मराठी

सामान्य काळाचा दुसरा आठवडा

आध्यात्मिक अंतर्दृष्टीचे वरदान

सामान्य काळातील दुसरा रविवार, वर्ष अ

बाप्तिस्मा देणाऱ्या योहानाने येशूला आपल्याकडे येताना पाहिले आणि तो म्हणाला, “पाहा, जगाचे पाप दूर करणारा देवाचा कोकरा! ज्याच्याविषयी मी म्हणालो होतो तो हाच: ‘माझ्यानंतर एक पुरुष येत आहे. तो माझ्याहून श्रेष्ठ आहे, कारण तो माझ्यापूर्वी अस्तित्वात होता.’” योहान 1:29-30

येशूविषयी संत योहान बाप्तिस्ताला लाभलेली ही अंतर्दृष्टी खरोखर प्रेरणादायी, गूढ आणि विलक्षण आहे. येशू आपल्याकडे येत आहे हे पाहताच तो येशूविषयी देवाने प्रकट केलेली तीन सत्ये सांगतो: 1) येशू हा देवाचा कोकरा आहे; 2) येशूचे स्थान योहानापेक्षा श्रेष्ठ आहे; 3) योहानाच्या आधीपासूनच येशू अस्तित्वात होता.

योहानाला हे सगळे कसे कळले असेल? येशूविषयी इतके गहन सत्य सांगण्याची अंतर्दृष्टी त्याला कुठून मिळाली? योहानाने बहुधा त्या काळच्या पवित्र शास्त्राचा अभ्यास केला असावा आणि येणाऱ्या मशीहाविषयी प्राचीन संदेष्ट्यांनी सांगितलेल्या अनेक गोष्टी त्याला माहीत असाव्यात. स्तोत्रे आणि ज्ञानग्रंथ यांचीही त्याला ओळख असावी. पण सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे, त्याला जे कळले ते श्रद्धेच्या देणगीमुळे कळले. देवानेच त्याला खरी आध्यात्मिक अंतर्दृष्टी दिली होती.

यातून केवळ योहानाचे महानत्व आणि त्याच्या श्रद्धेची खोली दिसून येत नाही, तर आपण जीवनात कोणता आदर्श गाठण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे हेही स्पष्ट होते. देवाने दिलेल्या खऱ्या आध्यात्मिक अंतर्दृष्टीच्या प्रकाशात दररोज वाटचाल करण्याचा आपण प्रयत्न केला पाहिजे.

आपण दररोज एखाद्या उघडपणे दिसून येणाऱ्या प्रेषितवाणीच्या किंवा गूढ अनुभूतीच्या अवस्थेत जगले पाहिजे, असा याचा अर्थ नाही. आपल्याला इतरांपेक्षा श्रेष्ठ ज्ञान असावे, अशी अपेक्षाही आपण करू नये. पण पवित्र आत्म्याची वरदाने स्वीकारण्यास आपण तयार असले पाहिजे, जेणेकरून केवळ मानवी बुद्धीला स्वतःच्या प्रयत्नांनी जे मिळवता येते, त्यापलीकडचे जीवनाविषयीचे ज्ञान आणि आकलन आपल्याला लाभेल.

योहान ज्ञानबुद्धी, समज, सल्ला, ज्ञान, धैर्य, भक्ती आणि देवाविषयीचा विस्मयमिश्रित आदर या देणग्यांनी परिपूर्ण होता, हे स्पष्ट आहे. पवित्र आत्म्याच्या या देणग्यांमुळे त्याला देवाच्या कृपेच्या बळावर जगता आले. ज्या गोष्टी केवळ देवच प्रकट करू शकतो, त्या योहानाला कळल्या आणि त्यांचा अर्थही त्याला उमगला. त्याने येशूवर उत्कट प्रेम केले, त्याचा मनापासून आदर केला आणि स्वतःची इच्छा त्याच्या अधीन केली. अशी प्रेरणा केवळ देवाकडूनच येऊ शकते. योहानाचे पावित्र्य देवाशी असलेल्या त्याच्या ऐक्यातून आले, हे अगदी स्पष्ट आहे.

येशूविषयी योहानाने केलेल्या या विलक्षण अंतर्दृष्टीपूर्ण विधानावर आज चिंतन करा. योहानाला ही सत्ये समजली, कारण जिवंत देव त्याच्या जीवनात कार्यरत होता, त्याला मार्ग दाखवत होता आणि ही सत्ये त्याच्यासमोर प्रकट करत होता. योहानाच्या गाढ श्रद्धेचे अनुकरण करण्याचा आज निश्चय करा, आणि देव तुम्हाला जे काही सांगू इच्छितो ते ऐकण्यास मन मोकळे ठेवा.

