ไทย

บทที่ 8 – ศีลบวช

กลับไปที่สารบัญ

กุญแจสำคัญที่สุดประการหนึ่งในการเข้าใจศีลบวช คือการเข้าใจพระพันธกิจของพระคริสตเจ้าก่อน การเข้าใจว่าพระเยซูเจ้าทรงมอบพระพันธกิจของพระองค์แก่บรรดาอัครสาวกและสัตบุรุษทุกคน โดยแต่ละคนมีส่วนร่วมในแบบเฉพาะของตนอย่างไร จะช่วยให้เรามีความรู้เกี่ยวกับศีลบวชลึกซึ้งยิ่งขึ้น


พันธกิจของพระคริสตเจ้า

ให้เราเริ่มต้นด้วยคำถามสักสองสามข้อ พระพันธกิจของพระคริสตเจ้าคืออะไร พระองค์เสด็จมาในโลกเพื่อทรงทำสิ่งใด วิธีที่ดีที่สุดในการตอบคำถามเหล่านี้ คือการพิจารณาทุกสิ่งในพันธสัญญาเดิมที่ชี้ถึงการเสด็จมาของพระองค์ ที่นั่นเราพบสิ่งที่เรียกว่า “ภาพล่วงหน้า” ของพระคริสตเจ้า ซึ่งได้แก่บุคคล ถ้อยคำ และการกระทำที่พระเจ้าทรงใช้เพื่อเตรียมการเสด็จมาในโลกเพื่อทำให้พระพันธกิจของพระองค์สำเร็จ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เราสามารถระบุภาพล่วงหน้าสามประการที่พระเจ้าประทานไว้ในพันธสัญญาเดิม และสำเร็จเป็นจริงในพระพันธกิจของพระคริสตเจ้า ได้แก่ 1) บรรดาสมณะตระกูลเลวี; 2) บรรดาประกาศก; 3) และบรรดากษัตริย์  

บรรดาสมณะตระกูลเลวี: ตั้งแต่เริ่มแรก หลังจากอาดัมและเอวาตกในบาป พระเจ้าทรงเชื้อเชิญมนุษยชาติให้เริ่มกระบวนการชดเชยบาป กาอินและอาแบลเป็นคนแรกที่นำสัตว์มาถวายเป็นเครื่องบูชาแด่พระเจ้า (ปฐก 4:3–5) เครื่องบูชาของอาแบลเป็นที่พอพระทัยพระเจ้า เพราะเป็นสัตว์ตัวแรกที่เกิดในฝูงของเขา หลังจากนั้น โนอาห์ได้ถวายเครื่องบูชาแด่พระเจ้า (ปฐก 8:20–21) และใครเล่าจะลืมการถวายบูชาของอับราฮัมได้ (ปฐก 22) พระเจ้าทรงเรียกเขาให้ถวายอิสอัค บุตรชายคนแรกของเขา แต่ทรงยับยั้งเขาไว้ก่อนที่จะถวายบูชา และทรงอนุญาตให้เขาถวายแกะเพศผู้แทน

ในที่สุด พระเจ้าทรงก่อร่างประชากรอิสราเอล และทรงนำพวกเขาออกจากการเป็นทาสในอียิปต์โดยทางโมเสสและอาโรน ของประทานแห่งอิสรภาพจากการเป็นทาสในอียิปต์ได้รับการสถาปนาขึ้นโดยปัสกาครั้งแรก พระเจ้าทรงให้โมเสสและอาโรนสั่งสอนประชากรว่า 

จงบอกชุมชนอิสราเอลทั้งหมดว่า ในวันที่สิบของเดือนนี้ ทุกครอบครัวต้องจัดหาลูกแกะไว้สำหรับตน ครัวเรือนละหนึ่งตัว ถ้าครัวเรือนใดมีคนน้อยเกินกว่าจะกินลูกแกะได้หมด ก็ให้ร่วมกับเพื่อนบ้านที่อยู่ใกล้ที่สุดจัดหาลูกแกะหนึ่งตัว และแบ่งค่าใช้จ่ายของลูกแกะตามจำนวนคน โดยคำนึงถึงปริมาณที่แต่ละครัวเรือนกิน ลูกแกะของท่านต้องเป็นเพศผู้ อายุหนึ่งปี และไม่มีตำหนิ ท่านจะเลือกจากฝูงแกะหรือฝูงแพะก็ได้ จงเก็บไว้จนถึงวันที่สิบสี่ของเดือนนี้ แล้วเมื่อชุมชนอิสราเอลทั้งหมดมาชุมนุมกัน ก็ให้ฆ่าในเวลาพลบค่ำ พวกเขาจะนำเลือดบางส่วนมาทาที่วงกบประตูทั้งสองข้างและขื่อประตูของบ้านที่พวกเขากินลูกแกะนั้น (อพย 12:3–7).  

ทุกครัวเรือนถวายสัตว์เป็นเครื่องบูชา ประพรมเลือดที่วงกบประตู และเตรียมพร้อมที่จะได้รับการปลดปล่อยให้เป็นอิสระ ต่อมาอีกหลายปี เมื่อพวกเขาตั้งถิ่นฐานในแผ่นดินอิสราเอล ซึ่งเป็นแผ่นดินแห่งพระสัญญาแห่งใหม่แล้ว พระเจ้าทรงตั้งคณะสมณะตระกูลเลวีขึ้นจากลูกหลานของอาโรน พระเจ้าทรงกำหนดข้อปฏิบัติต่าง ๆ ไว้ (ซึ่งพบได้ในหนังสืออพยพ และโดยเฉพาะอย่างยิ่งในหนังสือเลวีนิติ) เพื่อเป็นแนวทางแก่บรรดาสมณะตระกูลเลวีในการปฏิบัติหน้าที่ถวายเครื่องบูชา กษัตริย์ซาโลมอนทรงสร้างพระวิหารหลังแรก ซึ่งได้รับการถวายไว้สำหรับการถวายบูชา การถวายสัตว์เป็นเครื่องบูชาดำเนินต่อมาจนเลยสมัยของพระคริสตเจ้า กระทั่งพระวิหารหลังที่สองถูกทำลายใน ค.ศ. 70 และไม่เคยได้รับการสร้างขึ้นใหม่อีกเลย

โดยไม่จำเป็นต้องศึกษาคณะสมณะตระกูลเลวีอย่างละเอียดถี่ถ้วนทุกแง่มุม กล่าวเพียงว่า สมณะเหล่านี้ เช่นเดียวกับทุกคนก่อนหน้าพวกเขาที่ถวายเครื่องบูชาแด่พระเจ้า ล้วนเป็นภาพล่วงหน้าของมหาสมณะเพียงองค์เดียว คือพระเยซูคริสตเจ้า ผู้ทรงถวายพระองค์เองในฐานะลูกแกะของพระเจ้าที่สมบูรณ์และไร้มลทิน พระบุตรพระองค์แรก เพื่อชดเชยบาปของโลก พระเยซูเจ้าทรงเป็นสมณะองค์สุดท้ายและสูงสุด ผู้ทรงถวายพระองค์เองเป็นเครื่องบูชาสุดท้ายและสูงสุด

บรรดาประกาศก: ภาพล่วงหน้าอื่น ๆ ของพระคริสตเจ้าในพันธสัญญาเดิม ได้แก่บรรดาประกาศก พวกเขาได้รับเรียกจากพระเจ้าและได้รับการเจิมด้วยพระจิตเจ้าให้กล่าวสารของพระเจ้า โดยทั่วไป สารนั้นเป็นการเรียกร้องให้สำนึกผิดและกลับใจ ซึ่งพระเจ้าทรงใช้เรียกประชากรของพระองค์ที่หลงทางให้กลับมาหาพระองค์อย่างต่อเนื่อง บรรดาประกาศกเป็นคนของพระเจ้า (1 ซามูเอล 2:27) เป็นผู้รับใช้และผู้ส่งสารขององค์พระผู้เป็นเจ้า (อิสยาห์ 42:19) เป็นผู้เห็นนิมิต (อิสยาห์ 30:10) เป็นผู้เปี่ยมด้วยพระจิตเจ้า (โฮเชยา 9:7) และเป็นยามเฝ้าระวังเพื่อประชากร (เอเสเคียล 3:17)

