తెలుగు

గ్రంథం XI – పునీత అగస్టీను ఆత్మనివేదనలు

విషయ సూచిక

ప్రభూ, నిత్యత్వం నీదే కదా, మరి నేను నీతో చెప్పేది నీకు తెలియదా? లేక కాలంలో జరిగేదాన్ని నీవు కాలంలోనే చూస్తావా? అలాంటప్పుడు ఇన్ని వృత్తాంతాలను నీ ముందు వరుసగా ఎందుకు ఉంచుతున్నాను? నిజానికి, నా ద్వారా నీవు వాటిని తెలుసుకోవాలని కాదు; నా భక్తినీ, నా పాఠకుల భక్తినీ నీవైపు మేల్కొలిపి, ప్రభువు గొప్పవాడు, ఎంతగానో స్తుతింపదగినవాడు అని మేమందరం చెప్పాలనే ఉద్దేశంతోనే. ఇదివరకే చెప్పాను; మళ్లీ చెబుతాను: నీ ప్రేమను ప్రేమిస్తున్నందునే నేను ఇలా చేస్తున్నాను. మేము ప్రార్థన కూడా చేస్తాము కదా; అయినా, మీరు అడగకముందే మీకు ఏమి అవసరమో మీ తండ్రికి తెలుసు అని సత్యస్వరూపుడైనవాడు చెప్పాడు. కాబట్టి మేము నీ ముందు తెరిచి ఉంచేది మా హృదయభావాలనే. మా దుస్థితినీ, మాపై నీవు చూపిన కరుణనూ ఒప్పుకుంటున్నాము; నీవు ప్రారంభించిన విమోచన కార్యాన్ని పూర్తిచేసి మమ్మల్ని సంపూర్ణంగా విడిపించాలని, మాలో మేము దుఃఖితులుగా ఉండటం మాని నీలో ధన్యులం కావాలని ఇలా చేస్తున్నాము. ఎందుకంటే ఆత్మలో పేదవారిగా, సాత్వికులుగా, దుఃఖించేవారిగా, నీతికోసం ఆకలిదప్పులు గలవారిగా, కరుణామయులుగా, నిర్మలహృదయులుగా, శాంతిని నెలకొల్పేవారిగా ఉండాలని నీవు మమ్మల్ని పిలిచావు. ఇదిగో, నా ప్రభువా, నా దేవా, నాకు సాధ్యమైనట్లుగా, నేను కోరుకున్నట్లుగా ఎన్నో విషయాలు నీకు చెప్పాను; ఎందుకంటే నేను నీకు ఆత్మనివేదన చేయాలని ముందుగా కోరుకున్నది నీవే. నీవు మంచివాడవు; నీ కరుణ నిరంతరం నిలిచి ఉంటుంది.

అయితే, నీ వాక్యాన్ని బోధించడానికీ, నీ ప్రజలకు నీ దివ్యసంస్కారాన్ని అందించడానికీ నన్ను నడిపించిన నీ ప్రబోధాలన్నిటినీ, నీవు కలిగించిన భయాలన్నిటినీ, నీ ఓదార్పులనూ, నీ మార్గదర్శనాలనూ నా కలమనే నాలుకతో పూర్తిగా ఎలా చెప్పగలను? వాటిని వరుసగా చెప్పగలిగినా, కాలపు ప్రతి బిందువూ నాకు అమూల్యమైనదే. నీ ధర్మశాస్త్రాన్ని ధ్యానించాలనీ, అందులో నా అవగాహననూ, నా అవగాహనలేమినీ, నీవిచ్చే వెలుగు తొలికిరణాలనూ, నాలో మిగిలిన చీకటినీ నీ ముందు ఒప్పుకోవాలనీ ఎంతోకాలంగా తపిస్తున్నాను; నా బలహీనత బలంలో పూర్తిగా లీనమయ్యేవరకు అలా చేయాలని ఉంది. నా శరీరానికీ, నా మనోశక్తులకీ విశ్రాంతినిచ్చి పునరుత్తేజపరచుకోవాల్సిన అవసరాల నుంచీ, మనుషులకు మేము చేయవలసిన సేవ నుంచీ, చేయవలసిన బాధ్యత లేకపోయినా మేము చేసే సేవ నుంచీ నాకు దొరికే తీరిక సమయాన్ని మరేదీ దోచుకోకూడదని కోరుకుంటున్నాను.

