मराठी

ख्रिस्तराजाचा महोत्सव


डेनोबिली, CC BY-SA 4.0, विकिमीडियामार्फत

विश्वाचा राजा आपला प्रभू येशू ख्रिस्त—महोत्सव
सामान्य उपासनाकाळातील शेवटचा रविवार

उपासनेचा रंग: पांढरा किंवा सोनेरी
आवृत्ती: संपूर्ण – संक्षिप्त


पॉडकास्ट वाहिन्या:
ॲपल – स्पॉटिफाय – आयहर्ट – ऑडिबल

उद्धरण:
येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाला, “जेव्हा मानवपुत्र आपल्या वैभवात येईल आणि सर्व देवदूत त्याच्याबरोबर येतील, तेव्हा तो आपल्या वैभवशाली सिंहासनावर बसेल आणि सर्व राष्ट्रे त्याच्यासमोर एकत्र जमतील. मेंढपाळ जसा मेंढरांना शेळ्यांपासून वेगळे करतो, तसा तो त्यांना एकमेकांपासून वेगळे करील. तो मेंढरांना आपल्या उजवीकडे आणि शेळ्यांना आपल्या डावीकडे उभे करील. मग राजा आपल्या उजवीकडील लोकांना म्हणेल, ‘माझ्या पित्याचा आशीर्वाद लाभलेल्यांनो, या. जगाच्या स्थापनेपासून तुमच्यासाठी तयार केलेले राज्य वारसा म्हणून घ्या.’” ~मत्तय 25:31–34

चिंतन: ख्रिस्ताने आपल्यासाठी मिळवून दिलेल्या तारणाचे संपूर्ण रहस्य आपल्याला उलगडत जावे, अशी आपल्या उपासनावर्षाची रचना आहे. प्रत्येक उपासनावर्षाची सुरुवात आगमनकाळाने होते. या काळात आपण देहधारणेच्या रहस्यावर चिंतन करतो आणि त्यातून नाताळात येशूचा जन्म साजरा करण्यासाठी तयार होतो. नाताळानंतर प्रभूच्या बाप्तिस्म्याच्या सणाने सामान्य उपासनाकाळ सुरू होतो. या काळात आपण ख्रिस्ताच्या सार्वजनिक सेवाकार्याचे चिंतन करतो. सामान्य उपासनाकाळाच्या दरम्यान, प्रायश्चित्तकाळ आणि पुनरुत्थानाच्या उत्सवातून आपण पास्काच्या गहन रहस्यात प्रवेश करतो. पवित्र गुरुवार, पवित्र शुक्रवार आणि पुनरुत्थान रविवार या पवित्र त्रिदिनात हे रहस्य साजरे करण्याचा परमोच्च क्षण येतो. ख्रिस्ताचे स्वर्गारोहण आणि ख्रिस्तसभेचा आरंभ घडवणारा पेन्टेकॉस्ट या उत्सवांनी पुनरुत्थानकाळाची सांगता होते. शेवटी, सामान्य उपासनाकाळाचा उरलेला भाग संपल्यावर, विश्वाचा राजा आपला प्रभू येशू ख्रिस्त याचा महान महोत्सव येतो. हा महोत्सव सामान्यतः ख्रिस्तराजाचा सण म्हणून ओळखला जातो.

पोप पायस अकरावे यांनी 1925 मध्ये आपल्या क्वास प्रिमास या परिपत्राद्वारे ख्रिस्तराजाचा उपासनेतील सण स्थापन केला आणि ख्रिस्तसभेच्या दिनदर्शिकेत त्याचा समावेश केला. या सणात साजरी होणारी अंतिम काळातील घटना काळाच्या आरंभापूर्वीपासूनच परमपवित्र त्रैक्याच्या मनात आणि हृदयात होती. येशूने आपल्या सार्वजनिक सेवाकार्यात ती स्पष्टपणे घोषित केली. पोप पायस अकरावे यांनी हा सण स्थापन केला तेव्हा जगात राजकीय आणि सामाजिक गोंधळ माजला होता. 1918 मध्ये पहिले महायुद्ध संपल्यानंतर जगभर धर्मनिरपेक्षतावाद वाढू लागला आणि साम्यवादी व फॅसिस्ट विचारसरणी उदयास आल्या. त्यामुळे अनेक जण आपल्या श्रद्धेविषयी शंका घेऊ लागले, तर काहींनी ती सोडूनही दिली. चौथ्या शतकापासून युरोपच्या जडणघडणीचा भाग असलेली श्रद्धा आणि नागरी शासन यांची सांगड हळूहळू तुटली आणि जगावरील देवाचे सार्वभौमत्व सहजपणे नाकारले जाऊ लागले. ख्रिस्तसभा आणि राज्य यांच्या विभक्ततेची संकल्पना दोघांनाही उपयुक्त ठरू शकते. पण मानवी शासनव्यवस्थेतून देवाचा अधिकार आणि त्याचे नियम वगळले, तर मनुष्य केवळ स्वतःच्याच कल्पनांवर विसंबतो आणि अपरिहार्यपणे भरकटतो.

