चारही खंड मऊ मुखपृष्ठाच्या छापील पुस्तकांच्या & ई-पुस्तकांच्या स्वरूपात उपलब्ध आहेत!
त्याची वाणी ऐकणे आणि त्याच्या मागे चालणे
पास्काचा चौथा रविवार (वर्ष अ)—उत्तम मेंढपाळाचा रविवार
येशू म्हणाला: “आमेन, आमेन, मी तुम्हाला सांगतो: जो मेंढवाड्यात दाराने न जाता दुसरीकडून चढून आत येतो, तो चोर आणि लुटारू आहे. पण जो दाराने आत येतो, तो मेंढरांचा मेंढपाळ आहे. दार राखणारा त्याच्यासाठी दार उघडतो. मेंढपाळ आपल्या मेंढरांना नावाने हाक मारतो आणि त्यांना बाहेर नेतो, तेव्हा मेंढरे त्याची वाणी ऐकतात.” योहान 10:1–3
येशूच्या काळातील लोकांना ही गोष्ट सहज समजली असती. मेंढपाळ आपल्या मेंढरांना चरण्यासाठी वेगवेगळ्या कुरणांत नेत असत. दिवसभर ते मेंढरांशी बोलत राहत, त्यामुळे मेंढरांना आपल्या मेंढपाळाचा आवाज ओळखीचा होई. रात्री अनेक मेंढपाळ सुरक्षेसाठी आपापली मेंढरे एकाच बंदिस्त मेंढवाड्यात आणत. सकाळी प्रत्येक मेंढपाळ आपल्या मेंढरांना हाक मारी. आपापल्या मेंढपाळाचा आवाज ओळखत असल्यामुळे मेंढरे त्याच्याच मागे जात, इतरांच्या मागे जात नसत.
आज आपल्यापैकी प्रत्येकाने स्वतःला विचारण्याचा पहिला प्रश्न हा आहे: मी त्या मेंढपाळाची वाणी ओळखतो का? त्याची वाणी माझ्या इतकी परिचयाची झाली आहे का, की इतर आवाजांमधून ती मला स्पष्टपणे ओळखता येते? अनेक मेंढपाळ एकाच वेळी आपापल्या मेंढरांना हाक मारत आहेत, असे दृश्य मनात आणा. आपल्या जीवनातही असे अनेक आवाज आपले लक्ष वेधून घेण्याचा प्रयत्न करतात. पण त्यांपैकी एकच वाणी देवाची आहे. तुम्हाला त्याची वाणी ओळखता येते का? की तुमचे लक्ष खेचणाऱ्या इतर अनेक उर्मी, इच्छा आणि आकर्षणांमुळे तुमचा गोंधळ उडतो?
येशू पुढे शिकवताना म्हणाला की तो केवळ मेंढरांना ज्याची वाणी ओळखीची आहे तो मेंढपाळच नाही, तर तो स्वतः दारही आहे. “मी दार आहे. जो माझ्याद्वारे आत येईल त्याचे तारण होईल; तो आत येईल, बाहेर जाईल आणि त्याला चरण्यासाठी कुरण मिळेल.” आपला प्रभू स्वतःला दार म्हणतो, तेव्हा त्याला काय सांगायचे आहे?
तोच प्रवेशद्वार आहे आणि पवित्र शास्त्राद्वारे आपल्याला प्रकट झालेले देवाचे वचनही तोच आहे. देवाच्या वचनाशी निष्ठावान राहणे हा कृपामय जीवनाकडे नेणाऱ्या सर्वांत खात्रीशीर मार्गांपैकी एक आहे. चर्चच्या अधिकृत शिक्षणाधिकाराद्वारे (मॅजिस्टेरियमद्वारे) आपल्यापर्यंत पोहोचवले जाणारे आणि उलगडून सांगितले जाणारे सत्याचे वचन तोच आहे. चर्चच्या शिक्षणाधिकाराने दिलेल्या अधिकृत शिकवणुकीशी निष्ठावान राहिल्याने, विशेषतः पवित्र पिता बिशपांशी एकमताने बोलतात तेव्हा, आपल्या काळातील अनेक चुकीच्या विचारांमधून योग्य वाट शोधण्यास आपल्याला मदत होईल. पवित्र संस्कारांद्वारे येशू आपल्यामध्ये उपस्थित होतो. हे संस्कार त्याच्या कृपेचे द्वार आहेत आणि त्यांच्याद्वारे आपल्याला आध्यात्मिक जीवनासाठी अन्न मिळते. शिवाय, पवित्र उपदेशातून, संतांच्या साक्षीतून व शिकवणुकीतून, चर्चच्या प्रार्थनामय जीवनातून किंवा इतर कोणत्याही मार्गाने आपला प्रभू जेव्हा आपल्याकडे येतो, तेव्हा आपण त्या द्वारातून आत जातो आणि त्याच्या हिरव्यागार कुरणांत आपल्याला प्रवेश मिळतो.
येशू केवळ मेंढरांसाठीच नव्हे, तर त्याच्या नावाने मेंढरांना वाट दाखवणाऱ्या प्रत्येक मेंढपाळासाठीही प्रवेशद्वार आहे. हे मेंढपाळ म्हणजे चर्चचे धर्मपाल. देवाच्या लोकांना मार्गदर्शन करण्याचे ख्रिस्ताचे कार्य त्यांच्यावर सोपवले आहे. आज चर्चचा एखादा मेंढपाळ येशू ख्रिस्ताचा उपदेश करत नसेल, तर तो “केवळ चोरी करायला, कत्तल करायला आणि नाश करायला येतो.” चर्चच्या धर्मपालांनी हे शब्द नम्रपणे आणि लक्षपूर्वक ऐकले पाहिजेत, जेणेकरून देवाच्या लोकांना स्वतः ख्रिस्त असलेल्या त्या द्वारातून नेऊन त्यांची राखण करण्यात ते कधीही कमी पडणार नाहीत. युगानुयुगे चालत आलेल्या आपल्या चर्चच्या संपूर्ण परंपरेशी त्यांनी निष्ठावान राहिले पाहिजे आणि त्यांच्याकडे सोपवलेल्या श्रद्धेच्या शुद्ध व पवित्र ठेव्यापासून त्यांनी भरकटू नये. ते स्वतःचेच शुभवर्तमान सांगत असतील किंवा उपदेश करताना निष्काळजीपणा करत असतील वा लोकांची दिशाभूल करत असतील, तर ते खरे मेंढपाळ नाहीत. देवाची खरी मेंढरे त्यांना ओळखणार नाहीत. पण येशूने शिकवलेल्या प्रत्येक गोष्टीशी ते निष्ठावान राहिले, तर ते मेंढरांना त्या द्वारातून नेतील आणि उत्तम मेंढपाळाच्या हृदयाशी एकरूप होऊन त्यांची राखण करतील.
आज विविध रीतींनी आपल्याला हाक देणाऱ्या ख्रिस्ताच्या, त्या उत्तम मेंढपाळाच्या, प्रतिमेवर मनन करा. श्रद्धा आणि प्रार्थना यांद्वारे त्याचा खरा स्वर ओळखायला आपण शिकले पाहिजे. एकदा त्याचा स्वर ओळखता आला की तो आपली काळजी कशी घेतो, आपल्याला प्रेरणा कशी देतो आणि कृपामय जीवनासाठी आपल्याला कसे आमंत्रण देतो, हे आपल्याला अधिक सहजपणे जाणवेल. त्याच्या भेटीत आपल्याला उमगेल की तोच या नव्या जीवनाचा स्रोत आणि त्याकडे नेणारा मार्ग आहे.