มีทั้งประกาศกที่พระเจ้าทรงแต่งตั้งอย่างเป็นทางการและได้รับการเจิมเพื่อทำหน้าที่นั้น กับผู้ที่ไม่ได้รับตำแหน่งนี้อย่างเป็นทางการ แต่กระนั้นก็ทำหน้าที่เป็นผู้ส่งสารของพระเจ้า ในหนังสือปฐมกาล 20:7 พระเจ้าทรงเรียกอับราฮัมว่าเป็นประกาศก (ผู้พูดแทน) ในหนังสืออพยพ 7:1 อาโรนเป็นผู้พูดแทนโมเสส ผู้เป็นผู้ส่งสารของพระเจ้า

ประกาศกที่ได้รับแต่งตั้งอย่างเป็นทางการและเป็นที่รู้จักมากที่สุด ได้แก่ อิสยาห์ เยเรมีย์ เอเสเคียล และดาเนียล เพราะมีการบันทึกเรื่องราวเกี่ยวกับพวกเขาไว้มาก พวกเขาได้รับการเรียกว่า ประกาศกใหญ่ นอกจากนี้ยังมีประกาศกน้อยสิบสองคน ได้แก่ โฮเชยา อาโมส มีคาห์ เศฟันยาห์ ฮักกัย เศคาริยาห์ โยเอล โอบาดีห์ โยนาห์ นาหูม ฮาบากุก และมาลาคี นอกจากนี้ โยชูวายังได้รับการเรียกว่าเป็นประกาศก เช่นเดียวกับซามูเอล โยชูวาสืบหน้าที่ต่อจากโมเสสและนำประชากรเข้าสู่แผ่นดินแห่งพระสัญญา ส่วนซามูเอลเป็นคนสุดท้ายในบรรดาผู้ที่ได้รับการเรียกว่า ผู้วินิจฉัย

เช่นเดียวกับหัวข้อเรื่องสมณภาพข้างต้น เราอาจลงรายละเอียดได้มากเกี่ยวกับบรรดาประกาศกในพันธสัญญาเดิม กิจการของพวกเขา และลักษณะเฉพาะของสถานการณ์ที่แต่ละคนเผชิญ แต่นั่นไม่ใช่จุดประสงค์ของบทนี้ เป้าหมายของเราคือการแสดงให้เห็นว่า ก่อนพระคริสตเจ้าเสด็จมา บรรดาประกาศกมีบทบาทสำคัญในการเตรียมประชากรด้วยวิธีต่าง ๆ ให้พร้อมรับการเสด็จมาของพระเมสสิยาห์ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง พวกเขาพูดแทนพระเจ้าอย่างต่อเนื่อง และเรียกประชากรให้ละทิ้งหนทางชั่วร้ายของตนแล้วกลับมาหาพระเจ้า พวกเขากล่าวความจริงของพระเจ้า โดยได้รับการดลใจจากพระองค์ให้ทำเช่นนั้น  

อันที่จริง ประกาศกผู้ยิ่งใหญ่ที่สุดในบรรดาประกาศกแห่งพันธสัญญาเดิมปรากฏอยู่ในพันธสัญญาใหม่ ยอห์นผู้ทำพิธีล้างเป็นประกาศกผู้ยิ่งใหญ่ที่สุดและเป็นคนสุดท้ายของพันธสัญญาเดิม เพราะท่านเป็นผู้นำหน้าพระคริสตเจ้าโดยตรง ท่านเตรียมทางสำหรับการเสด็จมาของพระองค์ที่กำลังจะมาถึง

พระเยซูเจ้าทรงรับบทบาทใหม่นี้ในฐานะประกาศกเหนือประกาศกทั้งปวง โดยเสด็จมาในฐานะองค์ความจริง พระองค์ทรงเป็นความจริง หนทาง และชีวิต พระองค์ทรงเป็นพระวจนาตถ์ของพระเจ้าอย่างครบถ้วน พระองค์ทรงเป็น “พระดำรัส” อันเด็ดขาดและสุดท้ายจากพระเจ้า ซึ่งเผยแสดงความจริงทั้งมวล พระเยซูเจ้าทรงทำให้สิ่งที่ประกาศกทั้งปวงกล่าวไว้สำเร็จบริบูรณ์

กษัตริย์: ในยุคสมัยของเรา เรามักแยกการปกครองฝ่ายบ้านเมืองออกจากพระศาสนจักร เราเรียกสิ่งนี้ว่า “การแยกศาสนจักรออกจากรัฐ” ด้วยเหตุนี้ เราอาจตกหลุมพรางโดยคิดว่าสิ่งนี้หมายถึงการแยกพระเจ้าออกจากการปกครองฝ่ายบ้านเมืองด้วย แต่นี่คือสิ่งที่พระเจ้าทรงมุ่งหมายหรือ? เป็นเช่นนี้มาตลอดหรือ และจะเป็นเช่นนี้ตลอดไปหรือ? คำตอบคือ ไม่ใช่ ไม่ใช่ และไม่ใช่ เมื่อทรงสร้างโลก พระเจ้าทรงมุ่งหมายที่จะมีส่วนร่วมเป็นศูนย์กลางในการปกครองโลก และพระองค์จะทรงทำเช่นนั้นในนิรันดรภาพ เมื่อทรงสถาปนาฟ้าใหม่และแผ่นดินใหม่

ในพันธสัญญาเดิม เราเห็นพระเจ้าทรงตั้งผู้นำขึ้นมาปกครอง โนอาห์ อับราฮัม และโมเสสนำประชากรของตนด้วยอำนาจในการปกครอง ซาอูล ดาวิด และซาโลมอนเป็นที่รู้จักในฐานะกษัตริย์ผู้ทรงอำนาจ และยังมีกษัตริย์อีกมากมายที่พระเจ้าทรงเจิมและประทานอำนาจให้ปกครองประชากรของพระองค์  

ในที่สุดแล้ว บทบาทของกษัตริย์คือการปกครองด้วยความจริงและความยุติธรรม โดยเคารพและนำธรรมบัญญัติของพระเจ้ามาใช้ในฐานะกฎหมายสูงสุด โดยเฉพาะกษัตริย์ดาวิด ทรงได้รับการยกย่องว่าเป็นกษัตริย์ที่ดี ผู้ทรงปกครองด้วยหัวใจของผู้เลี้ยงแกะ แม้พระองค์จะไม่ทรงสมบูรณ์แบบ แต่ก็ทรงนำความมั่นคงและสันติสุขมาสู่ประชากรของพระเจ้า

ตลอดพันธสัญญาเดิม เราเห็นพระเจ้าทรงเลี้ยงดูประชากรของพระองค์ผ่านผู้นำที่ดี แต่เราก็เห็นผู้นำที่หลงผิดและนำความหายนะมาสู่ชุมชนด้วย  

แต่ผู้นำเหล่านี้ทั้งหมดเป็นเพียงภาพล่วงหน้าของผู้นำ ผู้เลี้ยงแกะ และผู้ปกครองผู้ยิ่งใหญ่องค์เดียวที่จะเสด็จมา และแน่นอนว่า ผู้นั้นคือพระเยซูเจ้า กษัตริย์เหนือกษัตริย์ทั้งหลาย พระเยซูเจ้าในฐานะกษัตริย์เสด็จมาเพื่อทรงเป็นผู้เลี้ยงแกะที่สมบูรณ์แบบของทุกคน พระราชอำนาจของพระองค์ปกครองโลกฝ่ายจิตในเวลานี้ และเมื่อสิ้นกาลเวลา พระองค์จะทรงปกครองโลกฝ่ายวัตถุด้วยความยุติธรรมอันสมบูรณ์ พระองค์ทรงปกครองวิญญาณของเราเท่าที่เรายอมให้พระองค์ทรงปกครอง และทรงปรารถนาจะนำระเบียบและสันติสุขอันสมบูรณ์มาให้ พระองค์ทรงเป็นกษัตริย์ที่สมบูรณ์แบบ