1920 च्या दशकातील सामाजिक आणि राजकीय संस्कृतीची अधोगती पाहून पोप पायस अकरावे यांना वाटले की, ख्रिस्तसभेला आणि जगाला याची आठवण करून देणे आवश्यक आहे: राजा एकच आहे आणि तो केवळ कॅथलिकांचा राजा नाही, तर संपूर्ण मानवजातीचा आणि अखिल विश्वाचा राजा आहे. पोप पायस यांनी आपल्या परिपत्रात पोप लिओ तेरावे यांच्या येशूच्या पवित्र हृदयावरील आन्नुम साक्रुम या परिपत्रातील पुढील शब्द उद्धृत केले: “[ख्रिस्ताच्या] राज्यसत्तेखाली केवळ कॅथलिक राष्ट्रे किंवा बाप्तिस्मा घेतलेल्या व्यक्तीच नव्हेत… तर ख्रिस्ती श्रद्धेबाहेर असलेले सर्व जणही येतात; म्हणून खरोखरच संपूर्ण मानवजात येशू ख्रिस्ताच्या सत्तेखाली आहे.” पोप पायस अकरावे पुढे म्हणतात, “या बाबतीत व्यक्ती, कुटुंब किंवा राज्य यांच्यात काहीही फरक नाही; कारण सर्व माणसे, समूह म्हणून असोत किंवा स्वतंत्र व्यक्ती म्हणून, ख्रिस्ताच्या अधिपत्याखाली आहेत. त्याच्यामध्ये व्यक्तीचे तारण आहे, त्याच्यामध्ये समाजाचे तारण आहे” (क्वास प्रिमास #18).

येशू पृथ्वीवर वावरत असताना, त्याच्या अनेक अनुयायांना तसे वाटत असूनही, त्याने राष्ट्रांवर आपला दैवी अधिकार आणि राज्यसत्ता बळजबरीने लादली नाही. त्याऐवजी त्याने देवाचे राज्य एक आध्यात्मिक वास्तव म्हणून स्थापन केले. सध्या तरी आपणा सर्वांना त्या राज्यात स्वेच्छेने सहभागी होण्याचे आवाहन आहे. जे या राज्यात सहभागी होतात, त्यांना देवाच्या विचारांनुसार आणि इच्छेनुसार राज्यकारभार करून ख्रिस्ताचे राज्य इथेच आणि आताच पृथ्वीवर प्रस्थापित करण्यासाठी झटण्याचे आवाहन आहे. चर्च राजकीय हस्तक्षेप आणि नियंत्रणापासून मुक्त असले पाहिजे; त्या दृष्टीने चर्च आणि शासन यांना वेगळे ठेवण्याची आधुनिक संकल्पना उपयुक्त आहे. मात्र, या विभक्ततेमुळे विश्वाच्या राजाला मानवी राज्यकारभारातून कधीही वगळले जाऊ नये. उलट, मनुष्यांनी स्वतःला त्या महान राजाच्या अधिपत्याखाली सोपवावे आणि मग त्याच्या विचारांनुसार व इच्छेनुसार राज्यकारभार करावा. पोप पायस अकरावे पुढे म्हणतात, “खाजगी आणि सार्वजनिक अशा दोन्ही जीवनांत ख्रिस्त हाच राजा आहे हे लोक एकदा मान्य करतील, तेव्हा समाजाला अखेर खरे स्वातंत्र्य, सुव्यवस्थित शिस्त, शांती आणि सलोखा यांचे मोठे आशीर्वाद लाभतील. आपल्या प्रभूचे राजपद राजे आणि राज्यकर्ते यांच्या मानवी अधिकाराला धार्मिक महत्त्व देते आणि आज्ञापालनाच्या नागरिकांच्या कर्तव्याला उदात्त बनवते” (#19).