हे उत्तम मेंढपाळा, तू माझ्याशी सतत बोलतोस. माझ्या जीवनात तू उपस्थित आहेस आणि मला मार्ग दाखवतोस, याची जाणीव तू मला करून देतोस. तुझा पवित्र स्वर माझ्या इतका परिचयाचा होऊ दे की तो मला नेहमी ओळखता येईल. कृपामय जीवनाचे गौरवशाली द्वार तूच आहेस. मला तुझ्याकडे ने आणि तुझ्या कळपातील एक निष्ठावान व आज्ञाधारक मेंढरू बनव. हे येशू, माझ्या उत्तम मेंढपाळा, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
उत्तम मेंढपाळाची साधने
पुनरुत्थानकाळातील चौथा रविवार (वर्ष ब)—चांगल्या मेंढपाळाचा रविवार
येशू म्हणाला, “मी उत्तम मेंढपाळ आहे. उत्तम मेंढपाळ मेंढरांसाठी आपला जीव देतो. मजुरीवर काम करणारा माणूस मेंढपाळ नसतो आणि मेंढरेही त्याच्या मालकीची नसतात. लांडगा येताना दिसताच तो मेंढरांना सोडून पळून जातो, आणि लांडगा त्यांच्यावर झडप घालतो व त्यांची पांगापांग करतो. कारण तो मजुरीसाठी काम करतो आणि त्याला मेंढरांची काळजी नसते.” योहान 10:11–13
आज पुनरुत्थानकाळाच्या चौथ्या रविवारी आपण उत्तम मेंढपाळाचा रविवार साजरा करतो. या दिवशी आपल्या सर्वांचा प्रेमळ मेंढपाळ म्हणून येशूच्या प्रतिमेवर आपण मनन करतो. ख्रिस्ताच्या हृदयाने देवाच्या कळपाची राखण करणारे अधिक मेंढपाळ आपल्या चर्चला लाभावेत, म्हणून प्रार्थना करण्यासाठीही हा दिवस राखून ठेवला आहे.
आजचे शुभवर्तमान योहानच्या 10व्या अध्यायातून घेतले आहे. या अध्यायाचा काही भाग आधीच्या अध्यायातील प्रसंगाचा अर्थ उलगडतो. त्या अध्यायात एका अंध माणसाला दृष्टी मिळाल्याचे सविस्तर वर्णन आहे. आठवा, हा माणूस जन्मापासून अंध होता आणि येशूने त्याला दृष्टी दिली. “त्याच्याद्वारे देवाची कृत्ये प्रकट व्हावीत,” म्हणून येशूने त्याला बरे केले. येशूने त्याला दिलेली दृष्टी हे देवाचे कार्य होते, असे परुश्यांना पटले नाही. म्हणून त्यांनी त्या माणसाला सभास्थानातून हाकलून दिले. त्याला सभास्थानातून हाकलून दिल्यानंतर येशू पुन्हा त्याच्याशी बोलला. तेव्हा त्या माणसाने येशू हाच खरा मेंढपाळ आहे, अशी आपली दृढ श्रद्धा व्यक्त केली. दृष्टी मिळालेला तो माणूस म्हणाला, “प्रभू, माझा विश्वास आहे.” मग त्याने येशूची उपासना केली. अशा रीतीने, दृष्टी मिळण्यापेक्षाही मोठे वरदान त्याला लाभले: येशूचा आपला खरा मेंढपाळ म्हणून स्वीकार करून तो देवाच्या कळपात सामील झाला.
आजच्या शुभवर्तमानात येशू परुश्यांच्या वर्तनाविषयी बोलतो आणि त्यांचे वर्तन त्याच्या स्वतःच्या कार्यापेक्षा कसे वेगळे होते ते दाखवतो. परुशी धार्मिक नेते होते, पण ते मेंढपाळ नव्हते. ते “चोर आणि लुटारू” होते, जे “चोरी करायला, कत्तल करायला आणि नाश करायला” आले होते. याउलट, जे त्याचा स्वर ऐकतात, “त्यांना जीवन मिळावे आणि ते विपुल प्रमाणात मिळावे,” म्हणून येशू आला.
वर उद्धृत केलेला शुभवर्तमानाचा उतारा परुशी खरे मेंढपाळ का नव्हते, हे स्पष्ट करतो. कारण ते “मजुरीसाठी काम करतात” आणि “त्यांना मेंढरांची काळजी नाही.” जन्मापासून आंधळ्या असलेल्या या माणसाशी परुशी जसे वागले, ते लक्षात घेऊन या विधानावर विचार करा. सर्वप्रथम, हे परुशी ज्या “मजुरीसाठी” काम करत होते, ती म्हणजे स्वतःच्या मोठेपणाची भावना—एक क्षणभंगुर, ऐहिक बक्षीस. आपणच नियमशास्त्राचे खरे शिक्षक आहोत आणि त्याचा खरा अर्थ आपणच सांगतो, असे त्यांना वाटत होते. जो कोणी त्यांच्या म्हणण्याप्रमाणे वागत नसे, तो त्यांना धोकादायक वाटत असे. येशूही आपल्यासाठी असाच धोका आहे, असे परुश्यांना स्पष्टपणे वाटत होते. म्हणून त्यांनी आपला मत्सर या नम्र, साध्याभोळ्या आंधळ्या माणसावर काढला. ते त्याच्यासाठी मेंढपाळ ठरले नाहीत. त्यांनी त्याला धीर दिला नाही, आधार दिला नाही, देवाकडे जाण्याची वाट दाखवली नाही, किंवा कोणत्याही प्रकारे देवाच्या कृपेचे साधन म्हणून काम केले नाही. उलट, त्यांनी आपल्या अहंकारापोटी या निरपराध आणि पवित्र माणसाला दोषी ठरवले.
आज देव आपल्या पवित्र धर्मपालकांद्वारे मेंढपाळाप्रमाणे आपली काळजी घेतो. तरीही, चांगल्या मेंढपाळाच्या या सेवेत आपापल्या परीने सहभागी होण्याचे आवाहन आपल्या सर्वांना आहे. आपल्या कुटुंबात, कामाच्या ठिकाणी, शाळेत, शेजारपाजारी, आपल्या परिचयाच्या वर्तुळात आणि समाजजीवनाच्या इतर सर्व क्षेत्रांत लोकांना मार्ग दाखवण्यासाठी आपल्याला बोलावले आहे. पण अनेकदा आपणही त्या परुश्यांसारखे वागतो: आपल्या स्वार्थाला आणि मोठेपणाच्या हावेला आपण इतका वाव देतो की इतरांना प्राधान्य देणे आणि मेंढपाळाच्या हृदयाने त्यांच्यावर प्रेम करणे आपल्याला जमत नाही.
चांगल्या मेंढपाळाचे अनुकरण करून इतरांसाठी आपले जीवन अर्पण करण्याचे जे आवाहन तुम्हाला मिळाले आहे, त्यावर आज मनन करा. ख्रिस्ताच्या हृदयातील या प्रेमाचे अनुकरण करायचे असेल, तर आपल्याला बदल्यात प्रेमाची अपेक्षा न ठेवता प्रेम केले पाहिजे. आपले जीवन अर्पण करणे ही त्यागमय प्रेमाची कृती आहे. त्यामुळे आपण आपल्या सभोवतालच्या लोकांच्या गरजांकडेच लक्ष देऊ शकतो. अहंकार आणि स्वार्थ नाहीसे झाले पाहिजेत आणि दुसऱ्याचे भले हेच आपले एकमेव ध्येय झाले पाहिजे. हे तुम्हाला कितपत जमते, यावर मनन करा. तुमच्या जीवनातील ज्या लोकांना अशा काळजीची सर्वाधिक गरज आहे, त्यांची मेंढपाळाप्रमाणे काळजी घेण्यासाठी चांगल्या मेंढपाळाने तुमचा उपयोग करावा, अशी प्रार्थना करा.
