Hulagway gikan sa Wikimedia Commons
Mayo 3: San Felipe ug Santiago, mga Apostoles—Pista
San Felipe: mga 4–mga 80
Santong Patron sa mga magbubuhat og kalo ug mga magluluto og pastel
San Santiago: Unang siglo BC–mga 62
Santong Patron sa mga parmasyutiko ug sa mga himalatyon
Mga kanonisasyon sa wala pa matukod ang Kongregasyon
Kolor sa Liturhiya: Pula
Bersiyon: Kompleto – Mubo
Paminaw sa Iningles
Mga agianan sa podcast:
Apple – Spotify – iHeart – Audible
Kinutlo:
Pagkasunod adlaw, mihukom siya sa pag-adto sa Galilea, ug nakaplagan niya si Felipe. Ug si Jesus miingon kaniya, “Sumunod kanako.” Si Felipe taga-Betsaida, ang lungsod nila ni Andres ug Pedro. Nakaplagan ni Felipe si Natanael ug gisultihan siya, “Nakaplagan namo ang gisulat ni Moises diha sa balaod, ug sa mga propeta usab, si Jesus, anak ni Jose, nga taga-Nazaret.” Apan si Natanael miingon kaniya, “Aduna bay maayong butang nga mogikan sa Nazaret?” Si Felipe miingon kaniya, “Umari ug tan-awa.” ~Juan 1:43–46
Pamalandong: Sa ikaunom nga siglo, si Papa Pelagio I mibiyahe ngadto sa Constantinopla ug gidala pagbalik sa Roma ang mga relikya sa mga Apostoles Felipe ug Santiago, ug gibutang kini sa gitawag karon nga Simbahan sa mga Santos nga Apostoles. Tungod niini gipasidunggan nato kining duha ka Apostoles nga dungan sa usa ka pista.
Si San Felipe usa sa Napulog Duha ka Apostoles. Lagmit gayod nga usa siya ka sumusunod ni San Juan Bautista ug nahibalo siya nga gipaila ni Juan si Jesus isip Mesiyas. Posibleng igsoon si Felipe nila ni Simon Pedro ug Andres, nga kon mao, usa usab siya ka mangingisda. Pagkasunod adlaw human dapita sila si Simon ug Andres sa pagsunod kang Jesus, nahimamat ni Jesus si Felipe ug miingon, “Sumunod kanako” (Juan 1:43). Mituman si Felipe. Gikan siya sa lungsod sa Betsaida, sa amihanan lamang sa Dagat sa Galilea. Ang unang buhat ni Felipe sa pag-ebanghelyo mao ang pagsulti sa iyang higala nga si Natanael nga nakaplagan na nila ang Mesiyas. Sa sinugdan nagpanuko si Natanael, nga nag-ingon kang Felipe, “Aduna bay maayong butang nga mogikan sa Nazaret?” Haom gayod ang tubag ni Felipe. Miingon siya sa iyang higala, “Umari ug tan-awa” (Juan 1: 46). Sa dihang miadto si Natanael ug nakakita, dihadiha iyang gipahayag ang iyang pagtuo kang Jesus isip Mesiyas, ang Anak sa Dios. Ang mga teologo sa unang panahon sa Simbahan nagtuo nga gisundan ni Felipe ang atong Ginoo sukad niadto, ug nasaksihan niya ang unang milagro ni Jesus sa Cana.
Sa dihang gipili ni Jesus ang Napulog Duha, kauban nila si Felipe. Gihisgotan siya sa Ebanghelyo ni Juan sa pagpakaon sa 5,000, sa dihang nakita ni Jesus ang dakong panon sa katawhan ug unya miatubang Siya kang Felipe ug miingon, “Asa kita makapalit og igo nga pagkaon aron sila makakaon?” (Juan 6:6). Gihisgotan usab si Felipe may kalabotan sa mga Hentil nga nagsultig Griego nga gustong makakita kang Jesus (tan-awa ang Juan 12:21), nga posibleng nagpasabot nga si Felipe makasultig Griego ug nailhan sa komunidad sa mga Griego. Sa Kataposang Panihapon, samtang si Jesus nagsulti mahitungod sa Amahan, si Felipe miingon kaniya, “Magtutudlo, ipakita kanamo ang Amahan, ug igo na kana alang kanamo,” nga malumong gitubag ni Jesus, “Dugay na kaayo akong nakig-uban kaninyo, ug wala gihapon ka makaila kanako, Felipe? Ang nakakita kanako nakakita sa Amahan” (Juan 14:8–14).
