ጥያቄ፦ የዕፅ ሱስ እያለብኝ፣ በቅዳሴ ጊዜ የክርስቶስን ሥጋ መቀበል እችላለሁ?
መ. በመጀመሪያ፣ ጌታችን ከማንኛውም ሊኖርብህ ከሚችል ሱስ ነፃ ሊያወጣህ እጅግ እንደሚፈልግ እባክህ እወቅ። ሱስ በሰው ሕይወት ብዙ ሥቃይ ያስከትላል። ስማቸውን ሳይገልጹ ከዕፅ ሱስ ለመውጣት የሚረዳዱ ሰዎች ማኅበር ያሉ፣ በጣም ውጤታማ መሆናቸው የተረጋገጠ ብዙ ጥሩ የድጋፍ መርሐ ግብሮች አሉ። እስካሁን እርዳታ ካልፈለግህ፣ እባክህ እርዳታ የምታገኝበትን መንገድ ፈልግ፤ ከሱስ ነፃ መውጣት እንደሚቻልም እወቅ።
ጥያቄህን በሚመለከት፣ ቅዱስ ቁርባንን ከመቀበል መቆጠብ የሚገባን፣ ንስሐ ባልገባንበት ሞት የሚያስከትል ኃጢአት ውስጥ ስንሆን ብቻ መሆኑን ማወቅ አስፈላጊ ነው። ኃጢአትን በሚገባ ለመረዳት፣ ምዕራፍ 1 – እኔ ማን ነኝ? የሚለውን ከካቶሊካዊ ሥነ ምግባሬ! መጽሐፍ ውስጥ ሙሉውን እንድታነብ እመክርሃለሁ። ሞት የሚያስከትል ኃጢአትን የሚመለከተውን ማብራሪያ በዚያ ምዕራፍ መጨረሻ ተመልከት። ሆኖም ምዕራፉ በሙሉ ይህን ጉዳይ ለመረዳት ሊረዳህ ይገባል።
ዋናው ጥያቄ ይህ ነው… በዕፅ ሱስህ ምክንያት ሞት በሚያስከትል ኃጢአት ውስጥ ነህን? ይህን ጥያቄ እዚህ መመለስ አስቸጋሪ ነው፤ ስለዚህ ማድረግ የሚሻለው፣ ከደብርህ ካህን ጋር ተገናኝተህ ስለሁኔታህ በዝርዝር ማካፈል ነው። ጥሩ ውሳኔዎችን እንድትወስንና ቅዱስ ቁርባንን ስለመቀበል ዕቅድ እንድታወጣ እንደሚረዳህ ተስፋ አደርጋለሁ።
የዕፅ ሱስ እያለብህ ቅዱስ ቁርባንን ስለመቀበልህ ልትረዳው የሚገባ አንድ ልዩ አጠቃላይ መርሕ አለ። ሱስ የሰውን ነፃነት በተወሰነ ደረጃ የሚነጥቅ ነገር ነው። ይህም ማለት፣ አንድ ሰው የእግዚአብሔርን ሕግ በከባድ ሁኔታ በሚጥስ ንጥረ ነገር ወይም ልማድ ሱስ ሲያዝ፣ ብዙውን ጊዜ ይህ «ሱስ» መሆኑ ለድርጊቱ ያለበትን ሥነ ምግባራዊ ተጠያቂነት ይቀንሰዋል ማለት ነው። ይህ በተሳሳተ መንገድ እንዳይተረጎም በጥንቃቄ መረዳት አለበት። «የአንድ ሰው ተጠያቂነት መቀነስ» ማለት፣ ዕፅ የመውሰድ ድርጊት ከሥነ ምግባር አንፃር ተቀባይነት አለው ማለት ፈጽሞ አይደለም። ተቀባይነት የለውም። እሱን መታገል፣ አጥብቆም መታገል ያስፈልጋል። የዕፅ ሱስንም ሆነ ሌላ ማንኛውንም ሱስ ማሸነፍ ይቻላል። ሆኖም፣ አንድ ሰው ዕፅ ሲወስድ «ሞት የሚያስከትል ኃጢአት» መፈጸሙን ወይም አለመፈጸሙን ስንመለከት፣ ይህን ያደረገው ሙሉ በሙሉ በነፃ ፈቃዱ መሆኑን ለመወሰን፣ ሱስ መሆኑን ወይም አለመሆኑን ግምት ውስጥ ማስገባት አለብን።
