मराठी

प्र. प्रायश्चित्तकाळात मांसाहार

प्र. प्रायश्चित्तकाळातील एका शुक्रवारी माझ्या मुलाला त्याच्या मित्राने घरी रात्री मुक्कामाला बोलावले होते. मांस घातलेला पिझ्झा खाणार नाही असे वचन दिलेस तर तुला जाता येईल, असे मी त्याला सांगितले. तो तिथे पोहोचला तेव्हा सॉसेज आणि पेपरोनी घातलेले पिझ्झेच होते, आणि त्याने त्यातला थोडा पिझ्झा खाल्ला. पुढे अशी वेळ आली तर आम्ही काय करावे? आणि वर्षाच्या उरलेल्या काळात शुक्रवारी मांस खाणे का चालते?

उ. मांस खावे की खाऊ नये… हाच प्रश्न आहे.

मांसाहार वर्ज्य करण्याचा नियम आता फक्त प्रायश्चित्तकाळात लागू होतो, हे खरे आहे. पूर्वी तो वर्षातील प्रत्येक शुक्रवारी लागू होत असे. त्यामुळे साहजिकच प्रश्न पडतो, “असे का? मांस खाण्यात काही गैर आहे का? वर्षाच्या उरलेल्या काळात ते चालते, पण प्रायश्चित्तकाळात का चालत नाही?” मी समजावून सांगतो.

सर्वप्रथम, मांस खाण्यात मुळात काहीच गैर नाही. येशूनेही मांस खाल्ले, आणि मांस खाणे हा आपल्या जीवनासाठी देवाच्या योजनेचा एक भाग आहे. अर्थात, मांस खाण्याचीही सक्ती नाही. कोणालाही शाकाहारी राहण्याचे स्वातंत्र्य आहे, पण तसे राहणे बंधनकारक नाही.

मग प्रायश्चित्तकाळातील शुक्रवारी मांस का खायचे नाही? कॅथलिक चर्चने ठरवलेला हा मांसाहार वर्ज्य करण्याचा सार्वत्रिक नियम आहे. देवाला त्याग अर्पण करणे आपल्या चर्चच्या दृष्टीने फार मोलाचे आहे. खरे तर, आपल्या चर्चच्या सार्वत्रिक नियमानुसार वर्षातील प्रत्येक शुक्रवार हा कोणत्या ना कोणत्या प्रकारचा उपवास करण्याचा दिवस आहे. फक्त प्रायश्चित्तकाळातील शुक्रवारी मांसाहार सोडून त्याग करायला आपल्याला सांगितले जाते. प्रायश्चित्तकाळात आपण सगळे मिळून एकच त्याग करतो, ही गोष्ट संपूर्ण चर्चसाठी फार मोलाची आहे. हा त्याग आपल्याला एकत्र आणतो आणि आपल्यामधले ऐक्य दृढ करतो.

शिवाय, हा नियम पोपांनी आपल्याला दिला आहे. म्हणून प्रायश्चित्तकाळातील शुक्रवारी किंवा वर्षातील इतर कोणत्याही दिवशी वेगळ्या प्रकारचा त्याग करायचा, असे पोपांनी ठरवले, तर तो सर्वांना लागू असलेला नियम पाळणे आपल्याला बंधनकारक असेल आणि तो पाळण्याची देवाची आपल्याकडून अपेक्षा असेल. खरे सांगायचे तर, पवित्र शुक्रवारी येशूने केलेल्या बलिदानाच्या तुलनेत हा फार छोटा त्याग आहे.

पण तुमच्या प्रश्नाला आणखी एक पैलू आहे. यापुढे प्रायश्चित्तकाळात एखाद्या शुक्रवारी तुमच्या मुलाला मित्राच्या घरी जाण्याचे आमंत्रण मिळाले, तर त्याने ते स्वीकारावे का? मला असेही सुचवावेसे वाटते की, तुमच्या कुटुंबाला आपली श्रद्धा इतरांसमोर मांडण्याची ही एक चांगली संधी ठरू शकते. पुन्हा आमंत्रण मिळाले, तर मित्राच्या पालकांना तुम्ही सहज सांगू शकता की कॅथलिक म्हणून तुम्ही प्रायश्चित्तकाळातील शुक्रवारी मांस खात नाही आणि म्हणून तुम्हाला याची काळजी वाटते. कदाचित यातून चांगली चर्चा घडेल.

आणि हे विसरू नका की क्रूसावरील येशूच्या एकमेव बलिदानात अधिक पूर्णपणे सहभागी होण्यासाठी हा छोटासा त्याग आपल्याला दिला आहे! म्हणूनच हा छोटासा त्याग आपल्याला अधिकाधिक येशूसारखे बनण्यास मोठी मदत करू शकतो.


आणखी कॅथलिक प्रश्न & उत्तरे