मराठी

ईस्टरचा दुसरा आठवडा

चारही खंड मऊ मुखपृष्ठाच्या छापील पुस्तकांच्या & ई-पुस्तकांच्या स्वरूपात उपलब्ध आहेत!

अनुक्रमणिका

प्रकाशात येणे

ईस्टरच्या दुसऱ्या आठवड्यातील सोमवार

यहुद्यांच्या पुढाऱ्यांपैकी निकदेम नावाचा एक परुशी होता. तो रात्री येशूकडे आला आणि त्याला म्हणाला, “रब्बी, आपण देवाकडून आलेले शिक्षक आहात, हे आम्हाला माहीत आहे. कारण देव एखाद्याच्या सोबत असल्याशिवाय आपण करता ती चिन्हे त्याला करता येणार नाहीत.” योहान 3:1–2

परुशी आणि यहुद्यांचा पुढारी असलेल्या निकदेमाचा उल्लेख योहानाच्या शुभवर्तमानात तीन वेळा येतो. वरील उतारा त्याच्या पहिल्या उल्लेखातील आहे. दुसऱ्यांदा, येशूला दोषी ठरवण्यापूर्वी त्याचे म्हणणे ऐकून घेतले पाहिजे, याची आठवण निकदेम यहुद्यांच्या न्यायसभेला करून देतो. तिसऱ्यांदा, येशूच्या मृत्यूनंतर निकदेम त्याच्या दफनविधीत मदत करतो. योहानाचे शुभवर्तमान प्रतीकांनी भरलेले आहे. त्यात विशेषतः प्रकाश आणि अंधार यांच्या प्रतिमा वापरल्या आहेत. उदाहरणार्थ, यहूदा येशूचा विश्वासघात करण्यासाठी बाहेर पडला तेव्हा “रात्र होती,” असे योहानाच्या शुभवर्तमानात म्हटले आहे. वरील उताऱ्यातही निकदेम येशूकडे “रात्री” आला, असे नमूद केले आहे.

या उताऱ्यावर भाष्य करताना संत ऑगस्टीन म्हणतात की निकदेम येशूकडे “रात्री” आला, कारण त्याचा नवा जन्म अजून पूर्णत्वाला गेला नव्हता आणि त्यामुळे तो अजून पूर्णपणे विश्वासाच्या प्रकाशात जगत नव्हता. पण निकदेम येशूकडे येतो आणि त्याला सविस्तर प्रश्न विचारतो, यावरून त्याच्या अंतःकरणात विश्वासाची ठिणगी होती आणि तो विश्वास आणखी दृढ व्हावा, अशी त्याची इच्छा होती, हे दिसून येते. येशू हाच मशीहा असावा, अशी त्याला आशा होती, हे स्पष्ट आहे; आणि येशू “देवाकडून आलेले शिक्षक” आहेत, असे त्याने कबूल केले.

संत घोषित करण्याची औपचारिक प्रक्रिया रूढ होण्यापूर्वीपासूनच कॅथलिक चर्चमध्ये तसेच ऑर्थोडॉक्स चर्चमध्ये निकदेमाला “संत” ही पदवी दिली गेली आहे. त्या काळच्या इतर धर्मपुढाऱ्यांना विरोध करून त्याने येशूची बाजू मांडली आणि त्याला पाठिंबा दिला, म्हणून त्याचा विशेष आदर केला जातो. यासाठी धैर्य लागले. त्याची थट्टा झाली आणि इतर जण आपल्याला वाळीत टाकतील, हा धोकाही त्याने पत्करला. पण येशूमध्ये काहीतरी विशेष आहे, हे निकदेमाने ओळखले होते आणि त्या प्रेरणेनुसार वागण्यात तो ठाम राहिला.

आजच्या आधुनिक जगात निकदेम अनेक बाबतींत आपल्यासाठी एक उत्तम आदर्श आहे. जगातील बहुतेक धर्मनिरपेक्ष समाजांत येशूच्या अनुयायांकडे अधिकाधिक तुच्छतेने पाहिले जाते. तुम्ही आपला विश्वास उघडपणे जगण्याचे आणि शुभवर्तमानांतील सर्व शिकवण स्वीकारण्याचे ठरवले, तर हे विशेषत्वाने जाणवते. अनेक ख्रिस्ती लोकांना, विशेषतः कामाच्या ठिकाणी, शाळेत आणि इतर सार्वजनिक वर्तुळांत, आपला विश्वास उघडपणे जगणे कठीण वाटते. निकदेमाप्रमाणेच अनेकांना “रात्री,” म्हणजे कुणाच्या नकळत, येशूकडे येणे सोपे वाटते. निकदेमाने अशी सुरुवात केली असली, तरी शेवटी त्याने आपल्या परुशी सहकाऱ्यांसमोर उघडपणे येशूची बाजू मांडली. काही परंपरांनुसार, त्या सहकाऱ्यांनी त्याचा छळ केला आणि त्याला हद्दपार केले.