विश्वाच्या आणि मानवजातीच्या कारभारातील ख्रिस्ताच्या भूमिकेपलीकडेही हा सण आपल्याला एका गोष्टीची आठवण करून देतो: ख्रिस्ताने खऱ्या अर्थाने राजा म्हणून राज्य करावे, तर प्रथम प्रत्येक आत्म्यावर त्याचे राज्य असले पाहिजे. येशू हा केवळ मानवजातीचा तारणारा नाही, तर ख्रिस्ती जीवनाचा आदर्शही आहे. तो स्वतः म्हणाला, “मी माझी स्वतःची इच्छा पूर्ण करण्यासाठी नव्हे, तर ज्याने मला पाठवले त्याची इच्छा पूर्ण करण्यासाठी स्वर्गातून खाली आलो” (योहान 6:38). देवाच्या पुत्राने पृथ्वीवर असताना आपल्या पित्याची इच्छा पूर्ण केली, तसेच आपणही केले पाहिजे. ख्रिस्ताने मानवी स्वभावात ओतलेल्या कृपेच्या सामर्थ्याने आपण त्याच्यासोबत हे शब्द उच्चारू, तेव्हाच तो आपल्या जीवनाचा राजा म्हणून राज्य करील. आपण स्वतःच्या इच्छेप्रमाणे वागता कामा नये; आपण स्वर्गातील पित्याची इच्छा पूर्ण केली पाहिजे. आपल्या जीवनावर देवाचे राज्य असावे, तर त्याच्या आज्ञांचे पूर्णपणे पालन करणे आवश्यक आहे, कारण त्याच्या आज्ञा परिपूर्ण आणि सत्य आहेत व त्या आपल्याला मानवी जीवनाच्या परिपूर्णतेकडे नेतात. शांती, ऐक्य, सलोखा आणि जीवनाचे खरे ध्येय आपल्याला केवळ ख्रिस्तामध्येच सापडते.

शिवाय, प्रत्येक व्यक्ती देवाच्या इच्छेनुसार वागेल, तरच आदर्श समाज प्रत्यक्षात येईल. हे जितक्या अधिक प्रमाणात घडेल, तितका संपूर्ण समाज देवाच्या राज्यात अधिक सहभागी होईल. एखाद्या व्यक्तीने किंवा समाजाने देवाची आज्ञा मानण्यास नकार दिला, तर त्यातून केवळ सैतानाच्या राज्यात सहभाग घडेल. म्हणून 1925 मध्ये झालेल्या या सणाच्या स्थापनेकडे दोन दृष्टींनी पाहिले पाहिजे: पृथ्वीवर देवाच्या राज्यात सहभागी होण्याचे निमंत्रण म्हणून आणि त्या काळात उदयास येत असलेल्या धर्मनिरपेक्ष, साम्यवादी व फॅसिस्ट विचारसरणी जगाला सैतानाच्या राज्याकडे नेत असल्याचा इशारा म्हणून. आपल्या काळातही हेच वेगळ्या प्रकारे खरे ठरते, विशेषतः धर्मनिरपेक्षतावादाचा वाढता प्रभाव पाहता.

आजच्या सणाचा शेवटचा आणि सर्वांत गौरवशाली पैलू आपले लक्ष काळाच्या अंताकडे वेधतो. तेव्हा महान राजा येशू आपल्या संपूर्ण वैभवाने आणि गौरवाने परत येईल. तो स्वर्ग व पृथ्वी यांना एकत्र आणून येणारे नवे, पुनरुत्थित राज्य साकार करील आणि पृथ्वीवर आपले अंतहीन राज्य स्थापन करील. त्या दिवशी ख्रिस्त “जिवंतांचा आणि मृतांचा न्याय करण्यासाठी पुन्हा गौरवाने येईल आणि त्याच्या राज्याला अंत नसेल,” आणि आपण सर्व जण “मृतांचे पुनरुत्थान आणि येणाऱ्या युगातील जीवन” यांत सहभागी होऊ (नायसिन श्रद्धासूत्र). दुःखाची गोष्ट म्हणजे, ख्रिस्ताच्या या नव्या आणि शाश्वत राज्याकडे अनेकदा दुर्लक्ष केले जाते.

चर्चच्या उपासनावर्षाच्या शेवटच्या रविवारी हा गौरवशाली महोत्सव साजरा करताना, त्यात साजरे होणाऱ्या रहस्यावरील तुमची श्रद्धा अधिक दृढ करा आणि तुमच्या जीवनात ख्रिस्ताचे राजेपण स्वीकारण्याचा तुमचा निश्चय बळकट करा, जेणेकरून तुमच्याद्वारे त्याचे राज्य तुमच्या सभोवतालच्या जगात अधिकाधिक प्रकट होईल.

