शकला नाही.” सोरमधील अनेकांच्या लक्षात तो आला नसेल, पण या स्त्रीने त्याला ओळखले. आपल्या मुलीवरील प्रेमाने प्रेरित होऊन ती एका निश्चयाने आली होती. तिने स्वार्थापोटी येशूचा शोध घेतला नाही; आपल्या मुलीची दुष्ट आत्म्यापासून सुटका व्हावी, अशी तिच्या अंतःकरणाची तळमळ होती. यातून दिसून येते की देवाच्या कृपेला खुले असलेल्या प्रत्येक आत्म्यात त्याच्या दयेची आवरता न येणारी आस असते.
शिवाय, जेव्हा इतरांबद्दल, विशेषतः आपल्या कुटुंबीयांबद्दल, आपल्या अंतःकरणात प्रेमाची ज्योत प्रज्वलित असते, तेव्हा येशूचे दैवी सान्निध्य आपल्या लक्षात आल्याशिवाय राहत नाही. हे प्रेम आपल्याला देवाच्या कृपेची आणि सत्याची अधिक सूक्ष्म जाणीव करून देते. त्यामुळे आध्यात्मिक प्रेमाच्या प्रेरणांना प्रतिसाद देत आपण त्याला शोधू शकतो.
ती स्त्री आपल्या मुलीतून दुष्ट आत्म्याला घालवून देण्याची येशूला विनंती करते, तेव्हा त्याचे उत्तर आश्चर्यचकित करणारे असते: “आधी मुलांना पोटभर खाऊ द्यावे. कारण मुलांचे अन्न घेऊन ते कुत्र्यांना फेकणे योग्य नाही” (मार्क 7:27). हा अपमान नव्हता; येशूने विचारपूर्वक सांगितलेले ते सत्य होते. यहुदी असो, यहुदीतर असो वा ख्रिस्ती असो, देवाच्या सामर्थ्यावर आणि दयेवर कोणाचाही हक्क नाही. हे सत्य सांगून येशूने त्या स्त्रीला तिच्यातील दोन गुण प्रकट करण्याची संधी दिली. श्रद्धा आणि नम्रता या त्या गुणांकडे येशू दुर्लक्ष करू शकत नाही.
“प्रभू, मेजाखालची कुत्रीसुद्धा मुलांच्या अन्नाचे उरलेले तुकडे खातात” (मार्क 7:28), या तिच्या उत्तरातून श्रद्धा आणि नम्रता या दोन्हींची सुंदर अभिव्यक्ती होते. श्रद्धा म्हणजे देवाचे सामर्थ्य आणि त्याचा चांगुलपणा ओळखणे, तर नम्रता म्हणजे आपण त्याच्या दयेस पात्र नाही, हे मान्य करणे. हे प्रथमदर्शनी विपरीत वाटेल, पण आपली अपात्रता कबूल केल्याने आपण देवापासून दूर जात नाही; उलट तो आपल्या अधिक जवळ येतो. ज्या नम्र अंतःकरणात हक्काची भावना नसते, ते पाहून देव नेहमीच आपले सामर्थ्य प्रकट करतो आणि कृपेचा वर्षाव करतो. या यहुदीतर स्त्रीने श्रद्धा आणि नम्रता हे दोन्ही गुण दाखवले, म्हणून तिची मुलगी बरी झाली.
आज श्रद्धा आणि नम्रता यांच्या गाढ नात्यावर चिंतन करा. प्रथम, देव हेच जीवनाचे अंतिम उत्तर आहे, यावर तुमची किती दृढ श्रद्धा आहे, याचा विचार करा. इतर सर्व इच्छांपेक्षा देवाचा आणि त्याच्या इच्छेचा शोध घेण्याला तुम्ही प्राधान्य देता का? त्यानंतर, तुमची श्रद्धा अधिक शुद्ध होत असताना, देवाकडून काही मिळणे हा आपला हक्क आहे, अशी भावना अजूनही तुमच्या मनात आहे का, हे तपासा. तुम्ही देवाकडे त्याचे आशीर्वाद मिळालेच पाहिजेत, अशा अपेक्षेने जाता का? की त्या सिरोफिनिशियन स्त्रीप्रमाणे, आपण त्याच्या दयेस पात्र नाही हे नम्रपणे मान्य करूनही त्याच्या दयेवर पूर्ण भरवसा ठेवता? आज तिची ती सुंदर प्रार्थना करा आणि विश्वास ठेवा की आपल्या प्रभूला तुमच्यावर त्याच्या कृपेचा वर्षाव केल्याशिवाय राहवणार नाही.