हे माझ्या प्रिय प्रभू येशू, तुला ओळखता यावे आणि तुझ्यावर श्रद्धा ठेवता यावी म्हणून मला अंतर्दृष्टी आणि ज्ञान दे. तू कोण आहेस, हे महान आणि विस्मयकारक रहस्य मला दररोज अधिक खोलवर उलगडत जाऊ दे. माझ्या प्रभू, माझे तुझ्यावर प्रेम आहे. तुझी ओळख आणखी वाढावी आणि तुझ्यावरचे माझे प्रेम अधिक गाढ व्हावे, अशी मी प्रार्थना करतो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


जीवनाचे नवेपण

सामान्य काळातील दुसरा रविवार, वर्ष ब

मग त्याने त्याला येशूकडे आणले. येशूने त्याच्याकडे पाहून म्हटले, “तू योहानाचा पुत्र शिमोन आहेस; तुला केफा म्हणतील”—म्हणजे पेत्र. योहान 1:42

या उताऱ्यात प्रेषित आंद्रे आपला भाऊ शिमोन याला मशीहा सापडल्याचे सांगतो आणि मग त्याला येशूकडे घेऊन येतो. येशू लगेच त्या दोघांचा प्रेषित म्हणून स्वीकार करतो आणि शिमोनाला सांगतो की आता त्याची ओळख बदलणार आहे. यापुढे त्याला केफा म्हटले जाईल. ‘केफा’ हा अरामी शब्द आहे; त्याचा अर्थ ‘खडक’ असा होतो. इंग्रजीत हे नाव सहसा ‘पीटर’ असे दिले जाते.

एखाद्या व्यक्तीला नवे नाव दिले जाते तेव्हा अनेकदा त्याचा अर्थ असा असतो की तिला जीवनात नवे कार्य सोपवले जात आहे आणि नव्या जीवनमार्गासाठी पाचारण केले जात आहे. उदाहरणार्थ, ख्रिस्ती परंपरेत बाप्तिस्म्याच्या किंवा दृढीकरणाच्या संस्काराच्या वेळी आपल्याला नवे नाव मिळते. तसेच, एखादा पुरुष किंवा स्त्री मठवासी किंवा धर्मभगिनी होते, तेव्हाही अनेकदा नवे नाव दिले जाते. ते नाव ज्या नव्या जीवनासाठी त्या व्यक्तीला पाचारण झाले आहे, त्याचे चिन्ह असते.

शिमोनाला ‘खडक’ हे नवे नाव दिले जाते, कारण येशू त्याला पुढे उभ्या राहणाऱ्या आपल्या ख्रिस्तसभेचा पाया बनवू इच्छितो. नावातील या बदलातून हे स्पष्ट होते की या उदात्त पाचारणाला प्रतिसाद देण्यासाठी शिमोनाने ख्रिस्तामध्ये नवी सृष्टी बनले पाहिजे.

आपल्यापैकी प्रत्येकाच्या बाबतीतही असेच आहे. आपल्याला पुढचे पोप किंवा बिशप होण्यासाठी पाचारण झाले नसेल; पण ख्रिस्तामध्ये नवी सृष्टी होण्यासाठी आणि नवी कार्ये पार पाडत नवे जीवन जगण्यासाठी आपल्यापैकी प्रत्येकाला पाचारण झाले आहे. एका अर्थाने, आपले जीवन दररोज असे नवे झाले पाहिजे. येशू आपल्याला जे कार्य सोपवतो, ते दररोज नव्या रीतीने पार पाडण्याचा आपण प्रयत्न केला पाहिजे.

देव तुम्हाला त्याच्यामध्ये कृपेचे नवे जीवन जगण्याचे आमंत्रण देतो, या सत्यावर आज चिंतन करा. दररोज पार पाडण्यासाठी त्याच्याकडे तुमच्यासाठी काहीतरी नवे कार्य आहे आणि त्यासाठी जे काही आवश्यक आहे ते सर्व देण्याचे तो वचन देतो. त्याच्या पाचारणाला ‘होय’ म्हणा आणि तुमच्या जीवनात अविश्वसनीय गोष्टी घडताना तुम्हाला दिसतील.

हे सर्व काही नवे करणाऱ्या माझ्या प्रभू, मी तुला आणि तुझ्या पाचारणाला ‘हो’ म्हणतो. तू माझ्यासाठी तयार केलेल्या कृपेच्या नव्या जीवनाचा मी स्वीकार करतो आणि तुझे कृपापूर्ण आमंत्रणही मनापासून स्वीकारतो. हे प्रिय प्रभू, कृपेचे जीवन जगण्यासाठी तू मला दिलेल्या गौरवशाली पाचारणाला दररोज प्रतिसाद देण्यास मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


आपल्या धन्य मातेचे शहाणपणाचे बोल

सामान्य काळातील दुसरा रविवार, वर्ष क

त्याच्या आईने सेवकांना सांगितले, “तो तुम्हाला जे काही सांगेल ते करा.” योहान 2:5

आपल्या धन्य मातेच्या या थोडक्या आणि नेमक्या शब्दांत आपल्याला जे जाणून घेण्याची गरज आहे, ते सर्व सामावले आहे. “तो तुम्हाला जे काही सांगेल ते करा.” जीवनात याहून अधिक काय जाणून घेण्याची गरज आहे?

अर्थात, हा सल्ला आचरणात आणणे हीच खरी कठीण गोष्ट आहे. हा सल्ला खरा मानणे, तो इतरांना सांगणे आणि आपला प्रभू जे काही सांगतो ते सर्व करण्याचा निश्चय करणे सोपे आहे; पण प्रत्यक्षात तो निश्चय तडीस नेऊन त्याची दैवी इच्छा पूर्ण करणे ही वेगळी गोष्ट आहे.

