प्र. येशूची माता होण्यासाठी देवाने मरियेची निवड का केली? ती इतकी तरुण का होती?
उ. खरे तर, या दोन्ही प्रश्नांची नेमकी उत्तरे देणे कठीण आहे. अनेक दृष्टींनी पाहता, त्यांची उत्तरे अजूनही गूढच आहेत.
धर्मशास्त्राच्या दृष्टीने आपण असे म्हणू शकतो की, मरियेची स्वतःची गर्भधारणा निष्कलंक होती, म्हणून देवाने तिला येशूची माता होण्यासाठी निवडले. याचा अर्थ असा की, देह धारण करणाऱ्या देवाची माता होण्यास तीच एकटी योग्य होती. आपल्या आईच्या उदरात मरियेची गर्भधारणा चमत्कारिक रीतीने झाली, म्हणजेच गर्भधारणेच्या क्षणापासून ती पापरहित होती. देवाने तिला पापापासून जपणारी विशेष कृपा देण्याचे ठरवले. म्हणजेच, तिच्या आईच्या उदरात तिची निर्मिती झाली त्याच क्षणी देवाने तिला मूळ पापासह सर्व पापांच्या डागांपासून जपले. अर्थात, देवपुत्राने तिच्या उदरात देह धारण करावा, यासाठी ती योग्य पात्र ठरावी म्हणून देवाने असे केले. तिला पापापासून जपणारी कृपा तिचा पुत्र येशू याच्या क्रुसातून आली. पण ती कृपा काळाच्या मर्यादेपलीकडची होती, म्हणून तिने मरियेला तिच्या गर्भधारणेच्या क्षणीच पापापासून मुक्त केले. अशा रीतीने, तिचा पुत्र अद्याप जन्माला आला नव्हता, तरी तो तिचा तारणारा होता. हे समजायला अवघड वाटत असेल, तर यावर थोडा वेळ चिंतन करून पाहा. हे श्रद्धेचे एक महान आणि गहन रहस्य आहे.
शिवाय, आयुष्यभर पापापासून दूर राहण्याची निवड मरियेने स्वतः केली. आदाम आणि हव्वा जसे पापरहित जन्मले, तशीच मरियाही पापरहित जन्मली. पण आदाम आणि हव्वा यांच्याप्रमाणे तिने आयुष्यात कधीही स्वतःच्या इच्छेने पाप करण्याची निवड केली नाही. त्यामुळे ती देवपुत्रासाठी परिपूर्ण पात्र ठरली. तिचे शरीर आणि आत्मा दोन्ही परिपूर्ण होते; त्यामुळे ती देवाच्या कार्याचे परिपूर्ण साधन ठरली.
पण हे तुमच्या प्रश्नाचे केवळ एका दृष्टीने दिलेले उत्तर आहे. तुम्हाला असाही प्रश्न पडत असेल, “पण मरियेचीच निवड का?” या प्रश्नाचे उत्तर देणे अशक्य नसले, तरी कठीण आहे. बहुधा हे देवाच्या गूढ इच्छेशी संबंधित आहे. देवाला सर्व काही दिसते आणि प्रत्येक व्यक्तीला तो तिच्या जन्माआधीपासूनच ओळखतो. कदाचित सर्व काळांतील सर्व स्त्रियांकडे पाहताना देवाने जाणले असेल की, मरियाच अशी होती जी स्वतःच्या इच्छेने कधीही पाप करणार नव्हती. आणि कदाचित म्हणूनच देवाने तिला निष्कलंक गर्भधारणेचे वरदान देण्याचे ठरवले. पण शेवटी हे श्रद्धेचे एक रहस्य आहे, जे स्वर्गातच उलगडेल.
आता तुमच्या दुसऱ्या प्रश्नाकडे वळूया: “ती इतकी तरुण का होती?” इतिहासाच्या दृष्टीने या प्रश्नाचे उत्तर देणे कदाचित सोपे आहे. आज, एकविसाव्या शतकात, पंधरा वर्षांच्या मुलीने लग्न करून आई होणे ही नेहमीची गोष्ट नाही. पण त्या काळी परिस्थिती वेगळी होती. मरियेने येशूला जन्म दिला तेव्हा तिच्याकडे इतरांवर अवलंबून असलेली लहान मुलगी म्हणून नव्हे, तर संसार सुरू करण्यास तयार असलेली तरुण स्त्री म्हणून पाहिले जात होते. म्हणून इतिहासाशी संबंधित प्रश्नांचा विचार करताना त्या काळची संस्कृती समजून घेण्याचा प्रयत्न करणे नेहमीच महत्त्वाचे असते.
या विषयाबद्दल अधिक जाणून घेण्यासाठी प्रकरण ३ वाचा. ते माझी कॅथलिक श्रद्धा! या पुस्तकात आहे.