हे माझ्या दयाळू प्रभू, त्या सिरोफिनिशियन स्त्रीबरोबर मीही तुझ्यावरील माझी श्रद्धा व्यक्त करतो. माझ्या आणि माझ्या प्रियजनांच्या जीवनातील प्रत्येक गरजेचे उत्तर तूच आहेस, असा विश्वास ठेवण्यास मला मदत कर. त्याच श्रद्धेने, मी तुझ्या दयेस पात्र नाही, हेही कबूल करतो. तरीही, हे प्रिय प्रभू, तुझी इच्छा असेल तर माझ्या अंतःकरणात आणि तुझा शोध घेणाऱ्या सर्वांच्या अंतःकरणांत तुझी कृपा ओत. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
शुभवर्तमानाची सार्वत्रिकता
सामान्य काळातील पाचव्या आठवड्याचा शुक्रवार
येशू सोरच्या प्रदेशातून निघाला आणि सिदोनमार्गे गालील समुद्राकडे, दकापलीसच्या प्रदेशात गेला. तेथे लोकांनी एका कर्णबधिर माणसाला त्याच्याकडे आणले. त्या माणसाला बोलण्यातही अडचण होती. येशूने त्याच्यावर हात ठेवावा, अशी त्यांनी त्याला विनंती केली. मार्क 7:31–32
येशूच्या संपूर्ण सार्वजनिक सेवाकार्यात त्याच्या कृती निव्वळ प्रेमातून घडत असल्या, तरी अनेकदा त्याने त्या जाणीवपूर्वक प्रचलित समजुतींना आव्हान देण्यासाठी केल्या. अनेक परुश्यांच्या नियमांच्या जाचक आग्रहाचे दुष्परिणाम उघड करून त्याच्या शब्दांनी आणि कृतींनी मोशेच्या नियमशास्त्राचा खरा अर्थ दाखवून दिला. त्या परुश्यांच्या चुकीच्या अर्थांचा देवाच्या निवडलेल्या लोकांवर खोल परिणाम झाला होता. उदाहरणार्थ, येशूने शब्बाथ दिवशी हात वाळलेल्या एका माणसाला बरे केले (पाहा मार्क 3:1–6) आणि अडतीस वर्षे पांगळा असलेल्या एका माणसालाही बरे केले (पाहा योहान 5:1–18). दोन्ही प्रसंगी, परुश्यांच्या परंपरेनुसार शब्बाथच्या विश्रांतीचा भंग केल्याचा आरोप येशूवर करण्यात आला. अशा जाचक आणि चुकीच्या अर्थांना आव्हान देऊन येशूने दाखवले की शब्बाथ हा दया दाखवण्याचा, लोकांना बरे करण्याचा आणि देवाचा सन्मान करण्याचा दिवस आहे; मानवी परंपरांचे ओझे वाहण्याचा तो दिवस नाही. येशूने मोशेचे नियमशास्त्र त्याच्या मूळ हेतूनुसार धैर्याने आचरणात आणले आणि त्याला आढळलेल्या चुकीच्या प्रथा व समजुतींना आव्हान दिले.
येशूने प्रेमापोटी प्रचलित समजुतींना जाणीवपूर्वक दिलेले आणखी एक आव्हान म्हणजे यहुदीतर लोकांमध्ये केलेले त्याचे सेवाकार्य. त्या काळी धार्मिक नियम पाळणारे यहुदी अनेकदा यहुदीतरांशी थेट संपर्क टाळत. त्यांच्या दृष्टीने यहुदीतर लोक विधीच्या दृष्टीने अशुद्ध होते आणि देवाने इस्राएलशी केलेल्या कराराच्या समुदायाबाहेरचे होते. तरीही येशू सोर, सिदोन आणि दकापलीस यांसारख्या यहुदीतरांच्या प्रदेशांत गेला.
आजच्या शुभवर्तमानात येशू सोरहून सिदोनला आणि मग देकापलीस प्रदेशात गेला. तेथे त्याने एका कर्णबधिर आणि बोलू न शकणाऱ्या माणसाला बरे केले. या प्रदेशांत बहुतेक लोक परराष्ट्रीय होते. तेथे मूर्तिपूजा आणि ग्रीक संस्कृतीचा प्रभाव होता, आणि तेथील लोकांची जीवनपद्धती अनेकदा यहुदी धार्मिक आचारांशी जुळत नसे. या भेटींमध्ये येशूबरोबर असलेल्या बारा शिष्यांना आश्चर्य वाटले असेल आणि ते अस्वस्थही झाले असतील; पण येशूचा नेमका तोच हेतू होता. या प्रदेशांत त्यांना घेऊन जाणे हाच येशू त्यांना देऊ इच्छित असलेला एक धडा होता. परराष्ट्रीयांशी संबंध ठेवून येशूने दाखवून दिले की देवाचे तारण केवळ इस्राएलपुरते मर्यादित नाही, तर ते सर्व राष्ट्रांसाठी आहे. अशा रीतीने अब्राहामाला दिलेले वचन पूर्ण झाले: “पृथ्वीवरील सर्व कुळांना तुझ्यामध्ये आशीर्वाद लाभेल” (उत्पत्ती 12:3). अशा प्रकारे येशू आपल्या शिष्यांना राष्ट्राभिमानातून आलेले पूर्वग्रह सोडून देवाचा तारणाचा करार सर्वांसाठी आहे हे स्वीकारण्यास तयार करू लागला.