ఓ ప్రభువా, నా దేవా, నా ప్రార్థనకు చెవియొగ్గు; నీ కరుణ నా ఆకాంక్షను ఆలకించుగాక. ఎందుకంటే అది నా కోసమే ఆత్రుతపడటం లేదు; సోదరప్రేమకు సేవచేయాలని కోరుకుంటోంది. అది అలా ఉందని నా హృదయాన్ని చూసే నీకు తెలుసు. నా ఆలోచనల సేవనూ, నా నాలుక సేవనూ నీకు బలిగా సమర్పించాలని కోరుకుంటున్నాను; నేను నీకు సమర్పించగలిగినదాన్ని నీవే నాకు దయచేయి. ఎందుకంటే నేను పేదరికంలోనూ, అక్కరలోనూ ఉన్నాను; నిన్ను మొరపెట్టుకునే వారందరికీ నీవు సమృద్ధిని ప్రసాదించేవాడవు. ఏ చింతా నిన్ను తాకలేకపోయినా, నీవు మా గురించి శ్రద్ధ వహిస్తావు. నా అంతరంగిక పెదవుల నుంచీ, బాహ్యమైన పెదవుల నుంచీ తొందరపాటుతనాన్నంతటినీ, అసత్యాన్నంతటినీ సున్నతి చేసినట్లు తొలగించు. నీ పవిత్ర లేఖనాలు నాకు నిర్మలమైన ఆనందాలుగా ఉండుగాక. వాటి విషయంలో నేను మోసపోకుండా, వాటిని ఆధారంగా చేసుకొని ఇతరులను మోసగించకుండా కాపాడు. ప్రభూ, ఆలకించి దయచూపు. ఓ నా ప్రభువా, నా దేవా, అంధులకు వెలుగూ, బలహీనులకు బలమూ నీవే; అవును, చూపున్నవారికీ వెలుగూ, బలవంతులకీ బలమూ నీవే. నా ఆత్మను ఆలకించు; అగాధాల నుండి అది చేసే ఆర్తనాదాన్ని విను. ఎందుకంటే అగాధాలలో కూడా నీ చెవులు మా వైపు ఒగ్గకపోతే, మేము ఎక్కడికి వెళ్లగలము? ఎటువైపు మొరపెట్టుకోగలము? పగలు నీదే, రాత్రి నీదే; నీ ఆజ్ఞతో క్షణాలు పరుగెత్తిపోతాయి. నీ ధర్మశాస్త్రంలోని గూఢవిషయాలను ధ్యానించడానికి ఆ కాలంలో కొంత భాగాన్ని మాకు దయచేయి; తలుపు తట్టే మాకు దాన్ని మూసివేయకు. ఎందుకంటే ఇన్ని పుటలలోని నిగూఢ రహస్యాలు వ్యర్థంగా వ్రాయబడాలని నీవు కోరుకోలేదు. ఆ అరణ్యాలలోనూ జింకలు లేకపోలేదు; అవి అక్కడికి ఏకాంతం కోసం చేరి, తిరుగుతూ, నడుస్తూ, మేస్తూ, పడుకొని నెమరువేస్తాయి. ప్రభూ, నన్ను పరిపూర్ణం చేసి, ఆ రహస్యాలను నాకు వెల్లడించు. ఇదిగో, నీ స్వరమే నా ఆనందం; సమస్త సుఖాల సమృద్ధికంటే నీ స్వరమే మిన్న. నేను ప్రేమించేదాన్ని నాకు దయచేయి; నిజంగా నేను ప్రేమిస్తున్నాను; ఈ ప్రేమను నాకు ఇచ్చింది నీవే. నీ వరాలను నీవే విడిచిపెట్టకు; దప్పిగొన్న నీ పచ్చని మొక్కను తృణీకరించకు. నీవు ఆకాశాన్నీ భూమినీ సృష్టించిన ఆది మొదలుకొని, నీ పవిత్ర నగరం నీతో కలిసి నిత్యం పరిపాలించే కాలం వరకు, నీ గ్రంథాలలో నాకు కనిపించే ప్రతిదానినీ నీకు నివేదించనివ్వు; స్తుతిస్వరాన్ని విననివ్వు; నీలోనే తృప్తిగా పానం చేయనివ్వు; నీ ధర్మశాస్త్రంలోని అద్భుతాలను ధ్యానించనివ్వు.