या थोडक्यात दिलेल्या बोधातून आपल्याला दोन गोष्टी करण्याचे आवाहन आहे: 1) येशूला आपल्याकडून काय हवे आहे हे विवेकाने ओळखणे, आणि 2) जे ओळखले त्याचा स्वेच्छेने स्वीकार करणे. या दोन्ही बाबतींत तुमची वाटचाल कशी चालली आहे?

पहिली गोष्ट म्हणजे, देवाची इच्छा विवेकाने ओळखणे कठीण जाऊ शकते, कारण त्याच्या कोमल, हळुवार स्वराकडे मनापासून लक्ष द्यावे लागते. देव आपली इच्छा आपल्यावर लादत नाही; उलट, आपल्या स्वातंत्र्याचा आदर राखून तो आपल्याला शांतपणे ऐकण्याचे आमंत्रण देतो. आपण त्याच्याकडे पूर्ण लक्ष देईपर्यंत तो वाट पाहतो आणि मग टप्प्याटप्प्याने आपली इच्छा प्रकट करतो. पाप टाळणे आणि श्रद्धा, आशा व प्रीती यांचा स्वीकार करणे यांसारख्या काही गोष्टी देवाने सार्वजनिक प्रकटीकरणाद्वारे आधीच स्पष्ट केल्या आहेत. पण ही सर्वसाधारण आज्ञा आपल्या दैनंदिन जीवनात प्रत्यक्षात उतरवण्यास आपण तयार होतो, तेव्हा देवाकडे पूर्ण लक्ष द्यायलाही आपण तयार असले पाहिजे.

दुसरी गोष्ट म्हणजे, देवाची इच्छा योग्य रीतीने ओळखली तरी तिचा स्वीकार करणे नेहमीच सोपे नसते, हे आपण लक्षात घेतले पाहिजे. त्याला आपल्याकडून सर्वस्व हवे आहे. त्याला आपले संपूर्ण समर्पण हवे आहे, या अर्थाने तो ‘ईर्ष्यावान देव’ आहे. पण आनंदाची बातमी अशी आहे की, पूर्ण आज्ञाधारकपणे त्याला सर्वस्व अर्पण करायला आपण तयार असलो, तर आपल्या जीवनाला खऱ्या अर्थाने पूर्णता लाभते, हे आपल्याला उमगेल.

आपल्या धन्य मातेने दिलेल्या या दुहेरी आमंत्रणावर आज चिंतन करा. देवाची इच्छा ऐकून घ्यायला तुम्ही किती तयार आहात आणि ती काहीही असो, ती पूर्ण करायला तुम्ही किती तयार आहात, याचा विचार करा. यासाठी तुम्ही तयार असाल, तर तुम्ही पवित्रतेच्या वाटेवर आहात.

हे प्रिय धन्य माते, तुझ्या परिपूर्ण ज्ञानाने भरलेल्या शब्दांबद्दल मी तुझे आभार मानतो. तुझा सल्ला माझ्या जीवनात स्वीकारण्यास मला मदत कर. तुझ्या पुत्राची माझ्याकडून काय अपेक्षा आहे, हे मला समजू दे आणि त्याची पवित्र व परिपूर्ण इच्छा मनापासून स्वीकारण्यास मला मदत कर. हे प्रभू, माझे जीवन मी तुला अर्पण करतो आणि माझे सर्वस्व तुला समर्पित करण्याचा निर्णय घेतो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


सर्वकाही नवे करणे

सामान्य काळातील दुसऱ्या आठवड्याचा सोमवार

न आकसलेल्या कापडाचा तुकडा जुन्या अंगरख्याला कोणीही शिवत नाही. तसे केले तर नवे ठिगळ आकसून जुन्या कापडाला ओढते आणि फाटलेली जागा आणखी मोठी होते. मार्क 2:21

येशूने दिलेली ही उपमा आपण सर्वांनी यापूर्वी ऐकली आहे. ती ऐकून तिचा अर्थ समजून न घेताच सहज दुर्लक्ष होऊ शकते. तिचा अर्थ तुम्हाला समजतो का?

या उपमेनंतर जुन्या कातडी पिशव्यांत नवा द्राक्षारस ओतण्याची उपमा येते. येशू सांगतो की असे कोणीही करत नाही, कारण नव्या द्राक्षारसामुळे जुन्या कातडी पिशव्या फुटतील. म्हणून नवा द्राक्षारस नव्या कातडी पिशव्यांत ओततात.

या दोन्ही उपमा एकच आध्यात्मिक सत्य सांगतात. येशूचा नवा आणि जीवन बदलून टाकणारा सुवार्तेचा संदेश स्वीकारायचा असेल, तर आधी आपण नवी सृष्टी बनले पाहिजे, हे त्या दाखवून देतात. आपल्या जुन्या पापमय जीवनात कृपेचे नवे दान सामावू शकत नाही. म्हणून येशूचा संदेश पूर्णपणे स्वीकारण्यासाठी आधी आपली नव्याने घडण होणे आवश्यक आहे.

