Cebuano

Santa Ines


“Santa Ines” ni Domenichino

Enero 21: Santa Ines, Birhen ug Martir—Handumanan

mga 291–mga 304
Santos nga Patrona sa mga nagtinguha sa kaputli ug kalimpyo sa kinabuhi, mga managtiayonon, mga biktima sa paglugos, mga hardinero, mga batang babaye, ug mga Girl Scout
Kanonisasyon sa wala pa ang Kongregasyon
Kolor sa Liturhiya: Pula
Bersiyon: Tibuok – Mubo

Mga channel sa podcast:
Apple – Spotify – iHeart – Audible

Kinutlo:
Siya nga unang mipili kanako alang sa Iyang kaugalingon modawat kanako. Nganong naglangan ka man, tigpatay?…Mibarog siya, nag-ampo siya, giduko niya ang iyang liog. Makita nimo nga nagkurog ang tigpatay, nga daw siya mismo ang gihukman sa kamatayon, ug nagkurog ang iyang tuong kamot, namutla ang iyang nawong, kay nahadlok siya sa kapeligrohan nga giatubang sa lain, samtang ang dalaga wala mahadlok sa kapeligrohan nga iyang kaugalingong giatubang. ~De Virginibus, San Ambrosio

Pamalandong: Sumala sa usa ka tradisyon, ang anak nga babaye ni Emperador Constantino nga Bantogan—ang unang emperador nga nakabig sa Kristiyanismo ug mihimong legal sa pagsunod niini—gitakboyan og sanla. Constantina ang iyang ngalan. Sa pagpangita og kaayohan, miduol siya sa lubnganan sa batan-ong birhen ug martir nga atong gisaulog karon ug uban sa mga luha nangamuyo sa iyang pagpangaliya. Nag-asoy usab ang tradisyon nga naayo gayod si Constantina, ug, isip pagpasalamat, nagpahimo ang iyang amahan og usa ka simbahan ibabaw sa lubnganan ni Santa Ines. Hangtod karon, usa ka simbahan ang nagdayandayan sa mao gihapong dapit. Hangtod karon, gihinganlan kini agig pasidungog kang Santa Ines. Ug hangtod karon, ang mga magtutuo nangamuyo sa pagpangaliya ni Ines sa samang paagi ni Constantina sa karaang mga adlaw. 

Diyutay ra kaayo ang nahibaloan mahitungod kang Santa Ines, gawas sa mubong mga pulong ni San Ambrosio nga gisulat daghang dekada human sa iyang kamatayon. Nasayod kita nga sigurado nga gimartir siya sa edad nga dose o trese anyos. Ang ulahing mga tradisyon naghatag sa mga detalye nga dili ikahatag sa kasaysayan, lakip sa mosunod.

Si Ines natawo sa usa ka halangdong Kristohanong pamilya sa Roma. Giingon nga maanyag kaayo siya, ug kini, uban sa iyang bahandi ug pagkabalaan, nakapadasig sa daghang batan-ong halangdong lalaki sa pagpangandoy nga mahimo siyang ilang pangasaw-onon. Apan ang mga mata ni Ines nakakita sa Usa nga labing maanyag sa tanan—ang iyang Ginoo ug Manluluwas, si Jesukristo. Human masud-ong ang Iyang kaanyag, dili na siya makatan-aw kang bisan kinsa pa. Gihalad niya ang iyang kaugalingon sa usa ka kinabuhi sa pagkabirhen.

Apan kining maong paghalad sa kaugalingon wala dawata og maayo ni masabti pag-ayo sa mga batan-ong lalaki sa iyang panahon. Gisumbong si Ines ngadto sa lokal nga prepekto nga si Sempronio tungod sa iyang pagka-Kristohanon, sa paningkamot nga maawat siya gikan sa iyang panaad sa kaputli. Una, gisulayan sa prepekto ang pagkombinsir kang Ines nga maghalad og sakripisyo ngadto sa mga dios sa Roma. Mibalibad siya. Lig-on ang iyang kasingkasing sa debosyon niini ngadto sa iyang Hinigugma. Unya gisulayan sa prepekto ang paghadlok kaniya pinaagi sa pagpakita sa pipila ka mga galamiton sa pagsakit nga anaa sa mga kamot mismo sa mabangis nga tigpatay. Wala magpakita og kahadlok si Ines ug mibalibad sa pagsunog og insenso ngadto sa bakak nga mga dios. Sa dakong kasuko, gimando sa prepekto nga dad-on siya ngadto sa mga balay sa kahilayan aron lugoson sa mga lalaking imoral. 

