Makukuha ang lahat ng 4 na tomo sa format na paperback & eBook!

Amazon – Google Play – iTunes – Barnes and Noble – at marami pang iba!
Lasa, Pagpapanatili, at Kadalisayan
Ikalimang Linggo sa Karaniwang Panahon (Taon A)
Sinabi ni Hesus sa Kanyang mga alagad: “Kayo ang asin ng lupa. Ngunit kung mawalan ng lasa ang asin, ano pa ang maipagpapaalat dito? Wala na itong silbi kundi ang itapon at tapakan ng mga tao.” Matthew 5:13
Ang sodium chloride, na kilala rin bilang asin, ay isa sa mga sangkap na pinakakaraniwang ginagamit sa mundo para sa pagtitimpla, pagpapanatiling hindi nasisira ng pagkain, at pagdadalisay. Ang sodium chloride ay isang napakatatag na tambalang kemikal at hindi maaaring mawalan ng lasa maliban kung magkaroon ng reaksiyong kemikal o pagkatunaw. Kung gayon, bakit ipinahiwatig ni Hesus na maaaring mawalan ng lasa ang asin? Ang isang malamang na paliwanag ay na ang asin na ginagamit sa sinaunang Palestina ay maaari ngang mawalan ng lasa dahil sa mga halong sangkap at sa mga kalagayan ng pagkakaimbak nito.
Ang Dagat na Patay, na matatagpuan sa timog-silangang bahagi ng kasalukuyang Israel, ay naglalaman ng napakalaking deposito ng asin at iba pang mineral. Ayon sa kasaysayang nakatala sa Bibliya, ang asawa ni Lot ay naging haliging asin sa rehiyong ito. Dahil sa napakalawak na deposito ng asin at mineral, tiwangwang ang lugar sa paligid ng Dagat na Patay.
Ang asin na kinukuha mula sa Dagat na Patay ay hindi kailanman purong sodium chloride. May kasama rin itong dyipsum at iba pang mineral, kaya hindi dalisay ang asin. Kung hindi ito maayos na naimbak o nadikit sa tubig, maaaring matunaw at maanod ang sodium chloride, at maiwan ang mga solidong latak ng mineral. Ang mga natitirang sangkap na ito, gaya ng dyipsum, ay mukhang asin ngunit walang lasa at walang silbi sa pagtitimpla, pagpapanatiling hindi nasisira ng pagkain, at pagdadalisay. Kapag nangyari ito, nawawalan ng lasa ang “asin.” Sa liwanag ng paliwanag na ito, lalong nagiging malinaw ang turo ni Hesus.
Ang unang kapansin-pansing katangian ng asin ay ang kakayahan nitong magdagdag ng lasa sa pagkain. Sa pagtawag sa Kanyang mga alagad na “asin ng lupa,” inaatasan sila ni Hesus na pagyamanin ang “lasa” ng mundo sa pamamagitan ng paghahatid sa iba ng katotohanan ng Ebanghelyo at ng kagalakan ng Kanyang mensahe. Ang buhay Kristiyanong isinasabuhay nang tapat kay Kristo ay makatutulong upang maging mas mabuti at mas puspos ng kabutihang-asal ang mundo, kung paanong pinasarap ng asin ang pagkain.
Karaniwan ding ginagamit ang asin upang mapanatiling hindi nasisira ang pagkain. Bago pa ang panahon ng mga refrigerator at freezer, hinahaluan ng asin ang pagkain upang maiwasan ang pagkabulok, dahil sinisipsip nito ang halumigmig at pinipigil ang pagdami ng bakterya at iba pang mikroorganismo. Bagaman ginagawa pa rin ito ngayon, napakahalaga nito noong sinaunang panahon. Sa pagiging “asin ng lupa,” tinatawag ni Hesus ang Kanyang mga alagad na pangalagaan ang mundo laban sa pagkabulok ng moralidad. Sa pamamagitan ng kanilang patotoo at pagpapahayag ng Ebanghelyo, dapat silang magsilbing pananggalang laban sa kasalanan at espirituwal na pagkawasak. Kung “mawawalan sila ng lasa,” hindi na sila makikilala bilang naiiba sa iba sa mundo at mawawalan ng bisa ang kanilang misyon. Kaya hinihimok sila ni Hesus—pati na rin tayo—na huwag hayaang humina at mawalan ng sigla ang ating pagpapatotoo sa Ebanghelyo.
Panghuli, may mahalagang papel ang asin sa mga gawaing panrelihiyon ng mga Hudyo, bilang sagisag ng kadalisayan at pagtatalaga sa Diyos. Sa mga ritwal ng paghahain, ginagamit ang asin upang italaga sa Diyos ang mga handog, gaya ng iniutos sa Levitico: “Lalagyan mo ng asin ang lahat ng iyong handog na butil. Huwag mong hayaang mawalan ng asin ng tipan sa iyong Diyos ang iyong handog na butil. Sa bawat handog ay maghahandog ka ng asin” (Leviticus 2:13). Sa paglalagay ng asin sa kanilang mga handog, pinangangalagaan ng mga Israelita ang mga hain laban sa pagkabulok, upang manatiling dalisay ang mga ito. Sinasalamin ng kaugaliang ito ang tungkulin ng mga alagad na dalisayin ang mundo sa pamamagitan ng kanilang halimbawa ng kabanalan, ng kanilang buhay na may pagsasakripisyo ng sarili, at ng kanilang pakikibahagi sa gawaing pagtubos ni Kristo. Dapat silang mamuhay nang may integridad, na inaakay ang iba patungo sa Diyos sa pamamagitan ng kadalisayan ng kanilang mga puso at ng kanilang di-natitinag na katapatan sa Kanyang kalooban.
Pagnilayan ngayon ang makapangyarihang talinghagang ito ng pagiging asin ng lupa. Lubhang kailangan ng mundo ang “lasang” dulot ng biyaya ng Diyos na nagpapayaman dito. Kung wala Siya, ang mundo ay naiiwan sa kabulukan at pagkasira. Sa piling ng Diyos, tayo at ang mga pinaglilingkuran natin ay napapanatiling dalisay at banal na mga handog, na lalong nagbibigay-luwalhati sa Kanya at lumalago sa kabanalan. Maging asin ng lupa. Huwag hayaang mawalan ng bisa ang iyong pananampalataya. Manatiling matatag sa iyong katapatan kay Kristo at sa Kanyang Ebanghelyo, at mababago mo ang mundong nasa paligid mo. Sa paggawa nito, hindi mo lamang luluwalhatiin ang Diyos kundi makikibahagi ka rin sa Kanyang walang-hanggang kagalakan.
Kalinis-linisang Panginoong nagpapayaman sa aming buhay, Ikaw lamang ang nagpapayaman at nagpapabuti sa aming buhay, nag-iingat sa amin laban sa kasalanan, at gumagawa sa amin na isang dalisay na handog sa Iyong Ama. Gamitin Mo po ako bilang kasangkapan ng Iyong biyaya para sa mundo. Gawin Mo akong “asin” na nananatiling dalisay at mabisa, upang maihatid ang Iyong katotohanang nagliligtas hanggang sa mga dulo ng daigdig. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Ang Huwad na “Pang-akit” ng Kasamaan
Ikalimang Linggo sa Karaniwang Panahon (Taon B)
Nang gumabi na, pagkalubog ng araw, dinala nila sa kanya ang lahat ng maysakit o inaalihan ng mga demonyo. Ang buong bayan ay nagtipon sa may pintuan. Pinagaling niya ang maraming may iba’t ibang karamdaman, at nagpalayas siya ng maraming demonyo. Hindi niya pinahintulutang magsalita ang mga ito sapagkat kilala nila siya. Mark 1:32–34
Ang mga demonyo ay mga kasangkapan ng panlilinlang, at ito ang isa sa mga pangunahing dahilan kung bakit hindi sila pinahintulutan ni Hesus na magsalita. Bago ang pangyayari sa Ebanghelyo ngayon, hinarap ni Hesus ang isang demonyo sa sinagoga sa Cafarnaum na sumigaw, “…Kilala kita—Ikaw ang Banal ng Diyos!” Sinaway ni Hesus ang demonyo, at sinabi, “Tumahimik ka! Lumabas ka sa kanya!” (Mark 1:24–25). Ang Ebanghelyo ngayon ay naganap nang gabing iyon, nang dalhin sa Kanya ang maraming maysakit o sinasapian ng mga demonyo. Pinagaling Niya ang mga maysakit at pinalayas ang mga demonyo, at muli Niya silang pinatahimik kahit na kilala nila Siya.
