San Lorenzo Ruiz at mga Kasama

Pangunahin: mula sa Wikimedia Commons
Tampok: San Lorenzo Ruiz at mga Kasama, ni Lawrence OP, CC BY-NC-ND 2.0.

Setyembre 28: San Lorenzo Ruiz at mga Kasama, mga Martir—Paggunita na Maaaring Ipagdiwang

c. 1600–1637
Patron ng Pilipinas, mga Pilipino, mga imigrante, mga dukha, mga pamilyang magkakahiwalay, at mga tagapaglingkod sa altar
Itinanghal na santo ni Papa San Juan Pablo II noong Oktubre 18, 1987
Kulay Liturhiko: Pula
Bersiyon: Buo – Maikli

Mga channel ng podcast:
Apple – Spotify – iHeart – Audible

Sipi:
Ako ay isang Katoliko at buong-puso kong tinatanggap ang kamatayan para sa Diyos. Kung mayroon man akong libu-libong buhay, iaalay ko ang lahat sa Kanya. Hindi ko kailanman tatalikuran ang aking pananampalataya. Maaari ninyo akong patayin kung iyan ang nais ninyo. Ang mamatay para sa Diyos—iyan ang aking kalooban. ~Mga huling salita ni San Lorenzo Ruiz

Pagninilay: Noong 1549, unang nakarating sa lupain ng Hapon si San Francisco Javier at ang dalawang kasamahan niyang Heswita upang ipangaral ang Ebanghelyo. Sa pagtatapos ng siglong iyon, tinatayang 300,000 na ang mga yumakap sa pananampalataya sa Hapon. Pagsapit ng dekada 1580, naghihinala na ang shogun na Tokugawa sa Kristiyanismo mula sa Kanluran, sa pangambang ang paglaganap nito ay maaaring humantong sa pananakop ng mga Europeo. Dahil dito, naglabas ng mga kautusang nagbabawal sa Kristiyanismo. Humantong ito sa pagkakamartir ng libu-libo sa pagitan ng mga taong 1597 at 1639. Sa mga martir na iyon, dalawampu’t anim ang itinanghal na mga santo noong 1862, 205 ang itinanghal na mga beato noong 1867, labing-anim ang itinanghal na mga santo noong 1987, dalawa ang itinanghal na mga beato noong 1989, at 188 ang itinanghal na mga beato noong 2008. Ang mga santong ginugunita ngayon, sina San Lorenzo Ruiz at mga Kasama, ay ang labing-anim na itinanghal na mga santo noong 1987 ni Papa San Juan Pablo II.

Si Lorenzo (Lawrence) Ruiz ay isinilang sa isang amang Tsino at inang Pilipina sa Binondo, Maynila. Ang bayan ng Binondo ay itinatag ng gobernador na Espanyol anim na taon lamang bago isinilang si Lorenzo para sa mga naninirahang Tsino na yumakap sa Katolisismo. Di-nagtagal, naging masigla itong distrito na may sari-saring kultura, kung saan marami ang pag-aasawa sa pagitan ng mga Tsino at Pilipino, at nagkaroon ito ng mahalagang papel sa kalakalan at kulturang buhay ng Maynila. Noong bata pa siya, natuto si Lorenzo ng wikang Tsino mula sa kanyang ama at wikang Filipino mula sa kanyang ina, na kapwa mga Katoliko. Naging sakristan siya sa lokal na simbahang pinamamahalaan ng mga Dominikano, kung saan tumanggap din siya ng edukasyon. Dahil sa kanyang mahusay na sulat-kamay, nakapagtrabaho siya bilang tagasulat ng mga opisyal na dokumento, tagapagtala ng mga transaksiyon, at tagapag-ingat ng iba pang nakasulat na tala. Sa kanyang paglaki, patuloy siyang nakibahagi sa buhay ng parokya, sumapi sa Kapatiran ng Kabanal-banalang Rosaryo, at namuhay nang karaniwan. Noong malapit na siyang magdalawampung taong gulang o mahigit dalawampu na, pinakasalan ni Lorenzo ang isang babaeng nagngangalang Rosario, at nagkaroon sila ng tatlong anak: dalawang lalaki at isang babae.