कर्णबधिर आणि बोलू न शकणाऱ्या त्या माणसाला बरे करण्याच्या चमत्कारात खोल अर्थ आहे. पहिली गोष्ट म्हणजे, बहुसंख्य लोक परराष्ट्रीय असलेल्या प्रदेशात हा चमत्कार करून येशूने दाखवले की त्याचा संदेश केवळ यहुद्यांसाठी नाही, तर प्रत्येक राष्ट्रातील सर्व लोकांसाठी आहे. संदेश स्पष्ट आहे: त्या माणसाचे बहिरेपण दूर करून येशू शिकवतो की सर्वांनी शुभवर्तमानाचा तारणदायी संदेश ऐकला पाहिजे. त्याला बोलता येऊ लागावे असे करून येशू आणखी एक गोष्ट शिकवतो: जे कोणी शुभवर्तमान ऐकतात, त्या सर्वांना ते जाहीर करण्यासाठी पाचारण केले आहे.
येशूने त्या माणसाला ज्या रीतीने बरे केले—“त्याने त्या माणसाच्या कानांत आपले बोट घातले आणि थुंकून त्याच्या जिभेला स्पर्श केला”—त्या कृतीत खोल प्रतीकात्मक अर्थ आहे. त्यातून येशू त्या माणसाशी किती आपुलकीने आणि करुणेने वागला, हेही दिसते. जो माणूस ऐकू शकत नव्हता आणि बोलूही शकत नव्हता, त्याला केवळ शब्दांनी येशू काय करणार आहे हे समजले नसते. म्हणून येशूने स्पर्श आणि डोळ्यांना दिसणाऱ्या खुणांद्वारे त्याला समजेल अशा रीतीने, अगदी आपुलकीने आणि हळुवारपणे, त्याच्याशी संवाद साधला. यात येशूची असीम करुणा दिसते: आपण ज्या स्थितीत आहोत, तिथेच तो आपल्यापैकी प्रत्येकाला भेटतो.
परराष्ट्रीय आणि मूर्तिपूजक लोकांच्या प्रदेशांतून येशूबरोबर प्रवास करताना बारा शिष्यांना जो धडा मिळाला, त्यावर आज मनन करा. ख्रिस्ताचे अनुयायी म्हणून आपण त्याच्या शब्दांतूनच नव्हे, तर त्याच्या कृतींतूनही शिकले पाहिजे. विश्वासघोषणा, संस्कार आणि कॅथलिक चर्चची नैतिक शिकवण केवळ कॅथलिकांसाठी नव्हे, तर सर्व लोकांसाठी आहेत. कधीकधी शुभवर्तमान सांगताना, आपण ज्या लोकांमध्ये राहतो आणि काम करतो, त्यांच्या रूढ समजुतींना प्रेमाने आव्हान द्यावे लागू शकते. संदेश समजण्यास अडथळा आणणाऱ्या कृत्रिम किंवा गौण परंपरा बाजूला ठेवून तो लोकांना समजेल अशा रीतीने सांगण्याचा आपण प्रयत्न केला पाहिजे. आपण घेऊन जात असलेला संदेश सर्वांसाठी आहे, या जाणिवेतून खरी करुणा आपल्याला प्रत्येक व्यक्तीपर्यंत घेऊन जाते आणि त्यांच्या तारणाचे साधन बनवते, जेणेकरून तुमच्याद्वारे “पृथ्वीवरील सर्व कुळांना” देवामध्ये आशीर्वाद लाभेल.
