मराठी

पाचवा दिवस: उजाडपणा

प्रायश्चित्तकाळाच्या पहिल्या आठवड्यातील सोमवार

स्वर्गाचे उत्तम प्रतीक म्हणजे सर्वांत हिरवीगार, फळांनी बहरलेली बाग किंवा सोन्याने मढवलेले रस्ते असलेले तेजस्वी नगर. तरीही, देवाच्या राज्यातील विपुलतेकडे नेणारी वाट उजाड वाळवंटातून जाते.

इस्राएलच्या वाळवंटात, यरीहोजवळ, काही गुहा आहेत. त्या चाळीस दिवसांत येशू या गुहांमध्ये राहिला, असे मानले जाते. सुरुवातीला एखादी गुहा पाहून घेणे रंजक वाटू शकते. पण या जगात मिळणाऱ्या सुखसोयी गुहेतही नसतात आणि वाळवंटातही नसतात. गुहेत बसायला किंवा झोपायला मऊ, आरामदायी जागा नसते आणि नैसर्गिक प्रकाशही फार थोडा असतो. वाळवंटात सावली आणि अन्न क्वचितच मिळतात; कधीकधी तर ती अजिबात मिळत नाहीत.

येशू या उजाड, ओसाड ठिकाणी गेला, त्यामागचा एक हेतू आपल्याला हे शिकवणे हा होता की या जगातील धनसंपत्ती आणि सुखसोयी यांची तुलना कृपामय जीवनातील समृद्धी आणि आशीर्वादांशी होऊच शकत नाही. वाळवंटातल्या एखाद्या गुहेत राहून तुम्ही आनंदी राहू शकाल का? किंवा कदाचित याहून योग्य प्रश्न असा आहे: जगातील सर्व भौतिक आशीर्वाद आणि सुखसोयींपासून वंचित राहून उजाड वाळवंटात राहत असताना येशू आनंदी होता का? नक्कीच होता, कारण त्याचा आनंद पित्याशी असलेल्या त्याच्या एकात्म नात्यात आणि पित्याची इच्छा पूर्ण करण्यात होता. याहून अधिक आनंद त्याला कशातही मिळत नव्हता. म्हणूनच पृथ्वीवरील सर्वांत उजाड ठिकाणी स्वेच्छेने जाऊन येशू आपल्याला शिकवतो की देवाशी असलेल्या गाढ एकात्मतेची सर या पृथ्वीवरील कशालाही येत नाही.

स्वतःच्या जीवनाकडे पाहताना तुम्ही त्याला ‘उजाड’ म्हणू शकाल का? की ते सुखसोयींनी भरलेले, भोगवादी, उधळपट्टीचे किंवा सांसारिक आहे, असे म्हणणे अधिक योग्य ठरेल? कदाचित ते या दोन्ही टोकांच्या मध्ये कुठेतरी असेल. या जगातल्या काही सुखसोयी असण्यात काहीच गैर नाही. पण एक गोष्ट नेहमी लक्षात ठेवा: या जगात तुम्हाला मिळणारे प्रत्येक सुख, आणखी सुखे मिळवली तरच आपण आनंदी होऊ, असे मानण्याचा मोह तुम्हाला पाडू शकते.

या साध्या सत्यावर मनन करा: तुमचा आत्मा रिकामा राहू नये, तर तो विपुलतेने भरून जावा, अशी देवाची इच्छा आहे. हे घडण्यासाठी, या जगातील क्षणभंगुर सुखांची अधिक हाव निर्माण करणाऱ्या आणि देवापासून तुमचे मन विचलित करणाऱ्या चैनीच्या ओढीला आवर घाला आणि ती शुद्ध करा. उजाड वाळवंटात जाण्याच्या येशूच्या निर्णयातून धडा घ्या. त्या उजाडपणात तुम्ही त्याच्या पावलांवर पाऊल ठेवून कसे जाऊ शकता, याचा विचार करा. तुमच्या जीवनात जिथे अतिरेक आहे, तिथे तो दूर करण्याचा प्रयत्न करा. सांसारिक इच्छा आणि सुखसोयींची ओढ यांना आवर घाला, म्हणजे तुमच्या आत्म्यात या गोष्टी खरे समाधान देणाऱ्या एकमेव देवाची जागा घेणार नाहीत.

हे जगातील उजाडपणाचा स्वीकार करणाऱ्या माझ्या प्रभू, तू गरीब होऊन या जगात आलास आणि चाळीस दिवसांसाठी वाळवंटात गेलास तेव्हा ते संपूर्ण दारिद्र्य तू स्वेच्छेने स्वीकारलेस. या जगातील सुखसोयी आणि चैनीच्या गोष्टींनाच माझ्या जीवनाचे ध्येय बनवण्याच्या मोहातून मला मुक्त कर. वाळवंटातील दारिद्र्य निवडणाऱ्या तुझ्याकडून मला शिकता येवो आणि तू घालून दिलेल्या आदर्शाप्रमाणे मला जगता येवो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

हेही पाहा: पाचवा दिवस: क्रुसाच्या पायाशी 40 दिवस

अनुक्रमणिका

प्रायश्चित्तकाळासाठी आणखी साहित्य