हे दैवी मेंढपाळा, आम्हाला जीवन मिळावे आणि ते परिपूर्णतेने लाभावे म्हणून तू आम्हा सर्वांसाठी आपले जीवन अर्पण करायला आलास. ज्या आंधळ्या माणसाला तू बरे केलेस, त्याच्याप्रमाणे मीही तुझ्यावरील माझा विश्वास जाहीर करतो आणि तुझी उपासना करतो. तुझे प्रेम स्वीकारायला आणि त्या प्रेमाचे अनुकरण करायला मला मदत कर, जेणेकरून मी इतरांसाठी माझे जीवन अर्पण करीन आणि त्यांना तुझ्याकडे, त्यांच्या पवित्र मेंढपाळाकडे, नेईन. हे येशू, माझ्या चांगल्या मेंढपाळा, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
सद्गुणांनी मेंढपाळाची सेवा
पुनरुत्थानकाळातील चौथा रविवार (वर्ष क)—चांगल्या मेंढपाळाचा रविवार
येशू म्हणाला: “माझी मेंढरे माझा आवाज ऐकतात; मी त्यांना ओळखतो आणि ती माझ्यामागे येतात. मी त्यांना अनंत जीवन देतो आणि त्यांचा कधीही नाश होणार नाही. माझ्या हातातून त्यांना कोणीही हिरावून घेऊ शकत नाही.” योहान 10:27–28
चांगला मेंढपाळ म्हणून येशूची प्रतिमा मनाला भावते. ख्रिस्त आपल्या मेंढरांना वाट दाखवताना किंवा वाट चुकलेल्या कोकराला खांद्यावर घेऊन जाताना किती मृदू आहे, हे अनेक चित्रकारांनी आपल्या कलाकृतींतून दाखवले आहे. आज चांगल्या मेंढपाळाचा रविवार साजरा करताना ही प्रतिमा आपल्यासमोर ठेवली जाते.
आजच्या शुभवर्तमानाच्या छोट्याशा उताऱ्यात, येशू त्याला बोलण्यात पकडण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या काही यहुद्यांशी बोलतो. या उताऱ्याआधी त्यांनी त्याला विचारले होते, “तू आम्हाला आणखी किती काळ संभ्रमात ठेवणार आहेस? जर तू मशीहा असशील, तर आम्हाला स्पष्ट सांग.” त्यावर येशू म्हणाला, “मी तुम्हाला सांगितले, पण तुम्ही विश्वास ठेवत नाही.” येशूने असे उत्तर दिले, कारण प्रश्न विचारणाऱ्यांना तो खरोखर मशीहा आहे की नाही हे जाणून घेण्यात रस नव्हता. उलट, त्यांना त्याच्यावर ईश्वरनिंदेचा आरोप करायचा होता. पण आपण कोण आहोत हे आपल्या कृतींद्वारे आधीच सांगितले आहे, असे येशू त्यांना म्हणतो: “मी माझ्या पित्याच्या नावाने जी कार्ये करतो, ती माझ्याविषयी साक्ष देतात.”
तुमच्या जीवनात देवाची कार्ये तुम्हाला दिसतात का? दिसत असतील, तर हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे की येशू आपल्या कार्यांद्वारे तुमच्याशी बोलतो आणि तुमचा मेंढपाळ म्हणून तुम्हाला मार्ग दाखवतो. तो ज्या प्रमुख मार्गांनी हे करतो, त्यांपैकी हा एक आहे. पवित्र शास्त्रात आणि ख्रिस्तसभेच्या शिकवणीत प्रकट झालेल्या आपल्या वचनाद्वारे देव आपल्याशी नक्कीच बोलतो. पण तो आपल्या कार्यांद्वारेही आपल्याशी बोलतो. तुमच्या जीवनातील देवाच्या अनेक कार्यांपैकी एक म्हणजे त्याच्या कृपेचे कार्य: त्या कृपेद्वारे तो तुम्हाला सद्गुणांत वाढण्यास समर्थ करतो. म्हणून तुमच्या जीवनात अलौकिक सद्गुण कसे वाढत आहेत, याकडे लक्ष देणे महत्त्वाचे आहे. उदाहरणार्थ, भीती वाटते तेव्हाही तुम्ही धैर्याने वागता, असे तुम्हाला दिसते का? तसे असेल, तर या सद्गुणाच्या वाढीतून देव तुम्हाला काय सांगत आहे? दुसऱ्याला क्षमा करण्याचे अलौकिक सामर्थ्य तुमच्यात दिसते का? तसे असेल, तर त्या सद्गुणाच्या वाढीतून देव तुम्हाला काय सांगत आहे? तुमच्यात भक्तीचा सद्गुण वाढत आहे आणि त्यामुळे प्रार्थनेला तुमच्या जीवनात अधिक महत्त्व मिळत आहे, असे तुम्हाला जाणवते का? तसे असेल, तर या सद्गुणाच्या वाढीतून देव तुम्हाला काय सांगत आहे?
देवाची इच्छा ओळखल्याने आपल्याला त्याचा आवाज ऐकता येतो आणि त्याच्या मागे जाता येते. देवाची इच्छा ओळखण्याचा एक उत्तम मार्ग म्हणजे देव तुमच्या जीवनाला कसा स्पर्श करतो, हे पाहणे. जिथे तुमच्यातील सद्गुण वाढताना दिसतात, तिथे देवाची इच्छा कार्यरत आहे आणि त्या बाबतीत आणखी वाढण्यास तो तुम्हाला बोलावत आहे. याउलट, तुमच्या जीवनात एखादी गोष्ट तुम्हाला पापाकडे नेत असेल आणि त्यामुळे तुमच्यातील सद्गुण कमी होत असतील, तर अशा गोष्टी टाळण्यास सांगणाराही देवाचाच आवाज आहे.
देव तुमच्या जीवनात जे काही करतो आणि जे तुम्हाला जाणवते, त्यावर आज चिंतन करा. देवाने आपल्याला प्रकट केलेल्या आपल्या वचनातून तो आपल्याशी स्पष्टपणे बोलतो. पण आपल्या आत्म्याला त्याचा स्पर्श जाणवतो, त्यातूनही तो आपल्याशी बोलतो आणि मेंढपाळाप्रमाणे आपल्याला मार्ग दाखवतो. जिथे सद्गुण वाढताना दिसतात, तिथे तुम्हाला देवाची इच्छा आढळेल. जिथे सद्गुण कमी होताना दिसतात, तिथे तुम्हाला देवाची इच्छा आढळणार नाही. देव अशा रीतीने तुमच्याशी बोलतो तेव्हा त्याच्याकडे लक्ष द्या, म्हणजे तुम्हाला त्याचा आवाज ऐकू येईल, तुम्ही त्याच्या मागे जाल आणि तुम्हाला अनंत जीवन लाभेल.