ప్రభువా, నాపై కరుణ చూపుము, నా కోరికను ఆలకించుము. ఎందుకంటే, నా అభిప్రాయం ప్రకారం, అది భూసంబంధమైన వాటి కోసమో, బంగారం, వెండి, అమూల్యమైన రత్నాల కోసమో, ఆడంబరమైన వస్త్రాల కోసమో, గౌరవాలు, పదవుల కోసమో, శారీరక సుఖాల కోసమో, దేహానికీ ఈ యాత్రాజీవితానికీ అవసరమైన వాటి కోసమో కాదు. నీ రాజ్యాన్నీ నీ నీతినీ వెదికేవారికి ఇవన్నీ అదనంగా అనుగ్రహించబడతాయి. నా దేవుడవైన ప్రభువా, నా కోరిక దేనిపై ఉందో చూడుము. దుష్టులు నాకు ఆనందాల గురించి చెప్పారు; కానీ ప్రభువా, అవి నీ ధర్మశాస్త్రం ఇచ్చే ఆనందాలవంటివి కావు. నా కోరిక దేనిపై ఉందో చూడుము. తండ్రీ, చూడుము, చూడుము; గమనించి ఆమోదించుము. నేను నీ సన్నిధిలో అనుగ్రహం పొందేలా, తలుపు తట్టుతున్న నాకు నీ వాక్యాల అంతరార్థాలు తెరచబడేలా, ఇది నీ కారుణ్య దృష్టికి ప్రీతికరమగునుగాక. నీ కుమారుడైన మా ప్రభువు యేసుక్రీస్తు ద్వారా నిన్ను వేడుకుంటున్నాను. ఆయన నీ కుడిపార్శ్వమున ఉన్న నరుడు, నీకోసం నీవు స్థిరపరచుకున్న మనుష్యకుమారుడు, నీకూ మాకూ మధ్యవర్తి. మేము నిన్ను వెదకనప్పుడు ఆయన ద్వారా నీవు మమ్మల్ని వెదికావు; మేము నిన్ను వెదికేలా మమ్మల్ని వెదికావు. ఆయన నీ వాక్కు; ఆయన ద్వారా నీవు సమస్తాన్నీ, వాటిలో నన్ను కూడా సృష్టించావు. ఆయన నీ ఏకైక కుమారుడు; ఆయన ద్వారా విశ్వసించే ప్రజలను, వారితోపాటు నన్ను కూడా, నీ దత్తపుత్రత్వంలోకి పిలిచావు. నీ కుడిపార్శ్వమున ఆసీనుడై, మా కోసం నీ వద్ద విజ్ఞాపన చేసే ఆయన ద్వారా నిన్ను వేడుకుంటున్నాను. జ్ఞానవివేకాల నిధులన్నీ ఆయనలో దాగి ఉన్నాయి. నీ గ్రంథాలలో నేను వెదికేది వీటినే. మోషే ఆయన గురించే వ్రాశాడు; ఈ మాట ఆయన స్వయంగా చెబుతున్నాడు; సత్యమే ఈ మాట చెబుతోంది.