Human sa Pentecostes, diyutay ra ang nahibaloan mahitungod sa misyonaryong kalihokan ni Felipe. Sumala sa karaang mga tradisyon, nagwali siya sa Gresya, Frigia, ug Siria, ug namatay nga martir sa iyang katigulangon sa Hierapolis, Frigia, nga karon anaa sa habagatan-kasadpang Turkey, dili layo sa Efeso diin nagtukod si San Pablo og usa ka simbahan. Gituohan nga namatay si Felipe pinaagi sa paglansang kaniya sa krus nga baliskad o pinaagi sa pagpunggot sa iyang ulo.
Si Santiago usa usab sa Napulog Duha. Ang tradisyonal nga panglantaw, sukad pa sa ikaduhang siglo, mao nga duha lamang ka tinun-an ni Cristo sa Bag-ong Tugon ang ginganlag Santiago. Ang ubang modernong eskolar nag-ila og tulo o labaw pa. Kon sundon nato ang tradisyonal nga panglantaw, nga gihuptan usab ni San Jeronimo sa ikaupat nga siglo, nan ang duha ka Santiago mao si Santiago nga Anak ni Zebedeo ug si Santiago Menor (gitawag usab nga Santiago nga igsoon sa Ginoo, ug Santiago nga Anak ni Alfeo). Ang mga magsusulat sa ulahing panahon nagtawag kaniya og Santiago nga Matarong. Kon si Santiago Menor mao usab ang Santiago nga igsoon sa Ginoo, nan ang amahan ni Santiago mao si Alfeo ug ang iyang inahan mao si Maria ni Cleofas, ang igsoon sa Mahal nga Birhen Maria. Busa, si Santiago pag-umangkon sa Mahal nga Birhen ug ig-agaw ni Jesus sa unang ang-ang. Gitawag siya nga “igsoon” ni Jesus kay kasagaran niadtong panahona nga tawgong mga igsoon ang mga ig-agaw ug ubang mga paryente. Sa Ebanghelyo ni Marcos, si Levi (mas nailhan nga Mateo) gitawag usab nga anak ni Alfeo (Marcos 2:14), busa posibleng managsoon si Santiago ug si Mateo.
Sa iyang sulat ngadto sa mga taga-Corinto, gisaysay ni San Pablo nga ang Ginoo mipakita kang Santiago human sa Iyang Pagkabanhaw (1 Corinto 15:7). Human sa Pentekostes, si Santiago nahimong unang obispo sa Simbahan sa Jerusalem. Ang Mga Buhat sa mga Apostoles nagsaysay nga si Santiago, isip pangulo sa Simbahan sa Jerusalem, maoy nangulo sa Unang Konsilyo sa Jerusalem ug mipahayag sa kataposang hukom sa ngalan ni Pedro (tan-awa ang Mga Buhat 15). Si Eusebio, usa ka obispo sa ikaupat nga siglo, misulat nga si Santiago migugol og tag-as nga mga oras sa Templo sa Jerusalem: “…nabatasan niya ang pagsulod nga nag-inusara sa templo, ug kanunay siyang makaplagan nga nagluhod nga nangamuyo og kapasayloan alang sa katawhan, mao nga ang iyang mga tuhod migahi sama sa mga tuhod sa kamelyo.” Gisulat usab ni Eusebio ang bahin sa pagkamartir ni Santiago, “…gitambog siya gikan sa kinatas-ang bahin sa templo, ug gilatigo og bunal hangtod nga namatay.” Sumala sa tradisyon, gituohan nga si Santiago Menor ang nagsulat sa sulat ni Santiago sa Bag-ong Tugon, bisan tuod gikuwestiyon kini sa modernong mga eskolar. Kadto usa ka kinatibuk-ang sulat, nga lagmit gipadala ngadto sa tanang komunidad sa mga Kristohanong Judio. Nagsugod kini sa ingon, “Si Santiago, usa ka ulipon sa Dios ug sa Ginoong Jesucristo, ngadto sa napulog duha ka tribo nga nagkatibulaag, mga pangumusta” (Santiago 1:1). Dayon ang sulat nagpadayon sa paghatag og pagdasig taliwala sa mga pagsulay ug mga paglutos, mga pag-awhag ug mga pasidaan, ug nagtapos sa paghisgot sa gahom sa pag-ampo.