आज संत निकदेमाचे चिंतन करा. येशूचे ऐकत असताना त्याने आपल्या अंतःकरणातील विश्वासाची ठिणगी फुलू दिली. सहकाऱ्यांच्या दबावाला त्याला तोंड द्यावे लागले, पण अखेरीस त्याने ख्रिस्तावरील आपला विश्वास उघडपणे कबूल केला. यामुळे यहुद्यांच्या न्यायसभेत आणि ऐहिक सत्ताधाऱ्यांमध्ये त्याच्या मानाच्या स्थानाला धक्का बसला, तरी निकदेमाला स्वर्गात चिरंतन सन्मान मिळाला. ख्रिस्तामध्ये त्याला गवसलेला विश्वास वाढू द्यायला आणि सत्याच्या प्रकाशाने आपले जीवन भरून जाऊ द्यायला, सहकाऱ्यांच्या दबावाला न जुमानता, त्याला किती धैर्य लागले असेल, याचा विचार करा. या सत्पुरुषाचे अनुकरण करण्याचा प्रयत्न करा आणि त्याच्या धैर्यापासून प्रेरणा घ्या, म्हणजे आज तो स्वर्गात अनुभवत असलेले तेच चिरंतन वैभव तुम्हालाही लाभेल.

हे प्रकाशाच्या आणि सत्याच्या प्रभू, जे श्रद्धेने तुझ्याकडे येतात, त्यांना तू स्वतःची ओळख करून देतोस. निकदेमाचे उदाहरण अनुसरण्यास मला मदत कर, म्हणजे तुझ्या सत्याच्या प्रकाशाने सारा संभ्रम आणि अंधार दूर होईल. हे प्रिय प्रभू, तुझ्यामागे चालण्याचे आणि तू जे काही प्रकट करतोस त्याकडे माझे मन लावण्याचे धैर्य मला दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


एक “पवित्र चालना”

ईस्टरच्या दुसऱ्या आठवड्यातील मंगळवार

त्यावर निकदेमाने त्याला विचारले, “हे कसे घडू शकते?” येशूने त्याला उत्तर दिले, “तू इस्राएलचा शिक्षक आहेस आणि तुला हे समजत नाही? खरेच, खरेच, मी तुला सांगतो: आम्हाला जे माहीत आहे ते आम्ही सांगतो आणि जे आम्ही पाहिले आहे त्याची साक्ष देतो; पण तुम्ही आमची साक्ष स्वीकारत नाही.”  योहान 3:9–11

काल आपण चिंतन केले त्याप्रमाणे, अखेरीस धर्मांतर करून येशूचे अनुयायी झालेल्या आणि आज संत म्हणून मानल्या जाणाऱ्या मोजक्या परुश्यांपैकी निकदेम एक आहे. ख्रिस्ती विश्वास स्वीकारल्याची नावानिशी नोंद असलेले इतर परुशी म्हणजे केवळ संत पौल आणि गमालिएल. प्रेषितांची कृत्ये 15:5 यावरून असेही दिसते की इतर काही परुश्यांनीही अखेरीस ख्रिस्ती विश्वास स्वीकारला.

येशू आणि परुशी यांच्यातील अनेक भेटींचा एकत्रित विचार केला, तर येशूला आणि त्याच्या शिकवणीला परुश्यांचा तीव्र विरोध होता, हे स्पष्ट होते. ते सतत त्याला सापळ्यात पकडण्याचा प्रयत्न करत होते आणि अखेरीस, अर्थातच, यहुद्यांच्या न्यायसभेतील इतर प्रमुख धर्मपुढाऱ्यांसह ते त्याच्या मृत्यूला जबाबदार ठरले. त्यामुळे येशूला नाकारण्याचा मोठा दबाव सर्व परुश्यांवर असावा, हे सहज समजते. येशूला दोषी ठरवण्याच्या प्रचलित मताला अनुसरून वागावे, यासाठी प्रत्येकालाच आपल्या सहकाऱ्यांचा दबाव जाणवला असणार. वरील उताऱ्यात निकदेम येशूला प्रश्न विचारतो, त्यामागची ही पार्श्वभूमी आहे. कालच्या शुभवर्तमानातील संवाद या उताऱ्यात पुढे चालू राहतो. त्या संवादात येशू निकदेमाला स्पष्टपणे सांगतो की स्वर्गाचा मार्ग म्हणजे “वरून जन्म घेणे.” एखाद्याला “पुन्हा जन्म” कसा घेता येईल, असा प्रश्न निकदेम विचारतो. त्यावर येशू त्याला जणू फटकारतो; त्याचे ते शब्द वर उद्धृत केले आहेत.

येशूने निकोदेमाला जे खडसावले, तो त्याचा धिक्कार नव्हता, हे लक्षात घेणे उपयुक्त ठरेल. त्यात येशूच्या नेहमीच्या ‘तुमचा धिक्कार असो…’ या उद्गारांचा सूर नव्हता. उलट, निकोदेमाने आपल्या प्रश्नांच्या पलीकडे जाऊन श्रद्धेकडे वळावे, म्हणून येशूने त्याला सौम्यपणे पण अगदी थेट आव्हान दिले. हाच कळीचा मुद्दा आहे. इतर परुश्यांप्रमाणे येशूला सापळ्यात अडकवून दोषी ठरवण्यासाठी निकोदेम आला नव्हता. तो संभ्रमात होता म्हणून आला होता. येशूला दोषी ठरवावे असा आपल्या परुशी सहकाऱ्यांकडून त्याच्यावर मोठा दबाव होता, आणि बहुधा त्यामुळेच तो संभ्रमात पडला होता.