हे माझ्या करुणामय आणि विचार करायला लावणाऱ्या प्रभू, मोशेच्या नियमशास्त्राचा खरा आत्मा झाकोळून टाकणाऱ्या जाचक आणि बंधनकारक परंपरांना तू ठामपणे आणि प्रेमाने आव्हान दिलेस. तुझे तारणकार्य सर्वांसाठी आहे, हे तू तुझ्या शिष्यांना आणि आम्हालाही दाखवून दिलेस. मला भेटणाऱ्या प्रत्येकापर्यंत तुझे शुभवर्तमान पोहोचवण्याचे साधन होण्यासाठी मला धैर्य आणि सुज्ञपणा दे. ते ज्या स्थितीत आहेत, त्याच स्थितीत त्यांच्यावर तुझ्यासारख्या ममतेने आणि करुणेने प्रेम करायला मला मदत कर, जेणेकरून तेही तुझ्या शाश्वत राज्याच्या आनंदाकडे आकृष्ट होतील. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
बीजाला पाणी घालणे
सामान्य काळातील पाचव्या आठवड्याचा शनिवार
त्या दिवसांत पुन्हा एकदा बरीच मोठी गर्दी जमली होती आणि लोकांकडे खायला काहीच नव्हते. तेव्हा येशूने शिष्यांना बोलावून म्हटले, “या लोकांची मला मनापासून दया येते. ते आता तीन दिवस माझ्याबरोबर आहेत आणि त्यांच्याकडे खायला काहीच नाही. मी त्यांना उपाशीपोटी घरी पाठवले, तर ते वाटेतच कोसळतील. त्यांच्यापैकी काही जण फार लांबून आले आहेत.” मार्क 8:1–3
आपल्या सार्वजनिक सेवाकार्याच्या सुरुवातीला येशू गालील समुद्र ओलांडून गेरासेकरांच्या प्रदेशात थोड्या वेळासाठी गेला. देकापलीसच्या सीमेवर असलेल्या त्या नगरात बहुतेक लोक परराष्ट्रीय होते आणि तेथे मूर्तिपूजा प्रचलित होती. हा प्रवास महत्त्वाचा होता, कारण त्यातून यहुदी प्रदेशाच्या सीमांपलीकडे आपले कार्य नेण्याचा येशूचा हेतू दिसून आला. पुढे चर्चच्या प्रेषितीय कार्याद्वारे तारण सर्वांसाठी आहे हे पूर्णपणे प्रत्यक्षात येणार होते; या प्रवासातून त्याची झलक मिळाली.
येशू गेरासेकरांच्या प्रदेशात किनाऱ्यावर उतरला, तेव्हा त्याने “सेना” म्हणजे अनेक दुष्ट आत्मे जडलेल्या एका माणसाला मुक्त केले. त्याने त्या दुष्ट आत्म्यांना दोन हजार डुकरांच्या कळपात पाठवले आणि ती डुकरे समुद्रात जाऊन बुडाली. त्या पहिल्या भेटीत येशूने केलेली ही एकच कृती नोंदलेली असली, तरी त्यामुळे मोठी खळबळ उडाली. हे पाहून डुकरे राखणारे धावत जवळच्या नगरात गेले आणि त्यांनी घडलेली गोष्ट सांगितली. तेव्हा लोक स्वतः पाहण्यासाठी आले. जे घडले होते ते पाहून ते थक्क झाले आणि त्यांनी येशूला तेथून निघून जाण्याची विनंती केली. येशू तेथून निघून गेला. पण “तो माणूस निघून गेला आणि येशूने त्याच्यासाठी जे केले होते ते देकापलीस प्रदेशात जाहीर करू लागला; तेव्हा सर्व जण थक्क झाले” (मार्क 5:20).
यहुदीतर आणि मूर्तिपूजक लोकांच्या दिकापलीस प्रदेशाला दिलेल्या त्या छोट्याशा भेटीत एक बी पेरले गेले. दोन हजार डुकरे गमावल्याचा परिणाम तिथल्या लोकांवर नक्कीच झाला; पण त्यामुळे ते बी आणखी खोलवर रुजले. कोण अधिक महत्त्वाचे होते: असंख्य दुष्ट आत्म्यांनी पछाडलेला एक मनुष्य की दोन हजार डुकरे? येशूच्या कृतीतून याचे उत्तर स्पष्ट होते. येशूने त्या मनुष्याला चमत्कारिक रीतीने मुक्त केले आणि दुष्ट आत्म्यांवर त्याचा अधिकार आहे, ही बातमी पसरताच अनेक यहुदीतर लोकांच्या मनात कुतूहल जागे झाले.
