Mga larawang nasa pampublikong dominyo, mula sa Wikimedia Commons: Tampok; Pangunahin
Biyernes Santo ng Pagpapakasakit ng Panginoon
Triduo
Kulay Liturhiko: Pula
Bersiyon: Buo – Maikli
Mga channel ng podcast:
Apple – Spotify – iHeart – Google – Audible
Sipi:
“Ipako siya sa krus!” Ngunit sinabi niya, “Bakit? Anong masama ang ginawa niya?” Lalo lamang nilang isinigaw, “Ipako siya sa krus!” ~Matthew 27:22–23
Pagninilay: Marahil isa sa mga pinakanakagugulat na kaugalian tuwing Biyernes Santo ay ang hindi pagdiriwang ng Misa. Sa halip, ginugunita ang nagliligtas na Sakripisyo ni Hesus sa pamamagitan ng buong pagbasa ng salaysay ng Pagpapakasakit, pagpaparangal sa Krus, at pagbibigay ng Banal na Komunyon na kinonsagra noong nakaraang araw. Bakit hindi natin ipinagdiriwang ang Sakripisyo ng Misa sa Biyernes Santo? Nagbibigay si Santo Tomas de Aquino ng malalim na sagot sa tanong na ito sa kaniyang dakilang akda, Summa Theologica (Tingnan ang III.83). Bahagi ng kaniyang sinabi ang sumusunod:
Tugon sa Ikalawang Pagtutol. Nagwawakas ang sagisag sa pagdating ng realidad. Ngunit ang sakramentong ito ay isang sagisag at paglalarawan ng Pagpapakasakit ng ating Panginoon, gaya ng sinabi sa itaas. Kaya naman, sa araw na ginugunita ang Pagpapakasakit ng ating Panginoon ayon sa tunay na pagkakaganap nito, hindi kinokonsagra ang sakramentong ito.
Ang maingat na pagbasa sa talatang iyon, gayundin sa kabuuan ng artikulong iyon, ay nagsasabi sa atin na may dakilang kapangyarihan sa Taong Liturhiko at sa ating taunang Paggunita sa Pagpapakasakit ng Panginoon tuwing Biyernes Santo. Ipinagdiriwang natin ang Misa araw-araw sa buong taon, maliban sa Biyernes Santo, upang matanggap natin ang bunga ng Pagpapakasakit sa bawat araw. Itinuturo ng Simbahan na ang Misa ay isang mabisang tanda, na nangangahulugang ang Misa ay kapwa sumasagisag sa sakripisyo ni Kristo at tunay na ginagawang kasalukuyan ito. Ngunit sa Biyernes Santo, ipinagdiriwang natin ang Pagpapakasakit ng ating Panginoon sa realidad ng panahon. Samakatuwid, sa usapin ng biyaya, walang nawawala dahil sa kawalan ng Misa sa Biyernes Santo. Sa halip, dapat nating maunawaan na ang mismong araw ng Biyernes Santo ay nagiging isang makapangyarihang kasangkapan ng biyaya. Ang ating liturhikong Paggunita sa Pagpapakasakit ng ating Panginoon sa Biyernes Santo ay nagbibigay-daan upang makibahagi tayo sa Kaniyang nagliligtas na gawa ng pagtubos, tulad ng ginagawa ng Misa sa lahat ng iba pang araw ng taon.
Kung isasantabi muna ang napakalalim na teolohiyang nakapaloob sa aral na ito, ano ang praktikal na kahulugan nito para sa mga nakikibahagi sa Liturhiya ng Biyernes Santo ngayon? Narito ang ilang kaisipang mapagninilayan.
Habang mapanalangin kang nakikibahagi sa Liturhikong Paggunita sa Pagpapakasakit ng Panginoon, alamin mong ang mismong araw na ito ay pinagkalooban ng biyaya at kapangyarihan. Ang biyaya ay hindi dumarating sa pamamagitan ng sakramental na “Pag-alaala” sa Pagpapakasakit ng Panginoon kundi mula sa realidad na ating nakakatagpo sa minsan-sa-isang-taong Paggunita na ito. Ang mismong araw na ito ay isang tunay at nagpapabanal na pakikibahagi sa bunga ng nagliligtas na Sakripisyo ni Hesus.
Upang higit itong maunawaan, siyasatin ang iyong sariling kaluluwa at pagnilayan ang anumang paraan na naranasan mo nang makapangyarihan at natatangi ang biyaya ng Diyos sa Biyernes Santo. Marahil, noong mga nagdaang taon, pumasok ka sa Triduo nang may panalangin at panloob na katahimikan. Alalahanin ang karanasang iyon, at unawain na ang malalim na pakikipagtagpong ito sa ating Panginoon ay naging posible sa natatanging paraan sapagkat banal ang mga araw na iyon.