ही पार्श्वभूमी लक्षात घेतली की निकोदेमाचा चांगुलपणा आणि धैर्य तर समजतेच, पण येशूच्या प्रेमळ धाडसाचाही अर्थ उलगडतो. निकोदेम आपले म्हणणे ऐकून घेण्यास तयार आहे आणि त्याचे मन वळवता येईल, हे येशूला ठाऊक होते. पण त्याला थेट आणि ठामपणे आव्हान देणे गरजेचे आहे, हेही येशू जाणत होता. श्रद्धेची देणगी स्वीकारण्यासाठी त्याला थोड्याशा ‘पवित्र धक्क्याची’ गरज होती. अखेर येशूच्या आव्हानाने निकोदेमाचे मन वळले.

आज चिंतन करा: तुम्हालाही आपल्या प्रभूकडून ‘पवित्र धक्क्याची’ गरज कुठे आहे? जगाकडून तुमच्यावर कोणत्या प्रकारचा दबाव येतो? मित्र, शेजारी, कुटुंबीय किंवा सहकारी खऱ्या पवित्रतेच्या जीवनाशी विसंगत असे वागण्याचा दबाव तुमच्यावर आणतात का? तसे असेल, तर निकोदेम, संत पौल आणि गमालिएल यांनी दाखवलेल्या असामान्य धैर्याचे चिंतन करा. त्यांच्या साक्षीतून प्रेरणा घ्या. जिथे तुम्हाला सर्वाधिक गरज आहे तिथे प्रभूला तुम्हाला आव्हान देऊ द्या, म्हणजे येशूचे अधिक निष्ठावान अनुयायी होण्यासाठी तुम्हालाही आवश्यक असलेला ‘पवित्र धक्का’ मिळेल.

हे सर्व सामर्थ्याच्या उगम असलेल्या माझ्या प्रभू, माझ्या जीवनाच्या ज्या भागात मला बदलाची सर्वांत जास्त गरज आहे, तिथे मला आव्हान देण्याच्या तुझ्या निश्चयात तू अढळ आहेस. जेव्हा माझी शक्ती कमी पडते, तेव्हा तू प्रेमाने आणि सौम्यपणे दाखवून दिलेल्या माझ्या चुका स्वीकारण्यास मला मदत कर, म्हणजे तुझ्यामागे निष्ठेने चालण्यासाठी लागणारे धैर्य आणि सामर्थ्य मला मिळेल. हे प्रिय प्रभू, मला स्पष्ट दृष्टी आणि समज दे, आणि मला चुकीच्या दिशेने नेणाऱ्या जगाच्या दबावांना तोंड देऊन त्यांवर मात करण्यास मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


सुवार्तेचे नेमके सार

ईस्टरच्या दुसऱ्या आठवड्यातील बुधवार

“देवाने जगावर इतके प्रेम केले की त्याने आपला एकुलता एक पुत्र दिला, यासाठी की त्याच्यावर विश्वास ठेवणाऱ्या कोणाचाही नाश होऊ नये, तर त्याला सार्वकालिक जीवन मिळावे.” योहान 3:16

आज आपण येशूचा निकोदेमाशी झालेला संवाद पुढे वाचत आहोत. निकोदेम हा एक परुशी होता. पुढे त्याने ख्रिस्ती श्रद्धा स्वीकारली आणि ख्रिस्तसभेच्या सुरुवातीच्या काळातील एक संत म्हणून त्याचा आदर केला जातो. लक्षात घ्या की इतर परुश्यांच्या दुष्ट हेतूंना नाकारून आपला अनुयायी होण्याचा कठीण निर्णय निकोदेमाला घेता यावा, म्हणून येशूने त्याला आव्हान दिले. वर उद्धृत केलेले वचन निकोदेमाच्या येशूबरोबरच्या पहिल्या संवादातले आहे. आपले इव्हँजेलिकल बंधुभगिनी संपूर्ण सुवार्तेचे सार म्हणून हे वचन अनेकदा उद्धृत करतात. आणि खरोखरच, ते संपूर्ण सुवार्तेचे सार आहे.

योहानच्या सुवार्तेच्या 3ऱ्या अध्यायात येशू प्रकाश आणि अंधार, वरून जन्म घेणे, दुष्टपणा, पाप, दोषी ठरवले जाणे, पवित्र आत्मा आणि अशा अनेक विषयांवर शिकवतो. या अध्यायात आणि आपल्या संपूर्ण सार्वजनिक सेवाकार्यात येशूने दिलेल्या शिकवणीचे सार अनेक दृष्टींनी या थोडक्यात आणि नेमक्या शब्दांत व्यक्त होते: “देवाने जगावर इतके प्रेम केले की त्याने आपला एकुलता एक पुत्र दिला, यासाठी की त्याच्यावर विश्वास ठेवणाऱ्या कोणाचाही नाश होऊ नये, तर त्याला सार्वकालिक जीवन मिळावे.” या छोट्याशा शिकवणीत पाच मूलभूत सत्ये सामावलेली आहेत.