हे माझ्या प्रभू, तू स्वतःला माझ्यासमोर प्रकट करतोस. तू रात्रंदिवस माझ्याशी बोलतोस आणि माझा मेंढपाळ म्हणून तुझ्या मागे यायला मला बोलावतोस. तू नाना प्रकारे माझ्याशी बोलतोस तेव्हा तुझा आवाज ओळखायला मला शिकू दे, म्हणजे तू मला जिथे नेशील तिथे मी अधिक तत्परतेने तुझ्या मागे येईन. हे येशू, माझ्या उत्तम मेंढपाळा, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
देवाचा आवाज ओळखणे
पुनरुत्थानकाळाच्या चौथ्या आठवड्यातील सोमवार
“पण जो दारातून आत येतो, तो मेंढरांचा मेंढपाळ आहे. द्वारपाल त्याच्यासाठी दार उघडतो आणि मेंढरे त्याचा आवाज ऐकतात. मेंढपाळ आपल्या मेंढरांना नावाने हाक मारतो आणि त्यांना बाहेर नेतो. आपल्या सर्व मेंढरांना बाहेर काढल्यावर तो त्यांच्या पुढे चालतो. मेंढरे त्याच्या मागे जातात, कारण ती त्याचा आवाज ओळखतात.” योहान 10:2–4
मेंढपाळाचा आवाज तुम्हाला ओळखता येतो का? तो तुम्हाला दररोज त्याच्या पवित्र इच्छेनुसार चालायला मार्ग दाखवतो का? तो रोज जे सांगतो, ते तुम्ही किती लक्षपूर्वक ऐकता? हे मनन करण्यासारखे काही अत्यंत महत्त्वाचे प्रश्न आहेत.
देवाचा आवाज ओळखणे अनेकांना कठीण जाते. दररोज आपले लक्ष वेधून घेणारे अनेक ‘आवाज’ आपल्या कानावर पडतात. बातम्यांच्या मथळ्यांतील ताज्या घडामोडी, मित्रांची व कुटुंबीयांची मते, लौकिक जगात आपल्या सभोवती असलेले मोह, तसेच आपण स्वतः बनवलेली मते—अशा ‘आवाजांनी’ किंवा ‘विचारांनी’ आपले मन भरून जाते. त्यांतला फरक ओळखणे कठीण जाऊ शकते. यातले काय देवाकडून येते? आणि काय इतर स्रोतांकडून येते?
देवाचा आवाज ओळखणे खरोखरच शक्य आहे. सर्वप्रथम, देवाने आपल्या सर्वांना लागू होणारी अनेक सत्ये आधीच सांगितली आहेत. उदाहरणार्थ, पवित्र शास्त्रात जे काही आहे, तो देवाचाच आवाज आहे. त्याचे वचन जिवंत आहे. आणि आपण पवित्र शास्त्र वाचतो, तशी देवाच्या आवाजाची आपल्याला अधिकाधिक ओळख होते.
देव आपल्याशी सौम्य प्रेरणांमधूनही बोलतो. त्या प्रेरणांमुळे त्याची शांती आपल्याला लाभते. उदाहरणार्थ, एखादा निर्णय घ्यायचा असेल, तर तो प्रार्थनापूर्वक आपल्या प्रभूसमोर मांडा आणि त्याची तुमच्याकडून जी काही अपेक्षा असेल, ती स्वीकारण्यास तयार राहा. अशा वेळी त्याचे उत्तर अनेकदा अंतःकरणात जाणवणाऱ्या खोल आणि खात्री देणाऱ्या शांतीच्या रूपाने येते.
दैनंदिन जीवनात देवाचा आवाज ओळखायला शिकण्यासाठी अंतःकरणात एक सवय रुजवावी लागते: ऐकणे, तो आवाज ओळखणे, त्याला प्रतिसाद देणे, पुन्हा ऐकणे, पुन्हा ओळखणे आणि प्रतिसाद देणे. देवाचा आवाज तुम्ही जितका अधिक ऐकाल, तितका तो अगदी सूक्ष्म रीतीने बोलतो तेव्हाही तुम्हाला ओळखता येईल. त्याच्या आवाजातील हे सूक्ष्म स्वर जितके अधिक ऐकू येतील, तितके तुम्हाला त्याच्या मागे चालता येईल. शेवटी, खोल आणि जीवनाला आधार देणाऱ्या प्रार्थनेची सवय सातत्याने जोपासल्यानेच हे साधते. ही सवय नसेल, तर जेव्हा तुम्हाला मेंढपाळाची सर्वाधिक गरज असेल, तेव्हा त्याचा आवाज ओळखणे फार कठीण जाईल.
प्रार्थनेत तुम्ही देवाकडे किती लक्ष देता, यावर आज चिंतन करा. तुमची रोजची प्रार्थना कशी असते? आपल्या प्रभूचा कोमल आणि सुंदर आवाज ऐकण्यासाठी तुम्ही दररोज वेळ देता का? त्याचा आवाज अधिकाधिक स्पष्टपणे ऐकू यावा, अशी प्रार्थनेची सवय तुम्ही लावून घेत आहात का? तसे नसेल आणि त्याचा आवाज ओळखणे तुम्हाला कठीण जात असेल, तर दररोज अधिक मनःपूर्वक प्रार्थना करण्याची सवय लावून घेण्याचा निश्चय करा, म्हणजे आपल्या प्रेमळ प्रभूचाच आवाज तुम्हाला रोज मार्ग दाखवेल.
हे येशू, माझ्या उत्तम मेंढपाळा, तू दररोज माझ्याशी बोलतोस. माझ्या जीवनाविषयीची तुझी परमपवित्र इच्छा तू मला सतत प्रकट करतोस. तुझा कोमल आवाज नेहमी ओळखायला मला मदत कर, म्हणजे जीवनातील अडचणींतून जाताना मला तुझे मार्गदर्शन लाभेल. माझे प्रार्थनामय जीवन इतके खोल आणि आधार देणारे होऊ दे की तुझा आवाज माझ्या हृदयात आणि आत्म्यात सदैव निनादत राहील. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
देवाची भाषा शिकणे
पुनरुत्थानकाळातील चौथ्या आठवड्याचा मंगळवार
येशू मंदिराच्या परिसरात शलमोनाच्या देवडीमध्ये फिरत होता. तेव्हा यहुदी त्याच्याभोवती जमले आणि त्याला म्हणाले, “तू आम्हाला आणखी किती काळ संभ्रमात ठेवणार? तू ख्रिस्त असशील तर आम्हाला स्पष्ट सांग.” येशूने त्यांना उत्तर दिले, “मी तुम्हाला सांगितले, पण तुम्ही विश्वास ठेवत नाही.” योहान 10:24–25
येशू हाच ख्रिस्त आहे, हे त्या लोकांना का कळले नाही? येशूने आपल्याशी ‘स्पष्टपणे’ बोलावे, अशी त्यांची इच्छा होती. पण त्यांच्या प्रश्नाचे उत्तर आपण आधीच दिले आहे, तरीही ते ‘विश्वास ठेवत नाहीत’, असे सांगून येशू त्यांना आश्चर्यचकित करतो. येशू हा उत्तम मेंढपाळ आहे, या सुंदर शिकवणीचा पुढचा भाग शुभवर्तमानाच्या या उताऱ्यात येतो. लक्षात घेण्यासारखी गोष्ट अशी की, आपण ख्रिस्त आहोत की नाही, हे येशूने स्पष्टपणे सांगावे, असे त्यांना वाटत होते. पण त्याऐवजी, ते त्याचे ऐकत नसल्यामुळे त्याच्यावर विश्वास ठेवत नाहीत, हेच येशू स्पष्टपणे सांगतो. येशूने जे सांगितले, ते त्यांच्या लक्षात आले नाही आणि त्यांचा गोंधळ कायम राहिला.