Kung layunin ni Hesus na ihayag sa mga tao na Siya ang Banal ng Diyos, ang Mesiyas, maaaring tila makatuwirang pahintulutan ang mga demonyong ito na magsalita. Isipin kung gaanong pagkabigla ang idudulot nito sa mga tao. Ang mga taong sinasapian na sumisigaw sa paraang makademonyo na Siya ang Mesiyas ay tiyak na makakakuha ng pansin ng mga tao. Ngunit mariing tinutulan ni Hesus ang pagpapatotoo ng mga demonyo tungkol sa kung sino Siya, kaya inutusan Niya silang tumahimik.
Bagaman malamang na iilan lamang sa atin ang makakaharap ng mga demonyo sa gayong kagila-gilalas na paraan tulad ng naranasan ni Hesus, nakakaharap natin ang kasamaan araw-araw sa mas banayad na mga anyo. Napakahalaga kung paano tayo tumutugon dito. Sa ilang paraan, may pang-akit ang kasamaan, hindi sa mabuting diwa ng salita, kundi sa paraang nakakagulat at nakapupukaw ng matinding damdamin. Sinasamantala ng mga pelikulang katatakutan ang magulong pagkahilig na ito sa ating kalikasang pantao na nahulog sa kasalanan. Madali tayong naaakit ng mga balita tungkol sa katiwalian, mga pagpaslang, terorismo, at kaguluhan. Siyempre, ang pinakakaraniwang tugon sa gayong mga ulo ng balita ay pagkasuklam at matinding galit. Gayunman, sa totoo lang, madalas maakit ang ating kalikasang nahulog sa kasalanan sa gayong mga bagay dahil pumupukaw ang mga ito ng matitinding damdamin, na naglalayo ng ating pansin sa tunay at namamalaging kapayapaan ni Kristo.
Ang labis na pagkahumaling sa mga detalye tungkol sa kasamaan ay maihahalintulad sa mga taga-Cafarnaum na nagpipilit na pahintulutan ni Hesus ang demonyo na magsalita—na nagbibigay ng labis na pansin sa dapat patahimikin. Isa sa mga pangunahing dahilan kung bakit pinatahimik ni Hesus ang mga demonyo at hindi sila pinahintulutang magpatotoo na Siya ang Banal ng Diyos ay dahil ang mga demonyo, at ang mga taong lubhang nalululong sa kasamaan, ay laging naghahasik ng maling pagkaunawa sa gitna ng mga katotohanang sinasabi nila. Isa sa mga pinakamalaking uri ng kasinungalingang inihahain sa atin araw-araw ay ang mga kasinungalingang may bahagyang katotohanan. Dalubhasa ang mga demonyo sa mga bahagyang katotohanan, na malinaw na ipinakita sa pagsipi ni Satanas sa Kasulatan nang tuksuhin niya si Hesus sa ilang. Kung pinahintulutan ni Hesus ang mga demonyo na magsalita, walang alinlangang ililigaw nila ang mga tao sa napakatusong mga paraan.
Bilang mga anghel na nahulog sa kasalanan, nananatili sa mga demonyo ang kanilang likas na kakayahang magmungkahi at manghikayat. Bihasa sila sa palihim na paghahalo ng mga katotohanan at kasinungalingan, kaya mas mahirap makilala ang kanilang mga panlilinlang. Dahil sa kapangyarihang ito ng mga demonyo, kailangan nating maging laging mapagbantay. Halimbawa, maaari tayong makarinig ng isang kaisipan o mungkahi na sa unang tingin ay tila mabuti, gaya ng, “Nararapat kang kilalanin dahil sa iyong pagsisikap,” na maaaring totoo. Gayunman, maaari itong baluktutin upang maging isang tukso sa kapalaluan na bumubulong, “Mas magaling ka kaysa sa iba.”
Dalubhasa ang mga demonyo sa pagsasamantala sa ating mga kahinaan. Ginagamit nila ang mga tunay na katotohanan—gaya ng ating halaga, kakayahan, o mga hangarin—at tusong binabaluktot ang mga ito upang ilayo tayo sa Diyos at akayin tungo sa kanilang pangunahing kasalanan ng kapalaluan. Ito ang dahilan kung bakit sinaway at pinatahimik ni Hesus ang mga demonyo, at hindi Niya pinahintulutang magsalita ang mga ito kahit ng bahagyang katotohanan tungkol sa Kanyang pagkakakilanlan. Alam Niya na ang katotohanan, kapag hinaluan ng panlilinlang, ay nagiging mapanganib na kasangkapan ng masama.
Pagnilayan mo ngayon ang mga tusong kasinungalingan at bahagyang katotohanang tumutukso sa iyo. Makikilala lamang natin ang mga ito kung nakaugat tayo sa panalangin, lubos na nakababad sa Banal na Kasulatan, at humihingi ng patnubay mula sa mga turo ng Simbahan at sa mga santo. Tanging sa matatag na pagkapit sa dalisay na Katotohanan ni Kristo natin malalabanan ang pang-akit ng mga kasinungalingang tila kaakit-akit o kahali-halina. Tulad ni Hesus, patahimikin mo ang mga tinig ng panlilinlang at kumapit sa tinig ng Diyos, na Siya lamang ang naghahayag ng lahat ng kailangan mong malaman at paniwalaan.
Maluwalhating Panginoon, nananahan Ka sa kababaang-loob at lubos na namumuhay sa kapuspusan ng Iyong walang-hanggang Salita, hindi sa mga bahagya o baluktot na katotohanan. Ipagkaloob Mo sa akin ang biyayang makilala ang Iyong tinig sa gitna ng maraming tukso ng masama. Sa Iyong pangalan at sa bisa ng Iyong kapangyarihan, sinasaway ko ang bawat kasinungalingan ng diyablo at hinahangad kong kumapit lamang sa Iyong buo at ganap na Katotohanan. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Hindi Karapat-dapat Tumugon sa Tawag
Ikalimang Linggo sa Karaniwang Panahon (Taon C)
“Lumayo po Kayo sa akin, Panginoon, sapagkat ako ay isang makasalanan.” Sapagkat namangha siya at ang lahat ng kasama niya sa dami ng isdang kanilang nahuli, gayundin sina Santiago at Juan, na mga anak ni Zebedeo at mga kasosyo ni Simon. Sinabi ni Hesus kay Simon, “Huwag kang matakot; mula ngayon ay mga tao na ang huhulihin mo.” Nang maidaong na nila ang kanilang mga bangka, iniwan nila ang lahat at sumunod sa Kanya. Luke 5:8–11
Sa ating unang pagbasa, nagkaroon si Propeta Isaias ng isang makalangit na pangitain ng “Panginoong nakaupo sa isang mataas at matayog na trono,” na napalilibutan ng mga Serapin, ang pinakamataas at pinakamaluwalhating mga nilalang sa langit. Ang mga nag-aalab na anghel na ito ay umaaligid sa itaas, walang tigil na nagpupuri sa Diyos: “Banal, banal, banal ang PANGINOON ng mga hukbo! Puspos ng Kanyang kaluwalhatian ang buong daigdig!” Ang lubhang makapangyarihang pangitaing ito ng kamahalan ng Diyos ay pumuspos kay Isaias ng banal na pagkamangha at malalim na pagkadama ng sarili niyang kawalang-karapat-dapat. Sumigaw siya, “Sa aba ko, mapapahamak na ako! Sapagkat ako ay isang taong may maruruming labi, na namumuhay sa gitna ng isang bayang may maruruming labi; gayunman, nakita ng aking mga mata ang Hari, ang PANGINOON ng mga hukbo!” Bilang tugon, idinampi ng isa sa mga Serapin sa mga labi ni Isaias ang isang nagbabagang uling mula sa dambana, upang dalisayin siya at ihanda na maging propeta ng Diyos (cf. Isaiah 6:1–8).