Ang atong nahibaloan nga sigurado mahitungod niining duha ka tinun-an mao nga sila kabahin sa Napulog Duha ka Apostoles. Sila gipili sa Manluluwas sa talagsaong paagi aron sa pagpadayon sa Iyang diosnong misyon sa pagsangyaw sa Maayong Balita ngadto sa kalibotan. Maisogon nilang gihuptan ang ilang ministeryo, nagtukod og mga komunidad sa mga magtutuo, nagsangyaw sa Ebanghelyo, naghatag sa mga sakramento, naghimo og mga milagro, ug nagdumala sa unang Simbahan. Tugoti nga ang apostolikanhong kadasig ug ang maisogong pagkamartir niining mga apostoles modasig kanimo karon uban sa samang kadasig ug kaisog, aron ang Dios makapadala usab kanimo sa misyon.
Pag-ampo: San Felipe ug San Santiago, kamong duha gipanalanginan pag-ayo nga mahimong mga kauban sa Ginoong Jesus, naminaw sa Iyang pagsangyaw, nakasaksi sa Iyang mga milagro, ug nakadawat gikan Kaniya sa sugo sa pagpadayon sa Iyang buhat. Palihog iampo ninyo ako, aron mailhan usab nako ang atong Ginoo ug Manluluwas pinaagi sa pag-ampo ug sa Balaang Kasulatan, aron maandam ako alang sa misyon nga gitagana sa Dios alang kanako. San Felipe ug San Santiago, iampo ninyo ako. Jesus, ako misalig Kanimo.
Mga Santos ug mga Piyesta sa Tuig Liturhiko
Mga Tomo Uno–Kuwatro
Dugang nga Basahon:
Tanang Santos alang Karong Adlawa
Tanang Santos alang sa Tuig Liturhiko
(Mubo nga Bersiyon)
Mayo 3: San Felipe ug Santiago, mga Apostoles—Pista
San Felipe: mga 4–mga 80
Santos nga Patron sa mga magbubuhat og kalo ug mga magluluto og pastelerya
San Santiago: Unang siglo sa wala pa si Cristo–mga 62
Santos nga Patron sa mga parmasyutiko ug sa mga himalatyon
Mga kanonisasyon sa wala pa matukod ang Kongregasyon
Sukad sa ikaunom nga siglo, ang mga relikya sa mga Apostol nga si Felipe ug si Santiago nahimutang sa Simbahan sa Balaang mga Apostoles sa Roma. Ang duha ka Apostol gipasidunggan sa usa ka kapistahan.
Si Felipe usa sa Napulog Duha, ug lagmit usa ka sumusunod ni Juan Bautista nga nahibalo nga si Juan nagtudlo kang Jesus isip Mesiyas. Posibleng igsoon siya ni Simon Pedro ug ni Andres, busa pagpangisda ang iyang panginabuhian. Sa adlaw human gidapit ni Jesus ang managsoon sa pagsunod Kaniya, si Jesus miingon kang Felipe, “Sunod Kanako” (Juan 1:43). Si Felipe mituman ug misulti sa iyang higalang si Natanael nga ilang nakaplagan ang Mesiyas. Nagduhaduha si Natanael ug miingon, “Aduna bay bisan unsang maayo nga magagikan sa Nazaret?” Si Felipe mitubag, “Umari ug tan-awa” (Juan 1:46). Sa pag-abot ni Natanael ug sa iyang pagkakita, gipahayag niya ang iyang pagtuo kang Jesus isip Mesiyas ug misunod sa atong Ginoo sukad niadto, ug nakasaksi sa unang milagro ni Jesus sa Cana.
