प्र. जगातील इतर अनेक धर्मांपैकी प्रत्येकाबद्दल कॅथलिक चर्चचे काय मत आहे?
उ. तुमच्या प्रश्नाचे थोडक्यात उत्तर असे आहे… तुम्ही कोणत्या धर्माबद्दल आणि त्या धर्माच्या कोणत्या पैलूबद्दल बोलत आहात, यावर ते अवलंबून आहे! आपल्या चर्चच्या दोन मार्गदर्शक शिकवणी मी तुम्हाला सांगतो.
सर्वप्रथम, हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की कॅथलिक म्हणून जगातील इतर धर्मांत जे काही सत्य आहे, ते आपण नाकारत नाही. सर्वसाधारणपणे पाहता, वेगवेगळ्या काळांत आणि संस्कृतींत उदयाला आलेले धर्म मानवी जीवनातील अनेक मूलभूत प्रश्नांची उत्तरे शोधण्यास मदत व्हावी म्हणून आकाराला आले. जीवनाचा अर्थ काय? आपण या जगात का आहोत? मृत्यूनंतर जीवन आहे का? नैतिकदृष्ट्या चांगले काय आहे? वाईटाचा उगम कुठून होतो? आपला जन्म कोणत्याही काळात, संस्कृतीत किंवा धार्मिक पार्श्वभूमीत झाला असला, तरी हे सारे प्रश्न आपल्या मनात आणि अंतःकरणात उठतात. म्हणूनच अगदी प्राचीन काळापासून धर्माच्या माध्यमातून या प्रश्नांची उत्तरे शोधण्याचे निरनिराळे प्रयत्न झाले आहेत, हे समजण्यासारखे आहे.
जगातील धर्मांकडे पाहिले, तर त्यांत काही सत्ये नक्कीच आढळतात. काही धर्म एकाच देवावर विश्वास असल्याचे मानतात. नैतिकदृष्ट्या जे चांगले आहे त्याचा आपण शोध घ्यावा, असे काही धर्म शिकवतात. आपल्याला आध्यात्मिक आत्मा आहे आणि मृत्यूनंतरच्या जीवनासाठी आपण तयारी करावी, असे काही धर्म शिकवतात. या सर्व शिकवणी कॅथलिक म्हणून आपण जे मानतो त्याच्याशी सुसंगत आहेत. त्यामुळे इतर धर्मांत जे काही सत्य आढळते, त्याची आपण मनापासून प्रशंसा करतो आणि त्याला पाठिंबा देतो.
हे मान्य करतानाच आणखी एक अतिशय महत्त्वाचे मार्गदर्शक तत्त्व समजून घेतले पाहिजे. ते असे की, या सर्व धर्मांमध्ये सत्य त्याच्या पूर्णतेने कॅथलिक चर्चमध्ये आढळते, असा कॅथलिक म्हणून आपला विश्वास आहे. याचा अर्थ काय? इतर धर्मांत सत्याचे काही अंश असू शकतात; पण जीवन, नैतिकता आणि सत्य यांविषयी कॅथलिक श्रद्धेत जी परिपूर्ण समज आहे, तिच्याहून अधिक परिपूर्ण समज इतर कोणत्याही धर्मात नाही.
या सत्याबरोबरच आणखी एक गोष्ट समजून घेणे महत्त्वाचे आहे: सर्वांचा तारणारा एकच आहे, असे आपण मानतो! म्हणजेच, मग कोणी हिंदू असो, यहुदी, मुस्लिम, बौद्ध किंवा इतर कोणत्याही धर्माचा असो, प्रत्येकासाठी स्वर्गाकडे जाण्याचा एकमेव मार्ग येशू ख्रिस्त आहे! म्हणून इतर धर्माच्या एखाद्या अनुयायाला शाश्वत तारणाची गौरवशाली देणगी लाभली, तर ती संपूर्ण मानवजातीचा तारणारा येशू ख्रिस्त याच्या जीवनातून, मृत्यूतून आणि पुनरुत्थानातूनच लाभू शकते.
मग इतर धर्मांविषयी आपली भूमिका काय आहे? त्यांच्यात जे जे चांगले आणि सत्य आहे, त्या सर्वांची आपण प्रशंसा करतो. पण आपल्या कॅथलिक श्रद्धेत पूर्णपणे प्रकट झालेले देवाचे परम सत्यही आपण मान्य करतो. खरे तर, प्रत्येक काळातील, संस्कृतीतील आणि धर्मातील सर्व लोकांना ख्रिस्त येशूची ओळख व्हावी, ही आपली मनापासून इच्छा असली पाहिजे. कॅथलिक चर्चमध्ये तो आपल्याला सर्वाधिक पूर्णपणे प्रकट झाला आहे.