पहिले सत्य असे की, पित्याचे मानवजातीवर, आणि विशेषतः तुमच्यावर, इतके गहिरे प्रेम आहे की त्या प्रेमाची खोली आपल्याला कधीही पूर्णपणे समजणार नाही.

दुसरे सत्य असे की, आपल्यावरील प्रेमामुळे पित्याने आपल्याला अशी देणगी दिली, जिच्याहून मोठी देणगी आपल्याला मिळू शकत नाही आणि पित्यालाही देता येणार नाही: त्याचा स्वतःचा दैवी पुत्र. पित्याचे अपार औदार्य आपल्याला अधिक खोलवर समजावे, यासाठी या देणगीचे प्रार्थनापूर्वक चिंतन केले पाहिजे.

तिसरे सत्य असे की, पुत्ररूपी ही अद्भुत देणगी प्रार्थनेतून जसजशी आपल्याला अधिक खोलवर उमगते, तसतसा एकच योग्य प्रतिसाद आपल्यासमोर राहतो: श्रद्धा. आपण ‘त्याच्यावर विश्वास ठेवला’ पाहिजे. आणि आपली समज वाढत जाते तसतशी आपली श्रद्धाही अधिक दृढ झाली पाहिजे.

चौथी गोष्ट अशी की, शाश्वत मृत्यूची शक्यता नेहमीच असते, हे आपण लक्षात घेतले पाहिजे. आपला कायमचा ‘नाश’ होऊ शकतो. ही जाणीव झाली की पित्याने आपल्याला दिलेल्या पुत्राच्या देणगीचे मोल अधिक खोलवर समजेल. कारण पित्यापासून कायमचे दुरावण्यापासून आपल्याला वाचवणे हेच पुत्राचे पहिले कर्तव्य आहे, हे आपल्याला उमगेल.

शेवटी, पिता आपल्याला आपला पुत्र देतो, तो केवळ आपले तारण करण्यासाठी नव्हे, तर आपल्याला स्वर्गाच्या उंचीवर नेण्यासाठीही. म्हणजेच आपल्याला ‘सार्वकालिक जीवन’ दिले जाते. या अनंत जीवनाच्या देणगीची व्याप्ती, मोल, गौरव आणि तिच्यात मिळणारी परिपूर्णता अमर्याद आहेत.

आज संपूर्ण सुवार्तेच्या या सारावर चिंतन करा: “देवाने जगावर इतके प्रेम केले की त्याने आपला एकुलता एक पुत्र दिला, यासाठी की त्याच्यावर विश्वास ठेवणाऱ्या कोणाचाही नाश होऊ नये, तर त्याला सार्वकालिक जीवन मिळावे.” या वचनाची एकेक ओळ घ्या आणि निकोदेमाशी झालेल्या या पवित्र संवादात आपल्या प्रभूने प्रकट केलेली सुंदर व जीवन बदलणारी सत्ये प्रार्थनापूर्वक समजून घेण्याचा प्रयत्न करा. स्वतःला निकोदेमाच्या जागी पाहा. तो एक चांगला मनुष्य होता आणि येशूला व त्याच्या शिकवणीला अधिक स्पष्टपणे समजून घेण्याचा प्रयत्न करत होता. निकोदेमासोबत हे शब्द ऐकून तुम्ही ते मनापासून श्रद्धेने स्वीकारले, तर या शब्दांनी ज्याचे अभिवचन दिले आहे, त्या सार्वकालिक गौरवात तुम्हीही सहभागी व्हाल.

हे माझ्या गौरवशाली प्रभू, कल्पनेत येऊ शकेल अशा कोणत्याही देणगीपेक्षा श्रेष्ठ देणगी म्हणून तू आमच्याकडे आलास. तू स्वर्गीय पित्याने दिलेली देणगी आहेस. आमचे तारण करण्यासाठी आणि आम्हाला शाश्वत गौरवात सामावून घेण्यासाठी पित्याने तुला प्रेमाने पाठवले. तू कोण आहेस हे मला पूर्णपणे समजावे, त्यावर विश्वास ठेवता यावा आणि शाश्वत तारणाची देणगी म्हणून मला तुझा स्वीकार करता यावा, यासाठी मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


प्रेमाचा अर्थ

ईस्टरच्या दुसऱ्या आठवड्यातील गुरुवार

पिता पुत्रावर प्रेम करतो आणि त्याने सर्व काही त्याच्या हाती सोपवले आहे. योहान 3:35