Atol niining mga pagsulay, nasayod si Ines nga panalipdan siya sa iyang Langitnong Pamanhonon. Mahimong mamansahan sa daotang mga lalaki ang ilang mga espada sa iyang dugo, apan dili gayod nila mapasipad-an ang iyang lawas nga gikonsagrar kang Kristo. Didto sa mga balay sa kahilayan, ang mga lalaki mitan-aw kaniya uban sa kaulag gikan sa layo, apan daw mas nahadlok sila kaniya kay sa iyang kahadlok kanila. Walay nangahas sa pagduol kaniya. Walay nangahas sa paghugaw kaniya. Giingon nga usa lamang ka batan-ong lalaki ang miduol kaniya, apan diha-diha dayon siyang nabuta ug natumba sa yuta. Apan pinaagi sa usa ka pag-ampo nga gilitok ni Ines, naulian ang iyang panan-aw.

Ang prepekto, nga napakyas sa pagpabalik kang Ines sa paganismo o sa paghugaw sa iyang lawas, mihukom dayon nga patyon siya pinaagi sa pagpunggot sa ulo. Kinabubut-on nga gitanyag ni Ines ang iyang liog ngadto sa tigpatay, nga nagkurog sa kahadlok samtang nagkaduol, samtang siya malipayon kaayo sama sa usa ka pangasaw-onon nga naghulat nga mahimamat ang iyang Pamanhonon.

Si Santa Ines, uban ni Santa Cecilia, usa sa labing unang mga martir kansang ngalan gipasidunggan pinaagi sa paglakip niini sa Kanon Romano (Pag-ampo sa Eukaristiya I sa Misa karon.) Ang iyang ngalan sa Latin nagkahulogan og “nating karnero.” Tungod niini, sukad sa ikanapulog-unom nga siglo, matag tuig sa iyang adlawng kapistahan duha ka nating karnero ang dad-on ngadto sa basilika sa Roma nga gitukod ibabaw sa iyang lubnganan. Ang ilang balhibo alotan ug hablon aron himoong mga palyo, mga bisti nga nagtabon sa mga abaga. Kini mismong mga palyo sa ulahi ipatong sa mga abaga sa mga arsobispo sa Santo Papa mismo sa Kapistahan ni San Pedro ug San Pablo. Uban sa iyang sungkod pastoral, ang palyo nagsimbolo sa tahas sa usa ka obispo isip magbalantay.

Santa Ines, sa imong linghod nga pangidaron imong gihatag ang imong kinabuhi kang Kristo, nga nagpili Kaniya lamang isip imong Pamanhonon. Ang imong pagkamatinumanon kang Kristo wala gayod matarog, nga nagpakita nga mas gipalabi nimo ang kamatayon kay sa pagbudhi. Palihog iampo ako, aron pilion ko usab si Kristo isip Pamanhonon sa akong kalag ug magmatinumanon Kaniya bisan hangtod sa kamatayon. Santa Ines, iampo ako. Hesus, misalig ako Kanimo.

Pamalandong nga gikuha gikan sa:

Mga Santos ug mga Kapistahan sa Tuig Liturhiko
Mga Tomo Usa–Upat

Tanang Santos alang Karong Adlawa

Tanang Santos alang sa Tuig Liturhiko


“Mahitungod sa Pagkaulay”
Basahon I, Kapitulo II
ni San Ambrosio

Santa Ines sa Roma:

Maayo ang sinugdanan niining sinulat, kay adlaw kini sa pagkatawo sa balaang Ulay nga si Ines, kansang ngalan, kaligdong, ug pagkamartir gidayeg ni San Ambrosio, apan ilabina ang iyang pangidaron, sanglit siya, nga napulog-duha lamang ka tuig ang panuigon, wala madaog sa mga kalisang, mga saad, mga pagtortyur, ug bisan sa kamatayon mismo, uban sa kaisog nga hingpit nga takos sa usa ka lalaki.

Ug maayo ang sinugdanan sa akong buluhaton, kay sanglit karon mao ang adlaw sa pagkatawo sa usa ka ulay, kinahanglan akong mosulti mahitungod sa mga ulay, ug kining sinulat nagsugod niining pakigpulong. Adlaw kini sa pagkatawo sa usa ka martir, ihalad nato ang biktima. Adlaw kini sa pagkatawo ni Santa Ines, padayega ang mga lalaki, padasiga ang mga bata, pahinganghaa ang mga minyo, ug pasundoga sa iyang panig-ingnan ang mga dili minyo. Apan unsa may akong ikasulti nga takos kaniya kansang ngalan mismo wala makulangi sa masanag nga pagdayeg? Sa debosyon nga labaw sa iyang pangidaron, sa hiyas nga labaw sa kinaiyahan, alang kanako daw ang iyang gidala dili kaayo usa ka tawhanong ngalan kondili usa ka timaan sa pagkamartir, nga pinaagi niini iyang gipakita kon unsa siya sa umaabot.