ดังนั้น จุดมุ่งหมายของหัวข้อนี้คือการแสดงให้เห็นพันธกิจของพระคริสตเจ้า พระบิดาทรงส่งพระองค์เข้ามาในโลกเพื่อทรงเป็นพระสงฆ์ ประกาศก และกษัตริย์ อันที่จริง พระองค์ทรงทำให้บทบาทแต่ละประการนี้สำเร็จบริบูรณ์อย่างสมบูรณ์แบบ เมื่อรวมกันแล้ว บทบาทเหล่านี้สรุปพันธกิจทั้งหมดของพระองค์  

จากนี้ ให้เราพิจารณาว่าพระเยซูเจ้าทรงมอบพันธกิจของพระองค์แก่บรรดาอัครสาวก ตลอดจนพระกายทั้งหมดของพระองค์ คือพระศาสนจักร อย่างไร


การมอบหมายพันธกิจ

พระเยซูเจ้าไม่ได้ประทับอยู่บนโลกนี้อีกแล้ว หรือพระองค์ยังประทับอยู่? ดังที่กล่าวไว้ในบทว่าด้วยศีลอภัยบาป หลังจากทรงกลับคืนพระชนมชีพ พระเยซูเจ้าทรงปรากฏพระองค์แก่บรรดาอัครสาวก ขณะที่พวกเขาอยู่ในห้องชั้นบนซึ่งปิดประตูลงกลอนไว้:

[พระเยซูเจ้า] ตรัสกับพวกเขาอีกครั้งว่า “สันติสุขจงอยู่กับท่านทั้งหลาย พระบิดาทรงส่งเรามาฉันใด เราก็ส่งท่านทั้งหลายไปฉันนั้น” เมื่อตรัสดังนี้แล้ว พระองค์ทรงเป่าลมเหนือพวกเขาและตรัสว่า “จงรับพระจิตเจ้า” (ยน 20:21–22)

ข้อความตอนนี้มีส่วนสำคัญสองส่วน ประการแรก พระเยซูเจ้าตรัสว่า “พระบิดาทรงส่งเรามาฉันใด เราก็ส่งท่านทั้งหลายไปฉันนั้น” ข้อนี้สำคัญเพราะแสดงให้เห็นว่า บัดนี้บรรดาอัครสาวกจะต้องมีส่วนร่วมในพันธกิจเดียวกันกับพระคริสตเจ้า พวกเขาจะต้องมีส่วนร่วมในพันธกิจที่พระบิดาทรงส่งพระเยซูเจ้ามาทำให้สำเร็จ พวกเขากำลังถูกส่งไปให้ทำกิจการที่ยิ่งใหญ่กว่าที่พระองค์ทรงทำเสียอีก ดังที่พระเยซูเจ้าเองตรัสไว้ก่อนหน้านี้ในพระวรสารตามคำบอกเล่าของนักบุญยอห์น (ดู ยอห์น 14:12–14) ดังนั้น ข้อนี้บอกเราอย่างชัดเจนว่า พันธกิจของพระเยซูเจ้าในการเป็นพระสงฆ์ ประกาศก และกษัตริย์ ไม่ได้สิ้นสุดลงเมื่อพระองค์เสด็จสู่สวรรค์ อันที่จริง ในบางแง่มุม พระชนมชีพบนโลกของพระองค์เป็นเพียงจุดเริ่มต้นของพันธกิจของพระองค์เท่านั้น 

ส่วนสำคัญประการที่สองในข้อความตอนนี้คือพระพรแห่งพระจิตเจ้า “เมื่อตรัสดังนี้แล้ว พระองค์ทรงเป่าลมเหนือพวกเขาและตรัสว่า ‘จงรับพระจิตเจ้า’” อาศัยพระพรเฉพาะของพระจิตเจ้า กล่าวคือ การรับศีลบวช บัดนี้บรรดาอัครสาวกจึงสามารถสานต่อพันธกิจของพระเยซูเจ้าในฐานะพระสงฆ์ ประกาศก และกษัตริย์ได้ พวกเขาไม่ได้ปฏิบัติพันธกิจนี้ด้วยความพยายามหรือกำลังของตนเอง

แน่นอนว่า บรรดาอัครสาวกมิใช่เพียงกลุ่มเดียวที่ได้รับมอบหมายพันธกิจของพระคริสตเจ้า อาศัยศีลล้างบาปและศีลกำลังที่เราได้รับ ผู้มีความเชื่อทุกคน กล่าวคือ พระกายทั้งหมดของพระคริสตเจ้า ก็ได้รับมอบหมายพันธกิจสามประการนี้ของพระองค์ด้วย ศาสนบริกรผู้ได้รับศีลบวชปฏิบัติพันธกิจสามประการนี้ในลักษณะเฉพาะอย่างยิ่ง ซึ่งแตกต่างจากฆราวาสที่มีส่วนร่วมในพันธกิจของพระคริสตเจ้าผ่านการมีส่วนร่วมที่เรียกว่า “สมณภาพแห่งราชตระกูล”  

ต่อไปนี้คือตัวอย่างบางประการที่แสดงว่าฆราวาสปฏิบัติพันธกิจสามประการของพระคริสตเจ้าอย่างไร

บทบาทสมณะ:

ถวายชีวิตของตนแด่พระคริสตเจ้าเป็นเครื่องบูชาที่มีชีวิต
ถวายการงานประจำวันของตนแด่พระคริสตเจ้า เพื่อพระองค์จะทรงทำให้การงานนั้นศักดิ์สิทธิ์
ถวายคำภาวนาแด่พระคริสตเจ้า เพื่อพระองค์จะทรงทำให้โลกศักดิ์สิทธิ์
ถวายกิจเมตตาจิตแด่พระคริสตเจ้าเป็นเครื่องบูชาแห่งความรักต่อผู้อื่น

บทบาทประกาศก:

เผยแผ่พระวาจาของพระเจ้าในโลก
เป็นพยานในฐานะประกาศกด้วยการดำเนินชีวิตอย่างมีคุณธรรม
ทำหน้าที่สอนคำสอนภายในพระศาสนจักร
บิดามารดาสอนความเชื่อแก่บุตรของตน

บทบาทกษัตริย์:

ยอมให้พระคริสตเจ้าทรงปกครองวิญญาณของตน เพื่อให้วิญญาณของตนดำรงอยู่ในพระอาณาจักรของพระเจ้า
จัดระเบียบสังคมบ้านเมืองเพื่อให้กฎหมายทุกฉบับสอดคล้องกับกฎของพระเจ้า
มีอิทธิพลต่อวัฒนธรรมเพื่อให้วัฒนธรรมนั้นสะท้อนความจริงของพระเจ้า
บิดามารดาปฏิบัติบทบาทนี้ด้วยการชี้นำบุตรของตน และช่วยให้พวกเขาดำเนินชีวิตสอดคล้องกับพระชนมชีพของพระคริสตเจ้า

เมื่อมีความเข้าใจพื้นฐานเช่นนี้เกี่ยวกับบทบาทของฆราวาสในการปฏิบัติพันธกิจของพระคริสตเจ้าแล้ว บัดนี้ให้เราหันมาพิจารณาวิธีที่ผู้ได้รับศีลบวชปฏิบัติพันธกิจนี้ในลักษณะเฉพาะของตน เพื่อจะเข้าใจเรื่องนี้อย่างถูกต้อง ก่อนอื่นเราต้องเข้าใจขั้นทั้งสามของศีลบวช ได้แก่ พระสังฆราช พระสงฆ์ และสังฆานุกร