Gayunman, hindi madali ang misyon ni Isaias. Isinugo siya upang ipahayag ang Salita ng Diyos sa isang bayang nagmatigas ng puso at tumangging magsisi. Bagaman ipinagluksa ni Isaias ang kanilang katigasan ng ulo, nanatiling matatag ang Diyos sa Kanyang utos: kailangang patuloy na mangaral sa kanila si Isaias hanggang sa wakas, anuman ang maging pagtanggap nila sa mensahe.
Gayundin, sa Ebanghelyo ngayon, ang mismong Diyos na nakita ni Isaias ay tumayo sa harap ni Simon at nagsimulang maghayag ng Kanyang kaluwalhatian. Walang makalangit na pangitaing nakita si Simon, ngunit lubos na naroroon sa harap niya ang Diyos sa Persona ni Hesus. Matapos mangaral ni Hesus sa mga tao mula sa bangka ni Simon, sinabi Niya kay Simon, “Pumalaot ka sa malalim na tubig at ihulog ninyo ang inyong mga lambat upang makahuli” (Luke 5:4). Hindi karaniwan ang kahilingang ito dahil araw noon, kaya malabong may mahuli sila.
Huwaran ang tugon ni Simon kay Hesus: “Guro, buong gabi kaming nagpagod at wala kaming nahuli, ngunit dahil sa Iyong utos ay ihuhulog ko ang mga lambat” (Luke 5:5). Nagbunga ang kanyang pagsunod ng isang napakahimalang huli kaya tinawag ni Simon sina Santiago at Juan upang tulungan sila. Hindi pa nauunawaan ni Simon na, tulad ni Isaias, tinatawag siya upang ipahayag ang mensahe ng Diyos sa paraang magdudulot ng malalim na pagbabago. Bagaman hindi pa lubos na nauunawaan ni Simon ang magiging takbo ng kanyang buhay mula noon, tulad ni Isaias, nagpatirapa siya at nanangis, “Lumayo po Kayo sa akin, Panginoon, sapagkat ako ay isang makasalanan.”
Iilan lamang sa atin ang nakakita sa makalangit na kaluwalhatian ng Diyos gaya ni Isaias. Iilan lamang ang mismong makasasaksi ng isang himala tulad ng masaganang huli ng isda. Gayunman, tayong lahat ay tinatawag na tumugon sa Diyos gaya ng ginawa ng dalawang lalaking ito. Una, dapat nating makita ang kaluwalhatian at karingalan ng Diyos sa pamamagitan ng mga mata ng pananampalataya. Ikalawa, dapat nating ipahayag na lubos tayong hindi karapat-dapat sa harap ng Diyos. Ikatlo, dapat nating pakinggan ang tawag ng Diyos na maglingkod sa Kanya at tumugon nang walang pag-aatubili. Kaagad na “iniwan nina Simon, Santiago, at Juan ang lahat at sumunod sa kanya.” Gayundin ang dapat nating gawin.
Bilang isang tapat na Hudyo, tiyak na iginalang ni Simon si Isaias bilang isa sa mga pinakadakilang propeta. Gayunman, dahil sa kanyang pagkatawag bilang batong pagtatayuan ni Kristo ng Kanyang Simbahan, ang papel ni Simon sa kasaysayan ng kaligtasan ay nahigitan sa huli ang kay Isaias. Gayundin, dahil nakikibahagi na tayo ngayon sa buhay ng biyayang ipinagkaloob sa atin sa pamamagitan ng mga Sakramento, higit na dakila ang ating misyon kaysa sa misyon ng mga propeta ng Lumang Tipan, sapagkat hindi lamang tayo tinatawag kundi binibigyan din ng biyaya ng kakayahang makibahagi sa misyon ni Kristo. Ang maluwalhating katotohanang ito ang dapat pagmulan ng ating pagkamangha at banal na paggalang. Sa mga mata ng pananampalataya, dapat nating makita ang kaluwalhatian ng Diyos, manginig sa ating pagiging hindi karapat-dapat, at buong-pusong yakapin ang mga misyong ipinagkaloob sa atin.
Pagnilayan mo ngayon ang dalawang lalaking ito at, kasama nila, tumugon sa tawag sa iyo. Sa pamamagitan ng panalangin, hayaan mong ihayag sa iyo ng Diyos ang Kanyang kaluwalhatian at kapangyarihan. Magpakumbaba ka, na kinikilala ang iyong pagiging hindi karapat-dapat at ang iyong kasalanan. Pagkatapos, hintayin mong dalisayin ka ng Panginoon, lalo na sa pamamagitan ng Sakramento ng Pakikipagkasundo. Manalig ka sa Eukaristiya at sa iba pang mga Sakramento upang baguhin ka, palakasin ka, at bigyan ka ng kakayahang tapat na yakapin ang iyong pang-araw-araw na misyon. Huwag kang mag-atubili; talikuran mo ang anumang humahadlang sa iyong misyon, at magtiwalang gagamitin ka ng Diyos sa mga paraang higit pa sa iyong maiisip.
Aking transendenteng Panginoon, ang Iyong kaluwalhatian ay higit sa lahat ng maaari kong isipin o maunawaan. Ihayag Mo sa akin ang Iyong natatagong presensya at gawin Mo akong mapagpakumbaba sa harap ng Iyong karingalan. Habang pinakikinggan ko ang Iyong tawag, ipagkaloob Mo sa akin ang lakas ng loob na tapat na tuparin ang misyong ipinagkatiwala Mo sa akin. Hesus, inilalagak ko sa Iyo ang buo kong pagtitiwala.
Pagkilala kay Hesus
Lunes ng Ikalimang Linggo sa Karaniwang Panahon
Pagkatawid sa kabilang ibayo ng dagat, dumating si Hesus at ang kanyang mga alagad sa Genesaret at doon nila itinali ang bangka. Pagkababa nila sa bangka, agad siyang nakilala ng mga tao. Mark 6:53–54
Pagkababa na pagkababa ni Hesus sa bangka, “agad siyang nakilala” ng mga tao. Noong nakaraang araw, si Hesus at ang Labindalawa ay nasa hilagang-silangang baybayin ng Dagat ng Galilea, sa isang liblib na lugar malapit sa Betsaida kung saan balak nilang mapag-isa. Ngunit pagdating nila roon, naghihintay na sa kanila ang napakaraming tao, kaya nangaral si Hesus sa libu-libong tao at pagkatapos ay mahimalang pinakain ang limang libo.
Pagkatapos nito, pinauna ni Hesus ang Labindalawa patungong Cafarnaum, ngunit dahil sa hangin ay napalihis ng landas ang mga alagad at napunta sa Genesaret, isang lugar ng pagsasaka at pangingisda ilang milya sa timog ng Cafarnaum. Sa paglalayag na iyon sa dagat nang gabing iyon lumakad si Hesus sa ibabaw ng tubig at pinayapa ang dagat.
Nagkataon lamang ba na sa Genesaret dumating si Hesus at ang mga alagad sa halip na sa Cafarnaum? Malamang na hindi. Ginabayan ng Diyos sa Kanyang Kagandahang-loob ang lahat ng ginawa ni Hesus. Kalooban ng Ama na maglingkod si Hesus sa mga tao sa rehiyong iyon, at ginawa Niya ito nang may dakilang kapangyarihan. Ang agad na pagkakilala ng mga tao kay Hesus ay nagpapakita ng kanilang malalim na pananampalataya at pagiging sensitibo sa mga bagay na espirituwal. Ang kanilang pagkilala ay higit pa sa pagiging pamilyar sa Kanyang anyo; sinabi sa kanila ng kanilang pananampalataya na Siya ang Mesiyas. Pagkakita pa lamang nila sa Kanya, naantig na ang kanilang mga puso. Nagtipon sila nang napakarami, dinala sa Kanya ang maraming maysakit, at agad na nagpadala ng balita sa mga kalapit na nayon upang papuntahin kaagad ang mga tao, sapagkat naroon si Hesus.