पवित्र शास्त्रातील हे वचन आठवा: “ज्याच्याजवळ आहे त्याला आणखी दिले जाईल; आणि ज्याच्याजवळ नाही, त्याच्याजवळ जे आहे तेही काढून घेतले जाईल” (मार्क 4:25). या वचनातूनही असाच बोध मिळतो. कृपेच्या नवलाईने आपले जीवन भरून जाते, तेव्हा आपल्याला आणखी विपुल कृपा लाभते.

येशू तुम्हाला देऊ इच्छितो तो ‘नवा द्राक्षारस’ कोणता आणि ते ‘नवे ठिगळ’ कोणते? तुम्ही तुमचे जीवन नवे होऊ देण्यास तयार असाल, तर तुम्हाला दिसेल की तुम्ही जितकी अधिक कृपा स्वीकारता, तितकी अधिक कृपा तुमच्यावर ओतली जाते. ज्याने आधीच विपुल कृपा स्वीकारली आहे, त्याला आणखी विपुल कृपा दिली जाते. जणू एखाद्याने लॉटरी जिंकावी आणि त्याला सापडेल त्या सर्वांत श्रीमंत व्यक्तीला जिंकलेली सगळी रक्कम देण्याचे ठरवावे. कृपा अशा रीतीने कार्य करते. पण आनंदाची बातमी ही आहे की आपल्यापैकी प्रत्येकाने आध्यात्मिकदृष्ट्या अतिशय समृद्ध व्हावे, अशी देवाची इच्छा आहे.

आज येशूच्या या शिकवणीवर चिंतन करा. हे लक्षात ठेवा: तुम्ही प्रथम स्वतःला नव्याने घडवून घेण्यास तयार असाल, तर तुमच्या जीवनात विपुल कृपा ओतण्याची त्याची इच्छा आहे.

हे परम उदार प्रभू, मला नव्याने घडवले जावे, अशी माझी इच्छा आहे. कृपेत नवे जीवन जगण्याची माझी इच्छा आहे, जेणेकरून तुझ्या पवित्र वचनांद्वारे माझ्यावर आणखी विपुल कृपा ओतली जाईल. हे प्रिय प्रभू, तू माझ्यासाठी राखून ठेवलेले समृद्ध जीवन मनापासून स्वीकारण्यास मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


प्रभूचा दिवस तुमच्यासाठी आहे!

सामान्य काळातील दुसऱ्या आठवड्याचा मंगळवार

“शब्बाथ मनुष्यासाठी करण्यात आला, मनुष्य शब्बाथासाठी नाही.” मार्क 2:27

शब्बाथाच्या दिवशी शेतांजवळून जाताना येशूच्या शिष्यांनी कणसे तोडली, म्हणून काही परुशी त्यांच्यावर टीका करत होते. त्यांना उत्तर देताना येशूने हे उद्गार काढले. शिष्यांना भूक लागली होती आणि अशा वेळी जे करणे स्वाभाविक होते तेच त्यांनी केले. पण परुश्यांनी या प्रसंगाचा उपयोग अविवेकीपणे दोष काढण्यासाठी केला. कणसे तोडून शिष्यांनी शब्बाथाचा नियम मोडला, असा आरोप त्यांनी केला.

सर्वप्रथम, साध्या व्यवहारबुद्धीने पाहिले तरी हा आरोप हास्यास्पद आहे. शेताजवळून जाताना शिष्यांनी खाण्यासाठी कणसे तोडली, म्हणून आपला प्रेमळ आणि परमदयाळू देव खरोखरच नाराज होईल का? प्रत्येक छोट्या गोष्टीत पाप शोधणाऱ्या मनाला कदाचित तसे वाटेल; पण साधी व्यवहारबुद्धीही आपल्याला सांगते की अशा कृतीने देव नाराज होत नाही.

याविषयी येशूने शेवटी जे सांगितले, त्याने खरा मुद्दा स्पष्ट होतो. “शब्बाथ मनुष्यासाठी करण्यात आला, मनुष्य शब्बाथासाठी नाही.” म्हणजेच, शब्बाथाचा हेतू नियमांच्या अति काटेकोर पालनाचे ओझे आपल्यावर लादणे नव्हता. उलट, आपल्याला विश्रांती घेता यावी आणि देवाची उपासना करता यावी, हा त्याचा हेतू होता. शब्बाथ ही देवाने आपल्याला दिलेली देणगी आहे.

आज आपण शब्बाथ कसा पाळतो याचा विचार केला, तर या शिकवणीचा आपल्या दैनंदिन जीवनाशी काय संबंध आहे हे दिसून येते. रविवार हा नवा शब्बाथ आहे; तो विश्रांतीचा आणि देवाच्या उपासनेचा दिवस आहे. ही कर्तव्ये कधी कधी आपल्याला ओझ्यासारखी वाटू शकतात. एखादा नियम मोडेल या भीतीने, केवळ नियम म्हणून आज्ञांचे पालन करावे, यासाठी ती आपल्याला दिलेली नाहीत. ती आपल्याला कृपेचे जीवन जगण्याचे आमंत्रण म्हणून दिली आहेत.