प्रार्थना: हे माझ्या गौरवशाली विश्वराजा, तुझे सर्व मार्ग परिपूर्ण आहेत. तुझ्या दैवी नियमाचे माझ्या हृदयावर राज्य असावे आणि तोच माझ्या जीवनाचे ध्येय व्हावा. आज आम्ही तुझ्या राजेपणाचा सन्मान करत असताना, मी स्वतःला पुन्हा तुला अर्पण करतो आणि माझे जीवन अधिक पूर्णपणे तुझ्या सार्वभौम अधिपत्याखाली सोपवतो. तुझ्या इच्छेप्रमाणे मला घडव आणि पृथ्वीवर तुझे राज्य उभारण्याच्या कार्यात माझा उपयोग कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

शांतीसाठी प्रार्थना

हे चिंतन या ग्रंथातून घेतले आहे:

उपासना वर्षातील संत आणि सण
खंड १ ते ४


अधिक वाचन:

पोप पायस अकरावे

व्हॅटिकन वार्ता

कॅथलिक संत & सण

अमेरिकेतील कॅथलिक धर्माध्यक्षांची परिषद

राष्ट्रीय कॅथलिक वार्तापत्र

राष्ट्रीय तीर्थस्थळ

कॅथलिक संतांची माहिती

कॅथलिक संस्कृती

विकिपीडिया

आजचे सर्व संत

उपासना वर्षातील सर्व संत

संतांची वर्णानुक्रमे संपूर्ण यादी>>>


(संक्षिप्त आवृत्ती)

विश्वाचा राजा आपला प्रभू येशू ख्रिस्त—महोत्सव
सामान्य उपासनाकाळातील शेवटचा रविवार

ख्रिस्ताने आपल्यासाठी मिळवून दिलेल्या तारणाचे रहस्य आपण टप्प्याटप्प्याने अनुभवावे, अशी आपल्या उपासनावर्षाची रचना आहे. प्रत्येक उपासनावर्षाची सुरुवात आगमनकाळाने होते. त्यानंतर नाताळकाळ येतो आणि मग सामान्य काळ सुरू होतो. त्यानंतर आपण प्रायश्चित्तकाळ, पवित्र त्रिदिन आणि पुनरुत्थानकाळ पाळतो व पुन्हा सामान्य काळात प्रवेश करतो. अखेरीस आपण आपला प्रभू येशू ख्रिस्त, विश्वाचा राजा, याचा महोत्सव साजरा करतो. हा महोत्सव ‘ख्रिस्तराजाचा सण’ म्हणून सर्वपरिचित आहे.

पोप पायस अकरावे यांनी 1925 मध्ये आपल्या क्वास प्रिमास या परिपत्रकाद्वारे ख्रिस्त राजाचा उपासनोत्सव स्थापन केला आणि त्याचा समावेश चर्चच्या उपासना दिनदर्शिकेत केला. पहिले महायुद्ध संपल्यानंतर 1925 मध्ये जगात राजकीय आणि सामाजिक गोंधळ माजला होता. जगभर धर्मनिरपेक्षतावादाचा प्रभाव वाढला आणि साम्यवादी व फॅसिस्ट विचारसरणी उदयास आल्या. त्यामुळे अनेक जण आपल्या श्रद्धेविषयी शंका घेऊ लागले, तर काहींनी ती सोडूनही दिली. चौथ्या शतकापासून युरोपच्या जडणघडणीचा भाग असलेली श्रद्धा आणि नागरी शासन यांची सांगड हळूहळू तुटू लागली आणि जगावरील देवाचे सार्वभौमत्व सहजपणे नाकारले जाऊ लागले. चर्च आणि राज्य यांच्या विभक्ततेचा दोघांनाही लाभ होऊ शकतो; पण मानवी शासनात देवाच्या अधिकाराला आणि त्याच्या नियमांना स्थान दिले नाही, तर केवळ स्वतःच्या मर्जीवर चालणारी माणसे अपरिहार्यपणे भरकटतात. पोप पायस अकरावे यांना वाटले की चर्चला आणि जगाला याची आठवण करून देणे आवश्यक आहे की राजा एकच आहे. तो केवळ कॅथलिकांचा राजा नाही, तर तो संपूर्ण मानवजातीचा आणि अखिल विश्वाचा राजा आहे. 