Di-tulad ng mga taga-Nazaret, agad na nagpakita ng pananampalataya kay Jesus ang mga tao sa baybayin ng Dagat ng Galilea. Dahil dito, maraming himala ang ginawa ni Jesus. Isa pang tanda na tunay ang kanilang pananampalataya ay ang hindi nila pagiging makasarili—hindi nila sinikap na angkinin si Jesus para lamang sa kanilang sarili. Sa halip, ibinaling nila ang kanilang pansin sa mga higit na nangangailangan sa Kanya, lalo na sa mga maysakit at mga pilay. Ipinakikita nito ang ugnayan ng pananampalataya at pag-ibig sa kapwa. Ang tunay na pananampalataya ay nag-uudyok ng nag-uumapaw na pagmamahal sa iba. Hindi lamang tayo nagpapasalamat sa Diyos para sa biyayang tinatanggap natin, kundi agad din nating iniisip ang mga nangangailangan—kapwa ang mga kilala natin at ang iba pang inilalagay ng Diyos sa ating buhay—at inilalapit din natin sila kay Jesus.
Mahalagang pansinin na nakiusap ang mga tao kay Jesus na pahintulutan silang “mahipo kahit ang palawit lamang ng Kanyang balabal” (Mark 6:56). Sa Torah, inutusan ng Diyos si Moises na sabihin sa mga tao na “gumawa ng mga palawit sa mga sulok ng kanilang mga kasuotan, at magkabit ng isang taling kulay lila sa bawat sulok.” Ang mga palawit ay nilayong maging palagiang paalala ng Sampung Utos at ng kanilang pangakong sundin ang tipang iyon (cf. Numbers 15:37–41). Kaya sa paghipo sa mga palawit na isinusuot ni Jesus bilang pagsunod sa Torah, humihipo ang mga tao sa isang bagay na sagrado para sa kanila, na suot Niya na, bilang Diyos, ang nagbigay sa mga tao ng Torah. Sa paghipo sa mga palawit, hindi lamang pinarangalan ng mga tao ang Torah kundi inabot din nila ang katuparan nito kay Jesus. Bagaman maaaring hindi nila lubos na nauunawaan ang kanilang ginagawa, inudyukan sila ng kanilang pananampalataya at tumugon sila.
Bagaman maikli ang Ebanghelyo ngayon, hitik ito sa pananampalataya, na ipinakikita sa napakaraming taong dumudulog kay Jesus nang may pananabik at pag-asang mula sa Diyos. Itinuturo sa atin ng mga taong ito kung paano tayo dapat tumugon sa presensya ng Diyos sa ating buhay.
Pagnilayan ngayon ang mga tao sa lupain ng Genesaret na, nang makilala nila si Jesus sa pananampalataya, ay “nagmamadaling naglibot sa nakapaligid na lupain,” at tinipon ang marami pang iba na may pananampalatayang umabot upang mahipo ang mga palawit na suot ni Jesus. Isaalang-alang kung nakikilala mo ang presensya ni Jesus kapag nakakatagpo mo Siya. Nakikilala mo ba Siya sa Eukaristiya, sa iyong panalangin, at sa mga taong nakakasalamuha mo araw-araw? Kapag nakikilala mo Siya, agad mo bang iniisip kung paano ka makatutulong na mailapit ang iba kay Jesus? Inaabot mo ba nang may pananampalataya ang mga palawit ni Jesus upang mahipo ang mga ito, na buong katiyakang naniniwalang pagagalingin ng Kanyang banal na kapangyarihan ang iyong kaluluwa at lulunasan ang iyong mga kahinaan? Tularan ang mabubuting taong ito ng Genesaret, at ang walang-hanggang kapangyarihan ni Jesus ay masaganang dadaloy sa iyong buhay, gaya ng nangyari sa kanila.
Panginoong gumagawa ng mga dakilang himala, walang hangganan ang Iyong kagandahang-loob kapag hinahanap Ka ng Iyong bayan nang may pananampalataya. Kung paanong nakilala Ka ng mga taga-Genesaret sa pananampalataya, tinatawag Mo rin akong gawin iyon. Ipinapanalangin kong lagi Kitang hanapin, at kapag natagpuan Kita, ay mailapit ko sa Iyo ang iba. Jesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Pagsambang Mula sa Puso
Martes ng Ikalimang Linggo sa Karaniwang Panahon
“Bakit hindi sinusunod ng Iyong mga alagad ang tradisyon ng mga matatanda, at sa halip ay kumakain nang marumi ang mga kamay?” Sumagot Siya, “Tama ang ipinropesiya ni Isaias tungkol sa inyong mga mapagkunwari, gaya ng nasusulat: ‘Iginagalang Ako ng bayang ito sa kanilang mga labi, ngunit malayo sa Akin ang kanilang mga puso; walang kabuluhan ang pagsamba nila sa Akin, sapagkat itinuturo nila bilang mga aral ang mga utos ng tao.’” Mark 7:5–8
Totoo pa rin para sa atin ngayon ang propesiya ni Isaias, gaya noong ipahayag niya ito at noong sipiin ito ni Jesus. Ang pagsamba sa Diyos ay dapat magmula sa ating mga puso, sa kaibuturan ng ating pagkatao. Saka lamang nagiging tunay ang pagsamba.
Masalimuot ang pagkatao natin. Binubuo tayo ng katawan at kaluluwa. Bagaman mayroon tayong pisikal na puso, ang “puso” na tinutukoy nina Isaias at Jesus ay espirituwal sa kalikasan—sa diwa nito, ang kalooban ng tao. Nilikha tayo ng Diyos na may malayang kalooban, na nangangahulugang tayo lamang ang pinagmumulan ng mga pagpapasiyang ginagawa natin, bagaman ang ating mabubuting pagpili ay laging tinutulungan ng biyaya ng Diyos.
Kapag nagsasalita sa atin ang Diyos at inihahayag ang Kanyang Banal na Kalooban, nakikipag-ugnayan Siya sa atin sa pamamagitan ng ating intelekto. Ang intelekto, na nililiwanagan kapwa ng likas na katwiran at ng biyaya ng Diyos, ay kumikilala sa kabutihang dapat nating piliin at inihaharap ito sa ating kalooban. Ang kalooban naman, na inuudyukan ng biyaya ng Diyos, ay nakikipagtulungan sa pamamagitan ng malayang pagpili o pagtanggi rito. Ang pakikipagtulungang ito ay sumasalamin sa pagtutulungan ng pagkilos ng Diyos at ng ating kalayaan.
Kapag malaya nating pinipili ang mabuti, binubuksan natin ang ating sarili sa biyaya ng pag-ibig na nagpapasakdal sa ating kalooban. Pinalalakas tayo ng pag-ibig at binibigyang-kakayahang magmahal sa mismong pag-ibig ng Diyos, upang maisabuhay natin ang banal na utos na ibigin ang Diyos nang higit sa lahat at ang ating kapwa gaya ng ating sarili. Ang pag-aayon na ito ng ating intelekto, kalooban, at mga gawa sa kalooban ng Diyos ang nagpapaging-tunay sa ating pagsamba at nagpapaging-banal sa ating buhay.