यावरून एक गोष्ट कळते: देव आपल्याशी त्याच्या स्वतःच्या पद्धतीने बोलतो; त्याने आपल्याशी जसे बोलावे असे आपल्याला वाटते, तसे तो बोलेलच असे नाही. त्याची भाषा गूढ, गहन, सौम्य आणि गुप्त आहे. ज्यांनी त्याची भाषा शिकून घेतली आहे, त्यांनाच तो आपली सर्वांत गहन रहस्ये उलगडून दाखवतो. पण ज्यांना देवाची भाषा समजत नाही, त्यांच्या मनात गोंधळ निर्माण होतो.
जीवनात कधी तुम्ही गोंधळून गेलात किंवा देवाने तुमच्यासाठी काय योजले आहे हे तुम्हाला उमजत नसेल, तर देव ज्या रीतीने बोलतो, त्याकडे तुम्ही किती काळजीपूर्वक कान देता, हे तपासून पाहण्याची कदाचित हीच वेळ आहे. देवाने आपल्याशी ‘स्पष्टपणे बोलावे’ म्हणून आपण रात्रंदिवस त्याची विनवणी करू शकतो; पण तो जसा नेहमी बोलत आला आहे, तसाच बोलेल. मग ती भाषा कोणती? सर्वांत खोल पातळीवर ती देवाने अंतःकरणात ओतलेल्या प्रार्थनेची भाषा आहे.
अर्थात, प्रार्थना करणे आणि केवळ प्रार्थना म्हणणे यात फरक आहे. प्रार्थना म्हणजे मुळात देवाशी असलेले प्रेमाचे नाते. तो अंतःकरणाच्या सर्वांत खोल पातळीवरचा संवाद आहे. प्रार्थना ही देवाने आपल्या आत्म्यात केलेली अशी कृती आहे, जिच्याद्वारे तो आपल्याला त्याच्यावर विश्वास ठेवण्यास, त्याच्या मागे चालण्यास आणि त्याच्यावर प्रेम करण्यास आमंत्रित करतो. हे आमंत्रण आपल्याला सतत दिले जाते; पण आपण खऱ्या अर्थाने प्रार्थना करत नसल्यामुळे अनेकदा ते आपल्याला ऐकू येत नाही.
योहानच्या शुभवर्तमानाचा बराचसा भाग गूढ रीतीने बोलतो. आजचे वाचन ज्या दहाव्या अध्यायातून घेतले आहे, तोही त्याला अपवाद नाही. कादंबरीसारखे ते एकदाच वाचून येशूचे सगळे म्हणणे समजून घेणे शक्य नाही. येशूची शिकवण प्रार्थनापूर्वक आपल्या आत्म्यात ऐकली पाहिजे, तिचे मनन केले पाहिजे आणि ती पुन्हा ऐकली पाहिजे. अशा रीतीने तुमच्या अंतःकरणाचे कान उघडतील आणि तुम्ही ऐकता तो देवाचाच आवाज आहे, अशी खात्री तुम्हाला होईल.
देव ज्या गूढ रीतीने तुमच्याशी संवाद साधतो, त्यावर आज मनन करा. तो कसा बोलतो हे तुम्हाला समजत नसेल, तर तेथूनच सुरुवात करणे चांगले. या शुभवर्तमानासाठी वेळ द्या आणि प्रार्थनापूर्वक त्याचे मनन करा. येशूच्या शब्दांवर ध्यान करा आणि त्याचा आवाज ऐकण्यासाठी कान द्या. मौन प्रार्थनेतून त्याची भाषा शिका आणि त्याच्या पवित्र शब्दांना तुम्हाला त्याच्याकडे ओढू द्या.
हे माझ्या गूढ आणि गुप्त प्रभू, तू रात्रंदिवस माझ्याशी बोलतोस आणि तुझे प्रेम मला सतत प्रकट करतोस. तुझे ऐकायला शिकण्यास मला मदत कर, म्हणजे माझी श्रद्धा अधिक खोलवर रुजेल आणि सर्व बाबतींत मला खरोखर तुझ्या पावलांवर चालता येईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
देव एकच आहे
पुनरुत्थानकाळातील चौथ्या आठवड्याचा बुधवार
येशू मोठ्या आवाजात म्हणाला, “जो माझ्यावर विश्वास ठेवतो, तो केवळ माझ्यावरच नव्हे, तर ज्याने मला पाठवले त्याच्यावरही विश्वास ठेवतो. आणि जो मला पाहतो, तो ज्याने मला पाठवले त्यालाही पाहतो.” योहान 12:44–45
वर उद्धृत केलेल्या उताऱ्यात येशूच्या बोलण्याची सुरुवात ‘येशू मोठ्याने उद्गारला…’ अशी होते, हे लक्षात घ्या. शुभवर्तमानकाराने मुद्दाम घातलेल्या या शब्दांमुळे येशूच्या विधानावर अधिक भर पडतो. येशू हे शब्द नुसता ‘म्हणाला’ नाही, तर तो ‘मोठ्याने उद्गारला.’ म्हणून आपण या शब्दांकडे विशेष लक्ष द्यावे आणि त्यांना आपल्याशी अधिक खोलवर बोलू द्यावे.
शुभवर्तमानातील हा प्रसंग येशूंच्या दुःखसहनाच्या आधीच्या आठवड्यात घडतो. येशूंनी यरुशलेममध्ये विजयी प्रवेश केला. त्यानंतर त्या आठवडाभर ते वेगवेगळ्या लोकसमूहांशी बोलत राहिले, तर परुशी त्यांच्याविरुद्ध कट रचत होते. वातावरण तणावपूर्ण होते आणि येशू अधिकाधिक ठामपणे व स्पष्टपणे बोलत होते. त्यांनी आपल्या जवळ आलेल्या मृत्यूविषयी, अनेकांच्या अविश्वासाविषयी आणि स्वर्गीय पित्याशी असलेल्या आपल्या एकत्वाविषयी सांगितले. त्या आठवड्यात एकदा, येशू पित्याशी असलेल्या आपल्या एकत्वाविषयी बोलत असताना, सर्वांना ऐकू येईल अशी पित्याची वाणी ऐकू आली. येशू नुकतेच म्हणाले होते, “हे पित्या, तुझ्या नावाचा गौरव कर.” तेव्हा पिता म्हणाला, “मी त्याचा गौरव केला आहे आणि पुन्हा करीन.” काहींना वाटले की तो मेघगर्जनेचा आवाज होता, तर काहींना वाटले की एखादा देवदूत बोलला. पण तो स्वर्गीय पिताच होता.
आजच्या शुभवर्तमानावर चिंतन करताना हा संदर्भ उपयोगी ठरतो. आपण येशूंवर श्रद्धा ठेवतो, तेव्हा आपण पित्यावरही श्रद्धा ठेवतो, कारण पिता आणि येशू एक आहेत. हे आपल्याला समजावे, अशी येशूंची उत्कट इच्छा आहे. अर्थात, देवाच्या एकत्वाविषयीची ही शिकवण आज आपल्यासाठी नवी नाही. परमपवित्र त्रैक्याची शिकवण आपल्या सर्वांना चांगलीच परिचित असायला हवी. तरीही पिता, पुत्र आणि पवित्र आत्मा यांच्या एकत्वाविषयीची ही शिकवण आपण दररोज नव्या दृष्टीने पाहिली पाहिजे आणि तिच्यावर नव्याने चिंतन केले पाहिजे.
