मराठी

प्र. धर्मगुरूकडे पापांची कबुली देणे

प्र. माझ्या एका मैत्रिणीने मला विचारले, ‘तू काय केले आहेस हे देवाला आधीच माहीत आहे, तर मग आपल्या पापांची कबुली द्यायला तुला धर्मगुरूंकडे का जावे लागते?’ मी थेट देवाकडे का जाऊ शकत नाही? ‘हे मरिये’ ही प्रार्थना १० किंवा २० वेळा म्हटल्याने माझे तारण कसे होणार, हेही तिला जाणून घ्यायचे होते. काय उत्तर द्यावे हे मला सुचले नाही, म्हणून मी एवढेच म्हटले, ‘आमची अशी श्रद्धा आहे.’ मी काय सांगायला हवे होते?

उ. तुमचे उत्तर ही चांगली सुरुवात आहे, असे मला वाटते! याविषयी थोडक्यात काही विचार मांडतो.

सर्वप्रथम विचार करण्यासारखी गोष्ट म्हणजे, आपल्या पापांची कबुली देण्यासाठी थेट देवाकडे जाणे योग्य आहे का? नक्कीच योग्य आहे. खरे तर, रोज रात्री झोपण्यापूर्वी असे करणे ही चांगली सवय आहे, असे नेहमीच सांगितले गेले आहे. म्हणून माझी तुम्हाला आवर्जून शिफारस आहे की, दर रात्री दिवसभरात काय घडले याचा आढावा घ्या, चांगल्या गोष्टींबद्दल देवाचे आभार माना आणि काही पापे केली असतील तर त्यांची क्षमा मागा. अशा रीतीने दर रात्री थेट देवाकडे वळल्याने तुम्ही निःसंशयपणे त्याच्या अधिक जवळ याल.

कॅथलिक म्हणून आपली अशीही श्रद्धा आहे की, धर्मगुरूंच्या सेवेद्वारे देवासमोर आपल्या पापांची नियमितपणे कबुली देणे आवश्यक आहे. म्हणजेच, जेव्हा आपण पापस्वीकारासाठी जातो आणि आपल्या पापांची कबुली देतो, तेव्हा आपण धर्मगुरूंची नव्हे, तर प्रत्यक्ष देवाची क्षमा मागत असतो. क्षमेचे हे अद्भुत वरदान देण्याच्या सेवेसाठी धर्मगुरू तिथे असतात.

मग आपण असे का करतो? त्याचे एक साधे कारण आहे: आपण असे करावे, अशी देवाची इच्छा आहे, असा आपला विश्वास आहे. योहानच्या शुभवर्तमानाच्या 20 व्या अध्यायातला प्रसंग तुम्हाला आठवत असेल. येशूने आपल्या पहिल्या बिशपांना, म्हणजे प्रेषितांना, पवित्र आत्मा दिला आणि त्यांना सांगितले, “ज्यांच्या पापांची तुम्ही क्षमा करता, त्यांना त्या पापांची क्षमा होते.” प्रेषितांनी या अद्भुत अधिकाराचा उपयोग करावा अशी येशूची इच्छा नसती, तर त्याने त्यांना तो अधिकार का दिला असता? हे सांगताना त्याच्या मनात नक्कीच काहीतरी महत्त्वाचे होते. येशूच्या शब्दांना आणि कृतींना नेहमीच मोठे महत्त्व असते. येशूने आपल्या प्रेषितांना जाऊन पापांची क्षमा करण्याची जबाबदारी सोपवली. यावरून आपल्याला समजते की, याच नियमित मार्गाने आपण सर्वांनी त्याची क्षमा मिळवावी, अशी त्याची इच्छा आहे. हा अधिकार केवळ त्या प्रेषितांपुरताच असावा, असा त्याचा हेतू नव्हता. उलट, प्रेषितांची कृत्ये या ग्रंथातून आणि ख्रिस्तसभेच्या अगदी सुरुवातीच्या काळातील प्रथेतून आपल्याला दिसते की, या पहिल्या प्रेषितांकडून हा पवित्र अधिकार इतरांकडे सोपवण्यात आला. तो नव्या बिशपांना तसेच सुरुवातीच्या ख्रिस्तसभेत बिशपांना सहाय्य करणाऱ्या धर्मगुरूंनाही देण्यात आला.

म्हणून येशूचे अनुयायी म्हणून, तो ज्या मार्गाने आपल्याला क्षमेची देणगी देऊ इच्छितो, त्या मार्गाने ती स्वीकारण्यास आपण तयार असणे आवश्यक आहे. क्षमेचा उगम तोच आहे, म्हणून ही देणगी आपल्याला कशी द्यायची हे तोच ठरवू शकतो.

‘नमो मरिये’ ही प्रार्थना 10 किंवा 20 वेळा म्हणण्याबद्दल बोलायचे तर, पापांची कबुली दिल्यानंतर धर्मगुरू जे प्रायश्चित्त सांगू शकतात, त्याचाच हा उल्लेख असावा, असे मला वाटते. क्षमा मिळाली असली, तरी पापाकडे असलेल्या आपल्या ओढीवर आपण बहुधा अजून पूर्णपणे मात केलेली नसते, हे समजून घेण्यासाठी ही एक उत्तम प्रथा आहे. त्या ओढीवर मात करण्यासाठी आपण प्रार्थना आणि प्रायश्चित्त करत राहणे गरजेचे आहे. धर्मगुरू जे काही प्रायश्चित्त सांगतात, त्याचा उद्देश त्या व्यक्तीला भविष्यात पुन्हा त्याच प्रकारचे पाप करण्याच्या प्रवृत्तीवर मात करण्यास मदत करणे हा असतो.

मग तुम्ही काय म्हणायला हवे होते? मला वाटते, तुमचे उत्तर चांगले होते. कारण आपल्या श्रद्धेच्या जीवनात उद्भवणाऱ्या सगळ्याच प्रश्नांना नेमकी उत्तरे देणे कधीकधी कठीण असते. काय सांगावे हे नक्की माहीत नसते, तेव्हा “आमची श्रद्धा अशी आहे,” एवढेच सांगणे कदाचित योग्य ठरेल. पण असे घडते तेव्हा त्या प्रश्नाचा अधिक खोलवर विचार करण्याची उत्तम संधी तुम्हाला मिळते. त्यामुळे तुमची तशी श्रद्धा का आहे, हे तुम्हाला अधिक चांगले समजू शकते.


आणखी कॅथलिक प्रश्न & उत्तरे