Apan aduna akoy makatabang kanako. Ang ngalan nga ulay usa ka titulo sa kaligdong. Sangpiton ko ang martir, imantala ko ang ulay. Igo na ang gitas-on sa maong pagdayeg nga wala magkinahanglan og dugang pagpatin-aw, kondili anaa na sa atong pagkab-ot. Busa pahunonga ang paghago, pahiloma ang kahanas sa pagpamulong. Usa ka pulong igo nang pagdayeg. Kining pulonga giawit sa mga tigulang, mga batan-on, ug mga batang lalaki. Walay labaw pang dalaygon kay sa usa nga madayeg sa tanan. Sama kadaghan sa mga tawo ang mga magmamantala, nga sa ilang pagsulti nagmantala sa martir.

Giingon nga siya nag-antus sa pagkamartir sa napulog-duha ka tuig ang panuigon. Sa labi nga kangil-ad sa kabangis, nga wala magluwas sa ingon ka linghod nga pangidaron, labi usab gayod kadako ang gahom sa pagtuo nga napamatud-an bisan nianang pangidaron. Aduna bay luna alang sa usa ka samad nianang gamayng lawas? Ug siya nga walay luna alang sa hampak sa asero adunay ikabuntog sa asero. Apan ang mga dalagita nianang pangidaron dili gani makaagwanta sa masuk-anong tinan-awan sa mga ginikanan, ug sagad mohilak sa mga tusok sa dagom nga daw mga samad kini. Wala siya mahadlok ilalom sa mapintas nga mga kamot sa mga tigpatay, wala siya matarog sa kabug-at sa nagkagikiskis nga mga kadena, nga nagtugyan sa iyang tibuok lawas ngadto sa espada sa naglagot nga sundalo, wala pa makaila sa kamatayon, apan andam na alang niini. O kon gidali-dali siya pagdala ngadto sa mga halaran batok sa iyang kabubut-on, andam siya sa pagtuyhad sa iyang mga kamot ngadto kang Kristo diha sa mga kalayo sa paghalad, ug diha mismo sa mapasipad-anong mga halaran, sa paghimo sa timaan sa Ginoong Mananaog, o usab sa pagbutang sa iyang liog ug sa duha niya ka kamot sulod sa mga singsing nga puthaw, apan walay singsing nga makagakos sa ingon ka niwang nga mga bahin sa lawas.

Usa ka bag-ong matang sa pagkamartir! Wala pa sa hustong pangidaron alang sa silot apan hingkod na alang sa kadaogan, lisod pakigbisogan apan sayon koronahan, iyang gituman ang tahas sa pagtudlo sa kaisog bisan pa sa kababagan sa iyang pagkabatan-on. Dili unta siya magdali paingon sa higdaanan isip pangasaw-onon sama sa iyang malipayong pag-adto isip ulay ngadto sa dapit sa pagsilot uban sa nagdaling mga lakang, ang iyang ulo wala gidayandayanan sa sinalapid nga buhok, kondili kang Kristo. Ang tanan nanghilak, siya lamang ang walay luha. Ang tanan nahibulong nga andam kaayo siyang mohatag nga walay pagpanuko sa iyang kinabuhi, nga wala pa niya matagamtami, ug karon iyang gitugyan nga daw naagian na niya kini sa hingpit. Ang matag usa nahingangha nga aduna nay mosaksi sa pagka-Dios, nga tungod sa iyang pangidaron dili pa gani makahukom alang sa iyang kaugalingon. Ug iyang nahimo nga tuohan siya mahitungod sa Dios, siya kansang pagpamatuod mahitungod sa tawo dili unta dawaton. Kay ang labaw sa kinaiyahan gikan sa Magbubuhat sa kinaiyahan.

Pagkadaghan sa mga hulga nga gigamit sa tigpatay aron mahadlok siya kaniya, sa mga pangdani aron siya madani, ug pagkadaghan sa mga nangandoy nga siya mahimong ilang asawa! Apan siya mitubag: Usa ka pagpasakit sa akong pamanhonon ang pagtan-aw kang bisan kinsa nga daw makapahimuot kanako. Siya nga unang mipili kanako alang sa Iyang kaugalingon mao ang modawat kanako. Nganong naglangan ka man, tigpatay? Papahawaa kining lawasa nga mahimong higugmaon sa mga mata nga dili ko buot nga mahigugma niini. Siya mibarog, siya nag-ampo, siya miduko sa iyang liog. Makita nimo ang tigpatay nga mikurog, nga daw siya mismo ang gihukman, ug ang iyang tuong kamot nga mikurog, ang iyang nawong nga miluspad, samtang nahadlok siya sa katalagman sa lain, apan ang dalagita wala mahadlok alang sa iyang kaugalingon. Busa anaa kaninyo, diha sa usa ka biktima, ang duha ka pilo nga pagkamartir, sa kaligdong ug sa relihiyon. Siya nagpabiling ulay ug nakab-ot usab niya ang pagkamartir.