Ang mapagmahal na pagsambang ito ay wala sa mga gawi ng mga Fariseo at mga eskriba, na ang debosyon ay naging panlabas na lamang. Ang kanilang “pagsamba” ay lubog sa kapalaluan, kaya ang kanilang pagtupad sa mga gawaing panrelihiyon ay naging pagpapakitang-tao ng sariling katuwiran sa halip na isang malayang pagpapahayag ng pag-ibig sa Diyos sa tulong ng biyaya. Gayunman, ang pagsaway ni Jesus ay hindi isang paghatol kundi isang gawa ng pag-ibig. Hinangad Niyang harapin ang kanilang pagpapaimbabaw, ipaunawa sa kanilang mga puso ang kanilang pagkakasala, at tawagin sila sa isang tunay na ugnayan sa Diyos na nakaugat sa tunay na pagsamba. Dahil sa pagtanggi nilang tumugon nang may kababaang-loob at pagsisisi, marami sa kanila ang nagsabwatan laban sa Kanya, na humantong sa Kanyang Pagkapako sa Krus. Ipinapakita ng pagtangging ito sa pag-ibig ng Diyos na nanatiling walang kabuluhan ang kanilang pagsamba, sapagkat sarado ang kanilang mga puso sa biyayang nagbabago sa panlabas na pagtupad upang maging isang buhay na ugnayan sa Diyos.
Kapag pinagninilayan mo ang iyong mga panlabas na gawa ng pagsamba, nagmumula ba ang mga ito sa isang pusong lubos na nakatalaga sa Diyos? Ano ang nag-uudyok sa iyo kapag dumadalo ka sa Misa, bumibigkas ng mga panalangin, o gumagawa ng kawanggawa? Ang pagsamba mo ba ay isang tunay na pagpapahayag ng pag-ibig sa Diyos, o kung minsan ay nagiging nakagawian o obligasyon na lamang? Makabubuti sa ating lahat na makinig nang mabuti sa pagsaway ni Jesus sa mga Fariseo at mga eskriba, at suriin ang ating sariling puso upang maunawaan kung tayo rin ay nahuhulog sa pagsambang panlabas lamang o puno ng kapalaluan. Ang tunay na pagsamba ay nangangailangan ng kababaang-loob, katapatan, at pagiging bukas sa biyaya ng Diyos na nagpapabago, na siyang tanging makapag-aangat sa ating mga panlabas na gawa upang maging isang tunay na handog ng pag-ibig.
Ang pinakadakila at pinakadalisay na gawa ng pagsamba ay ang lubos na pakikiisa sa sakripisyo ni Cristo sa Banal na Misa, na iniaalay ang ating sarili—katawan, isip, at kaluluwa—bilang isang buhay na handog sa Diyos sa mapagmahal na pagsunod at ganap na pagtitiwala. Sa Misa, nagdaragdag ang pari ng isang patak ng tubig sa kalis na naglalaman ng alak. Pagkatapos, ang tubig at alak ay kinokonsagra upang maging si Cristo mismo. Ang isang patak na iyon ng tubig ay kumakatawan sa atin. Magsisimula ang tunay na pagsamba sa ating panloob na paghahandog na iyon, na kaisa ng panlabas na ritwal ng Misa, at dadaloy sa lahat ng iba pang bahagi ng ating buhay.
Pagnilayan ngayon ang bawat panlabas na gawa ng debosyon at kawanggawa na ginagawa mo, lalo na ang iyong pakikibahagi sa Misa. Pakinggan ang mapagmahal na pagsaway ni Jesus sa mga Fariseo at mga eskriba, at gamitin ang Kanyang mga salita upang suriin ang iyong buhay. Saanman may kahinaan, kasalanan, kapalaluan, o walang-lamang nakagawian, sikaping palitan ang mga ito ng taos-pusong pagsamba upang ang buong buhay mo ay maging isang handog ng tunay na pag-ibig at pagsamba sa Diyos.
Panginoon ko at Diyos ko, Ikaw lamang ang karapat-dapat sa buo kong pag-ibig, sa lahat ng aking debosyon, at sa kadalisayan ng aking pagsamba. Ipakita Mo po sa akin kung sa anong mga paraan hindi nagiging tunay ang aking pagsamba, at ipagkaloob Mo sa akin ang biyayang mahalin Ka nang malaya at buong puso. Dalisayin Mo ang aking puso upang ang aking pagsamba ay makapagbigay-luwalhati sa Iyo at makapagpalaganap ng Iyong Kaharian. Jesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Mula sa Pag-unawa tungo sa Matalik na Ugnayan
Miyerkules ng Ikalimang Linggo sa Karaniwang Panahon
Pagdating niya sa bahay, malayo sa karamihan, tinanong siya ng kanyang mga alagad tungkol sa talinghaga. Sinabi niya sa kanila, “Maging kayo ba ay wala ring pang-unawa? Hindi ba ninyo nauunawaan na anumang pumapasok sa tao mula sa labas ay hindi makapagpaparumi sa kanya, sapagkat hindi ito pumapasok sa puso kundi sa tiyan at inilalabas sa palikuran?” Marcos 7:17–19
Iba-iba ang lalim ng ating ugnayan sa kapwa. May mga kakilala tayo, tulad ng mga kapitbahay o katrabaho, na pahapyaw lamang nating kilala, samantalang mas malalim ang ating ugnayan sa asawa, kapatid, o matalik na kaibigan. Gayunman, kahit sa pinakamatalik na ugnayan ng mga tao—tulad ng sa mag-asawang matagal nang nagsasama—hindi natin kailanman lubos na nakikilala ang isa’t isa.
Gayundin, dapat patuloy na lumalim ang ating ugnayan kay Kristo. Ngunit di-tulad sa mga ugnayan ng tao, lubos na tayong kilala ng Diyos—higit pa sa pagkakilala natin sa ating sarili. Gayunpaman, inaanyayahan Niya tayong lumago sa pagkakilala at pagmamahal sa Kanya habang unti-unti Niyang ipinakikilala ang Kanyang sarili sa atin. Magpapatuloy ang prosesong ito hindi lamang sa buhay na ito kundi maging sa kawalang-hanggan, sa ating pagtamasa ng Beatikong Pangitain. Sa Langit, patuloy na lalawak ang ating pakikipagkaisa sa Diyos habang lalo tayong pumapasok sa walang-hanggang misteryo ng Kanyang banal na presensya.
Sa Ebanghelyo ngayon, mas malinaw na ipinakilala ni Hesus ang Kanyang sarili sa Kanyang pinakamalalapit na kasama kaysa sa mga tao. Ipinakilala Niya ang Kanyang sarili sa pamamagitan ng isang matalik na pagtuturo tungkol sa “talinghaga” na itinuro Niya sa mga tao. Sa kontekstong ito, ang talinghaga ni Hesus ay hindi isang karaniwang talinghaga kundi isang maikli at tuwirang pahayag na gumamit ng matalinghagang pananalita upang ihayag ang mas malalim na katotohanang espirituwal. Itinuro Niya sa mga tao: “Makinig kayong lahat sa akin at unawain ninyo. Walang pumapasok sa tao mula sa labas na makapagpaparumi sa kanya; sa halip, ang mga bagay na lumalabas mula sa loob ang nagpaparumi” (Marcos 7:14–15). Bagaman tila tuwiran, tinatawag na talinghaga ang aral na ito sapagkat nag-aanyaya ito ng pagninilay at nangangailangan ng mas malalim na pag-unawa upang maunawaan ang buong espirituwal na kahulugan nito.
Sa talinghagang ito, hinamon ng aral ni Hesus ang mga dati nang paniniwala ng mga tao tungkol sa kadalisayan at kabanalan. Sa pagtukoy sa puso bilang tunay na pinagmumulan ng karumihan, inanyayahan Niya ang Kanyang mga tagapakinig na lumampas sa panlabas lamang na pagtupad sa kautusan at sa halip ay ituon ang pansin sa panloob na kalagayan ng kanilang mga kaluluwa. Mahalaga ring maunawaan na tinuruan Niya ang Kanyang malalapit na alagad sa mas matalik na paraan kaysa sa pagtuturo Niya sa mga tao.