ሁለት ምሳሌዎችን እንመልከት። በመጀመሪያ፣ ምንም ዓይነት የዕፅ ሱስ የሌለበትን ሰው እንውሰድ። ይህ ሰው በአጋጣሚ ዕፅ አግኝቶ፣ ከመጣል ይልቅ ለማስቀመጥ እንደወሰነ አስብ። ከዚያም አንድ ምሽት ትንሽ ሲሰለቸው፣ ለመዝናናት ብቻ ይህን ዕፅ ለመሞከር ወሰነ። ይህ ሰው በቤተ ክርስቲያን የክርስቲያናዊ ትምህርት መሪ እንደነበረና ካቶሊካዊ ሥነ ምግባርንም ጠንቅቆ እንደሚያውቅ እንበል። ዕፅ መውሰድ ስህተት መሆኑን በሚገባ ያውቅ ነበር፤ ነገር ግን ግድ አልሰጠውም፣ ለማንኛውም ለመሞከር መረጠ። በዚህ ሁኔታ፣ ያ ሰው ሞት የሚያስከትል ኃጢአት እየፈጸመ የመሆኑ ዕድል ከፍተኛ ነው፤ በእውነት እስኪጸጸትና በነፃ ፈቃዱ የመረጠውን ድርጊት በኑዛዜ እስኪናዘዝ ድረስም ቅዱስ ቁርባንን ከመቀበል መቆጠብ አለበት።
በሌላ በኩል፣ በሕይወቱ ሁሉ ከሱስ ጋር ሲታገል የኖረና ሱሱን ለማሸነፍ የሚቻለውን ሁሉ እያደረገ ያለ ሰው አለ እንበል። ስማቸውን ሳይገልጹ ከዕፅ ሱስ ለመውጣት የሚረዳዱ ሰዎች ማኅበር ስብሰባዎች ላይ ይሳተፋል፣ ለኑዛዜ ይሄዳል፣ ጸጋ እንዲሰጠውም በየዕለቱ ይጸልያል። አንድ ምሽት በጣም ተጨንቆና መንፈሱ ተዳክሞ፣ በቤቱ ውስጥ መኖሩን ረስቶት የነበረ ዕፅ በአጋጣሚ ያገኛል። ዕፁን የመውሰድ ጉጉቱን ለመቋቋም ይሞክራል፣ ነገር ግን ይሸነፋል። ወዲያውኑም ያዝናል፣ በጥልቅም ይጸጸታል። በማግስቱ ጠዋት እሑድ ነው፤ ለኑዛዜ ለመሄድ ይሞክራል፣ ነገር ግን ካህኑን በጊዜው ማግኘት አይችልም። ቅዱስ ቁርባንን መቀበል አለበትን? በዚህ ሁኔታ መቀበል አለበት። ከልቡ የንስሐ ጸጸትን መግለጽ፣ ከዕፅ ተቆጥቦ ለመኖር ቁርጠኝነቱን ማደስና በሚቀጥለው ጊዜ ለኑዛዜ ሲሄድ ይህን ለመናዘዝ ቃል መግባት አለበት፤ ነገር ግን፣ አዎን፣ ቅዱስ ቁርባንን መቀበል አለበት። ለምን? ይህ ዕፅ የመውሰድ ድርጊት የእግዚአብሔርን ፈቃድ በከባድ ሁኔታ የሚቃረን ቢሆንም፣ አንድ ሰው በሱስ ምክንያት የሚገኝበት የድካም ሁኔታ በእግዚአብሔር ፊት ያለበትን ሥነ ምግባራዊ ተጠያቂነት ስለሚቀንሰው ነው። በሌላ አነጋገር፣ ድርጊቱ ከባድ ስህተት ቢሆንም፣ እግዚአብሔር ሁኔታውን በሙሉ ይመለከታል። ይህ ሰው ያደረገው ድርጊት ከባድ ስህተት ቢሆንም፣ ሞት የሚያስከትል ኃጢአት ሳይፈጽም የቀረ የመሆኑ ዕድል ከፍተኛ ነው። እንደገናም፣ ምዕራፍ 1 – እኔ ማን ነኝ? የሚለውን ከካቶሊካዊ ሥነ ምግባሬ! መጽሐፍ ውስጥ እስከ መጨረሻው ለማንበብ ሞክር።
ሞት የሚያስከትል ኃጢአት ሦስት ሁኔታዎችን ይጠይቃል፦ 1) ድርጊቱ የእግዚአብሔርን ፈቃድ በከባድ ሁኔታ የሚቃረን መሆን፣ 2) ግለሰቡ ድርጊቱ ስህተት መሆኑን ሙሉ በሙሉ ማወቅ፣ 3) ግለሰቡ ድርጊቱን ለመፈጸም በራሱ ፈቃድ በነፃነት መስማማት። ሱስ የሰውን ነፃነት ስለሚነጥቅ፣ ብዙውን ጊዜ ሞት የሚያስከትል ኃጢአት ለመሆን የሚያስፈልገውን ሦስተኛውን ሁኔታ ያዳክማል። የሱስ ባሕርይ ይህ ነው። ዓላማው ያንን ነፃነት መልሶ ማግኘት ነው፤ ይህም ሰውየው እግዚአብሔር እንድንኖርበት በፈጠረን ክብር ለመኖር የሚበቃ ጥንካሬ እንዲኖረው ነው።