कल्पना करा की येशू तुमच्याशी स्वतः बोलत आहेत आणि पित्याशी असलेल्या आपल्या एकत्वाविषयी तुम्हाला अगदी ठामपणे सांगत आहेत. त्यांच्या एकत्वाचे हे दैवी रहस्य तुम्हाला समजावे, अशी त्यांची किती खोल इच्छा आहे, याचा नीट विचार करा. पित्याशी असलेल्या नात्यात येशू कोण आहेत, हे तुम्हाला उमगावे अशी त्यांना किती उत्कंठा आहे, हे मनापासून जाणून घ्या.
पवित्र त्रैक्य समजून घेण्याचा प्रार्थनापूर्वक प्रयत्न केला, तर देव कोण आहे एवढेच नव्हे, तर आपण कोण आहोत, याविषयीही आपल्याला पुष्कळ काही शिकायला मिळते. पवित्र त्रैक्यातील तिन्ही दिव्य व्यक्तींशी प्रेमाने एकरूप होऊन देवाच्या एकत्वात सहभागी होण्यासाठी आपल्याला बोलावले आहे. ख्रिस्तसभेच्या आरंभीच्या धर्मपित्यांनी आपल्याला मिळालेल्या ‘दैवी होण्याच्या’ आवाहनाविषयी अनेकदा सांगितले, म्हणजेच देवाच्या दिव्य जीवनात सहभागी होण्याविषयी सांगितले. हे रहस्य आपल्या आकलनापलीकडचे असले, तरी आपण त्यावर प्रार्थनापूर्वक चिंतन करावे, अशी येशूची मनापासून इच्छा आहे.
पित्याशी असलेल्या नात्यात आपण कोण आहोत, हे तुम्हाला प्रकट करण्याची येशूंच्या हृदयात किती उत्कट इच्छा आहे, यावर आज चिंतन करा. हे दैवी सत्य अधिक खोलवर समजून घेण्यासाठी मन खुले ठेवा. हे प्रकटीकरण स्वीकारताना, त्यांच्या एकत्वाच्या पवित्र जीवनात तुम्हाला सामावून घेण्याची देवाची इच्छा आहे, हेही त्याला तुम्हाला उलगडून दाखवू द्या. हेच तुमचे पाचारण आहे. याच कारणासाठी येशू पृथ्वीवर आले. देवाच्या स्वतःच्या जीवनात आपल्याला सहभागी करून घेण्यासाठी ते आले. या सत्यावर उत्कटतेने आणि दृढ निश्चयाने श्रद्धा ठेवा.
हे माझ्या उत्कट प्रेम करणाऱ्या प्रभू, स्वर्गातील पित्याशी असलेल्या तुझ्या एकत्वाविषयी तू फार पूर्वी बोललास. आज तू पुन्हा माझ्याशी या गौरवशाली सत्याविषयी बोलतोस. हे प्रिय प्रभू, पित्याशी असलेल्या तुझ्या एकत्वाच्या महान रहस्यातच नव्हे, तर तुझ्या जीवनात सहभागी होण्यास तू मला बोलावतोस, त्या रहस्यातही मला अधिक खोलवर ने. मी हे आमंत्रण स्वीकारत आहे. तुझ्याशी, पित्याशी आणि पवित्र आत्म्याशी मला अधिक पूर्णपणे एकरूप होता यावे, अशी मी प्रार्थना करतो. हे परमपवित्र त्रैक्या, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
तुम्ही धन्य आहात का?
पुनरुत्थानकाळातील चौथ्या आठवड्याचा गुरुवार
शिष्यांचे पाय धुतल्यावर येशू त्यांना म्हणाला, “आमेन, आमेन, मी तुम्हाला सांगतो, कोणताही दास आपल्या धन्यापेक्षा मोठा नसतो, आणि कोणताही दूत त्याला पाठवणाऱ्यापेक्षा मोठा नसतो. हे तुम्हाला समजले असेल, तर त्याप्रमाणे वागाल तेव्हा तुम्ही धन्य व्हाल.” योहान 13:16–17
पुनरुत्थानकाळाच्या या चौथ्या आठवड्यात आपण पुन्हा शेवटच्या भोजनाच्या प्रसंगाकडे वळतो. पवित्र गुरुवारी संध्याकाळी येशूंनी आपल्या शिष्यांना जो उपदेश केला, त्यावर पुढील काही आठवडे आपण चिंतन करू. आज स्वतःला हा प्रश्न विचारा: “तुम्ही धन्य आहात का?” येशू म्हणतात की, ते आपल्या शिष्यांना जे शिकवतात ते तुम्ही “समजून घेतले” आणि “आचरणात आणले,” तर तुम्ही धन्य आहात. मग त्यांनी शिष्यांना काय शिकवले?
येशूंनी शिष्यांचे पाय धुऊन गुलामाची भूमिका स्वीकारली. त्यांच्या या कृतीला संदेष्ट्याच्या कृतीसारखा गहन अर्थ होता. म्हणतात ना, शब्दांपेक्षा कृती अधिक बोलकी असते. या कृतीने शिष्य नम्र झाले आणि पेत्राने तर सुरुवातीला येशूंना आपले पाय धुवू देण्यास नकार दिला. आपल्या शिष्यांसमोर स्वतःला नमवून येशूंनी केलेल्या या नम्र सेवेचा त्यांच्या मनावर खोल ठसा उमटला, यात शंका नाही.
मोठेपणाविषयी जगाची दृष्टी आणि येशूंनी शिकवलेली दृष्टी यांत मोठा फरक आहे. जगाच्या दृष्टीने मोठेपणा मिळवणे म्हणजे इतरांच्या नजरेत स्वतःचे स्थान उंचावणे आणि आपण किती चांगले आहोत हे त्यांना दाखवण्याची धडपड करणे. इतरांना आपल्याविषयी काय वाटेल याची भीती आणि सर्वांनी आपला सन्मान करावा ही इच्छा, यांतून अनेकदा जगाच्या दृष्टीने मोठे होण्याची धडपड सुरू होते. पण येशूंना हे स्पष्ट करायचे आहे की आपण सेवा केली तरच खऱ्या अर्थाने मोठे होऊ. आपण इतरांसमोर नम्र व्हायला हवे, त्यांना आणि त्यांच्यातील चांगुलपणाला महत्त्व द्यायला हवे, त्यांचा सन्मान करायला हवा आणि त्यांच्याशी मनापासून प्रेमाने व आदराने वागायला हवे. शिष्यांचे पाय धुऊन येशूंनी मोठेपणाची जगाची कल्पना पूर्णपणे बाजूला सारली आणि शिष्यांनाही तसेच करण्याचे आवाहन केले.
नम्रता म्हणजे काय, हे समजणे कधीकधी कठीण असते. म्हणूनच येशू म्हणाले, “जर तुम्हाला हे समजले तर…” इतरांसमोर नम्र होऊन त्यांची सेवा करणे किती महत्त्वाचे आहे, हे समजून घेणे शिष्यांना आणि आपल्या सर्वांनाही कठीण जाईल, हे येशूंना ठाऊक होते. पण नम्रतेचा अर्थ तुम्हाला खरोखर समजला आणि तुम्ही ती आचरणात आणली, तर तुम्ही “धन्य” व्हाल. जगाच्या नजरेत तुम्ही धन्य ठरणार नाही, पण देवाच्या नजरेत तुम्ही खरोखर धन्य ठराल.