Matapos turuan ang mga tao, umuwi si Hesus at ang Kanyang mga alagad sa “tahanan,” kung saan tinanong nila Siya tungkol sa talinghaga. Itinuturo sa atin ng matalik na sandaling ito na ang personal na panalangin ang sarili nating “tahanan,” kung saan natin nakakatagpo si Kristo nang malayo sa mga panggagambala ng mundo. Doon tayo dapat lumapit sa Kanya araw-araw na may mga tanong—hindi dahil sa pag-aalinlangan, kundi dahil sa hangaring makilala Siya nang mas malalim. Ang mga tanong ay humahantong sa masusing pakikinig, pag-unawa, at matalik na ugnayan.
Sa simula ng ating ugnayan sa Diyos, madalas Siyang magsalita sa mas pangkalahatang paraan. Para sa mga dumaraan sa unang yugto ng pagbabalik-loob, nakapagpapabago ng buhay ang mga pangkalahatang aral ni Hesus. Habang lumalago tayo sa pananampalataya at naghahangad na palalimin ang ating ugnayan sa Diyos, dapat nating makita ang ating sarili na kabilang sa malalapit na kasama ni Hesus habang lumalago sila sa banal at matalik na ugnayan sa Kanya. Nangangailangan ito ng araw-araw na pagsisikap at malinaw na layunin. Kung paanong hindi magiging mas malapit sa isa’t isa ang mag-asawa nang walang makabuluhang pag-uusap, gayundin naman ay dapat nating buksan ang ating mga puso sa Diyos araw-araw, magsalita nang tapat at makinig nang mabuti sa Kanyang tinig. Kung wala ito, maaaring manatiling mababaw ang ating ugnayan sa Kanya.
Pagnilayan ngayon kung paano mo pinangangalagaan ang iyong ugnayan kay Kristo. Hinahanap mo ba Siya sa katahimikan ng iyong sariling “tahanan,” nagtatanong at nakikinig nang mabuti? Isaalang-alang kung paano ka magiging mas sadya at may layunin sa iyong buhay-panalangin, na binubuksan ang iyong puso sa mas malalim na pag-unawa at pakikipagkaisa sa Kanya. Kung paanong naglalaan ng panahon ang isang mapagmahal na asawa o matalik na kaibigan upang magsalita at makinig, gayundin ay dapat kang maglaan ng panahon araw-araw upang makipag-usap sa ating Panginoon, na hinahayaan Siyang akayin ka sa kaibuturan ng Kanyang banal na karunungan at pag-ibig.
Panginoon kong lubos na malapit sa akin, nais Mong ipakilala ang Iyong sarili sa akin, ilapit ako sa Iyong presensiya, at makipag-usap sa akin nang mas malalim sa bawat araw. Pagkalooban Mo ako ng pagnanais na makilala Ka, ng matibay na pasiyang makinig nang mabuti, at ng biyayang maunawaan ang lalim ng Iyong katotohanan. Ilapit Mo pa ako sa Iyo, mahal na Panginoon, sa isang mapagmahal at matalik na ugnayan sa Iyo. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo!
Ang Hindi Mapaglabanang Pag-akit ng Banal na Awa
Huwebes ng Ikalimang Linggo sa Karaniwang Panahon
Pumunta si Hesus sa lupain ng Tiro. Pumasok Siya sa isang bahay at ayaw Niyang may makaalam nito, ngunit hindi Siya nakaligtas sa pansin ng mga tao. Di-nagtagal, nabalitaan Siya ng isang babaeng ang anak na babae ay may masamang espiritu. Lumapit ito at nagpatirapa sa Kanyang paanan. Marcos 7:24–25
Mahalaga ang konteksto ng Ebanghelyo sa araw na ito. Naglakbay si Hesus patungong Tiro, na nasa kasalukuyang Lebanon, isang lungsod ng mga Hentil sa kanlurang baybayin ng Dagat Mediteraneo. Ang Tiro ay isang sinauna at maunlad na lungsod, na kilala sa kalakalang pandagat at kayamanan nito. Bilang sentro ng kalakalan at kultura, naging mahalaga ang papel nito sa sinaunang daigdig, ngunit madalas din itong iugnay sa pagsamba sa mga diyus-diyosan at mga kaugaliang pagano sa Lumang Tipan—mga kaugaliang madalas magbukas ng daan sa higit na impluwensiya ng diyablo sa mga mamamayan nito. Sa pagpasok sa Tiro, simbolikong ipinahihiwatig ni Hesus na ang Kanyang misyon ay para sa lahat at layon Niyang anyayahan ang lahat ng tao sa Kanyang Kaharian.
Bagaman tayo ay mga Kristiyano at mga kasapi ng Katawan ni Kristo, mahalagang makita natin ang ating sarili sa babaeng ito. Sa isang diwa, tayong lahat ay mga Hentil, na nangangahulugang habang nabubuhay tayo sa mundong ito, tayo ay mga nasa pagkatapon—tinutukso ng mga demonyo at kasalanan, ngunit nananabik sa kalayaan at sa ating tunay na tahanan sa Langit.
Bagaman pumasok si Hesus sa isang bahay sa Tiro at “ayaw Niyang may makaalam nito,” ang pagnanais na ito ang nagbigay-daan sa Kanyang pakikipagtagpo sa babaeng ito. Hindi lamang ito sandali ng biyaya para sa kanya kundi sandali rin ng pagtuturo para sa mga alagad ni Hesus—at para sa atin.
Una, mababasa natin na bagaman palihim na pumasok si Hesus sa bahay, “hindi Siya nakaligtas sa pansin ng mga tao.” Maaaring hindi Siya napansin ng marami sa Tiro, ngunit nakilala Siya ng babaeng ito. May pakay siya, na udyok ng pagmamahal sa kanyang anak. Hindi niya hinanap si Hesus dahil sa makasariling mga dahilan, kundi dahil hinahangad ng kanyang puso na mapalaya ang kanyang anak mula sa isang demonyo. Ipinakikita nito ang pagnanais sa awa ng Diyos na taglay ng lahat at hindi mapaglabanan, na nasa bawat kaluluwang bukas sa Kanyang biyaya.
Bukod dito, kapag nag-aalab ang ating puso sa pag-ibig sa kapwa, lalo na sa pamilya, hindi malilingid sa ating pansin ang banal na presensiya ni Hesus. Pinatatalas ng pag-ibig sa kapwa ang ating espirituwal na pandama sa biyaya at katotohanan ng Diyos, kaya natatagpuan natin Siya sa pagsunod sa mga udyok ng espirituwal na pag-ibig.
Nang magsumamo ang babae kay Hesus na palayasin ang demonyo mula sa kanyang anak, nakakagulat ang Kanyang tugon: “Hayaang mabusog muna ang mga anak. Sapagkat hindi nararapat na kunin ang pagkain ng mga anak at ihagis ito sa mga aso” (Marcos 7:27). Hindi ito isang pang-iinsulto kundi isang sinadya at makatotohanang pahayag. Walang sinuman—maging Hentil, Hudyo, o Kristiyano—ang may karapatan sa kapangyarihan at awa ng Diyos. Sa pagpapahayag ng katotohanang ito, binigyan ni Hesus ang babae ng pagkakataong ipakita ang dalawang katangiang hindi Niya matanggihan: pananampalataya at kababaang-loob.
Ang kanyang tugon na, “Panginoon, kahit ang mga aso sa ilalim ng hapag ay kumakain ng mga mumong nahuhulog mula sa mga anak” (Marcos 7:28), ay isang magandang pagpapahayag ng dalawang katangiang ito. Ang pananampalataya ay pagkilala sa kapangyarihan at kabutihan ng Diyos, samantalang ang kababaang-loob ay pagkilala na hindi tayo karapat-dapat sa Kanyang awa. Bagaman tila salungat ito sa inaasahan, ang pag-amin na hindi tayo karapat-dapat ay hindi naglalayo sa atin sa Diyos—lalo pa nitong inilalapit Siya sa atin. Ang pusong mapagpakumbaba, na walang pag-aakalang may karapatan itong tumanggap, ay laging umaantig sa Diyos upang ibuhos ang Kanyang kapangyarihan at biyaya. Dahil ipinakita ng babaeng Hentil na ito ang dalawang katangiang iyon, gumaling ang kanyang anak.