Ngayon, sa pagdiriwang mo ng Biyernes Santo, unawain mong bukas sa iyo ang mga pintuan ng Langit sa paraang naiiba sa alinmang araw ng taon. Samantalahin ang sandaling ito. Samantalahin ang pagkakataong ito na dumarating minsan lamang sa isang taon upang makibahagi sa pagdurusa at kamatayan ng ating Panginoon. Gawin ito nang may panalangin, pagninilay, katapatan, at buong pagpapasya. Lalo mong parangalan ang mga oras mula tanghali hanggang alas-tres ng hapon. Sikaping ilaan ang panahong iyon para lamang sa panalangin at tahimik na pagninilay. Pinabanal ang araw na ito. Pinabanal ang panahon. Sa pagpasok mo sa panalangin sa mga oras na ito ng pinabanal na panahon, matutuklasan mong ang Diyos ay natatanging naroroon para sa iyo.
Basahin ang salaysay ng Pagpapakasakit. Dasalin ang Daan ng Krus. Dasalin ang mga Misteryo ng Hapis ng Santo Rosaryo. Magnilay habang nakatingin sa isang krusipiho. Mag-ayuno, magbantay, maging mapagmatyag, at buksan ang iyong sarili sa saganang biyayang nais ipagkaloob sa iyo ng ating Panginoon ngayong Biyernes Santo, lalo na sa pamamagitan ng pakikibahagi sa liturhikal na Paggunita sa Pagpapakasakit ng Panginoon sa mga banal na oras na nakabayubay sa Krus ang ating Panginoon. Ngayon, “ang sagisag ay nagwawakas sa pagdating ng katotohanan.” Ngayon, narito ang katotohanan, nakapaloob sa panahon, nagiging kasalukuyan para sa iyo. Tumayo sa harap ng Kanyang banal na Krus, at hayaang dumaloy sa iyo ang Kanyang awa mula sa Kanyang sugatang tagiliran.
Panalangin: Panginoon kong nagdurusa at naghahandog ng sarili, pinabanal Mo ang araw na ito at pinuspos ng biyaya. Habang ginugunita ko ang Iyong sakripisyong nagliligtas, ilapit Mo ako upang makibahagi sa mistikong gawang ito ng pag-ibig. Tulungan Mo akong manatiling mapanalanginin at nakatuon ang loob sa buong araw na ito hanggang bukas. Anyayahan Mo akong tumayo sa harap ng Iyong Krus at pagmasdan ang Iyong katawang hinagupit at sugatan. Habang ginagawa ko ito, ibuhos Mo ang kasaganaan ng Iyong awang dumadaloy mula sa Iyong sugatang tagiliran. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Ang pagninilay ay hango sa:
Saints and Feasts of the Liturgical Year
Mga Tomo Isa–Apat
Karagdagang Babasahin & mga Panalangin:
Nakatayo sa Paanan ng Krus nang May Pag-ibig
Nagaganap ang Pinakadakilang Gawa ng Pag-ibig
Dinaranas ng Diyos ang Kamatayan Bilang Tao
Pagninilay na Panalangin para sa Biyernes Santo
Mga Pagninilay sa Ebanghelyo Araw-araw
Nobena bilang paghahanda sa Linggo ng Banal na Awa (Unang araw ng nobena)
Higit Pang mga Panalangin at Pagninilay para sa Semana Santa
Rosaryo – Mga Misteryo ng Hapis (na may mga sipi mula sa Banal na Kasulatan)
Panalangin sa Harap ng Krusipiho
Panalangin para sa mga Nasa Purgatoryo
Koronilya para sa Awa upang Magpatawad sa Kapwa
Litanya ng Banal na Awa ni Santa Faustina
Panalangin para sa Taon ng Awa
Lahat ng Pang-araw-araw na Pagninilay para sa Semana Santa
Mga Pagninilay sa Banal na Awa
Mga Santong Katoliko & mga Kapistahan: Audio
(Maikling Bersiyon)
Biyernes Santo
Marahil ay nakapagtataka, ngunit hindi tayo nagdiriwang ng Misa tuwing Biyernes Santo. Sa halip, ginugunita natin ang Sakripisyong nagliligtas ni Hesus sa pamamagitan ng pagbasa ng salaysay ng Pagpapakasakit, pagpaparangal sa Krus, at pagtanggap ng Banal na Komunyong kinonsagra noong nakaraang araw. Ipinaliliwanag ito ni Santo Tomas de Aquino sa kanyang mahusay na akdang Summa Theologica (Tingnan ang III.83). Sa isang bahagi, sinabi niya:
Sagot sa Pagtutol 2. Ang sagisag ay nagwawakas sa pagdating ng katotohanan. Ngunit ang sakramentong ito ay isang sagisag at paglalarawan ng Pagpapakasakit ng ating Panginoon, gaya ng sinabi sa itaas. Kaya naman sa araw na ginugunita ang Pagpapakasakit ng ating Panginoon ayon sa tunay na pagkaganap nito, hindi kinokonsagra ang sakramentong ito.