याचा अर्थ असा होतो का की दर रविवारी मिस्साला उपस्थित राहण्याची आणि विश्रांती घेण्याची गरज नाही? मुळीच नाही. ख्रिस्तसभेच्या या आज्ञांतून देवाची इच्छा स्पष्ट होते. खरा प्रश्न हा आहे की आपण या आज्ञांकडे कसे पाहतो. त्या केवळ नियमांची बंधने आहेत असे मानण्याच्या सापळ्यात न अडकता, आपल्या भल्यासाठी दिलेली कृपेची आमंत्रणे म्हणून त्या आचरणात आणण्याचा आपण प्रयत्न केला पाहिजे. या आज्ञा आपल्यासाठीच आहेत. आपल्याला शब्बाथची गरज आहे, म्हणून त्या आवश्यक आहेत. आपल्याला रविवारच्या मिस्साची आणि दर आठवड्याला एका विश्रांतीच्या दिवसाची गरज आहे.

आज तुम्ही प्रभूचा दिवस कसा साजरा करता, यावर चिंतन करा. उपासना करण्याचे आणि विश्रांती घेण्याचे आवाहन म्हणजे देवाच्या कृपेने नवे होण्याचे आणि ताजेतवाने होण्याचे त्याने दिलेले आमंत्रण आहे, असे तुम्हाला वाटते का? की ते केवळ पार पाडायचे एक कर्तव्य आहे, असे तुम्हाला वाटते? आज याकडे योग्य दृष्टीने पाहण्याचा प्रयत्न करा. मग प्रभूच्या दिवसाला तुमच्यासाठी एक नवा अर्थ लाभेल.

हे मला आमंत्रण देणाऱ्या माझ्या प्रभू, विश्रांती घेण्यासाठी आणि तुझी उपासना करण्यासाठी तू नवा शब्बाथ नेमलास, याबद्दल मी तुझे आभार मानतो. प्रत्येक रविवार आणि मिस्साला उपस्थित राहणे बंधनकारक असलेला प्रत्येक पवित्र दिवस तुझ्या इच्छेप्रमाणे पाळण्यास मला मदत कर. तुझी उपासना करण्यासाठी आणि माझे जीवन नव्याने घडण्यासाठी तू दिलेली देणगी म्हणून या दिवसांकडे पाहण्यास मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


पापामुळे होणाऱ्या गोंधळातून मुक्ती

सामान्य काळातील दुसऱ्या आठवड्याचा बुधवार

येशू शब्बाथाच्या दिवशी त्या माणसाला बरे करतो का, हे पाहण्यासाठी ते त्याच्यावर बारकाईने लक्ष ठेवून होते, जेणेकरून त्यांना त्याच्यावर आरोप करता येईल. मार्क 3:2

मत्सरामुळे येशूविषयीचा परुश्यांचा विवेक लवकरच झाकोळला गेला. सर्वांचे लक्ष आपल्याकडेच असावे, अशी त्यांची इच्छा होती. धर्मनियमांचे खरे शिक्षक म्हणून लोकांनी आपल्याकडे आदराने पाहावे आणि आपला सन्मान करावा, असे त्यांना वाटत होते. म्हणून येशू आला आणि तो ज्या अधिकाराने शिकवत होता ते पाहून अनेक जण थक्क झाले, तेव्हा परुशी लगेच त्याच्यावर टीका करू लागले.

त्यांच्या वागण्यातून दिसणारी दुःखद गोष्ट अशी की त्यांना स्वतःच्या दुष्ट हेतूंचीही जाणीव नसल्यासारखे दिसते. त्यांच्या मनात भरलेला मत्सर त्यांना आपण प्रत्यक्षात किती अविवेकीपणे वागत आहोत, हे जाणू देत नाही. हा धडा महत्त्वाचा आहे, पण शिकायला फार कठीण आहे.

पापामुळे आपला विवेक गोंधळून जातो, विशेषतः गर्व, मत्सर आणि क्रोध यांसारख्या आध्यात्मिक पापांमुळे. म्हणून, यांपैकी एखादे पाप एखाद्या व्यक्तीच्या मनाचा पूर्ण ताबा घेते, तेव्हा आपण किती अविवेकी झालो आहोत, याची बहुधा त्या व्यक्तीला जाणीवही होत नाही. परुश्यांचेच उदाहरण घ्या.

अशा परिस्थितीत येशू शब्बाथाच्या दिवशी एका माणसाला बरे करण्याचा निर्णय घेतो. ही दयेची कृती आहे. त्या माणसाचे दुःख दूर करण्यासाठी येशू त्याच्यावरच्या प्रेमापोटी ही कृती करतो. हा विलक्षण चमत्कार असूनही, परुश्यांची अस्वस्थ मने या दयेच्या कृतीचा विपर्यास करून तिला पाप कसे ठरवता येईल, एवढेच पाहतात. किती विदारक दृश्य आहे हे!

या विचारावर चिंतन करणे सुरुवातीला फारसे प्रेरणादायी वाटणार नाही, तरी त्यावर चिंतन करणे आवश्यक आहे. का? कारण कमी-अधिक प्रमाणात आपण सर्वजण अशा पापांशी झगडतो. मत्सर आणि राग नकळत मनात शिरतात आणि इतरांशी वागण्याची आपली रीत बिघडवतात. हे होऊ नये म्हणून आपल्याला सर्वांनाच झगडावे लागते. तरीही अनेकदा आपण परुश्यांप्रमाणेच आपल्या वागण्याचे समर्थन करतो.