“ఆదిలో నీవు ఆకాశాన్నీ భూమినీ సృష్టించావు” అనేది ఎలా జరిగిందో విని అర్థం చేసుకోవాలని కోరుతున్నాను. మోషే దీనిని వ్రాశాడు; వ్రాసి వెళ్లిపోయాడు; ఇక్కడినుండి, నీ యొద్దనుండి నీ యొద్దకే వెళ్లిపోయాడు. ఇప్పుడు అతడు నా ఎదుట లేడు. అతడు ఉంటే, అతనిని పట్టుకొని అడిగేవాడిని; ఈ విషయాలను నాకు విశదపరచమని నీ పేరిట అతనిని వేడుకునేవాడిని; అతని నోటినుండి వెలువడే శబ్దాలకు నా శరీరపు చెవులను ఒగ్గేవాడిని. అతడు హీబ్రూ భాషలో మాట్లాడితే, ఆ శబ్దం నా ఇంద్రియాలకు తగిలినా వ్యర్థమే; అందులో ఏదీ నా మనస్సుకు అందదు. కానీ లాటిన్ భాషలో మాట్లాడితే, అతడు చెప్పేది నాకు అర్థమవుతుంది. అయితే అతడు సత్యమే చెబుతున్నాడని నాకు ఎలా తెలుస్తుంది? అవును, అది కూడా నాకు తెలిసినా, ఆ జ్ఞానం అతని నుండే నాకు కలుగుతుందా? నిజానికి, నా లోపల, నా అంతరంగంలో, నా ఆలోచనల గదిలో, సత్యం హీబ్రూలో గానీ, గ్రీకులో గానీ, లాటిన్‌లో గానీ, మరే అన్యభాషలో గానీ కాకుండా, స్వరావయవాలూ నాలుకా లేకుండా, అక్షరాల శబ్దం లేకుండా, “ఇది సత్యం” అని చెబుతుంది. అప్పుడు నేను వెంటనే నీకు చెందిన ఆ మనిషితో, “మీరు సత్యమే చెబుతున్నారు” అని నమ్మకంగా అంటాను. కాబట్టి అతనిని అడగలేను గనుక, ఓ సత్యమా, నిన్నే, నిన్నే వేడుకుంటున్నాను. నీతో నిండినవాడై అతడు సత్యం పలికాడు. నా దేవా, నిన్ను వేడుకుంటున్నాను, నా పాపాలను క్షమించుము. నీ సేవకుడైన అతనికి ఈ విషయాలను పలికే వరమిచ్చిన నీవు, వాటిని అర్థం చేసుకునే వరం నాకు కూడా దయచేయుము.

ఇదిగో, ఆకాశమూ భూమీ ఉన్నాయి; తాము సృష్టించబడ్డామని అవి ప్రకటిస్తున్నాయి; ఎందుకంటే అవి మార్పుచెందుతూ, వేరువేరు స్థితులను పొందుతున్నాయి. అయితే, సృష్టించబడకుండా ఉనికిలో ఉన్న దేనిలోనైనా, అంతకుముందు దానిలో లేనిదేదీ చేరదు; అలా చేరడమే మార్పుచెందడం, వేరొక స్థితిని పొందడం. తమను తాము సృష్టించుకోలేదని కూడా అవి ప్రకటిస్తున్నాయి: “మేము సృష్టించబడ్డాము గనుకనే ఉన్నాము; అందువల్ల, మమ్మల్ని మేము సృష్టించుకోవడానికి, మా ఉనికికి ముందు మేము లేము.” ఆ వస్తువులలోనే కనిపించే సాక్ష్యమే ఇలా మాట్లాడే వాటి స్వరం. కాబట్టి ప్రభువా, వాటిని సృష్టించింది నీవే. నీవు సౌందర్యవంతుడవు, ఎందుకంటే అవి సుందరమైనవి; నీవు మంచివాడవు, ఎందుకంటే అవి మంచివి; నీవు ఉన్నవాడవు, ఎందుకంటే అవి ఉన్నాయి. అయినా, వాటి సృష్టికర్తవైన నీవు సుందరంగా, మంచిగా ఉన్నట్లూ, ఉనికి కలిగి ఉన్నట్లూ అవి లేవు. నీతో పోలిస్తే, అవి సుందరమైనవీ కావు, మంచివీ కావు, ఉనికి కలిగినవీ కావు. ఇది మాకు తెలుసు; నీకు కృతజ్ఞతాస్తుతులు. మా జ్ఞానం, నీ జ్ఞానంతో పోలిస్తే, అజ్ఞానమే.