आजच्या शुभवर्तमानातील हे शब्द संत योहान बाप्तिस्ताचे असावेत असे वाटते, ही लक्षात घेण्यासारखी गोष्ट आहे. कारण योहान येशूविषयी जी साक्ष देतो, तिच्या संदर्भात ते येतात. मात्र, काही भाष्यकारांच्या मते हे शब्द प्रत्यक्षात येशूने उच्चारले होते; शुभवर्तमानकाराने ते येथे योहान बाप्तिस्ताच्या साक्षीचा पुढचा भाग म्हणून घातले आणि ते संत योहानाचे शब्द म्हणून मांडले. हे शब्द प्रत्यक्षात कोणीही उच्चारले असोत, वर उद्धृत केलेले वचन आपल्याला चिंतनासाठी पुष्कळ काही देते. खऱ्या प्रेमाचा नेमका अर्थ काय आणि ते आचरणात कसे आणायचे, याची अंतर्दृष्टी त्यातून मिळते.

प्रेम म्हणजे काय? ती एखादी भावना आहे का? मनाचा एखादा भाव? एखाद्या गोष्टीची किंवा व्यक्तीची ओढ किंवा इच्छा? अर्थात, प्रेमाविषयीची लौकिक समज आणि दैवी दृष्टीने प्रेमाचा अर्थ यांत मोठा फरक आहे. लौकिक दृष्टीने प्रेम बहुतेकदा अधिक आत्मकेंद्रित असते. एखाद्या व्यक्तीवर किंवा वस्तूवर “प्रेम करणे” म्हणजे ती व्यक्ती किंवा वस्तू आपल्या ताब्यात असावी असे वाटणे. लौकिक दृष्टीने “प्रेमात” आकर्षण आणि इच्छा यांनाच महत्त्व असते. पण दैवी दृष्टीने खरे प्रेम याहून फार वेगळे आहे.

वर उद्धृत केलेली ओळ आपल्याला दोन गोष्टी सांगते: पहिली म्हणजे, “पिता पुत्रावर प्रेम करतो…” त्यानंतर त्या प्रेमाचा अर्थही आपल्याला सांगितला आहे. या प्रेमामुळे पिता पुत्राच्या हाती “सर्व काही” सोपवतो. या उताऱ्यातील “सर्व काही” या शब्दांचा विचार केला, तर एकच अर्थ स्पष्ट होतो: पिता स्वतःला संपूर्णपणे पुत्राला देतो. पित्याच्या जीवनात “सर्व काही” म्हणजे त्याचे मूळ स्वरूप, त्याचे अस्तित्व, त्याचे व्यक्तित्व, त्याचे संपूर्ण दैवी अस्तित्व. पिता “मला हवे आहे” असे म्हणत नाही; उलट तो म्हणतो, “मी देतो.” आणि पिता जे काही आहे, ते सर्व पुत्र स्वीकारतो.

ही भाषा गहन आणि गूढ असली, तरी दैवी प्रेम म्हणजे काहीतरी हवे असणे, घेणे, इच्छा करणे किंवा एखादी भावना अनुभवणे नव्हे, हे समजले की आपल्या जीवनात या शब्दांचा अर्थ कसा उतरवायचा ते स्पष्ट होते. दैवी प्रेम म्हणजे देणे. म्हणजे स्वतःला दुसऱ्याला देणे. आणि यात स्वतःचा केवळ काही अंश देण्याचा प्रश्न नाही; यात आपले “सर्व काही” देणे अभिप्रेत आहे.

पित्याने पुत्राला सर्व काही दिले, याचा अर्थ पित्याजवळ काहीच उरले नाही असा होतो का? नक्कीच नाही. दैवी प्रेमाचे सौंदर्य हेच आहे की ते कधीच संपत नाही. आपण जितके अधिक स्वतःला देतो, तितके अधिक आपल्याजवळ असते. म्हणूनच पिता पुत्राला देत असलेली आपल्या जीवनाची देणगी असीम आणि शाश्वत आहे. पिता देण्याचे कधीच थांबवत नाही आणि पुत्र स्वीकारण्याचे कधीच थांबवत नाही. आणि पिता जितका अधिक स्वतःला पुत्राला देतो, तितका अधिक तो प्रेमाचेच मूर्त स्वरूप बनतो.

आपल्या जीवनातही हेच खरे आहे. प्रेमालाही काही मर्यादा असावी, असा विचार करण्याच्या सापळ्यात आपण सहज अडकतो. पण पित्याचे पुत्रावर जे प्रेम आहे, त्याचे अनुकरण करण्याचा आणि त्या प्रेमात सहभागी होण्याचा आपण प्रयत्न करणार असू, तर आपण हेही समजून घेतले पाहिजे की प्रेम म्हणजे घेणे नव्हे, तर देणे. आणि ही देणगी म्हणजे स्वतःसाठी काहीही राखून न ठेवता आपले सर्वस्व देणे. त्यासाठी काय किंमत मोजावी लागेल याचा हिशेब न करता आणि कोणताही अपवाद न करता आपण स्वतःला इतरांना दिले पाहिजे.