आज या अत्यंत दुर्दैवी प्रसंगावर चिंतन करा. परुश्यांच्या चुकीच्या उदाहरणामुळे आपल्याही अंतःकरणात अशा काही प्रवृत्ती आहेत का, हे ओळखता येईल, अशा आशेने चिंतन करा. परुश्यांची ज्या प्रवृत्तींशी झुंज चालली होती, त्या ओळखल्याने पापामुळे निर्माण होणाऱ्या अविवेकी विचारांच्या आहारी जाण्यापासून तुम्हाला स्वतःला वाचवता येईल.

हे माझ्या परमदयाळू प्रभू येशू, कृपा करून माझ्या सर्व पापांची मला क्षमा कर.  मला माझ्या पापांचा पश्चात्ताप आहे. माझे विचार आणि कृती यांवर पडदा टाकणाऱ्या सर्व गोष्टी मला दिसाव्यात, अशी मी प्रार्थना करतो.  मला त्यांतून मुक्त कर आणि ज्या निर्मळ प्रेमाने प्रेम करण्यास तू मला बोलावले आहेस, त्या प्रेमाने तुझ्यावर व इतरांवर प्रेम करण्यास मला मदत कर.  हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


ख्रिस्तसभेच्या अधिकारावर विश्वास ठेवणे

सामान्य काळातील दुसऱ्या आठवड्याचा गुरुवार

जेव्हा जेव्हा अशुद्ध आत्मे त्याला पाहत, तेव्हा तेव्हा ते त्याच्यासमोर खाली पडून ओरडत, “तू देवाचा पुत्र आहेस.” आपण कोण आहोत हे उघड करू नका, अशी त्याने त्यांना सक्त ताकीद दिली. मार्क 3:12

या उताऱ्यात येशू अशुद्ध आत्म्यांना खडसावतो आणि आपली ओळख इतरांना उघड करू नका, अशी त्यांना आज्ञा देतो. तो असे का करतो?

या उताऱ्यात येशू अशुद्ध आत्म्यांना गप्प राहण्याची आज्ञा देतो, कारण येशू खरोखर कोण आहे याविषयी त्यांनी दिलेली साक्ष विश्वासार्ह नाही. त्यांच्यावर विश्वास ठेवता येत नाही. इथे लक्षात घेण्यासारखी मुख्य गोष्ट अशी आहे की, दुष्ट आत्मे अनेकदा सत्याचा काही भाग थोडासा विपर्यस्त करून सांगतात आणि अशा रीतीने इतरांना फसवतात. ते सत्यात असत्याची भेसळ करतात. म्हणून येशूविषयी कोणतेही सत्य सांगण्यास ते पात्र नाहीत.

यातून सुवार्तेच्या घोषणेविषयी एक महत्त्वाची गोष्ट आपल्याला समजते.  सुवार्तेचा उपदेश करणारे अनेक जण आपल्याला ऐकायला मिळतात; पण आपण जे काही ऐकतो किंवा वाचतो ते सर्व पूर्णपणे विश्वासार्ह असतेच असे नाही.  आजच्या जगात असंख्य मते, सल्ला देणारे लोक आणि उपदेशक आहेत.  कधी कधी एखादा उपदेशक अगदी खरे काहीतरी सांगतो, पण नंतर जाणूनबुजून किंवा नकळत त्या सत्यात लहानसहान चुका मिसळतो.  यामुळे मोठे नुकसान होते आणि अनेक जण भरकटतात.  

म्हणून या उताऱ्यातून आपण पहिली गोष्ट ही शिकली पाहिजे: जो उपदेश केला जातो तो नेहमी काळजीपूर्वक ऐकावा आणि जे सांगितले जाते ते येशूने प्रकट केलेल्या सत्याशी पूर्णपणे सुसंगत आहे की नाही, हे विवेकाने ओळखण्याचा प्रयत्न करावा.  याच मुख्य कारणामुळे आपल्या ख्रिस्तसभेतून आपल्यासमोर उलगडणाऱ्या येशूच्या उपदेशावर आपण नेहमी विसंबून राहिले पाहिजे.  आपल्या ख्रिस्तसभेद्वारे आपले सत्य सांगितले जाते, अशी हमी येशू देतो.  म्हणून कॅथलिक ख्रिस्तसभेची धर्मशिक्षणसंहिता, संतांची जीवनचरित्रे आणि ख्रिस्तसभेच्या अधिकृत शिक्षणाधिकारातून (मॅजिस्टेरियममधून) व्यक्त होणारे शहाणपण, हाच आपण जे काही ऐकतो आणि स्वतःला जो उपदेश करतो त्या सर्वांचा नेहमी आधार असला पाहिजे.