Pagnilayan ngayon ang malalim na pagkakaugnay ng pananampalataya at kababaang-loob. Una, pag-isipan kung gaano katibay ang iyong paniniwalang ang Diyos ang pinakasukdulang kasagutan sa buhay. Hinahanap mo ba Siya at ang Kanyang kalooban nang higit sa lahat ng iba mong hangarin? Ikalawa, habang dinadalisay ang iyong pananampalataya, suriin kung nahihirapan kang talikuran ang pag-iisip na nararapat lamang na matanggap mo ang iyong hinihingi. Lumalapit ka ba sa Diyos na umaasang ipagkakaloob Niya ang Kanyang mga pagpapala, o, tulad ng babaeng Sirofenisa, mapagpakumbaba mong kinikilala ang iyong pagiging di-karapat-dapat habang lubos na nagtitiwala sa Kanyang awa? Dasalin ngayon ang kanyang magandang panalangin, at magtiwalang hindi mapipigilan ang pagbuhos sa iyo ng biyaya ng ating Panginoon.
Maawain kong Panginoon, kasama ng babaeng Sirofenisa, ipinahahayag ko ang aking pananampalataya sa Iyo. Tulungan Mo akong maniwalang Ikaw lamang ang kasagutan sa bawat pangangailangan sa aking buhay at sa buhay ng mga mahal ko. Kalakip ng pananampalatayang iyon, kinikilala ko rin ang aking pagiging di-karapat-dapat. Gayunman, kung kalooban Mo, mahal kong Panginoon, ibuhos Mo ang Iyong biyaya sa aking puso at sa puso ng lahat ng naghahanap sa Iyo. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Ang Ebanghelyo ay para sa Lahat
Biyernes ng Ikalimang Linggo sa Karaniwang Panahon
Umalis si Hesus sa lupain ng Tiro at dumaan sa Sidon patungo sa Lawa ng Galilea, sa lupain ng Decapolis. Dinala sa Kanya ng mga tao ang isang lalaking bingi na may kapansanan sa pagsasalita, at nakiusap silang ipatong Niya rito ang Kanyang kamay. Mark 7:31–32
Sa buong panahon ng hayagang ministeryo ni Hesus, ang Kanyang mga pagkilos, bagaman pawang bunga ng pag-ibig sa kapwa, ay madalas na sinasadya upang hamunin ang umiiral na mga pananaw. Ang Kanyang mga salita at gawa ay nagpatotoo sa tunay na kahulugan ng Kautusan ni Moises sa pamamagitan ng paglalantad sa mapaminsalang legalismo ng maraming Pariseo, na ang mga maling pagpapakahulugan ay lubhang nakaimpluwensiya sa Bayang Hinirang ng Diyos. Halimbawa, pinagaling ni Hesus sa araw ng Sabbath ang isang lalaking tuyot ang kamay (cf. Mark 3:1–6) at pinagaling ang isang lalaking tatlumpu’t walong taon nang lumpo (cf. John 5:1–18). Sa dalawang pagkakataon, inakusahan si Hesus ng paglabag sa pamamahinga sa Sabbath ayon sa pagpapakahulugan ng mga tradisyon ng mga Pariseo. Sa paghamon sa mga mapaghigpit at maling pagpapakahulugang ito, ipinakita ni Hesus na ang Sabbath ay isang araw para sa awa, pagpapagaling, at pagpaparangal sa Diyos, hindi isang mabigat na pagsunod sa mga tradisyon ng tao. Buong tapang na isinabuhay ni Hesus ang Kautusan ni Moises ayon sa tunay na layunin nito, habang hinahamon ang mga maling gawain at paniniwalang Kanyang nasaksihan.
Isa pang sadyang paghamon na udyok ng pag-ibig sa kapwa ang ministeryo ni Hesus sa mga Hentil. Noong panahong iyon, madalas iwasan ng mga Judiong masunurin sa Kautusan ang tuwirang pakikisalamuha sa mga Hentil, sapagkat itinuturing nila ang mga ito na di-malinis ayon sa ritwal at nasa labas ng pamayanan ng tipan ng Israel. Gayunman, naglakbay si Hesus sa mga rehiyon ng mga Hentil gaya ng Tiro, Sidon, at Decapolis.
Sa Ebanghelyo ngayon, naglakbay si Hesus mula sa Tiro patungong Sidon at pagkatapos ay sa Decapolis, kung saan pinagaling Niya ang isang lalaking bingi at pipi. Yamang karamihan sa mga naninirahan sa mga rehiyong ito ay mga Hentil, laganap doon ang pagsambang pagano, kulturang Helenistiko, at mga pamumuhay na madalas ay hindi naaayon sa mga gawaing panrelihiyon ng mga Judio. Malamang na nagulat at hindi mapalagay ang mga kasama ni Hesus—ang Labindalawa—sa mga pagdalaw na ito, ngunit iyon mismo ang layunin. Ang paglalakbay nila sa mga lupaing ito ay isa nang aral na nais ituro ni Hesus. Sa pakikisalamuha sa mga Hentil, inihayag ni Hesus na ang pagliligtas ng Diyos ay hindi limitado sa Israel kundi umaabot sa lahat ng bansa, bilang katuparan ng pangako kay Abraham: “Sa iyo ay tatanggap ng pagpapala ang lahat ng angkan sa lupa” (Genesis 12:3). Sa paggawa nito, sinimulang ihanda ni Hesus ang Kanyang mga alagad na talikuran ang mga pagkiling sa sariling bansa at tanggapin na saklaw ng tipan ng kaligtasan ng Diyos ang lahat ng tao.
May malalim na kahulugan ang pagpapagaling sa lalaking bingi at pipi. Una, sa paggawa ng himala sa isang lupaing karamihan ay mga Hentil, ipinakita ni Hesus na ang kahulugan nito ay hindi lamang para sa mga Judio kundi para sa lahat ng mamamayan ng bawat bansa. Malinaw ang mensahe: Sa pagpapagaling sa pagkabingi ng lalaki, itinuturo ni Hesus na dapat marinig ng lahat ang mapagligtas na mensahe ng Ebanghelyo. Sa pagpapagaling sa kanyang kapansanan sa pagsasalita, itinuturo rin ni Hesus na ang lahat ng nakaririnig ng Ebanghelyo ay tinatawag na ipahayag ito.
Bagama’t ang paraan ng pagpapagaling na ito—ang “paglalagay ng Kanyang daliri sa mga tainga ng lalaki at, matapos dumura, paghipo sa dila nito”—ay mayaman sa simbolismo, ipinahahayag din nito ang personal at mahabaging pakikitungo ni Hesus. Para sa isang lalaking bingi at pipi, hindi sapat ang mga salitang binibigkas lamang upang maipabatid ang gagawin ni Hesus. Sa pamamagitan ng paghipo at nakikitang mga kilos, nakipag-ugnayan si Hesus sa lalaki sa paraang mauunawaan nito, nang personal at magiliw. Sinasalamin nito ang walang-hanggang habag ni Hesus, na lumalapit sa bawat isa sa atin anuman ang ating kalagayan.
Pagnilayan ngayon ang aral na natutuhan ng Labindalawa habang kasama nilang naglalakbay si Hesus sa mga rehiyon ng mga Hentil at pagano. Bilang mga tagasunod ni Kristo, dapat tayong matuto hindi lamang sa Kanyang mga salita kundi pati sa Kanyang mga gawa. Ang Kredo, ang mga Sakramento, at ang mga aral ng Simbahan tungkol sa moralidad ay hindi para lamang sa mga Katoliko kundi para sa lahat ng tao. Kung minsan, ang pagbabahagi ng Ebanghelyo ay maaaring mangailangan ng paghamon na may pag-ibig sa mga taong nakakasalamuha natin sa ating pamumuhay at trabaho. Dapat nating sikaping gawin ito sa mga paraang mauunawaan ng mga tao, na isinasantabi ang mga tradisyong gawa-gawa lamang o walang tunay na kabuluhan na humahadlang sa mensahe. Inaakay tayo ng tunay na habag tungo sa bawat tao upang maging mga kasangkapan tayo ng kanilang kaligtasan, na nalalamang ang mensaheng dala natin ay para sa lahat, upang ang “lahat ng angkan sa lupa” ay makatagpo ng pagpapala sa Diyos sa pamamagitan mo.