ขั้นต่าง ๆ ของศีลบวช

สมณภาพขั้นพระสังฆราช (บรรดาพระสังฆราช): บรรดาพระสังฆราชเป็นผู้สืบตำแหน่งจากบรรดาอัครสาวก ข้อเท็จจริงที่ไม่ค่อยเป็นที่ทราบกันคือ พระสังฆราชทุกองค์สามารถสืบสายการบวชของตนย้อนกลับไปถึงบรรดาอัครสาวกได้จริง แน่นอนว่า ในทางปฏิบัติ พระสังฆราชส่วนใหญ่อาจไม่สามารถทำเช่นนี้ได้ เพราะเป็นการยากที่จะค้นพบหลักฐานทางประวัติศาสตร์เกี่ยวกับการบวชย้อนหลังไปได้ตลอดสาย แต่ก็เป็นความจริงที่ว่าพระสังฆราชทุกองค์สืบทอดโดยตรงมาจากบรรดาอัครสาวก จากห้องชั้นบนนั้น เมื่อบรรดาอัครสาวกได้รับการบวชจากพระคริสตเจ้าแล้ว ในที่สุดพวกท่านก็ออกไปประกาศข่าวดีและปกครองโลก เมื่อก่อตั้งชุมชนคริสตชนขึ้นใหม่ อัครสาวกก็จะบวชพระสังฆราชองค์ใหม่เพื่อดูแลพระศาสนจักรท้องถิ่นที่ตั้งขึ้นใหม่นั้น พระสังฆราชองค์ใหม่เหล่านั้นก็จะทำเช่นเดียวกัน สืบต่อกันมาจนถึงทุกวันนี้ สายการบวชที่ไม่ขาดตอนนี้เป็นสิ่งจำเป็นต่อความสมบูรณ์ของการบวชเป็นพระสังฆราช หากปราศจากสายการบวชนี้ สมณภาพขั้นพระสังฆราช ตลอดจนสมณภาพขั้นพระสงฆ์และสังฆานุกร ก็จะสูญสิ้นไปโดยสิ้นเชิง

ในฐานะผู้สืบทอดโดยตรงจากบรรดาอัครสาวก พระสังฆราชจึงมีส่วนร่วมในสมณภาพอย่างครบครัน มีเพียงบรรดาพระสังฆราชเท่านั้นที่มีอำนาจบวชพระสงฆ์และสังฆานุกรใหม่ พระสันตะปาปา พระบิดาผู้ศักดิ์สิทธิ์แห่งกรุงโรม ก็ทรงเป็นพระสังฆราชด้วย ในฐานะผู้สืบตำแหน่งจากนักบุญเปโตรเอง พระองค์ทรงใช้อำนาจฝ่ายจิตอันเป็นเอกลักษณ์เหนือพระศาสนจักรทั้งมวล แต่ในด้านศีลบวชที่ทรงได้รับ พระสันตะปาปามิได้ทรงเป็นพระสังฆราชมากหรือน้อยกว่าพระสังฆราชองค์อื่นใด  

เพรสไบเตอร์ (พระสงฆ์): เช่นเดียวกับพระสังฆราช บรรดาเพรสไบเตอร์มีส่วนร่วมในสมณภาพของพระคริสตเจ้า ท่านใช้อำนาจฝ่ายจิตเช่นเดียวกันในการประกอบพิธีบูชาขอบพระคุณ อภัยบาป นำการเยียวยารักษามาให้ เทศน์สอนด้วยอำนาจ และอภิบาลวิญญาณ ความแตกต่างอยู่ที่พระสงฆ์ต้องสังกัดพระสังฆราชองค์หนึ่ง ท่านเป็นผู้ร่วมงานกับพระสังฆราชในศาสนบริการของพระคริสตเจ้า อันที่จริง พระสงฆ์ทุกองค์ต้องอยู่ใต้การปกครองของพระสังฆราชองค์หนึ่งเพื่อปฏิบัติหน้าที่ของตน แม้แต่พระสงฆ์ในคณะนักบวชก็ต้องสังกัดพระสังฆราชท้องถิ่น หรือสังกัดพระสันตะปาปาเองในฐานะพระสังฆราชของตน

สังฆานุกร: บรรดาสังฆานุกรมิได้รับการบวชเพื่อเป็นพระสงฆ์ แต่ได้รับการบวช “เพื่อศาสนบริการ” ศาสนบริการนี้เป็นการรับใช้ในพระศาสนจักร ท่านมิได้รับบทบาทผู้อภิบาลในลักษณะเดียวกับพระสงฆ์และพระสังฆราช แต่ได้รับมอบหมายหน้าที่เทศน์สอนด้วยอำนาจ ท่านก็ต้องสังกัดพระสังฆราชองค์หนึ่งเช่นกัน และทำหน้าที่เป็นผู้รับใช้ในพระศาสนจักรตามลักษณะเฉพาะของตน ตามความต้องการของพระศาสนจักร


การทำให้พันธกิจของพระคริสตเจ้าสำเร็จลุล่วงผ่านศีลบวช

บัดนี้ให้เราพิจารณาว่า พันธกิจสามประการของพระคริสตเจ้า คือ สมณะ ประกาศก และกษัตริย์ สำเร็จไปในศาสนบริกรผู้ได้รับศีลบวชอย่างไร เราได้พิจารณาแล้วว่าฆราวาสปฏิบัติบทบาทเหล่านี้ผ่านสมณภาพแห่งราชตระกูลอย่างไร ดังนั้น บัดนี้จึงเป็นสิ่งสำคัญที่จะเข้าใจว่าบทบาทเหล่านี้สำเร็จไปผ่านศาสนบริการของผู้ได้รับศีลบวชอย่างไร  

บทบาทสมณะ: ดังที่กล่าวแล้ว บรรดาเพรสไบเตอร์และพระสังฆราชมีส่วนร่วมในสมณภาพของพระคริสตเจ้าในลักษณะเฉพาะ อาศัยศีลบวชที่ท่านได้รับ การมีส่วนร่วมในลักษณะเฉพาะนี้แตกต่างจากการมีส่วนร่วมของฆราวาสและสังฆานุกร ไม่เพียงในระดับเท่านั้น แต่ในสารัตถะด้วย กล่าวอีกนัยหนึ่ง มิใช่ว่าเพรสไบเตอร์และพระสังฆราชเพียงแค่ปฏิบัติบทบาทนี้ในระดับที่สูงกว่า ราวกับได้รับการเพิ่มพลังอย่างมหาศาล แต่ท่านปฏิบัติบทบาทนี้ในลักษณะที่แตกต่างออกไปอย่างสิ้นเชิง

พระสงฆ์และพระสังฆราชปฏิบัติหน้าที่สงฆ์ของพระคริสตเจ้า โดยทำให้การถวายบูชาบนไม้กางเขนอันเป็นหนึ่งเดียวและนิรันดรดำรงอยู่ต่อไปอย่างแท้จริง ผ่านการถวายบูชาศีลมหาสนิท เมื่อพระสงฆ์ถวายพิธีบูชาขอบพระคุณ พระคริสตเจ้าเองทรงประทับอยู่และทรงถวายบูชาอันเป็นหนึ่งเดียวและนิรันดรนั้น เรากล่าวว่าพระสงฆ์ปฏิบัติหน้าที่ in Persona Christi กล่าวคือ “ในองค์พระคริสตเจ้า” ดังนั้น จึงไม่ใช่พระสงฆ์เองที่ถวายพิธีบูชาขอบพระคุณ แต่เป็นพระคริสตเจ้าผู้ทรงพระชนม์อยู่ในพระสงฆ์และทรงเป็นหนึ่งเดียวกับท่าน อาศัยศีลบวชที่พระสงฆ์ได้รับ พระคริสตเจ้าเองทรงเป็นผู้ถวายพิธีบูชาขอบพระคุณทุกครั้ง