आज तुम्ही आपल्या ख्रिस्तसभेवर किती पूर्णपणे विश्वास ठेवता, यावर चिंतन करा. आपल्या ख्रिस्तसभेत पापी लोक आहेत, हे खरे; आपण सर्वच पापी आहोत. पण आपल्या ख्रिस्तसभेत सत्याची परिपूर्णताही आहे. येशूने आपल्या ख्रिस्तसभेद्वारे तुम्हाला जे काही प्रकट केले आहे आणि तो आजही जे प्रकट करत आहे, त्या सर्वांवर तुम्ही दृढ विश्वास ठेवला पाहिजे. आज ख्रिस्तसभेच्या शिकवण्याच्या अधिकाराबद्दल कृतज्ञतेची प्रार्थना करा आणि तो अधिकार पूर्णपणे स्वीकारण्याचा आपला निर्धार पुन्हा दृढ करा.

हे सर्व सत्याच्या प्रभू, तुझ्या ख्रिस्तसभेच्या देणगीबद्दल मी तुझे आभार मानतो.  ख्रिस्तसभेद्वारे मला मिळणाऱ्या सुस्पष्ट व अधिकृत शिक्षणाच्या देणगीबद्दल आज मी विशेषतः तुझे आभार मानतो.  या शिक्षणाधिकारावर मी नेहमी विश्वास ठेवावा आणि तू प्रकट केलेल्या सर्व सत्याला, विशेषतः आमचे पवित्र पिता आणि संत यांच्याद्वारे प्रकट केलेल्या सत्याला, माझी बुद्धी आणि इच्छाशक्ती पूर्णपणे समर्पित करावी.  हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


येशूबरोबर डोंगरावर जाण्याचे बोलावणे

सामान्य काळातील दुसऱ्या आठवड्याचा शुक्रवार

येशू डोंगरावर गेला. ज्यांना बोलवावे असे त्याला वाटले, त्यांना त्याने बोलावले आणि ते त्याच्याकडे आले. मार्क 3:13

पवित्र शास्त्राच्या या उताऱ्यात येशू आपल्या प्रेषितांना डोंगरावर बोलावतो. आपल्या नावाने उपदेश करण्याचे आणि दुष्ट आत्म्यांना घालवून देण्याचे कार्य त्यांना सोपवण्यासाठी तो त्यांना बोलावतो. या उताऱ्यातील एक महत्त्वाची गोष्ट अशी की, येशूने प्रेषितांना “डोंगरावर” बोलावले.

येशूच्या जीवनातील प्रत्येक कृती अर्थपूर्ण होती. या विशिष्ट कृतीला मोठा प्रतीकात्मक अर्थ आहे. येशूच्या निमंत्रणाला प्रतिसाद देऊन प्रेषित डोंगरावर गेल्यानंतरच त्यांना उपदेश करण्याचे आणि दुष्ट आत्म्यांना घालवून देण्याचे कार्य सोपवण्यात आले. आपल्या प्रेषितांना डोंगरावर बोलावल्यानंतरच येशूने हे कार्य त्यांना का सोपवले?

पर्वत हे आपल्या देवाकडे जाणाऱ्या वाटचालीचे प्रतीक आहे.  देवाकडे जाण्यासाठी आपण वर चढले पाहिजे, हे तो सूचित करतो.  तसेच, आपण आधी वर चढून देवाला भेटतो, त्यानंतरच पुढे जाऊन त्याची इच्छा पूर्ण करण्यास आपण समर्थ होतो, हेही तो दाखवतो.

ज्या “पर्वतावर” चढण्यास आपल्याला बोलावले आहे, तो सर्वप्रथम प्रार्थनेचा पर्वत आहे.  आपण दररोज आपल्या प्रभूला भेटण्यासाठी वर चढावे आणि मनापासून त्याला समर्पित झालेले जीवन जगत त्याचा शोध घ्यावा.  येशू आपल्याला स्वतःकडे बोलावतो. तिथे तो आपली वाट पाहतो, जेणेकरून आपण एकांतात त्याच्यासोबत राहावे आणि त्याच्या तेजोमय सान्निध्याचा आनंद घ्यावा.  

आपण आपल्या प्रभूबरोबर त्या पर्वतावर चढलो नाही, तर त्याने आपल्यावर सोपवलेले दैवी कार्य पार पाडण्यास आपण समर्थ ठरणार नाही. त्याच्या प्रेमाची आणि दयेची गरज असलेल्या जगापर्यंत ती पोहोचवण्यासाठी आपली पुरेशी तयारी झालेली नसेल.

प्रार्थनेच्या पर्वतावर आपल्या मागोमाग येण्याचे आमंत्रण येशू तुम्हाला देतो, त्यावर आज चिंतन करा. त्या आमंत्रणाला प्रतिसाद द्या, म्हणजे प्रेमाची त्याची दैवी आज्ञा पाळण्यासाठी तो तुम्हाला पाठवू शकेल.

हे मला आपल्याकडे बोलावणाऱ्या प्रभू, श्रद्धा आणि प्रार्थनेच्या पर्वतावर चढण्याचे तुझे प्रेमळ आमंत्रण मी स्वीकारतो.  तुझा शोध घ्यावा आणि तुझ्या सहवासात राहावे, अशी माझी इच्छा आहे.  प्रार्थनेत तुझी भेट घेताना मला आवश्यक ती कृपा दे, म्हणजे त्यानंतर मी पुढे जाऊन तुझी दैवी इच्छा पूर्ण करू शकेन.  हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


येशूचे ‘डोके फिरले आहे’ का?