मान-सन्मान आणि प्रतिष्ठा मिळवण्याची आपली इच्छा आपण शुद्ध करतो, आपल्याला वाईट वागणूक मिळेल ही सारी भीती आपण जिंकतो आणि त्या इच्छेची व भीतीची जागा, अगदी स्वतःच्याही आधी, इतरांना भरपूर आशीर्वाद मिळावेत या इच्छेने घेतो, तेव्हा आपण खऱ्या अर्थाने नम्र होतो. असे प्रेम आणि अशी नम्रता हाच प्रेमाच्या गूढ आणि गहन अनुभूतीपर्यंत पोहोचण्याचा एकमेव मार्ग आहे.
देवाचा पुत्र आणि जगाचा तारणारा येशू आपल्या शिष्यांसमोर नम्र झाला आणि जणू एखाद्या गुलामाप्रमाणे त्याने त्यांची सेवा केली. त्याच्या या नम्र कृतीवर आज चिंतन करा. तुम्ही स्वतः इतरांसाठी असे करत आहात, अशी कल्पना करा. स्वतःपेक्षा इतरांना आणि स्वतःच्या गरजांपेक्षा त्यांच्या गरजांना प्राधान्य देण्यासाठी तुम्ही आणखी तत्परतेने कोणकोणते प्रयत्न करू शकता, याचा विचार करा. ज्या स्वार्थी इच्छांशी तुमचा संघर्ष चालतो, त्या प्रत्येक इच्छेवर मात करण्याचा प्रयत्न करा आणि नम्र होण्यापासून तुम्हाला रोखणारी कोणतीही भीती ओळखा. नम्रतेची ही देणगी समजून घ्या आणि ती आचरणात आणा. तरच तुम्ही खरोखर धन्य व्हाल.
हे माझ्या नम्र प्रभू, तू अत्यंत नम्रतेने आपल्या शिष्यांची सेवा करण्याचे निवडलेस आणि आमच्यासमोर प्रेमाचा परिपूर्ण आदर्श ठेवला. हा सुंदर सद्गुण समजून घेण्यास आणि तो आचरणात आणण्यास मला मदत कर. सर्व स्वार्थातून आणि भीतीतून मला मुक्त कर, म्हणजे तू आम्हा सर्वांवर जसे प्रेम केलेस तसे मलाही इतरांवर प्रेम करता येईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
मनाची अस्वस्थता दूर करणे
पास्का काळातील चौथ्या आठवड्याचा शुक्रवार
येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाला, “तुमची अंतःकरणे अस्वस्थ होऊ देऊ नका. देवावर तुमची श्रद्धा आहे; माझ्यावरही श्रद्धा ठेवा.” योहान 14:1
योहानाच्या शुभवर्तमानातील 14–17 या अध्यायांत येशूची ‘शेवटच्या भोजनाच्या वेळची प्रवचने’ किंवा ‘निरोपाची प्रवचने’ म्हणून ओळखली जाणारी प्रवचने आहेत. ज्या रात्री आपल्या प्रभूला अटक झाली, त्या रात्री त्याने आपल्या शिष्यांना दिलेली ही प्रवचनमालिका आहे. ही प्रवचने गहन अर्थाची असून त्यांत अनेक प्रतीकात्मक प्रतिमा आहेत. येशू त्यांत पवित्र आत्म्याविषयी, साहाय्यकर्त्याविषयी, द्राक्षवेल व तिच्या फांद्यांविषयी आणि जगाच्या द्वेषाविषयी बोलतो. येशूच्या महायाजकीय प्रार्थनेने ही प्रवचने संपतात. त्यांची सुरुवात आजच्या शुभवर्तमानात होते. आपल्या शिष्यांना लवकरच भीती वाटेल आणि त्यांची मने अस्वस्थ होतील, हे येशूला ठाऊक आहे; म्हणून तो त्याविषयी त्यांच्याशी बोलतो.
वर येशूने उच्चारलेल्या पहिल्या वाक्यावर आपण प्रथम विचार करूया: “तुमची मने अस्वस्थ होऊ देऊ नका.” ही एक आज्ञा आहे. ती प्रेमळपणे दिलेली असली, तरी ती आज्ञाच आहे. आपल्याला अटक होईल, आपल्यावर खोटे आरोप केले जातील, आपली थट्टा केली जाईल, आपल्याला मारहाण केली जाईल आणि ठार मारले जाईल, आणि हे सारे शिष्य लवकरच पाहतील, हे येशूला ठाऊक होते. या अनुभवाने ते पुरते खचून जातील, हेही त्याला माहीत होते. म्हणून लवकरच त्यांना ज्या भीतीला सामोरे जावे लागणार होते, तिला प्रेमाने आणि सौम्यपणे आवर घालण्याची ही संधी त्याने घेतली.
भीती अनेक वेगवेगळ्या कारणांनी वाटू शकते. काही प्रकारची भीती आपल्याला उपयोगी ठरते. उदाहरणार्थ, धोकादायक परिस्थितीत वाटणारी भीती आपल्याला धोक्याची अधिक जाणीव करून देते, त्यामुळे आपण सावधपणे वागतो. पण येशू येथे ज्या भीतीविषयी बोलत होता, ती वेगळ्या प्रकारची होती. अशा भीतीमुळे अविवेकी निर्णय घेतले जाऊ शकतात, मनाचा गोंधळ उडू शकतो आणि अगदी निराशाही येऊ शकते. अशा भीतीला आपला प्रभू सौम्यपणे आवर घालू इच्छित होता.
तुम्हाला कधीकधी कशाची भीती वाटते? अनेक जण निरनिराळ्या कारणांनी अस्वस्थता, काळजी आणि भीती यांच्याशी झुंजत असतात. तुम्हीही अशा झुंजीतून जात असाल, तर येशूचे शब्द तुमच्या विचारांत आणि अंतःकरणात खोलवर उतरू देणे महत्त्वाचे आहे. भीतीवर मात करण्याचा उत्तम मार्ग म्हणजे तिला मुळाशीच आवर घालणे. येशू तुम्हाला काय सांगतो ते ऐका: “तुमचे मन अस्वस्थ होऊ देऊ नका.” मग त्याची दुसरी आज्ञा ऐका: “तुम्ही देवावर विश्वास ठेवता; माझ्यावरही विश्वास ठेवा.” देवावरील श्रद्धा हा भीतीवरचा उपाय आहे. जेव्हा आपल्यात श्रद्धा असते, तेव्हा देवाच्या वाणीचे मार्गदर्शन आपण स्वीकारतो. आपल्यासमोरचे संकट नव्हे, तर देवाचे सत्य आपल्याला दिशा देते. भीतीमुळे आपले विचार भरकटू शकतात, आणि असे विचार आपल्याला अधिकाधिक गोंधळात टाकू शकतात. अविवेकी विचारांकडे मन झुकते, तेव्हा श्रद्धा त्या विचारांचा पगडा दूर करते. श्रद्धेतून आपल्याला उमगणारी सत्ये आपल्याला स्पष्ट दृष्टी आणि बळ देतात.
आज तुमच्या जीवनात ज्या गोष्टीमुळे तुम्हाला सर्वांत जास्त अस्वस्थता, काळजी आणि भीती वाटते, तिच्यावर चिंतन करा. येशूला तुमच्याशी बोलू द्या, तुम्हाला श्रद्धेकडे बोलावू द्या आणि तुमच्या मनातील या अस्वस्थतेला सौम्यपणे पण ठामपणे आवर घालू द्या. देवावर श्रद्धा असेल, तर तुम्ही सर्व काही सहन करू शकता. येशूने क्रूसावरील यातना सहन केल्या. पुढे शिष्यांनीही आपापले क्रूस सहन केले. देवालाही तुम्हाला बळ द्यायचे आहे. त्याला तुमच्याशी बोलू द्या, म्हणजे तुमच्या अंतःकरणाला सर्वांत जास्त अस्वस्थ करणाऱ्या गोष्टीवर तुम्ही मात करू शकाल.