พระสงฆ์และพระสังฆราชยังปฏิบัติหน้าที่ in Persona Christi ทุกครั้งที่ท่านอภัยบาปในที่ฟังแก้บาป และทุกครั้งที่ท่านเจิมบุคคลด้วยน้ำมันสำหรับเจิมผู้ป่วยในศีลเจิมผู้ป่วยด้วย

การมีส่วนร่วมในพันธกิจของพระคริสตเจ้านี้เป็นการมีส่วนร่วม “ในฐานะสงฆ์” เพราะมีต้นธารอยู่ที่พระหรรษทานจากการถวายบูชาบนไม้กางเขนอันสมบูรณ์เพียงหนึ่งเดียว ซึ่งเป็นกิจการสงฆ์อันสมบูรณ์ของพระเยซูเจ้า

บทบาทประกาศก: ทุกคนได้รับเรียกให้แบ่งปันพระวาจาของพระเจ้า ทั้งด้วยคำพูดและการกระทำ ซึ่งรวมถึงพระสงฆ์ ฆราวาส และนักบวชด้วย แต่แต่ละคนทำเช่นนี้ในแบบเฉพาะของตนเอง ผู้ที่มีส่วนร่วมในศาสนบริการโดยอาศัยศีลบวชย่อมมีส่วนร่วมในพันธกิจประกาศกของพระคริสตเจ้าอย่างทรงพลัง

ให้เราพิจารณาตัวอย่างที่เป็นรูปธรรมเพื่อช่วยให้เห็นประเด็นนี้ชัดเจนขึ้น สมมติว่ามีฆราวาสชายคนหนึ่งสอนเรื่องพระวรสารตามคำบอกเล่าของนักบุญยอห์นที่วัดแห่งหนึ่งในท้องถิ่น สิ่งที่เขาแบ่งปันนั้นดี เป็นความจริง และให้ความเข้าใจอย่างลึกซึ้ง ทีนี้ลองนึกภาพว่าคุณพ่อเจ้าวัดเป็นผู้บรรยายเรื่องเดียวกันนี้ เนื้อหาเหมือนกัน ถ้อยคำเหมือนกัน แต่สารในฐานะประกาศกนั้นเหมือนกันหรือไม่ คำตอบก็คือ แม้ว่าสิ่งที่กล่าวจะเหมือนกัน แต่ข้อเท็จจริงที่ว่าพระสงฆ์เป็นผู้ถ่ายทอดสารนั้นมีความสำคัญ อาศัยศีลบวชที่ท่านได้รับ สารที่ท่านกล่าวจึงมีอำนาจเพิ่มเติมขึ้น พระเจ้าตรัสไม่เพียงผ่านถ้อยคำของพระสงฆ์เท่านั้น แต่ยังผ่านศาสนบริการอันศักดิ์สิทธิ์ของท่านด้วย แน่นอนว่าเรื่องนี้ก็เป็นจริงเช่นกันหากสิ่งที่สอนนั้นผิดพลาด ในกรณีเช่นนั้น ความผิดพลาดที่ผู้รับศีลบวชสอนย่อมสร้างความเสียหายแก่พระศาสนจักรมากกว่าความผิดพลาดเดียวกันที่ผู้ไม่ได้รับศีลบวชสอน

จุดประสงค์ของตัวอย่างนี้คือเพื่อแสดงให้เห็นว่า พระเจ้าตรัสพระวาจาของพระองค์ผ่านศาสนบริการของผู้รับศีลบวชในลักษณะเฉพาะและอย่างทรงพลัง พระวาจาของพระเจ้าไม่ใช่เพียงถ้อยคำ แต่เป็นการสื่อถึงองค์พระเจ้าเอง  

เรื่องนี้เป็นจริงโดยเฉพาะอย่างยิ่งในพิธีกรรมศักดิ์สิทธิ์ พิธีกรรมเป็นกิจการศักดิ์สิทธิ์ของทั้งพระคริสตเจ้าและพระศาสนจักร พระเยซูเจ้าเสด็จมาประทับในลักษณะของศีลศักดิ์สิทธิ์ แต่พระองค์ยังเสด็จมาประทับในฐานะพระวาจาที่ได้รับการประกาศด้วย ด้วยเหตุนี้ จึงมีเพียงศาสนบริกรผู้รับศีลบวชเท่านั้นที่ได้รับอนุญาตให้เทศน์ในบริบทของพิธีกรรม บทเทศน์นี้ต้องเป็นการสนทนาจากใจถึงใจระหว่างพระเจ้ากับประชากรของพระองค์ เป็นการเผยพระดำริ พระทัย และองค์พระเจ้าเอง และความจริงอันรุ่งโรจน์ก็คือ พระเจ้าทรงสามารถเผยพระองค์เช่นนี้ผ่านศาสนบริกรผู้รับศีลบวชได้ แม้ศาสนบริกรผู้นั้นจะเป็นคนบาปเช่นเดียวกับมนุษย์คนอื่น ๆ พระเจ้าทรงสามารถกระทำสิ่งน่าอัศจรรย์ได้ แม้จะทรงใช้เครื่องมือที่บกพร่องก็ตาม

หากจะเปรียบเทียบ ก็เหมือนนักดนตรีชั้นครูที่หยิบไวโอลินราคาไม่แพงขึ้นมาบรรเลงบทเพลงอันไพเราะ แน่นอนว่า ยิ่งเครื่องดนตรีดี เสียงก็ยิ่งดี แต่สิ่งที่สำคัญกว่าเครื่องดนตรีที่ดีก็คือตัวนักดนตรีเอง พระเจ้าทรงเป็นนักดนตรีผู้นั้น และเราเป็นเครื่องดนตรี พระองค์ทรงใช้เรา และในกรณีของพิธีกรรม พระองค์ทรงใช้ศาสนบริกรผู้รับศีลบวชเป็นสื่อกลางแห่งพระวาจาอันรุ่งโรจน์ของพระองค์

บรรดาพระสังฆราช (และโดยเฉพาะอย่างยิ่งสมเด็จพระสันตะปาปา ดังที่อธิบายไว้ในเล่มที่หนึ่งของหนังสือชุดนี้) ได้รับมอบหมายให้รับผิดชอบการประกาศพระวาจาของพระเจ้าอย่างครบถ้วน พระสงฆ์ก็มีส่วนร่วมในศาสนบริการด้านพระวาจานี้ด้วย ในฐานะผู้ร่วมงานของบรรดาพระสังฆราช สังฆานุกรก็ได้รับมอบหมายให้ประกาศพระวาจาของพระเจ้าโดยอาศัยศีลบวชที่ท่านได้รับเช่นกัน และยังได้รับพระพรพิเศษ (พระพรพิเศษเฉพาะ) เพื่อประกาศพระวาจานั้นด้วยอำนาจ

บทบาทกษัตริย์: บ่อยครั้งเหลือเกินที่เราเข้าใจผิดว่าการเป็น “กษัตริย์” หรือการใช้อำนาจปกครองนั้นหมายถึงอะไร ความเข้าใจผิดที่เรามักมีต่อบทบาทนี้ดูเหมือนจะเกิดจากข้อเท็จจริงที่ว่า ตลอดประวัติศาสตร์ มีผู้คนมากมายใช้อำนาจปกครองของตนในทางมิชอบ เราเห็นสิ่งนี้ได้จากการใช้อำนาจในทางมิชอบหลายรูปแบบในการปกครองฝ่ายบ้านเมืองตลอดยุคสมัย และยังพบได้ในการใช้อำนาจในทางมิชอบภายในพระศาสนจักรเองด้วย มีคำกล่าวเก่าแก่ประโยคหนึ่งที่ชวนให้นึกถึงในที่นี้ว่า “อำนาจเบ็ดเสร็จทำให้เสื่อมทรามอย่างสิ้นเชิง” แม้จะไม่ได้เป็นเช่นนี้เสมอไป แต่ก็เป็นแนวโน้มที่พบได้ทั่วไปเนื่องจากธรรมชาติมนุษย์ของเราที่ตกในบาป อำนาจในการปกครองผู้คนย่อมนำการผจญให้ใช้อำนาจนั้นในทางมิชอบ และให้ปกครองด้วยความแข็งกร้าวและความเห็นแก่ตัวมาด้วย