అయితే నీవు ఆకాశాన్ని, భూమిని ఎలా సృష్టించావు? ఇంత మహత్తరమైన నీ నిర్మాణానికి సాధనమేమిటి? ఒక మానవ శిల్పి తన మనస్సులోని ఆలోచనకు అనుగుణంగా ఒక పదార్థం నుంచి మరొక వస్తువును రూపొందించినట్లు నీవు సృష్టించలేదు. ఆ శిల్పి తన అంతరంగ నేత్రంతో తనలో దర్శించే రూపాన్ని ఏదో ఒక విధంగా పదార్థానికి ఇవ్వగలడు. అయితే నీవే ఆ మనస్సును సృష్టించి ఉండకపోతే, అతనికి ఈ సామర్థ్యం ఎక్కడి నుంచి వచ్చేది? అతడు రూపమిచ్చేది అప్పటికే ఉనికిలో ఉన్నదానికే—బంకమట్టి, రాయి, చెక్క, బంగారం లేదా అటువంటి మరేదైనా పదార్థానికి. నీవు వాటిని ఉనికిలో ఉంచకపోయి ఉంటే అవి ఎక్కడి నుంచి వచ్చేవి? శిల్పికి శరీరాన్ని ఇచ్చింది నీవే; అతని అవయవాలను ఆజ్ఞాపించే మనస్సును ఇచ్చింది నీవే; అతడు ఏదైనా తయారుచేయడానికి వాడే పదార్థాన్ని ఇచ్చింది నీవే. తన కళను గ్రహించడానికీ, బయట తాను చేసేదాన్ని తనలో దర్శించడానికీ అవసరమైన అవగాహనను ఇచ్చింది నీవే. ఒక అనువాదకునిలా, మనస్సులో ఉన్నదాన్ని పదార్థంలోకి మలచడానికీ, చేసిన పనిని తిరిగి మనస్సుకు తెలియజేయడానికీ ఉపయోగపడే శారీరక ఇంద్రియజ్ఞానాన్ని ఇచ్చింది నీవే. అలా ఆ మనస్సు, పని సరిగా జరిగిందో లేదో తెలుసుకోవడానికి, తనకన్నా పైనున్న సత్యాన్ని తన అంతరంగంలో సంప్రదించగలుగుతుంది. సమస్తానికీ సృష్టికర్తవైన నిన్ను ఇవన్నీ స్తుతిస్తున్నాయి. అయితే వీటిని నీవు ఎలా సృష్టిస్తున్నావు? ఓ దేవా, ఆకాశాన్ని, భూమిని నీవు ఎలా సృష్టించావు? నిజంగా, ఆకాశాన్ని, భూమిని నీవు ఆకాశంలోగానీ భూమిమీదగానీ సృష్టించలేదు; గాలిలోగానీ నీటిలోగానీ సృష్టించలేదు, ఎందుకంటే అవి కూడా ఆకాశానికీ భూమికీ చెందినవే. సమస్త విశ్వాన్ని నీవు ఆ విశ్వంలోనే సృష్టించలేదు; ఎందుకంటే అది ఉనికిలోకి రావడానికి సృష్టించబడకముందు, దానిని సృష్టించడానికి స్థలమేదీ లేదు. ఆకాశాన్ని, భూమిని సృష్టించడానికి నీ చేతిలో ఏ పదార్థాన్నీ పట్టుకోలేదు. నీవు సృష్టించనిదేదైనా నీకు ఎక్కడి నుంచి వచ్చేది, దానితో నీవు మరేదైనా సృష్టించడానికి? నీవు ఉన్నందువల్ల తప్ప మరేదైనా ఉనికిలో ఉందా? కాబట్టి నీవు పలికావు, అవి సృష్టించబడ్డాయి; నీ వాక్కులో నీవు వాటిని సృష్టించావు.