Aking mahabagin at mapanghamong Panginoon, buong pagtitiwala at pagmamahal Mong hinamon ang mga tradisyong mabigat na pasanin at mapaghigpit na tumabing sa tunay na diwa ng Batas ni Moises, at itinuro Mo sa Iyong mga alagad—at sa amin—na ang Iyong misyong magligtas ay para sa lahat. Pagkalooban Mo ako ng tapang at karunungan upang maging kasangkapan ng Iyong Ebanghelyo sa lahat ng aking makatagpo. Tulungan Mo akong mahalin sila anuman ang kanilang kalagayan, taglay ang lambing at habag na ipinakikita Mo, upang sila rin ay maakit sa kagalakan ng Iyong walang-hanggang Kaharian. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Pagdidilig sa Binhi
Sabado ng Ikalimang Linggo sa Karaniwang Panahon
Nang mga araw na iyon, nang muling magkaroon ng napakaraming taong walang makain, tinawag ni Hesus ang mga alagad at sinabi, “Nahahabag ang puso Ko sa mga tao, sapagkat tatlong araw na silang kasama Ko at wala silang makain. Kung pauuwiin Ko silang gutom, manghihina sila at mabubuwal sa daan, at ang ilan sa kanila ay nanggaling pa sa malayo.” Mark 8:1–3
Sa unang bahagi ng hayag na ministeryo ni Hesus, sandali Siyang tumawid sa Dagat ng Galilea patungo sa lupain ng mga taga-Gerasa—isang bayang ang karamihan ay mga Hentil at pagano sa dakong labas ng Decapolis. Mahalaga ang paglalakbay na ito, sapagkat ipinakita nito ang layunin ni Hesus na palawakin ang Kanyang misyon lampas sa mga hangganan ng lupain ng mga Judio. Ipinahiwatig nito na ang kaligtasan ay para sa lahat, na kalaunan ay ganap na maisasakatuparan sa pamamagitan ng apostolikong misyon ng Simbahan.
Nang dumating si Hesus sa dalampasigan sa lupain ng mga taga-Gerasa, pinalaya Niya ang isang lalaking sinasapian ng “Lehiyon,” na nangangahulugang maraming demonyo, at pinapasok ang mga demonyo sa isang kawan ng dalawang libong baboy, na nagsitalon sa dagat at nalunod. Bagama’t ito lamang ang naitalang ginawa ni Hesus sa unang pagdalaw na iyon, nagdulot ito ng malaking kaguluhan. Nang makita ito ng mga tagapag-alaga ng baboy, tumakbo sila at ibinalita ang nangyari sa kalapit na bayan, at dumating ang mga tao upang makita ito mismo. Sa pagkabigla sa nangyari, hiniling nilang umalis si Hesus, at umalis nga Siya. Gayunman, “umalis ang lalaki at nagsimulang ipahayag sa Decapolis ang ginawa ni Hesus para sa kanya; at namangha ang lahat” (Mark 5:20).
Ang maikling paglalakbay na iyon sa lupain ng mga Hentil at pagano sa Decapolis ay nakapagtanim ng isang binhi. Walang alinlangang nakaapekto sa mga tao ang pagkawala ng dalawang libong baboy, ngunit lalo rin nitong naitanim nang malalim ang binhi. Alin ang higit na mahalaga: isang lalaking sinasapian ng isang lehiyon ng mga demonyo o dalawang libong baboy? Inihahayag ng mga ginawa ni Hesus ang sagot. Habang kumakalat ang balita tungkol sa Kanyang mahimalang pagpapalaya at kapangyarihan sa mga demonyo, napukaw ang interes ng maraming Hentil.
Ang maikling himalang iyon ang naghanda sa tagpo ng Ebanghelyo ngayon, nang bumalik si Jesus sa Decapolis upang alagaan ang binhing Kanyang naihasik. Sa Kanyang pagbabalik, pinagaling Niya ang isang lalaking bingi at pipi, na sumasagisag sa kahalagahan ng pakikinig at pagpapahayag ng Ebanghelyo. Pagkatapos nito, dinagsa si Jesus ng napakaraming tao, na nanatiling kasama Niya sa loob ng tatlong araw kahit wala silang makain.
Pagkaraan ng tatlong araw, ipinahayag ni Jesus sa Labindalawa ang habag ng Kanyang puso: “Nahabag ang puso ko sa mga tao, sapagkat tatlong araw na silang kasama ko at wala silang makain.” Pagkatapos ay sinubok ni Jesus ang Labindalawa sa pagsasabing, “Kung pauuwiin ko silang gutom, manghihina sila at mabubuwal sa daan, at ang ilan sa kanila ay nanggaling pa sa malayo.” Pamilyar na sana sa Labindalawa ang ganitong kalagayan. Noong mas maagang bahagi ng Kanyang ministeryo, habang nasa lupain ng mga Judio, pinakain ni Jesus ang limang libong lalaki sa pamamagitan lamang ng limang tinapay at dalawang isda. Ngunit ngayon ay nasa lupain sila ng mga Hentil, at sa halip na maunawaang ang gayunding pagkalinga ni Jesus ay para rin sa mga paganong ito, sinabi sa Kanya ng mga alagad, “Saan makakakuha ang sinuman ng sapat na tinapay upang mabusog sila rito sa ilang na lugar na ito?” Muli, gumawa si Jesus ng himala at pinakain ang apat na libo.
Pagnilayan ngayon na ang misyon ni Jesus ay para sa lahat. Ang Kanyang mahabaging pagkalinga ay lumampas sa mga hangganan ng kultura at relihiyon, na nag-aalok ng pagkaing pisikal at espirituwal sa lahat ng naghahanap sa Kanya. Nagpapatuloy ngayon ang misyon ding ito ni Jesus sa pamamagitan natin, na mga kasapi ng Kanyang Katawan, ang Simbahan. Hindi tayo dapat makulong sa sarili nating mga pamayanan ng pananampalataya at pamilya. Sa halip, tinatawag tayong humayo sa sanlibutan, sa mga “paganong” lugar kung saan nagugutom ang mga tao sa Salita ng Diyos. Kung minsan, ang ating misyon ay maghasik ng binhi; sa ibang pagkakataon naman, ito ay ang alagaan ang binhi at tulungan itong lumago sa pamamagitan ng biyaya ng Diyos, upang makilala at mahalin Siya ng lahat. Sa huli, ang pagpapakain sa limang libong Judio at apat na libong Hentil ay tumutukoy sa panawagang para sa lahat na makibahagi sa piging ng Eukaristiya. Matutuhan ang aral na itinuro ni Jesus sa Labindalawa, at tularan ang maawaing puso ng ating Panginoon, na puspos ng habag para sa mga higit na nangangailangan sa Kanya.
Aking mapagbigay na Panginoon, ninanais Mong makilala Ka at maligtas ang lahat ng tao. Palayain Mo ako sa anumang pag-aatubili o takot na ibahagi ang Iyong nakapagliligtas na Katotohanan sa mga higit na nangangailangan nito. Ipagkaloob Mo sa akin ang karunungang maunawaan kung kailan maghahasik ng binhi, kailan ito aalagaan, at kailan mag-aani. Gamitin Mo ako bilang Iyong kasangkapan upang maakay ang iba tungo sa kaganapan ng buhay, kung saan maaari silang makibahagi sa Iyong piging ng biyaya sa Eukaristiya. Jesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Makukuha ang lahat ng 4 na tomo sa paperback & eBook na format!

Amazon – Google Play – iTunes – Barnes and Noble – at marami pang iba!
