प्रायश्चित्तकाळाच्या दुसऱ्या आठवड्यातील मंगळवार
‘चाळीस’ ही एक महत्त्वाची संख्या आहे आणि तिचा प्रतीकात्मक अर्थ स्पष्ट आहे. येशूने वाळवंटात घालवलेले चाळीस दिवस आपल्याला मोशेने सीनाय पर्वतावर घालवलेल्या चाळीस दिवसांची आठवण करून देतात. तेथे मोशेने देवाला ‘समोरासमोर’ पाहिले आणि त्याला दहा आज्ञा मिळाल्या. या आज्ञा जुन्या नियमशास्त्रावर आधारलेल्या कराराचा पाया होत्या. सत्य आणि कृपा यांचे जे नवे नियमशास्त्र प्रस्थापित करण्यासाठी येशू आला, त्याची पूर्वछाया म्हणजे जुने नियमशास्त्र. अशा रीतीने, या चाळीस दिवसांत येशू सीनाय पर्वतावरील नवा मोशे ठरतो. दहा आज्ञांची परिपूर्ती देवाच्या लोकांसमोर मांडण्याची तो तयारी करतो आणि विश्वासू राहण्यासाठी लागणारी कृपा त्यांना देतो.
वाळवंटातील हे चाळीस दिवस आपल्याला त्या चाळीस वर्षांचीही आठवण करून देतात, जेव्हा इस्राएली लोक वचनदत्त भूमीकडे जाताना वाळवंटात भटकत होते. आठवा, वचनदत्त भूमी ही ‘दूध आणि मध वाहणारी’ भूमी असणार होती (निर्गम 3:8)—पृथ्वीवरील नंदनवन.
वाळवंटातील चाळीस वर्षांच्या प्रवासात देवाने इस्राएली लोकांच्या गरजा भागवल्या. त्याने त्यांना पाणी दिले, सकाळी मान्ना दिला आणि संध्याकाळी लावे पक्षी दिले. ज्या भाकरीवर आणि मांसावर ते जगले, ते येशू पवित्र युखरिस्तात देणार असलेल्या नव्या अन्नाचे प्रतीक होते. वाळवंटातील चाळीस वर्षांची भटकंती ही स्वर्गाकडे जाणाऱ्या आपल्या संपूर्ण जीवनप्रवासाचेही प्रतीक आहे. पृथ्वीवरील या ‘भटकंतीत’ देव आपल्या गरजा भागवतो आणि आपण आपल्या चिकाटीचे मोठे प्रतिफळ मिळण्याची आशा बाळगतो.
इस्राएली लोकांनी वाळवंटात घालवलेला काळ येशूच्या वाळवंटातील चाळीस दिवसांत नव्या रीतीने पुन्हा अनुभवला गेला. म्हणून त्या दिवसांकडे आपण आपल्या जीवनप्रवासाचेही प्रतीक म्हणून पाहिले पाहिजे. या जीवनात आपल्याला संघर्ष करावा लागतो. देवाने आपल्याला देण्याचे वचन दिलेले वैभव अजून आपल्याला लाभलेले नाही. या काळात आपण आपल्या प्रवासाच्या ध्येयावर, म्हणजेच स्वर्गावर, सदैव नजर ठेवली पाहिजे.
इस्राएली लोकांचा प्रवास पूर्ण होताच त्यांना प्रतिफळ म्हणून वचनदत्त भूमी मिळाली. येशूचे वाळवंटातील चाळीस दिवस पूर्ण होताच तो तेथून बाहेर आला आणि म्हणाला, ‘परिपूर्तीची वेळ आली आहे. देवाचे राज्य जवळ आले आहे’ (मार्क 1:15). जे या जीवनरूपी वाळवंटातील प्रवास देवाच्या इच्छेशी विश्वासू राहून पूर्ण करतात आणि प्रत्येक पापापासून व पापाच्या प्रत्येक आसक्तीपासून शुद्ध होतात, त्यांना देवाने वचन दिलेले स्वर्गातील अतिविपुल जीवन लाभेल.
‘चाळीस’ या संख्येच्या अर्थावर चिंतन करताना, चिकाटीने पुढे जात राहण्याचे देवाचे आवाहन त्यात ऐका. ध्येय गाठण्याआधी प्रवास सोडू नका. चिकाटी ठेवा आणि ‘परिपूर्तीची वेळ’ पुढे येणार आहे, अशी आशा बाळगा. सध्या आपण अजून वाटेवर आहोत आणि शेवटपर्यंत पुढे जात राहिले पाहिजे. या जीवनरूपी वाळवंटातील कष्ट आपण सहन केले पाहिजेत. त्यासाठी देवाच्या पालनपोषणावर विसंबून राहूया, युखरिस्तातील नव्या मान्न्याने आणि लावे पक्ष्यांच्या रूपाने मिळणाऱ्या अन्नाने पोषण घेऊया आणि बाप्तिस्म्यात आपल्याला मिळालेल्या जिवंत पाण्याच्या झऱ्यातून बळ मिळवत राहूया. येशूची शिकवण आणि कृपेची देणगी यांचे जे नवे नियमशास्त्र आहे, त्याने जुन्या नियमशास्त्राला उन्नत करून त्याची परिपूर्ती केली आहे. देवाने आपल्याला देऊ केलेल्या नव्या कराराशी बांधील राहण्यासाठी या प्रवासात आपण त्या जुन्या नियमशास्त्राशी विश्वासू राहिले पाहिजे. या प्रवासात आपण विश्वासू राहिलो, तर देवही आपले वचन पाळून आपल्याला प्रतिफळ देईल.
हे माझ्या धैर्यशील प्रभू, चाळीस दिवस उपवास आणि प्रार्थना करण्याच्या तुझ्या कार्याशी तू विश्वासू राहिलास. तू त्या काळाच्या शेवटपर्यंत चिकाटीने पुढे गेलास आणि पुष्कळ कष्ट सहन केलेस. वाळवंटातून बाहेर आल्यावर परिपूर्तीची वेळ आली आहे, असे तू जाहीर केलेस. या जीवनरूपी वाळवंटातून चिकाटीने वाट चालण्यासाठी मला तुझे बळ आणि कृपा दे. स्वर्गाच्या वैभवात जे काही माझी वाट पाहत आहे, त्या सर्वाची आशा मला दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
हेही पाहा: बारावा दिवस: ख्रिस्ताच्या क्रुसाच्या पायाशी ४० दिवस
प्रायश्चित्तकाळासाठी आणखी साहित्य