येशू पृथ्वीवर वावरत असताना त्याने देवाचे राज्य एक आध्यात्मिक वास्तव म्हणून स्थापन केले आणि आपल्याला त्यात सहभागी होण्याचे आमंत्रण दिले. जे या राज्यात सहभागी होतात, त्यांना देवाच्या विचारांनुसार आणि इच्छेनुसार कारभार करून इथे आणि आताच पृथ्वीवर ख्रिस्ताचे राज्य प्रस्थापित करण्यासाठी झटण्याचे आवाहन आहे. पोप पायस अकरावे आपल्या परिपत्रकात म्हणतात, “खाजगी आणि सार्वजनिक अशा दोन्ही जीवनांत ख्रिस्त हाच राजा आहे हे एकदा लोकांनी मान्य केले की, समाजाला अखेर खरे स्वातंत्र्य, सुव्यवस्थित शिस्त, शांती आणि सलोखा हे मोठे आशीर्वाद लाभतील. आपल्या प्रभूच्या राजपदामुळे राजे व राज्यकर्ते यांच्या मानवी अधिकाराला धार्मिक महत्त्व प्राप्त होते; तसेच आज्ञापालन करण्याच्या नागरिकांच्या कर्तव्यालाही उदात्तता प्राप्त होते” (क्र. 19).

हा सोहळा आपल्याला याचीही आठवण करून देतो की ख्रिस्ताने राजा म्हणून राज्य करावे, यासाठी प्रथम प्रत्येकाच्या आत्म्यावर त्याचे अधिराज्य असले पाहिजे. येशू केवळ मानवजातीचा तारणारा नाही, तर ख्रिस्ती जीवनाचा आदर्शही आहे. देवाच्या पुत्राने पृथ्वीवर असताना जशी आपल्या पित्याची इच्छा पूर्ण केली, तशीच आपणही केली पाहिजे. आपण स्वतःच्या इच्छेप्रमाणे नव्हे, तर स्वर्गातील पित्याच्या इच्छेप्रमाणे वागले पाहिजे. देवाचे आपल्या जीवनावर राज्य असावे यासाठी त्याच्या आज्ञांचे पूर्णपणे पालन करणे आवश्यक आहे; कारण त्याच्या आज्ञा परिपूर्ण आणि सत्य आहेत व त्या आपल्याला मानवी जीवनाच्या परिपूर्णतेकडे नेतात. ख्रिस्तामध्येच आपल्याला शांती, ऐक्य, सलोखा आणि जीवनाचा खरा उद्देश सापडतो.

प्रत्येक व्यक्ती देवाच्या इच्छेनुसार चालेल, तरच आदर्श समाज प्रत्यक्षात येईल. हे जितके अधिक घडेल, तितका संपूर्ण समाज देवाच्या राज्यात अधिक सहभागी होईल. 1925 मध्ये या सोहळ्याची स्थापना झाली, यात आपण पृथ्वीवरील देवाच्या राज्यात सहभागी होण्याचे आमंत्रण पाहिले पाहिजे. त्याचबरोबर, त्या काळी उदयास येणाऱ्या धर्मनिरपेक्षतावादी, साम्यवादी आणि फॅसिस्ट विचारसरणी जगाला सैतानाच्या राज्याकडे नेत होत्या, हा इशाराही आपण लक्षात घेतला पाहिजे. 

आजच्या सोहळ्याचा शेवटचा आणि सर्वांत गौरवशाली पैलू आपले लक्ष काळाच्या अंताकडे वेधतो. तेव्हा महान राजा येशू आपल्या वैभवाने आणि गौरवाने पुन्हा येईल. स्वर्ग आणि पृथ्वी यांना नव्या, पुनरुत्थित राज्यात एकत्र आणून तो पृथ्वीवर आपले अंतहीन राज्य प्रस्थापित करील. त्या दिवशी ख्रिस्त “जिवंतांचा आणि मृतांचा न्याय करण्यासाठी पुन्हा गौरवाने येईल आणि त्याच्या राज्याला अंत असणार नाही,” आणि आपण सर्व “मृतांच्या पुनरुत्थानात आणि येणाऱ्या युगातील जीवनात” सहभागी होऊ (नायसिन श्रद्धांगीकार). 

हे माझ्या गौरवशाली विश्वराजा, तुझे सर्व मार्ग परिपूर्ण आहेत. तुझ्या दैवी नियमाचे माझ्या हृदयावर राज्य असो आणि त्या नियमाप्रमाणे जगणे हेच माझ्या जीवनाचे ध्येय होवो. आज आम्ही तुझ्या राजपदाचा गौरव करीत असताना, मी स्वतःला पुन्हा तुला अर्पण करतो आणि माझे जीवन अधिक पूर्णपणे तुझ्या सार्वभौम अधिकाराच्या अधीन करतो. पृथ्वीवर तुझे राज्य उभारण्यासाठी माझा उपयोग कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

पूर्ण आवृत्तीकडे परत जा