ความเป็นกษัตริย์ของพระเยซูเจ้าทรงอยู่ในระดับสูงสุด และเป็นแบบอย่างอันสมบูรณ์สำหรับการปกครองทุกรูปแบบ พระองค์ทรงปกครองดุจผู้เลี้ยงแกะ ทรงนำฝูงแกะด้วยความถ่อมพระองค์ ทรงปกป้องให้ปลอดภัยและเลี้ยงดูฝูงแกะนั้น ผู้เลี้ยงแกะมีส่วนร่วมอย่างใกล้ชิดในชีวิตประจำวันของฝูงแกะ เขาอยู่ในคอกแกะกับพวกมัน แกะรู้จักผู้เลี้ยง ฟังเสียงของเขาและติดตามเขา

พระสงฆ์และพระสังฆราชได้รับอำนาจโดยอาศัยการบวช เพื่อทำหน้าที่เป็นผู้เลี้ยงดูประชากรของพระเจ้าในพระนามและในองค์พระคริสตเจ้าเอง การปกครองในฐานะสงฆ์นี้ (เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “การปกครองตามลำดับขั้น”: hieros=แห่งสงฆ์; และ arch=การปกครอง) แสดงออกในสองลักษณะหลัก ประการแรก แสดงออกในการปกครองภายนอกของพระศาสนจักรเอง ประการที่สอง แสดงออกในการอภิบาลวิญญาณแต่ละดวงอย่างเป็นส่วนตัวมากขึ้น

การปกครองพระศาสนจักรในฐานะสงฆ์ดำเนินไปในหลายระดับ พระสันตะปาปาทรงได้รับมอบหมายให้ปกครองพระศาสนจักรทั้งหมดทั่วโลก พระสังฆราชแต่ละองค์ได้รับมอบหมายให้ปกครองพระศาสนจักรท้องถิ่นของตน (สังฆมณฑล) ส่วนพระสงฆ์ เมื่อได้รับหน้าที่เป็นเจ้าอาวาส ก็ได้รับมอบหมายให้ปกครองวัดของตน การปกครองนี้มาพร้อมกับสิทธิและหน้าที่รับผิดชอบต่าง ๆ และตามอุดมคติแล้ว ย่อมกระทำด้วยพระหฤทัยของพระคริสตเจ้า

ในระดับที่เป็นส่วนตัวมากขึ้น คือแบบตัวต่อตัว พระสงฆ์และพระสังฆราชทุกองค์ได้รับมอบหมายให้ดูแลวิญญาณ และได้รับเรียกให้อภิบาลผู้คนผ่านศาสนบริการของตน แน่นอนว่าสิ่งนี้รวมถึงการโปรดศีลศักดิ์สิทธิ์และการเทศน์สอนพระวาจาของพระเจ้าแก่พวกเขา แต่ยังรวมถึงการอภิบาลเป็นรายบุคคลผ่านการแนะนำฝ่ายจิตด้วย การพบปะอย่างใกล้ชิดยิ่งขึ้นระหว่างประชากรของพระเจ้ากับพระสงฆ์นี้เผยให้เห็นลักษณะส่วนบุคคลของการอภิบาล การอภิบาล (การปกครอง) ไม่ใช่เพียงเรื่องที่พระสงฆ์ “เป็นผู้มีอำนาจดูแล” เลย แต่เหนือสิ่งอื่นใด เป็นเรื่องของการที่พระสงฆ์หรือพระสังฆราชนำประชากรของพระเจ้าไปหาพระคริสตเจ้า


ข้อพิจารณาบางประการในทางปฏิบัติ

เนื้อหาในหน้าก่อน ๆ ของบทนี้ให้ความเข้าใจโดยทั่วไปเกี่ยวกับศีลบวช ต้นกำเนิดของศีลนี้ในพันธสัญญาเดิม การบรรลุถึงความสมบูรณ์ในพระคริสตเจ้า และการที่พระคริสตเจ้าทรงมอบพันธกิจนั้นแก่พระศาสนจักร นอกจากภาพรวมทั่วไปของศีลบวชนี้แล้ว ยังเป็นสิ่งสำคัญที่เราจะพิจารณาประเด็นในทางปฏิบัติและคำถามหลายข้อที่มักเกิดขึ้น ให้เรามาพิจารณาว่าเหตุใดศีลบวชจึงสงวนไว้สำหรับผู้ชายเท่านั้น เรื่องพรหมจรรย์ ความแตกต่างระหว่างพระสงฆ์นักบวชกับพระสงฆ์สังฆมณฑล และพิธีบวชนั้นประกอบกันอย่างไร

การบวชผู้ชาย: การบวชเป็นพระสังฆราช พระสงฆ์ และสังฆานุกรสงวนไว้สำหรับผู้ชายเท่านั้น เหตุใดจึงเป็นเช่นนั้น? เป็นการเลือกปฏิบัติรูปแบบหนึ่งหรือไม่? เป็นสิ่งที่ยังคงยึดถือจากอดีตหรือไม่? จะมีวันเปลี่ยนแปลงหรือไม่? คำถามเหล่านี้เป็นคำถามสำคัญที่ต้องทำความเข้าใจและตอบอย่างถูกต้อง

คำตอบของคำถามเหล่านี้เรียบง่ายมาก เหตุผลที่มีเพียงผู้ชายเท่านั้นที่ได้รับการบวชก็เพราะเราทำตามสิ่งที่พระเยซูเจ้าทรงกระทำ พระเยซูเจ้าทรงเป็นชาย พระเจ้าพระบุตรทรงรับธรรมชาติมนุษย์เป็นชาย พระเยซูเจ้าทรงเลือกชายสิบสองคนเป็นอัครสาวกของพระองค์ และพวกเขาได้เป็นพระสังฆราชรุ่นแรกของพระองค์ นอกจากนี้ นับแต่นั้นมา ผู้ที่บรรดาอัครสาวกเลือกให้เป็นผู้สืบตำแหน่งและผู้ร่วมงานของตนก็เป็นผู้ชาย ดังนั้น พระศาสนจักรจึงยังคงทำตามสิ่งที่พระเยซูเจ้าและบรรดาอัครสาวกได้กระทำ

ศาสนบริการของสังฆานุกรก็เป็นเช่นเดียวกัน ในกิจการอัครสาวก 6 เราพบการสถาปนาศาสนบริการของสังฆานุกร บรรดาอัครสาวกต้องการความช่วยเหลือ และได้เลือกชายเจ็ดคนให้รับการบวชเป็นสังฆานุกร จากนั้น แนวปฏิบัตินี้ก็ดำเนินสืบต่อมาตลอดหลายศตวรรษ

สิ่งสำคัญที่ต้องเข้าใจในที่นี้คือ ในศีลศักดิ์สิทธิ์ทุกประการ เราทำตามสิ่งที่พระเยซูเจ้าทรงกระทำ ตัวอย่างเช่น เราโปรดศีลล้างบาปด้วยน้ำ เพราะพระเยซูเจ้าทรงรับพิธีล้างด้วยน้ำ เราใช้ปังและเหล้าองุ่นในพิธีบูชาขอบพระคุณ เพราะนั่นคือสิ่งที่พระเยซูเจ้าทรงกระทำ และเราให้ผู้ชายรับการบวช เพราะนั่นคือสิ่งที่พระเยซูเจ้าทรงกระทำ  