Sa Ebanghelyo ni Juan, si Felipe misulti kang Jesus nga ang suhol sa duha ka gatos ka adlaw dili igo aron makapalit og pagkaon alang sa panon sa 5,000 (Juan 6:6). Gihisgotan usab si Felipe kalabot sa mga Hentil nga nagsultig Grego nga buot makakita kang Jesus (tan-awa ang Juan 12:21), nga nagpakita nga siya makasultig Grego ug nailhan sa komunidad sa mga Grego. Sa Kataposang Panihapon, samtang si Jesus naghisgot bahin sa Amahan, si Felipe miingon, “Magtutudlo, ipakita kanamo ang Amahan, ug kana igo na alang kanamo”, nga malumong gitubag ni Jesus, “Dugay na kaayo Akong nakig-uban kaninyo ug wala ka pa gihapon makaila Kanako, Felipe? Ang nakakita Kanako nakakita sa Amahan” (Juan 14:8–14).
Sumala sa mga tradisyon, human sa Pentekostes, si Felipe nagsangyaw sa Gresya, Frigia, ug Siria, ug sa iyang katigulangon gilansang siya sa krus nga baliktad o gipunggotan og ulo sa Hierapolis, Frigia, nga karon anaa sa habagatan-kasadpang Turkey.
Si Santiago usa usab sa Napulog Duha, ug pareho siyag ngalan kang Santiago, ang anak ni Zebedeo. Ang santos karong adlawa mao si Santiago Menor o Santiago, ang anak ni Alfeo. Posibleng ang iyang inahan mao si Maria ni Cleofas, ang igsoong babaye sa Mahal nga Birhen, nga naghimo kang Santiago nga ig-agaw ni Jesus. Sa Kasulatan, gitawag siya nga “igsoon” ni Jesus kay naandan niadtong panahona ang pagtawag sa mga ig-agaw ug ubang mga paryente ingong mga igsoon. Sa Ebanghelyo ni Marcos, si Levi (nga mas nailhan nga Mateo) gitawag usab nga anak ni Alfeo (Marcos 2:14), busa posibleng managsoon si Santiago ug si Mateo.
Sa iyang sulat ngadto sa mga taga-Corinto, gisaysay ni San Pablo nga ang Ginoo nagpakita kang Santiago human sa Iyang Pagkabanhaw (1 Corinto 15:7). Human sa Pentecostes, si Santiago nahimong unang obispo sa Simbahan sa Jerusalem. Gisaysay sa Mga Buhat sa mga Apostoles nga si Santiago maoy nangulo sa Unang Konsilyo sa Jerusalem ug mipahayag sa kataposang hukom sa ngalan ni Pedro (tan-awa ang Mga Buhat 15). Si Eusebio, usa ka obispo sa ikaupat nga siglo, misulat bahin sa pagkamartir ni Santiago, “…gitambog siya gikan sa kinatas-ang bahin sa templo, ug gibunalan hangtod namatay.” Sumala sa tradisyon, gituohan nga si Santiago Menor maoy tagsulat sa sulat ni Santiago sa Bag-ong Tugon, nga naghatag og kadasig taliwala sa mga pagsulay ug mga paglutos, nag-awhag, nagpasidaan, ug nagtapos pinaagi sa paghisgot sa gahom sa pag-ampo.
San Felipe ug San Santiago, gipanalanginan kamo nga mahimong mga kauban ni Jesus, nga nakapaminaw sa Iyang pagsangyaw, nakasaksi sa Iyang mga milagro, ug nakadawat gikan Kaniya og sugo sa pagpadayon sa Iyang buluhaton. Palihog iampo ninyo nga mailhan ko ang atong Ginoo ug Manluluwas pinaagi sa pag-ampo ug sa Balaang Kasulatan, aron maandam ako alang sa misyon nga gitagana sa Dios alang kanako. San Felipe ug San Santiago, iampo ninyo ako. Jesus, nagsalig ako Kanimo.