सामान्य काळातील दुसऱ्या आठवड्याचा शनिवार

येशू आपल्या शिष्यांसह घरात आला. पुन्हा इतकी गर्दी जमली की त्यांना जेवायलाही मिळाले नाही. हे ऐकून त्याचे नातेवाईक त्याला ताब्यात घ्यायला निघाले, कारण ते म्हणत होते, “त्याचे डोके फिरले आहे.” मार्क 3:20-21

हा उतारा किती विचार करायला लावणारा आहे! येशू सर्व बाबतींत परिपूर्ण आहे, या स्पष्ट सत्यापासून आपण सुरुवात करूया. तो स्वतः देवाचे ज्ञान आहे आणि तो देव आहे. त्याच्या प्रत्येक शब्दातून आणि कृतीतून परमपवित्र त्रित्वाचे परिपूर्ण प्रेम प्रकट होते.

पण लोकांनी त्याला कसा प्रतिसाद दिला? काही लोकांनी अर्थातच श्रद्धेने त्याचे बोलणे लक्षपूर्वक ऐकले आणि त्याचे शब्द व कृती पाहून ते विस्मयचकित झाले. त्याच्यातून झळकणारे देवत्व त्यांना दिसले आणि तो देवाचा पुत्र, जगाचा तारणारा आहे, हे त्यांनी ओळखले.

पण या उताऱ्यातून कळते की इतर काहींना, अगदी त्याच्या स्वतःच्या नातेवाइकांपैकी काहींनाही, असे वाटले की त्याचे ‘डोके फिरले आहे!’ ही गोष्ट खरोखर विचार करायला लावते आणि आपल्या स्वतःच्या श्रद्धेच्या वाटचालीवरही बराच प्रकाश टाकते.

येशू परिपूर्ण असूनही त्याच्याविषयी असे बोलले गेले, तर आपण त्याच्या मार्गाने चाललो असता आपल्याविषयीही असेच बोलले जाईल. आपण येशूचे अनुसरण करतो आणि आपल्या जीवनात त्याची दैवी इच्छा पूर्ण करतो, हे इतरांना नेहमीच रुचेल असे नाही. उदाहरणार्थ, गरजू लोकांशी दयाळूपणे वागणे आणि त्यांच्यावर दया करणे हे चांगले आणि सद्गुणाचे काम आहे, असे साधारणपणे सर्वांनाच वाटेल. पण शुभवर्तमान आपल्याला अशाही अनेक गोष्टी बोलायला आणि करायला सांगते, ज्यांमुळे इतरांकडून टीका होईल. असे घडले तर आपण आश्चर्यचकित होऊ नये, मनाला लावून घेऊ नये किंवा विचलित होऊ नये. आपण रागावू नये किंवा मनात कटुता धरू नये. उलट, आपण ख्रिस्ताच्याच पावलांवर पाऊल ठेवून चालत आहोत, हे लक्षात घ्यावे. लोकांनी त्याच्याविषयी कसे चुकीचे निर्णय केले, हे आठवावे आणि इतरांकडून आपल्याला येणाऱ्या अनुभवांमुळे देवाच्या इच्छेनुसार चालण्यापासून मागे हटू नये.

येशूला जो अनुभव आला, तसाच अनुभव तुम्हालाही कोणत्या प्रसंगी येऊ शकतो, यावर आज चिंतन करा. आपल्या प्रभूशी आणि त्याच्या कार्याशी तुम्ही निष्ठावान राहिल्यामुळे इतर लोक तुमच्यावर कशी टीका करू शकतात किंवा तुमच्याविषयी कसे प्रतिकूल मत बाळगू शकतात, याचा विचार करा. असे घडले तर धक्का बसू देऊ नका किंवा विचलित होऊ नका. उलट, हा अनुभव म्हणजे स्वतः ख्रिस्त येशूच्या जीवनाचे अनुकरण करण्याचाच एक भाग आहे, हे जाणून घ्या.

हे सर्व ज्ञानाच्या प्रभू, लोकांनी तुझा गैरसमज करून घेतला आणि तुझ्यावर टीकाही केली, हे मला ठाऊक आहे.  तुझ्या जवळच्या लोकांनीही तू जसा आहेस तसा तुला न पाहता तुझे चुकीचे चित्र उभे केले आणि तुला दोष दिला.  तुझ्या पवित्र आणि दैवी इच्छेप्रमाणे वागण्याचा प्रयत्न करताना, जीवनात होणारा अन्यायकारक छळ आणि दोषारोप नेहमी स्वीकारण्यास मला मदत कर.  इतरांची मते कितीही चुकीची असली, तरी प्रत्येक गोष्टीत तुझा आणि तुझ्या इच्छेचा शोध घेण्यास मला मदत कर.  हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

 

सामान्य काळातील तिसरा आठवडा

अनुक्रमणिका


मऊ बांधणीच्या पुस्तकाच्या स्वरूपात & ई-पुस्तक म्हणूनही उपलब्ध