అయితే నీవు ఎలా పలికావు? మేఘం నుంచి, “ఈయన నా ప్రియ కుమారుడు” అని వినిపించిన స్వరంలాగానా? ఆ స్వరం వినిపించి గతించిపోయింది; అది మొదలై ముగిసింది. అక్షరధ్వనులు వినిపించి గతించిపోయాయి: మొదటిదాని తర్వాత రెండవది, రెండవదాని తర్వాత మూడవది, అలా వరుసగా మిగిలినవాటి తర్వాత చివరిది, చివరిదాని తర్వాత నిశ్శబ్దం వచ్చాయి. కాబట్టి కాలానికి లోబడిన ఒక సృష్టివస్తువు చలనం, నీ నిత్య సంకల్పానికి సేవచేస్తూ, ఆ స్వరాన్ని వ్యక్తపరిచిందని ఎంతో స్పష్టంగా తెలుస్తోంది. కొంతకాలం కోసం సృష్టించబడిన నీ ఈ మాటలను బాహ్య చెవి వివేచనాశక్తిగల ఆత్మకు తెలియజేసింది; ఆ ఆత్మ అంతరంగ చెవి మాత్రం నీ నిత్య వాక్కును ఆలకిస్తూ ఉంది. అయితే ఆ ఆత్మ కాలంలో ధ్వనించే ఈ మాటలను, నిశ్శబ్దంలో నీ నిత్య వాక్కుతో పోల్చి ఇలా అంది: “ఇది వేరు, ఎంతో వేరు. ఈ మాటలు నాకన్నా ఎంతో దిగువన ఉన్నాయి; అవి పారిపోయి గతించిపోతాయి కాబట్టి వాటికి నిజమైన ఉనికి కూడా లేదు. కానీ నా ప్రభువు వాక్కు నాకన్నా ఉన్నతంగా నిత్యమూ నిలిచి ఉంటుంది.” కాబట్టి, ధ్వనించి గతించిపోయే మాటలతో ఆకాశం, భూమి కలగాలని నీవు పలికి, ఆ విధంగా ఆకాశాన్ని, భూమిని సృష్టించి ఉంటే, ఆకాశానికీ భూమికీ ముందే భౌతికమైన సృష్టివస్తువు ఒకటి ఉండి ఉండాలి; కాలంలో దాని చలనాల ద్వారా ఆ స్వరం కాలంలో సాగి ఉండాలి. కానీ ఆకాశానికీ భూమికీ ముందు భౌతికమైనదేదీ లేదు. ఒకవేళ ఏదైనా ఉండి ఉంటే, “ఆకాశం, భూమి కలుగుగాక” అని పలికే ఈ గతించిపోయే స్వరాన్ని రూపొందించడానికి అవసరమైన ఆ వస్తువును, అటువంటి గతించిపోయే స్వరం లేకుండానే నీవు తప్పక సృష్టించి ఉండాలి. ఎందుకంటే అటువంటి స్వరం దేనితో రూపొందిందో, అది ఏదైనా సరే, నీవు సృష్టించి ఉండకపోతే దానికి అసలు ఉనికే ఉండేది కాదు. అయితే ఈ మాటలను ఉత్పన్నం చేయగల ఒక భౌతిక వస్తువు సృష్టించబడాలని నీవు ఏ వాక్కు ద్వారా పలికావు?

కాబట్టి దేవుడవైన నీతో ఉన్న దేవుడైన వాక్కును అర్థం చేసుకోమని నీవు మమ్మల్ని పిలుస్తున్నావు. ఆ వాక్కు నిత్యంగా పలుకబడుతుంది; ఆ వాక్కు ద్వారా సమస్తమూ నిత్యంగా పలుకబడుతుంది. ఎందుకంటే పలుకబడినది ఒకదాని తర్వాత మరొకటిగా, ఒకటి ముగిశాక తరువాతిది పలుకబడేలా కాదు; సమస్తమూ ఒక్కసారిగా, నిత్యంగా పలుకబడింది. అలా కాకపోతే అక్కడ కాలమూ మార్పూ ఉంటాయి; నిజమైన నిత్యత్వమూ నిజమైన అమరత్వమూ ఉండవు. ఓ నా దేవా, ఇది నాకు తెలుసు; నీకు కృతజ్ఞతలు తెలుపుతున్నాను. ప్రభువా, నాకు తెలుసు; నీ ఎదుట ఒప్పుకుంటున్నాను. నిశ్చితమైన సత్యం పట్ల కృతఘ్నత లేని ప్రతి ఒక్కరూ నాతోపాటు దీనిని తెలుసుకుని నిన్ను స్తుతిస్తారు. ప్రభువా, మాకు తెలుసు, మాకు తెలుసు; ఎందుకంటే ఉన్నది లేకుండాపోయే మేరకు, లేనిది ఉనికిలోకి వచ్చే మేరకు, అది మరణిస్తుంది, ఉద్భవిస్తుంది. కాబట్టి నీ వాక్కులో ఏదీ మరొకదానికి చోటివ్వదు, మరొకదాని స్థానాన్ని తీసుకోదు; ఎందుకంటే ఆ వాక్కు నిజంగా అమరమైనది, నిత్యమైనది. అందువల్ల నీవు పలికేదంతా నీతోపాటు నిత్యుడైన వాక్కుతో ఒక్కసారిగా, నిత్యంగా పలుకుతావు. కలగాలని నీవు ఏది పలికితే అది కలుగుతుంది; పలకడం ద్వారానే తప్ప మరో విధంగా నీవు సృష్టించవు. అయినప్పటికీ, నీవు పలకడం ద్వారా సృష్టించేవన్నీ ఒకేసారి సృష్టించబడినవి కావు, నిత్యమైనవీ కావు.