हे माझ्या प्रेमळ मेंढपाळा, तुला सर्व काही माहीत आहे. माझे अंतःकरण आणि जीवनात मला भेडसावणाऱ्या अडचणी तुला माहीत आहेत. हे प्रिय प्रभू, जेव्हा जेव्हा मला भीतीला बळी पडण्याचा मोह होतो, तेव्हा धैर्याने आणि तुझ्यावर भरवसा ठेवून त्याला तोंड देण्यास मला बळ दे. माझे विचार सुस्पष्ट कर आणि माझ्या अस्वस्थ अंतःकरणाला शांती दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
पृथ्वीवरील सर्वांत महान कार्य करणे
पास्काच्या चौथ्या आठवड्यातील शनिवार
“आमेन, आमेन, मी तुम्हाला सांगतो, जो माझ्यावर विश्वास ठेवतो तो मी करतो ती कार्ये करील, आणि त्यांहूनही मोठी कार्ये करील, कारण मी पित्याकडे जात आहे. तुम्ही माझ्या नावाने जे काही मागाल ते मी करीन, यासाठी की पुत्रामध्ये पित्याचा गौरव व्हावा. तुम्ही माझ्या नावाने माझ्याकडे काहीही मागितले, तर ते मी करीन.” योहान 14:12–14
स्वतः येशूने केलेल्या कार्यांपेक्षाही मोठी कार्ये करण्यासाठी आपल्याला कसे काय बोलावले आहे? पण हे खरेच आहे. हेच आपले पाचारण आहे. हे आपल्याला माहीत आहे, कारण आपल्या प्रभूनेच आपल्याला हे वचन दिले आहे. देव इतक्या सामर्थ्याने आपल्याद्वारे कार्य करतो, या सत्याची जाणीव आपल्याला कृतज्ञतेने भरून टाको.
येशू ज्या ‘मोठ्या’ कार्यांविषयी बोलतो, त्यांपैकी सर्वांत महत्त्वाचे कार्य म्हणजे पृथ्वीच्या टोकापर्यंत शुभवर्तमान पोहोचवणे. येशू पृथ्वीवर असताना त्याचे कार्य मुख्यतः इस्राएलच्या लोकांसाठी होते. पण स्वर्गात आरोहण केल्यानंतर त्याने पवित्र आत्म्याला ख्रिस्तसभेवर पाठवले आणि पवित्र आत्म्याचा स्वीकार करणाऱ्या सर्वांना पृथ्वीच्या टोकापर्यंत शुभवर्तमान पोहोचवण्याचे सामर्थ्यही दिले. म्हणून लोकांच्या अंतःकरणांचे परिवर्तन घडवून आणणे, हे असे सर्वांत महान कार्य आहे ज्यात आपण देवाला सहकार्य करू शकतो.
तुम्हाला मोठी कार्ये करायची आहेत का? बहुतेक मुले अशी स्वप्ने पाहतात, कारण ही इच्छा आपल्या मानवी स्वभावातच आहे. आपल्या कृतीने काहीतरी बदल घडावा, असे आपल्याला वाटते. आपल्याला महान व्हायचे असते. पण खरे मोठेपण कशात आहे, याबद्दल आपला अनेकदा गोंधळ होतो. लौकिक आणि क्षणभंगुर मोठेपणा मिळवून ही जन्मजात इच्छा पूर्ण करण्याचा आपण प्रयत्न करतो. स्वार्थी महत्त्वाकांक्षेपोटी आपण नाव, संपत्ती आणि इतर तात्पुरत्या लाभांच्या मागे लागतो. हे सर्व कितीही मोठ्या प्रमाणात मिळाले, तरी त्यांतून आपल्याला खरे समाधान मिळत नाही. उदाहरणार्थ, कल्पना करा की तुम्हाला नोबेल शांतता पुरस्कार मिळाला, तुम्ही एखाद्या देशाचे नेते झालात किंवा जगातील सर्वांत श्रीमंत व्यक्ती झालात. यांपैकी एखादे ध्येय गाठल्याने तुम्हाला खरे समाधान मिळेल का? ती देवाची इच्छा असेल तरच. तसे नसेल, तर ती एक पोकळ आणि निरर्थक कामगिरी ठरेल.
सुरुवात स्वतःच्या अंतःकरणात डोकावून करा. मोठी कार्ये करण्याची इच्छा तुमच्या मनात आहे, असे तुम्हाला दिसते का? ती दिसेल, अशी आशा आहे. मग स्वतःला आठवण करून द्या की तुमच्या मनातील ही इच्छा पूर्ण करण्यासाठी तुम्ही करू शकणारी सर्वांत मोठी गोष्ट म्हणजे तुमच्या जीवनाविषयी देवाची जी इच्छा आहे, त्याप्रमाणे वागणे. येशू म्हणतो, “तुम्ही माझ्या नावाने माझ्याकडे काहीही मागितले, तर ते मी करीन.” येशूच्या नावाने मागणे म्हणजे त्याची इच्छा पूर्ण व्हावी अशी प्रार्थना करणे. म्हणजेच, देवाने त्याला योग्य वाटेल त्या मार्गाने तुमच्याद्वारे इतरांपर्यंत त्याची तारणदायी कृपा पोहोचवावी, अशी विनंती करणे. तुम्ही आपल्या प्रभूकडे ही कृपा मागितली, तर तो ती तुम्हाला देईल.
अशी प्रार्थना करण्यासाठी नम्रता आणि स्वतःच्या इच्छेचा आग्रह पूर्णपणे सोडणे आवश्यक आहे. पुत्र आपल्यासाठी पित्याकडे जे मागतो, तेवढेच आपणही पित्याकडे मागावे लागते. पण अशा नम्र प्रार्थनेचे फळ हे आहे की देव आपल्याद्वारे इतरांना आपली कृपा आणि दया देईल. हीच त्याची परिपूर्ण इच्छा आहे.
आज या उदात्त पाचारणावर चिंतन करा. तुमच्या आत्म्यात मोठेपणाची जी इच्छा आहे, तिच्याकडे लक्ष द्या. केवळ देवाची इच्छाच तुम्हाला खरे समाधान देऊ शकते, हे ओळखून तुमची इच्छा त्याच्या इच्छेशी एकरूप करा. स्वतःच्या इच्छेचा आग्रह न धरता, नम्रतेने या देणगीसाठी दररोज प्रार्थना करा. मग देवाला शाश्वत गौरव देणारी कार्ये तुमच्याद्वारे घडतील. स्वर्गात हाच तुमचा शाश्वत आनंद असेल.
हे माझी काळजी वाहणाऱ्या प्रभू, तुझी इच्छा परिपूर्ण आणि गौरवशाली आहे. दररोज तुझ्यासमोर नम्र होण्यास मला मदत कर, म्हणजे माझ्या जीवनाविषयी तुझी इच्छा काय आहे हे मला समजेल आणि मी सदैव तिचीच निवड करीन. माझ्याद्वारे ज्यांच्या अंतःकरणाला स्पर्श करण्याची तुझी इच्छा आहे, त्या सर्वांपर्यंत तुझी तारणदायी कृपा पोहोचवण्याचे साधन मला बनव. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
चारही खंड मऊ मुखपृष्ठाच्या छापील पुस्तकांच्या & ई-पुस्तकांच्या स्वरूपात उपलब्ध आहेत!
अॅमेझॉन – गूगल प्ले – आयट्यून्स – बार्न्स अँड नोबल