เป็นเรื่องง่ายที่จะตั้งคำถามต่อเรื่องนี้ และสงสัยว่าเหตุใดพระเยซูเจ้าจึงทรงเลือกแต่ผู้ชายให้เป็นพระสังฆราชรุ่นแรกของพระองค์ เป็นเพียงเพราะอิทธิพลทางวัฒนธรรมในสมัยนั้นหรือ? พระเยซูเจ้าเองทรงถูกวัฒนธรรมนั้นกดดันหรือ? ไม่ใช่อย่างแน่นอน บ่อยครั้งพระเยซูเจ้าทรงดำเนินสวนกระแสวัฒนธรรม และไม่ทรงกลัวที่จะยืนหยัดคัดค้านแนวปฏิบัติที่ผิดในสมัยนั้น ดังนั้น เราจึงควรสรุปว่าพระองค์ทรงกระทำสิ่งที่ทรงประสงค์จะกระทำอย่างอิสระ  

อีกคำถามหนึ่งที่อาจเกิดขึ้นคือ การสงวนการบวชไว้สำหรับผู้ชายเท่านั้นหมายความว่าพระเยซูเจ้าหรือพระศาสนจักรมีอคติหรือไม่ คำตอบอีกครั้งคือ ไม่ใช่อย่างแน่นอน การเลือกเฉพาะผู้ชายให้รับการบวชไม่ได้มีอะไรผิด ความจริงแล้ว เราจะรู้ได้อย่างครบถ้วนว่าเหตุใดพระเยซูเจ้าจึงทรงกระทำเช่นนี้ก็ต่อเมื่อเราไปถึงสวรรค์ เราคงต้องทูลถามพระองค์ในเวลานั้น แต่เราควรรู้และเชื่อว่าพระเยซูเจ้าไม่ได้ทรงมีอคติ อันที่จริง พระองค์ทรงเอาพระทัยใส่ผู้หญิงอย่างมาก และทรงสวนกระแสวัฒนธรรมด้วยการปฏิบัติต่อพวกเธออย่างเคารพและให้เกียรติสูงสุด กระนั้น ด้วยเหตุผลบางประการ พระองค์ทรงเลือกผู้ชายให้รับศีลบวช ในยุคสมัยของเรา เรามักคิดว่าความเสมอภาคในศักดิ์ศรีหมายถึงความเหมือนกันในบทบาทและหน้าที่รับผิดชอบ แต่เป็นเช่นนั้นจริงหรือ? สิ่งที่เป็นความจริงคือ ชายและหญิงมีศักดิ์ศรีเท่าเทียมกัน 100% แต่มีบทบาทแตกต่างกันในโลก ครอบครัว และพระศาสนจักร เราต้องระมัดระวังอย่างยิ่งที่จะไม่ตกหลุมพรางของความคิดที่ว่า การ “แตกต่าง” หมายถึงการ “ดีกว่า” หรือ “แย่กว่า” เพราะไม่ได้หมายความเช่นนั้น เราไม่ควรกลัวที่จะยอมรับความแตกต่างระหว่างชายและหญิงตามแผนการของพระเจ้า พร้อมทั้งธำรงรักษาความเสมอภาคในศักดิ์ศรีไว้อย่างครบถ้วน

แนวปฏิบัติที่ให้เฉพาะผู้ชายรับศีลบวชนี้จะเปลี่ยนแปลงได้หรือไม่? ไม่ได้ แนวปฏิบัตินี้ไม่อาจเปลี่ยนแปลงได้ เช่นเดียวกับที่พระศาสนจักรไม่อาจเปลี่ยนการใช้ขนมปังและเหล้าองุ่นในพิธีบูชาขอบพระคุณ หรือการใช้น้ำในศีลล้างบาป ดังนั้น แนวปฏิบัตินี้จะคงอยู่จนถึงวาระสุดท้ายของกาลเวลา

การถือโสด: ในพระศาสนจักรตะวันตก การบวชเฉพาะชายที่ถือโสดเป็นพระสงฆ์และพระสังฆราชเป็นบรรทัดฐาน ชายที่แต่งงานแล้วสามารถรับศีลบวชเป็นสังฆานุกรได้ แต่หากภรรยาเสียชีวิตก่อนเขา เขาจะไม่สามารถแต่งงานใหม่ได้

ในพระศาสนจักรตะวันออก พระสงฆ์สามารถเลือกได้ว่าจะถือโสดหรือไม่ ดังนั้น ชายที่แต่งงานแล้วจึงสามารถรับศีลบวชได้ อย่างไรก็ตาม พระสังฆราชจะได้รับเลือกจากบรรดาพระสงฆ์ที่เลือกดำเนินชีวิตโสดเท่านั้น

เหตุใดพระศาสนจักรตะวันตกจึงมีการถือโสด? คำถามนี้อาจตอบได้จากหลายมุมมอง ในแง่พระคัมภีร์ พระเยซูเจ้าเองตรัสถึงผู้ที่จะถือโสดเพื่อพระอาณาจักร (มธ 19:12) และเราไม่ควรลืมว่าพระเยซูเจ้าเองทรงดำเนินชีวิตโสด นักบุญเปาโลกล่าวถึงการถือโสดว่าเป็นอุดมคติใน 1 โครินธ์ 7 และเมื่อบรรดาอัครสาวกออกไปประกาศข่าวดีตามเมืองและประเทศใหม่ ๆ พวกเขาก็จากครอบครัวไปเพื่อทำพันธกิจให้สำเร็จ

ส่วนคำถามที่ว่า “ทำไม” เราจึงมีการถือโสดนั้น ดูเหมือนว่านอกจากรากฐานในพระคัมภีร์และแบบอย่างชีวิตโสดของพระคริสตเจ้าแล้ว ยังมีเหตุผลในด้านการปฏิบัติ ศาสนบริการ และสัญลักษณ์ด้วย  

ในทางปฏิบัติ การถือโสดช่วยให้พระสงฆ์อุทิศตนอย่างเต็มที่ให้แก่ศาสนบริการของตน นี่คืออุดมคติสำหรับพระสงฆ์ หากพระสงฆ์แต่งงานและมีบุตร ก็ย่อมเป็นการสมควรที่ภรรยาและบุตรของท่านจะได้รับความสำคัญก่อนศาสนบริการของท่าน อย่างไรก็ตาม พระสงฆ์ต้องพยายามเลียนแบบพระคริสตเจ้าในทุกด้าน ตามอุดมคติแล้ว พระสงฆ์ต้องให้ศาสนบริการเป็นศูนย์กลางของชีวิต ด้วยเหตุนี้ พระสงฆ์ที่แต่งงานแล้วจึงอาจประสบความขัดแย้งบางอย่างระหว่างสิ่งที่ดีมากสองประการได้ง่ายกว่า นั่นคือศาสนบริการกับครอบครัวของท่าน ทั้งนี้ไม่ได้หมายความว่าจะเป็นความขัดแย้งที่ประนีประนอมกันไม่ได้ หรือแม้แต่เป็นความขัดแย้งในทางลบ แต่เป็นเพียงความขัดแย้งในการจัดลำดับความสำคัญ ดังนั้น พระศาสนจักรตะวันตกจึงยังคงรักษาการถือโสดไว้ เพื่อให้พระสงฆ์สามารถมุ่งมั่นกับศาสนบริการของตนได้อย่างไม่แบ่งใจ