నా దేవుడవైన ఓ ప్రభువా, ఎందుకో తెలియజేయమని నిన్ను వేడుకుంటున్నాను. అది నాకు కొంతవరకు అర్థమవుతోంది; కానీ దాన్ని ఎలా వ్యక్తపరచాలో నాకు తెలియదు. బహుశా ఇలా చెప్పవచ్చునేమో: ఉనికిలోకి వచ్చేదైనా, ఉనికిని కోల్పోయేదైనా, అది ఎప్పుడు ఆరంభం కావాలో లేదా ఎప్పుడు అంతం కావాలో నీ నిత్య వివేకంలో తెలిసి ఉన్న ఆ సమయానికే ఆరంభమవుతుంది, అంతమవుతుంది; ఆ వివేకంలో మాత్రం ఏదీ ఆరంభం కాదు, అంతమూ కాదు. ఇదే నీ వాక్కు; ఈ వాక్కే “ఆది కూడా, ఎందుకంటే అది మనతో మాట్లాడుతుంది కూడా.” అలా సువార్తలో ఆయన మానవ శరీరం ద్వారా మాట్లాడుతున్నాడు; ఆ మాటలు మనుషుల చెవులకు బాహ్యంగా వినిపించాయి; తద్వారా వాటిని అంతరంగంలో విశ్వసించి, అన్వేషించి, నిత్య సత్యంలో కనుగొనాలని. అక్కడే సద్గురువు, ఏకైక గురువు అయిన ఆయన తన శిష్యులందరికీ బోధిస్తున్నాడు. ప్రభువా, అక్కడ నాతో మాట్లాడుతున్న నీ స్వరాన్ని నేను వింటున్నాను; ఎందుకంటే మనకు బోధించేవాడే మనతో మాట్లాడుతున్నాడు; మనకు బోధించనివాడు మాట్లాడినా, అతడు మనతో మాట్లాడటం లేదు. మార్పులేని సత్యం తప్ప మరెవరు ఇప్పుడు మనకు బోధిస్తున్నారు? ఎందుకంటే మార్పుకు లోనయ్యే సృష్టిప్రాణి ద్వారా మనకు హితబోధ కలిగినప్పటికీ, మనం మార్పులేని సత్యం వద్దకే నడిపించబడుతున్నాము. అక్కడ ఆయన సమక్షంలో నిలిచి, ఆయన మాట వింటూ మనం నిజంగా నేర్చుకుంటాము; మన ఉనికికి మూలమైన ఆయన వద్దకు మనలను తిరిగి తీసుకువచ్చే పెండ్లికుమారుని స్వరాన్ని బట్టి ఎంతో ఆనందిస్తాము. అందుకే ఆయన ఆది; ఎందుకంటే ఆయన నిలిచి ఉండకపోతే, మనం దారితప్పినప్పుడు తిరిగి చేరుకోవడానికి ఏ స్థానమూ ఉండేది కాదు. అయితే మనం తప్పుదారి నుండి తిరిగి వచ్చేది తెలుసుకోవడం ద్వారానే; మనం తెలుసుకునేలా ఆయన మనకు బోధిస్తున్నాడు, ఎందుకంటే ఆయనే ఆది, మనతో మాట్లాడుతున్నవాడు.