(Mubo nga Bersiyon)

Enero 21: Santa Ines, Birhen ug Martir—Handumanan

Gamay ra ang gisaysay sa kasaysayan mahitungod kang Santa Ines, gawas nga siya gimartir sa edad nga dose o trese anyos. Sumala sa usa ka tradisyon, si Emperador Constantino Magno, nga naghimo nga legal ang Kristiyanismo sa Imperyo sa Roma, may anak nga babaye nga natakboyan og sanla. Human mag-ampo ang dalagita didto sa lubnganan ni Ines, siya naayo, ug si Constantino mimando nga tukoran og simbahan ibabaw sa lubnganan. Hangtod karon, ang mga magtutuo nangamuyo sa pagpangamuyo ni Ines didto nianang simbahan.

Natawo sa usa ka halangdon nga Kristohanong pamilya sa Roma, si Ines matahom, adunahan, ug balaan. Bisan tuod kini nakapadani kaniya sa daghang batan-ong lalaki nga halangdon og kaliwat, si Ines walay laing gitinguha kondili ang paghigugma kang Jesus ug gihalad niya ang iyang kaugalingon sa kinabuhi sa pagkaulay.

Usa ka nanguyab nga napakyas mitug-an kang Sempronio, ang lokal nga prepekto, nga si Ines usa ka Kristohanon. Gisulayan ni Sempronio sa pagkombinsir si Ines nga maghalad og sakripisyo ngadto sa mga dios sa Roma, apan mibalibad siya. Gihulga sa prepekto si Ines nga paantuson pinaagi sa tortyur, apan sa dihang wala siya magpakitag kahadlok, gimando niya nga dad-on siya ngadto sa mga balay sa kahilayan aron lugoson.

Didto sa mga balay sa kahilayan, kadaghanan sa mga lalaki nahadlok sa pagduol kang Ines. Ang usa ka lalaki nga miduol kaniya kalit nga nabuta ug natumba sa yuta, apan naulian ang iyang panan-aw human siya iampo ni Ines.

Ang prepekto, nga napakyas sa pagpabalik kang Ines sa paganismo o sa paghugaw sa iyang lawas, mihukom dayon nga patyon siya pinaagi sa pagpunggot sa ulo. Kinabubut-on nga gitanyag ni Ines ang iyang liog ngadto sa tigpatay, nga nagkurog sa kahadlok samtang nagkaduol, samtang siya malipayon kaayo sama sa usa ka pangasaw-onon nga naghulat nga mahimamat ang iyang Pamanhonon.

Si Santa Ines, uban ni Santa Cecilia, usa sa labing unang mga martir kansang ngalan gipasidunggan pinaagi sa paglakip niini sa Kanon Romano (Pag-ampo sa Eukaristiya I sa Misa karon.) Ang iyang ngalan sa Latin nagkahulogan og “nating karnero.” Tungod niini, sukad sa ikanapulog-unom nga siglo, matag tuig sa iyang adlawng kapistahan duha ka nating karnero ang dad-on ngadto sa basilika sa Roma nga gitukod ibabaw sa iyang lubnganan. Ang ilang balhibo alotan ug hablon aron himoong mga palyo, mga bisti nga nagtabon sa mga abaga. Kini mismong mga palyo sa ulahi ipatong sa mga abaga sa mga arsobispo sa Santo Papa mismo sa Kapistahan ni San Pedro ug San Pablo. Uban sa iyang sungkod pastoral, ang palyo nagsimbolo sa tahas sa usa ka obispo isip magbalantay.

Santa Ines, sa bata ka pa kaayo, imong gihalad ang imong kinabuhi kang Kristo, gipili Siya lamang isip imong Kapikas, ug gipalabi ang kamatayon kay sa pagbudhi. Palihog iampo ako, aron pilion ko usab si Kristo isip Kapikas sa akong kalag ug magmatinumanon Kaniya bisan hangtod sa kamatayon. Santa Ines, iampo ako. Jesus, misalig ako Kanimo.

Balik sa Tibuok nga Bersiyon