Noong nabubuhay si Lorenzo, ang Pilipinas ay pinamumunuan ng mga mananakop na Espanyol. Bagaman nagdala sila ng maraming kabutihan sa lupain, kabilang ang maraming misyonero, madalas ding naging di-makatarungan ang kanilang pamamahala. Halimbawa, kung nakapatay ng isang Espanyol ang isang katutubong Pilipino, ang krimen ay agad na ginagantihan at pinapatawan ng mabigat na parusa, na labis ang kalupitan sa mga katutubo kumpara sa iba. Bagaman may umiiral na sistemang legal, pinapaboran nito ang mga Espanyol, kaya kapag ang isang Pilipino ay inakusahan ng krimen, hindi laging natitiyak ang tunay at pantay na katarungan.

Sa kasamaang-palad, malagim ang naging takbo ng buhay ni Lorenzo nang, noong 1636, sa gulang na humigit-kumulang tatlumpu’t anim, siya ay maling inakusahan ng isang krimen laban sa isang Kastila, malamang na pagpatay, bagaman hindi tiyak ang mga tala. Upang makatakas sa di-makatarungang pag-uusig, nagtago si Lorenzo sa mga awtoridad at sumakay sa isang barko kasama ang tatlong paring Dominiko, isang paring Hapones, at isang layko. Bagaman maaaring ang unang destinasyon ng barko ay isang mapayapang daungan sa Japan, dumaong ito sa Okinawa, Japan, kung saan matindi ang pag-uusig sa mga Katoliko.

Di-nagtagal matapos dumating ang anim, nabalitaan ng shogun na Tokugawa ang kanilang presensiya at ipinadakip ang buong pangkat. Pinagtatanong sila at sinabihang kailangan nilang umalis sa Japan, na kanilang sinang-ayunan. Gayunman, hindi nasiyahan ang shogun na paalisin lamang sila; hiniling din niyang talikuran nila ang kanilang pananampalataya. Karaniwang taktika ito sa Japan, na naglalayong pawiin ang pananampalataya sa lupain. Naniniwala silang kung hayagang itatakwil ng mga Kristiyano ang kanilang pananampalataya, makikita ito ng ibang Hapones bilang tanda ng kahinaan at tatalikuran din nila ang pananampalataya. Tumanggi ang pangkat.

Mahigit isang taon na nanatiling nakakulong ang pangkat na ito ng anim at kalaunan ay inilipat sa Nagasaki. Sa buong panahon ng kanilang pagkabihag, tiniis nila ang di-maarok na kalupitan. Binuhusan ng tubig ang kanilang mga lalamunan, pinatungan ng mga tabla ang kanilang mga tiyan, at saka nilundagan, kaya sapilitang lumabas ang tubig sa kanilang mga bibig, ilong, at tainga. Sila ay hiniwa at tinusok ng matutulis na kawayan, at dumanas ng matinding sikolohikal na pagpapahirap. Isang pari ang namatay noong Setyembre 24, 1637. Pagkatapos nito, naisip ng dalawa pang kasama na talikuran ang kanilang pananampalataya, ngunit nanaig ang kanilang katatagan at nanindigan sila. Tinanong ni Lorenzo ang mga nagpapahirap sa kanila, “Nais kong malaman kung ililigtas nila ang aking buhay kapag itinakwil ko ang aking pananampalataya?” Walang sumagot, at nanatiling matatag si Lorenzo sa kanyang pananampalataya. Pagkatapos ay mahigpit silang iginapos upang pigilan ang pagdaloy ng dugo at ibinitin sa ibabaw ng mga hukay. Iniwanang malaya ang isang braso ng bawat isa, at sinabihan silang kailangan lamang nilang gamitin ang brasong iyon upang ihudyat ang pagtalikod sa pananampalataya. Tumanggi sila at nanatili sa gayong kalagayan sa loob ng tatlong araw. Sa huli ay ipinahayag ni Lorenzo, “Ako ay Katoliko at buong-puso kong tinatanggap ang kamatayan para sa Diyos. Kung mayroon man akong libu-libong buhay, iaalay ko ang lahat ng iyon para sa Kanya. Hinding-hindi ko itatakwil ang aking pananampalataya. Maaari ninyo akong patayin kung iyon ang nais ninyo. Ang mamatay para sa Diyos—iyan ang aking kalooban.” Di-nagtagal ay namatay si Lorenzo at ang kanyang kasamang layko na si Lazaro, at pinugutan naman ng ulo ang tatlong natitirang pari. Namatay sila noong Setyembre 28 o 29, 1637.