आज प्रेमाविषयी तुमचा दृष्टिकोन काय आहे, यावर चिंतन करा. ज्या व्यक्तींवर दैवी प्रेमाने प्रेम करण्यासाठी तुम्हाला विशेष पाचारण आहे, त्यांचा विचार करा आणि तुमचा हा दृष्टिकोन प्रत्यक्ष जीवनात कसा दिसतो ते पाहा. स्वतःला पूर्णपणे त्यांना देणे हे तुमचे कर्तव्य आहे, हे तुम्हाला समजते का? स्वतःला दिल्याने तुमचे जीवन गमावले जाणार नाही, तर ते परिपूर्ण होईल, याची तुम्हाला जाणीव आहे का? पित्याचे पुत्रावर जे दैवी प्रेम आहे, त्याचे मनन करा आणि त्याच प्रेमाचे अनुकरण करण्याचा व त्यात सहभागी होण्याचा प्रयत्न करण्याचा आमूलाग्र आणि पवित्र निर्णय आज घ्या.

हे माझ्या प्रेमळ प्रभू, पित्याने तुला सर्व काही दिले आहे आणि तूही पित्याला सर्व काही दिले आहेस. तुमच्या दोघांमधले प्रेम अमर्याद आणि शाश्वत आहे; ते ओसंडून तुझ्या सर्व सृष्टीच्या जीवनात वाहते. हे प्रिय प्रभू, मला त्या दैवी प्रेमात सामावून घे. माझे संपूर्ण जीवन इतरांसाठी अर्पण करून मला तुझ्यासारखे प्रेम करता यावे आणि तुझ्या प्रेमात सहभागी होता यावे, यासाठी मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


अपरंपार विपुलता

पुनरुत्थानकाळातील दुसऱ्या आठवड्याचा शुक्रवार

“उरलेले तुकडे गोळा करा, म्हणजे काहीही वाया जाणार नाही.” म्हणून त्यांनी ते गोळा केले. लोकांना खाऊन संपवता आले नाहीत, असे त्या पाच सातूच्या भाकरींचे उरलेले तुकडे त्यांनी गोळा केले, तेव्हा विणलेल्या बारा टोपल्या भरल्या. योहान 6:12–13

योहानाच्या शुभवर्तमानात प्रतीकात्मक अर्थ भरलेला आहे. भाकरी आणि मासे वाढवण्याच्या चमत्काराची कथा वरील उताऱ्याने संपते. केवळ पाच सातूच्या भाकरी आणि दोन मासे देऊन एवढ्या मोठ्या लोकसमुदायाला जेवू घातल्यावरही, उरलेल्या अन्नाने विणलेल्या बारा टोपल्या भरल्या. इतके अन्न उरण्यामागचे कारण काय होते?

या उताऱ्यावर भाष्य करताना संत ऑगस्टीन स्पष्ट करतात की जमलेल्या प्रचंड लोकसमुदायाच्या आकलनापलीकडे असलेली आध्यात्मिक सत्ये प्रतीकाद्वारे दाखवण्यासाठी येशूने लोकांना खाऊन संपवता येईल त्यापेक्षा अधिक अन्न दिले. अशा प्रकारे, येशूच्या शिकवणुकीतून लोकांना इतके आध्यात्मिक पोषण मिळाले की ते पूर्णपणे तृप्त झाले. पण येशूने जे शिकवले त्याने सर्वसामान्य लोक तृप्त झाले असले, तरी त्याला अजून कितीतरी शिकवायचे होते. ही अधिक गहन आध्यात्मिक सत्ये उरलेल्या अन्नाच्या बारा टोपल्यांनी सूचित होतात.

बारा टोपल्या या बारा शिष्यांचे प्रतीक आहेत. त्यांना आणखी कितीतरी काही मिळावे म्हणून येशूने त्यांची खास निवड केली होती. येशू लोकसमुदायाला दाखल्यांतून शिकवत असे आणि नंतर एकांतात त्या बारा शिष्यांना त्यांचा अर्थ समजावून सांगत असे, ते प्रसंग आठवा. बहुतेक लोकांना समजून घेता आणि स्वीकारता आली नसती, अशी काही सत्ये त्याने त्या शिष्यांना उलगडून सांगितली.

या चमत्काराच्या संदर्भात लोकांचे तीन वेगवेगळे गट लक्षात घेणे आणि आज आपण त्यांपैकी कोणत्या गटात मोडतो, याचा विचार करणे उपयुक्त ठरेल. पहिल्या गटात ते लोक आहेत, जे चमत्कार घडला तेव्हा तिथे उपस्थितही नव्हते. येशूच्या सहवासात राहण्यासाठी ते त्या निर्जन स्थळी गेलेच नाहीत. आपल्या प्रभूकडून थोडेसेही आध्यात्मिक पोषण मिळवण्याचा प्रयत्न न करता आपले दैनंदिन जीवन जगणाऱ्या लोकांचा हा गट समाजात सर्वांत मोठा आहे.