त्या थोड्याशा वेळात घडलेल्या चमत्काराने आजच्या शुभवर्तमानात सांगितलेल्या घटनांची पार्श्वभूमी तयार झाली. आपण पेरलेले बी वाढवण्यासाठी येशू दिकापलीस प्रदेशात परत आला. तेथे त्याने एका कर्णबधिर व मुक्या मनुष्याला बरे केले. या कृतीतून शुभवर्तमान ऐकण्याचे आणि ते +घोषित करण्याचे महत्त्व सूचित झाले. त्यानंतर येशूभोवती मोठा लोकसमुदाय जमला. खायला काही नसतानाही ते लोक तीन दिवस त्याच्याबरोबर राहिले.
तीन दिवसांनंतर येशूने आपल्या करुणामय अंतःकरणाची जाणीव बारा प्रेषितांना करून दिली: “या लोकांचा मला कळवळा येतो; कारण आता तीन दिवस ते माझ्याबरोबर आहेत आणि त्यांच्याजवळ खायला काहीच नाही.” मग येशूने त्या बारांची परीक्षा घेत म्हटले, “मी त्यांना उपाशीपोटी घरी पाठवले, तर ते वाटेतच कोसळतील. त्यांच्यापैकी काही जण फार लांबून आले आहेत.” असा प्रसंग त्या बारांना परिचित असायला हवा होता. आपल्या सेवाकार्याच्या सुरुवातीच्या काळात, यहुदी प्रदेशात असताना, येशूने केवळ पाच भाकऱ्या आणि दोन मासे यांतून पाच हजार पुरुषांना जेवू घातले होते. पण आता ते यहुदीतर प्रदेशात होते. येशूची तीच पालनकर्ती काळजी या मूर्तिपूजक लोकांनाही लाभते, हे समजून घेण्याऐवजी शिष्य त्याला म्हणाले, “या ओसाड ठिकाणी या सगळ्यांना पोटभर खाऊ घालण्याइतक्या भाकऱ्या कुठून आणणार?” येशूने पुन्हा एकदा चमत्कार केला आणि चार हजार लोकांना जेवू घातले.
येशूचे कार्य सर्वांसाठी आहे, यावर आज चिंतन करा. त्याची करुणामय काळजी सांस्कृतिक आणि धार्मिक सीमांच्या पलीकडे पोहोचली. जे त्याच्याकडे आले, त्या सर्वांना त्याने शरीराचे आणि आत्म्याचे पोषण दिले. आपण त्याच्या शरीराचे, म्हणजेच ख्रिस्तसभेचे, सदस्य आहोत आणि आपल्याद्वारे येशूचे तेच कार्य आजही चालू आहे. आपण केवळ आपल्या श्रद्धासमुदायांत आणि कुटुंबांत स्वतःला कधीही बंदिस्त करून घेऊ नये. उलट, जगात बाहेर पडून, जिथे लोक देवाच्या वचनासाठी भुकेले आहेत अशा ‘मूर्तिपूजक’ प्रदेशांत जाण्याचे आवाहन आपल्याला आहे. कधी बी पेरणे हे आपले काम असते, तर कधी देवाच्या कृपेने ते वाढावे म्हणून त्याची जोपासना करणे हे आपले काम असते, जेणेकरून सर्वांना देवाची ओळख होईल आणि ते त्याच्यावर प्रेम करतील. पाच हजार यहुदी आणि चार हजार यहुदीतर लोकांना येशूने जेवू घातले, या दोन्ही घटनांतून अखेरीस हेच दिसते की पवित्र युखरिस्ताच्या मेजवानीत सहभागी होण्याचे आमंत्रण सर्वांना आहे. येशूने बारा प्रेषितांना दिलेला धडा शिका आणि ज्यांना त्याची सर्वाधिक गरज आहे त्यांच्याविषयी करुणेने भरलेल्या आपल्या प्रभूच्या दयाळू अंतःकरणाचे अनुकरण करा.
हे माझ्या उदार प्रभू, सर्व लोकांनी तुला ओळखावे आणि त्यांचे तारण व्हावे, अशी तुझी इच्छा आहे. ज्यांना तुझ्या तारणदायी सत्याची सर्वाधिक गरज आहे, त्यांच्यापर्यंत ते पोहोचवताना माझ्या मनात येणारा संकोच आणि भीती दूर कर. बी कधी पेरावे, त्याची जोपासना कधी करावी आणि पीक कधी कापावे, हे ओळखण्याची सुज्ञता मला दे. इतरांना जीवनाच्या परिपूर्णतेकडे नेण्यासाठी मला तुझे साधन बनव, जेणेकरून त्यांना तुझ्या कृपामय युखरिस्तीय मेजवानीत सहभागी होता येईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
चारही खंड पेपरबॅक & ई-पुस्तक स्वरूपात उपलब्ध आहेत!

ॲमेझॉन – गूगल प्ले – आयट्यून्स – बार्न्स अँड नोबल – आणि इतरही!