Itinuturo sa atin ng maingat na pagbasa sa artikulo ni Santo Tomas de Aquino na may malaking kapangyarihan sa Taong Liturhiko at sa paggunita sa Pagpapakasakit ng ating Panginoon tuwing Biyernes Santo. Nagdiriwang tayo ng Misa araw-araw sa buong taon, maliban sa Biyernes Santo, upang matanggap natin ang bunga ng Pagpapakasakit araw-araw. Ang Misa ay isang mabisang tanda, na nangangahulugang ang Misa ay sumasagisag sa sakripisyo ni Kristo at tunay na ginagawa itong kasalukuyan. Sa Biyernes Santo, ipinagdiriwang natin ang Pagpapakasakit ng ating Panginoon sa realidad ng panahon. Pagdating sa biyaya, walang nawawala dahil sa kawalan ng Misa sa Biyernes Santo. Sa halip, ang Biyernes Santo mismo ay nagiging makapangyarihang kasangkapan ng biyaya. Ang ating liturhikal na Paggunita sa Pagpapakasakit ng ating Panginoon sa Biyernes Santo ay nagbibigay-daan upang makibahagi tayo sa Kanyang gawa ng pagtubos na nagliligtas, gaya ng ginagawa ng Misa sa bawat ibang araw ng taon.
Habang mapanalangin kang nakikibahagi sa liturhiya ng Pagpapakasakit ng Panginoon, alamin mong ang araw na ito mismo ay pinagkalooban ng biyaya at kapangyarihan. Ang biyaya ay hindi dumarating sa pamamagitan ng sakramental na “Pag-alaala” sa Pagpapakasakit ng Panginoon kundi mula sa katotohanang nakakatagpo natin sa Paggunita na ito na ginaganap minsan sa isang taon.
Pagnilayan ang mga paraan kung paano mo naranasan ang biyaya ng Diyos nang makapangyarihan at natatangi sa Biyernes Santo. Marahil, sa mga nagdaang taon, pumasok ka sa Triduo na mapanalanginin at nakatuon ang loob. Alalahanin ang karanasang iyon, at unawaing ang malalim na pakikipagtagpong ito sa ating Panginoon ay naging posible sa natatanging paraan dahil banal ang mga araw na iyon.
Ngayon, sa pagdiriwang mo ng Biyernes Santo, unawain mong bukás sa iyo ang mga pintuan ng Langit sa paraang hindi tulad ng alinmang ibang araw ng taon. Samantalahin ang pagkakataong ito na dumarating minsan lamang sa isang taon upang makiisa sa pagdurusa at kamatayan ng ating Panginoon. Ilaan ang mga oras mula tanghali hanggang alas-tres para lamang sa panalangin at pagninilay sa mga banal na oras na ito, at matutuklasan mong ang Diyos ay naroroon para sa iyo sa natatanging paraan.
Basahin ang salaysay ng Pagpapakasakit ng Panginoon. Dasalin ang Daan ng Krus. Dasalin ang mga Misteryo ng Hapis ng Santo Rosaryo. Masdan ang isang krusipiho. Mag-ayuno, magbantay, maging mapagmatyag, at maging bukás sa masaganang biyayang nais ipagkaloob sa iyo ng ating Panginoon ngayong Biyernes Santo.
Aking Panginoong nagdurusa at nag-aalay ng sarili, sa paggunita ko sa Iyong sakripisyong nagliligtas, akayin Mo akong makiisa sa mistikong gawang ito ng pag-ibig. Tulungan Mo akong manatiling madasalin at mapagnilay sa buong araw na ito at hanggang bukas. Anyayahan Mo akong tumayo sa harap ng Iyong Krus at masdan ang Iyong katawang binugbog at sugatan. Habang ginagawa ko ito, ibuhos Mo ang Iyong saganang awa mula sa Iyong tagilirang nasugatan. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.