Kabilang sa anim na martir ang dalawang layko: sina Lorenzo Ruiz at Lazaro ng Kyoto; dalawang paring Dominikong Kastila, sina Padre Antonio González at Padre Miguel González de Aozaraza de Leibar; ang paring Pranses na si Padre Guillaume Courtet; at ang Dominikong Hapones na si Padre Vincentius Shiotsuka. Pinararangalan din ngayon ang limang pari, dalawang relihiyosong hermano, at tatlong layko na naging mga martir noong 1633 at 1644. Ang mga pari ay sina Padre Dominic Ibáñez de Erquicia Pérez de Lete, Padre Jordan Ansalone, Padre Lucas ng Espiritu Santo Alonso Gorda, Padre Jacobo Kyushei Gorōbyōe Tomonaga de Santa María, at Padre Thomas Rokuzayemon. Ang mga relihiyosong hermano ay sina Francis Shōyemon at Matthew Kohioye. Ang mga layko ay sina Marina ng Omura, Magdalena ng Nagasaki, at Michael Kurobioye.

Habang pinararangalan natin ang mga bayaning saksing ito ng pananampalatayang Katoliko, pagnilayan natin na nagtapos ang kanilang buhay sa pambihirang sakit at pagdurusa. Gayunman, ang kanilang walang-hanggang buhay sa Langit ay ipinagdiriwang ngayon nang may pinakamataas na papuri. Si San Lorenzo Ruiz, na ginugunita natin ngayon, ang unang Pilipinong martir, kaya lubos na pinahahalagahan ang kanyang patotoo ng mga Katolikong Pilipinong humihingi ng kanyang pamamagitan. Si San Lorenzo, kasama ang marami pang martir ng Japan mula sa huling bahagi ng ikalabing-anim na siglo at noong ikalabimpitong siglo, ay higit na nakapaglingkod sa pananampalataya sa pamamagitan ng buong-tapang na pag-aalay ng kanilang buhay kaysa kung namuhay sila nang maginhawa. Ang pag-ibig ay mapagsakripisyo, at bagaman maaaring hindi tayo tinatawag na maging mga martir sa pamamagitan ng pagbububo ng dugo, dapat nating palaguin ang isang pananampalatayang napakalalim na nagbibigay ng gayunding patotoo, na may pagsasakripisyong iniaalay ang ating buhay para kay Kristo at sa kaligtasan ng mga kaluluwa sa anumang paraang itinatawag sa atin.

Panalangin: San Lorenzo Ruiz at mga Kasama, tiniis ninyo ang malupit at walang tigil na pagpapahirap upang pilitin kayong talikuran ang inyong pananampalataya, ngunit nanatili kayong matatag hanggang sa wakas. Ipanalangin ninyo ako, upang hindi ko kailanman hayaang hadlangan ako ng pag-uusig o anumang uri ng pagdurusa sa pag-aalay ng aking buhay bilang sakripisyo kay Kristo, para sa Kanyang kaluwalhatian at sa kaligtasan ng mga kaluluwa, simula sa aking sarili. San Lorenzo Ruiz at mga Kasama, ipanalangin ninyo ako. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.

Ang pagninilay ay hango sa:

Saints and Feasts of the Liturgical Year
Mga Tomo Isa–Apat