लोकांचा दुसरा गट म्हणजे येशूबरोबर राहण्यासाठी गालील समुद्राच्या दूरच्या तीरावर त्याच्यामागे गेलेला हा “मोठा जनसमुदाय”. हा गट दररोज आस्थेने आपल्या प्रभूचा शोध घेणाऱ्यांचे प्रतिनिधित्व करतो. हे लोक मिस्साबलिदानात नियमितपणे सहभागी होतात, पवित्र शास्त्र वाचतात आणि रोजच्या प्रार्थनेत व अभ्यासात सातत्य राखतात. आपल्या प्रभूकडून त्यांना अनेक गोष्टी शिकायला मिळतात आणि त्याच्या पवित्र वचनातून व संस्कारांतून त्यांना आध्यात्मिक पोषण मिळते.

तिसरा गट म्हणजे बारा शिष्य. उरलेल्या बारा विणलेल्या टोपल्या या गटाचे प्रतीक आहेत. या गटात असे लोक आहेत जे आपल्या प्रभूशी विलक्षण निष्ठावान राहतात आणि ज्यांना त्याच्याकडून विपुल प्रमाणात आध्यात्मिक पोषण मिळत राहते. ते गहनात गहन आध्यात्मिक सत्ये समजून घेण्याचा आणि ती आत्मसात करण्याचा प्रयत्न करतात, जेणेकरून त्यांच्या अंतःकरणाच्या अगदी खोलवर त्यांचे पोषण आणि परिवर्तन व्हावे.

आज या गोष्टीवर चिंतन करा: आपला प्रभू तुम्हाला जे आध्यात्मिक अन्न देऊ इच्छितो, ते बहुतेक वेळा तुम्ही लगेच ग्रहण करून आत्मसात करू शकाल त्यापेक्षा कितीतरी अधिक असते. पण हे उमगणे ही आणखी अधिक ग्रहण करण्यासाठी स्वतःला तयार करण्याची पहिली पायरी आहे. आपल्या प्रभूकडून मिळणाऱ्या या विपुल आध्यात्मिक अन्नावर चिंतन करताना, आध्यात्मिक सत्यांच्या त्या उरलेल्या “बारा विणलेल्या टोपल्यांचा” शोध घेण्याचा निश्चय पुन्हा करा. असे केल्यास तुम्हाला उमगेल की आपला प्रभू तुम्हाला देऊ इच्छित असलेल्या कृपादानांमुळे तुमच्यात किती खोलवर परिवर्तन घडू शकते, याला खरोखरच मर्यादा नाही.

हे माझ्या परम उदार प्रभू, तू आपल्या लोकांना केवळ आध्यात्मिक अन्न देतोस असे नाही, तर ते भरभरून देतोस. दररोज तुझा शोध घेताना मी तुझ्या दयेने भरून जातो. तुझ्या कृपेच्या विपुल देणगीचा आस्वाद घेण्याचा मला कधीही कंटाळा येऊ नये, यासाठी मला मदत कर. हे प्रिय प्रभू, माझे पोषण कर आणि तुझे पवित्र वचन मला आत्मसात करता यावे म्हणून मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


भिऊ नका

पुनरुत्थानकाळातील दुसऱ्या आठवड्याचा शनिवार

सुमारे तीन किंवा चार मैल वल्हवत गेल्यावर त्यांनी येशूला समुद्रावरून चालत होडीजवळ येताना पाहिले आणि ते घाबरले. पण तो त्यांना म्हणाला, “मी आहे. भिऊ नका.”  योहान 6:19–20

22 ऑक्टोबर 1978 रोजी संत पोप योहान पौल दुसरे यांनी आपल्या पवित्र ख्रिस्तसभेचे 264वे पोप म्हणून पदभार स्वीकारला. आपल्या प्रवचनात परमपावन पोप म्हणाले, “बंधूंनो आणि भगिनींनो, ख्रिस्ताचे स्वागत करण्यास आणि त्याचे सामर्थ्य स्वीकारण्यास भिऊ नका.” आपल्या पोपपदाच्या संपूर्ण काळात त्यांनी “भिऊ नका” हे शब्द वारंवार उच्चारले. नव्या सहस्रकाच्या तयारीसाठी लिहिलेल्या आशेचा उंबरठा ओलांडताना या आपल्या पुस्तकात परमपावन पोप यांनी असे स्पष्ट केले: “संत पेत्रांच्या चौकात हे शब्द उच्चारताना मला आधीच माहीत होते की माझे पहिले परिपत्रक आणि माझी पोप म्हणून संपूर्ण सेवा मुक्तीच्या सत्याशी जोडलेली असेल. ‘भिऊ नका!’ या शब्दांचा सर्वांत गहन आधार आपल्याला मुक्तीमध्ये सापडतो: ‘कारण देवाने जगावर इतके प्रेम केले की त्याने आपला एकुलता एक पुत्र दिला’ (पाहा योहान 3:16).”

भिऊ नका, हे आवाहन संपूर्ण बायबलमध्ये अनेकदा केले आहे. जुन्या करारात ते कोणत्या ना कोणत्या रूपात शंभराहून अधिक वेळा, तर नव्या करारात पन्नासाहून अधिक वेळा आढळते. आपण भीती, काळजी आणि चिंता यांवर मात करावी, असे देव आपल्याला पुन्हा पुन्हा सांगतो. प्रत्येक बाबतीत आपण त्याच्यावर विश्वास ठेवावा आणि आपली सारी आशा त्याच्यावरच ठेवावी, अशी त्याची इच्छा आहे.