ข้อกำหนดเรื่องการถือโสดจะเปลี่ยนแปลงได้หรือไม่? ในทางเทววิทยา เปลี่ยนแปลงได้ พระสันตะปาปาทรงมีอำนาจเปลี่ยนแปลงเรื่องนี้ เพราะเป็นระเบียบวินัยของพระศาสนจักร มิใช่องค์ประกอบที่ขาดไม่ได้ของศาสนบริการของพระสงฆ์ อันที่จริง อัครสาวกบางคนแต่งงานแล้ว พระสงฆ์ในพระศาสนจักรตะวันออกสามารถมีภรรยาได้ และแม้แต่ในพระศาสนจักรตะวันตกก็ยังมีกรณีพิเศษอย่างยิ่งที่พระสงฆ์สามารถมีภรรยาได้ (เมื่อศาสนาจารย์แองกลิกันที่แต่งงานแล้วเข้ามาเป็นคาทอลิก เขาสามารถได้รับอนุญาตให้รับศีลบวชเป็นพระสงฆ์คาทอลิกได้โดยยังคงชีวิตสมรสอยู่) อย่างไรก็ตาม แม้ในทางทฤษฎี ข้อกำหนดเรื่องการถือโสดจะสามารถเปลี่ยนแปลงได้ แต่คนส่วนใหญ่เชื่อว่าจะไม่มีการเปลี่ยนแปลง เรื่องนี้เป็นแนวปฏิบัติมาหลายศตวรรษ เป็นหนึ่งในเหตุผลหลักที่ผลักดันงานธรรมทูตของพระศาสนจักร และน่าจะยังคงเป็นแนวปฏิบัติของพระศาสนจักรต่อไป

พระสงฆ์นักบวชและพระสงฆ์สังฆมณฑล: สิ่งแรกที่ควรกล่าวถึงเกี่ยวกับความแตกต่างระหว่างพระสงฆ์ในคณะนักบวชกับพระสงฆ์สังฆมณฑลก็คือ พระสงฆ์ก็คือพระสงฆ์ สังฆภาพไม่ได้มีสองรูปแบบ พระสงฆ์ทุกองค์เป็นพระสงฆ์ สังฆานุกรทุกคนเป็นสังฆานุกร และพระสังฆราชทุกองค์เป็นพระสังฆราช อย่างไรก็ตาม พระสงฆ์ดำเนินชีวิตศาสนบริการของตนในวิถีทางที่แตกต่างกัน ความแตกต่างสำคัญประการหนึ่งคือ ท่านเป็นพระสงฆ์นักบวชหรือพระสงฆ์สังฆมณฑล

พระสงฆ์นักบวชคือผู้ที่เข้าเป็นสมาชิกคณะนักบวชก่อน เช่น คณะฟรังซิสกันหรือคณะดอมินิกัน แล้วจึงรับศีลบวชในภายหลังโดยได้รับความเห็นชอบจากอธิการของคณะ เหตุผลหลักที่นักบวชรับศีลบวชเป็นพระสงฆ์ด้วยก็คือ เพื่อช่วยให้พันธกิจของคณะสำเร็จลุล่วง พระสงฆ์เหล่านี้ยังคงเป็นภราดาหรือนักพรต และปฏิบัติหน้าที่พระสงฆ์หรือสังฆานุกรตามแนวทางที่อธิการของคณะกำหนด พระสงฆ์นักบวชปฏิญาณตนตามแนวปฏิบัติของคณะของตน แต่แทบทุกคณะปฏิญาณตนในเรื่องการถือโสด ความนบนอบ และพรหมจรรย์  

พระสงฆ์สังฆมณฑลรับศีลบวชเพื่อสังฆมณฑลใดสังฆมณฑลหนึ่ง ภายใต้พระสังฆราชองค์ใดองค์หนึ่ง โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อรับใช้ตามความต้องการของสังฆมณฑลนั้น พระสงฆ์สังฆมณฑลให้คำมั่นสัญญาอย่างสง่าในเรื่องความนบนอบและการถือโสด ความนบนอบหมายถึงเป็นอันดับแรกและสำคัญที่สุดว่า พระสงฆ์ปฏิบัติหน้าที่ศาสนบริการที่พระสังฆราชมอบหมายให้ ส่วนการถือโสดมีความหมายตรงไปตรงมาว่า พระสงฆ์สังฆมณฑลสละสิ่งดีงามของชีวิตสมรสและครอบครัว เพื่ออุทิศตนให้แก่ศาสนบริการของพระสงฆ์อย่างไม่แบ่งใจ

พิธีบวช: หากท่านมีโอกาสเข้าร่วมพิธีบวชที่งดงามและสง่า ก็นับว่าคุ้มค่าที่จะเข้าร่วม ผู้ที่จะเป็นพระสงฆ์สังฆมณฑลเตรียมตัวรับศีลบวชด้วยการศึกษาแปดปีหลังจบมัธยมศึกษาตอนปลาย โดยทั่วไปประกอบด้วยการศึกษาระดับปริญญาตรีด้านปรัชญา และระดับบัณฑิตศึกษาด้านเทววิทยา ในช่วงเวลาแห่งการอบรมเพื่อเป็นพระสงฆ์ สามเณรยังมีส่วนร่วมในงานแพร่ธรรมหลากหลายรูปแบบ รับการแนะนำฝ่ายจิต และรับการอบรมพัฒนาบุคลิกภาพความเป็นมนุษย์ด้วย นักบวชก็มักต้องศึกษาอย่างน้อยแปดปีเช่นกัน และบางครั้งอาจนานกว่านั้นด้วย

เฉพาะพระสังฆราชเท่านั้นที่สามารถบวชชายคนหนึ่งให้เป็นสังฆานุกรหรือพระสงฆ์ได้ พระสังฆราชได้รับการอภิเษกจากพระสังฆราชองค์อื่น ๆ ตามธรรมเนียมแล้ว พิธีนี้จะมีพระสังฆราชร่วมอยู่ด้วยอย่างน้อยสามองค์

พิธีนี้ประกอบด้วยการให้คำมั่นสัญญาของพระสงฆ์และสังฆานุกรต่อหน้าสาธารณชน การปกมือ และสำหรับพระสงฆ์ ยังมีการเจิมมือด้วยน้ำมันคริสมา ระหว่างพิธี ผู้รับศีลบวชจะได้รับการสวมอาภรณ์พิธีกรรมชุดใหม่ และได้รับการต้อนรับจากพระสงฆ์หรือสังฆานุกรคนอื่น ๆ ที่มาร่วมพิธี นับเป็นพิธีที่สง่างามอย่างแท้จริง

ประการสุดท้ายที่ควรกล่าวถึงเกี่ยวกับการบวชก็คือ เช่นเดียวกับศีลล้างบาปและศีลกำลัง ศีลบวชประทับ “ตราที่ลบเลือนไม่ได้” ไว้ในวิญญาณของผู้รับศีลบวช นี่หมายความว่า เมื่อชายคนหนึ่งได้รับศีลบวชแล้ว เขาก็เป็นผู้ได้รับศีลบวชตลอดนิรันดร ไม่มีทางใดที่จะพรากของประทานศักดิ์สิทธิ์นี้ไปได้ แม้เขาจะออกจากงานศาสนบริการหรือถูกปลดจากหน้าที่ ตราฝ่ายจิตที่ได้รับจากการบวชก็จะไม่ถูกลบเลือน เมื่อเป็นพระสังฆราช พระสงฆ์ หรือสังฆานุกรแล้ว ก็จะเป็นพระสังฆราช พระสงฆ์ หรือสังฆานุกรตลอดไป

เราเพิ่งกล่าวถึงศีลบวชเพียงผิวเผินเท่านั้น แต่หวังว่าความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับศีลศักดิ์สิทธิ์นี้จะช่วยให้ท่านเห็นคุณค่ามากยิ่งขึ้นของของประทานที่เราได้รับ คือบรรดาพระสังฆราช พระสงฆ์ และสังฆานุกรของเรา ท่านเหล่านี้อยู่เพื่อรับใช้พระศาสนจักร และต้องพึ่งพาคำภาวนาและการสนับสนุนจากบรรดาฆราวาสเป็นอย่างมาก

ถัดไป: บทที่ 9 – ศีลสมรส

กลับไปที่สารบัญ


มีจำหน่ายในรูปแบบอีบุ๊ก & หนังสือปกอ่อนด้วย

Amazon.com – Google Play – iTunes – Barnes and Noble