जीवनात तुम्हाला सर्वांत जास्त भीती कशाची वाटते? काही जणांना दररोज भीतीचा सामना करावा लागतो. कदाचित तुम्ही आर्थिक असुरक्षितता, बिघडलेली प्रकृती, तुटलेले नाते किंवा मानसिक अडचणी यांना तोंड देत असाल. जीवनात अशा अनेक गोष्टी असतात, ज्यांमुळे आपण सहज भीतीच्या आहारी जाऊ शकतो.

आजच्या शुभवर्तमानाच्या उताऱ्यात, गालील समुद्र खवळलेला असताना येशू पाण्यावरून चालत आपल्या शिष्यांकडे येतो. वारा सुटला होता आणि लाटांमुळे शिष्य अस्वस्थ झाले होते. या मासेमारांनी समुद्रावर अनेक रात्री घालवल्या होत्या. तरीही येशूने त्यांच्याकडे येण्यासाठी हीच वेळ निवडली. त्याचा हेतू त्यांना किनाऱ्यावर पोहोचण्यास मदत करण्यापेक्षा आपल्या सर्वांना हे शिकवणे हा होता की, जीवनात आपल्यासमोर कोणतेही ‘वादळ’ आले, तरी तो खरोखर चमत्कारिक रीतीने आपल्या सोबत असेल. मध्यरात्री आपल्या होडीवर लाटा आदळत असताना येशू पाण्यावरून चालत येताना दिसेल, अशी अपेक्षा कोणत्याही शिष्याने केली नव्हती. पण येशू तसा आला आणि म्हणाला, ‘भिऊ नका.’ कारण जीवनात आपला संघर्ष कशाशीही असला, तरी तो सदैव आपल्या सोबत असतो, प्रेमाने आपल्याकडे येतो आणि आपल्या शांतीच्या किनाऱ्यावर आपल्याला सुखरूप पोहोचवेल, हे त्याला आपल्याला सांगायचे होते.

तुमच्या स्वतःच्या जीवनात तुम्ही भीतीशी झुंजत असाल, तर ख्रिस्ताने घडवून आणलेल्या मुक्तीच्या सत्याकडे लक्ष द्या. तुमचे तारण करण्यासाठी पित्याने पुत्राला जगात पाठवले. येशू केवळ शिकवण्यासाठी, प्रेरणा देण्यासाठी किंवा मदत करण्यासाठी आला नाही. तो तारण करण्यासाठी आला. मुक्त करण्यासाठी आला. मृत्यू, भीती, पाप आणि आपल्याला पित्यापासून दूर ठेवणाऱ्या सर्व गोष्टींचा नाश करण्यासाठी आला. त्याच्या या तारणकार्याने मानवजातीचे कायमचे परिवर्तन होते. हे तुम्हाला उमगले आणि तुम्ही त्यावर विश्वास ठेवला, तर कोणतीही गोष्ट तुमची शांती हिरावून घेऊन तुमचे मन भीतीने भरून टाकू शकणार नाही.

आज या छोट्याशा पण सामर्थ्यशाली वाक्यावर चिंतन करा: “भिऊ नका!” कल्पना करा की रात्री तुम्ही शिष्यांसोबत होडीत आहात, लाटांनी होडी हेलकावत आहे आणि सगळीकडे अंधार आहे. मग येशू तुमच्याकडे येत आहे आणि हे शब्द तुम्हाला सांगत आहे, असे डोळ्यांसमोर आणा. तुमच्या जीवनातील सर्वांत अंधाऱ्या क्षणीही तो हे शब्द तुम्हाला सांगतो आणि तो तुम्हाला कधीच सोडणार नाही, हे लक्षात ठेवा. त्याच्यावर आशा ठेवा आणि त्याच्या मुक्तिदायी तारणकार्याने तुमचे जीवन कायमचे बदलू द्या.

हे येशू, माझ्या उद्धारकर्त्या, आम्हाला वाचवण्यासाठी तू या जगात आलास, याबद्दल मी तुझे आभार मानतो. जगाच्या उद्धाराची देणगी दिल्याबद्दल मी तुझे आभार मानतो. जेव्हा भीतीला बळी पडून जगातल्या अडचणींकडेच माझे लक्ष लागण्याचा मोह होतो, तेव्हा आशेने आणि भरवशाने तुझ्याकडे वळण्यासाठी मला आवश्यक ती कृपा दे. हे प्रिय प्रभू, माझ्या जीवनातील वादळांत ये आणि माझ्या भीतीचे ओझे दूर कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

अनुक्रमणिका


चारही खंड मऊ मुखपृष्ठाच्या छापील पुस्तकांच्या & ई-पुस्तकांच्या स्वरूपात उपलब्ध आहेत!

अ‍ॅमेझॉन – गूगल प्ले – आयट्यून्स – बार्न्स अँड नोबल