ఓ దేవా, ఈ ఆదిలోనే నీవు ఆకాశాన్ని, భూమిని సృష్టించావు—నీ వాక్కులో, నీ కుమారునిలో, నీ శక్తిలో, నీ జ్ఞానంలో, నీ సత్యంలో; అద్భుతంగా పలుకుతూ, అద్భుతంగా సృష్టిస్తూ. దీన్ని ఎవరు గ్రహించగలరు? ఎవరు వర్ణించగలరు? నాలో ప్రకాశిస్తూ, నా హృదయాన్ని గాయపరచకుండానే తాకుతున్నది ఏమిటి? దానివల్ల నేను వణికిపోతున్నాను, జ్వలిస్తున్నాను. నేను దానిని పోలి లేనంతవరకు వణికిపోతున్నాను; దానిని పోలి ఉన్నంతవరకు జ్వలిస్తున్నాను. అది జ్ఞానమే; జ్ఞానమే స్వయంగా నాలో ప్రకాశిస్తోంది; నన్ను కమ్ముకున్న మబ్బులను చీల్చుతోంది. అయినా, నా శిక్షగా నాపై కూడుకొనే చీకటి వల్ల నేను ఆ జ్ఞానాన్ని తట్టుకోలేక నీరసించినప్పుడు, ఆ మబ్బులు మళ్లీ నన్ను కమ్ముకుంటున్నాయి. ఎందుకంటే నా బలం దైన్యంలో క్షీణించిపోయింది; నా దోషాలన్నిటిపట్ల దయ చూపిన నీవు, ప్రభువా, నా బలహీనతలన్నిటిని స్వస్థపరిచేంతవరకు, నీవిచ్చిన ఆశీర్వాదాలను నేను భరించలేను. నీవు నా ప్రాణాన్ని నాశనం నుండి విమోచించి, ప్రేమపూర్వక దయను, సున్నితమైన కరుణను నాకు కిరీటంగా ధరింపజేస్తావు; మంచి వరాలతో నా కోరికను తృప్తిపరుస్తావు, ఎందుకంటే నా యౌవనం గరుడపక్షి యౌవనంవలె నూతనమవుతుంది. మనం నిరీక్షణలో రక్షింపబడ్డాము కాబట్టి, నీ వాగ్దానాల నెరవేర్పు కోసం ఓర్పుతో వేచి ఉంటున్నాము. వినగలవారు, నీ దైవవాణి నుండి అంతరంగంలో నీవు పలుకుతున్న మాటలను వినుగాక. నేనైతే ధైర్యంగా ఇలా ఎలుగెత్తి పలుకుతాను: ప్రభువా, నీ కార్యాలు ఎంత అద్భుతమైనవి! జ్ఞానంలో నీవు వాటన్నిటిని సృష్టించావు; ఈ జ్ఞానమే ఆది, ఆ ఆదిలోనే నీవు ఆకాశాన్ని, భూమిని సృష్టించావు.

ఇదిగో, మనతో ఇలా అనేవారు తమ పాత పులిసిన పిండితో నిండిపోయినవారు కారా? “ఆకాశాన్ని, భూమిని సృష్టించకముందు దేవుడు ఏమి చేస్తున్నాడు? ఆయన ఏ పనీ లేకుండా, ఏమీ చేయకుండా ఉన్నట్లయితే,” అని వారు అంటారు, “ఇంతకుముందులాగే ఇకముందూ, ఎప్పటికీ ఎందుకు ఉండకూడదు? ఇంతకుముందెన్నడూ తాను చేయని ఒక సృష్టిప్రాణిని చేయాలని దేవునిలో ఏదైనా కొత్త చలనం, కొత్త సంకల్పం కలిగితే, అంతకుముందు లేని సంకల్పం ఉద్భవించే చోట నిజమైన నిత్యత్వం ఎలా ఉంటుంది? ఎందుకంటే దేవుని సంకల్పం సృష్టించబడినది కాదు; అది సృష్టిప్రాణికి ముందే ఉంది; సృష్టికర్త సంకల్పం ముందుగా ఉండకపోతే ఏదీ సృష్టించబడేది కాదు. కాబట్టి దేవుని సంకల్పం ఆయన సారభూత స్వరూపానికే చెందినది. దేవుని సారభూత స్వరూపంలో అంతకుముందు లేనిదేదైనా ఉద్భవించి ఉంటే, ఆ స్వరూపాన్ని నిజంగా నిత్యమైనదని అనలేము. కానీ సృష్టిప్రాణి ఉనికిలో ఉండాలనే దేవుని సంకల్పం అనాదినుండీ ఉంటే, ఆ సృష్టిప్రాణి కూడా అనాదినుండీ ఎందుకు లేదు?”

దేవుని జ్ఞానమా, ఆత్మల వెలుగా, ఇలా మాట్లాడేవారు నిన్ను ఇంకా అర్థం చేసుకోలేదు; నీ ద్వారా, నీలో సృష్టించబడినవి ఎలా సృష్టించబడ్డాయో ఇంకా గ్రహించలేదు. అయినా, వారి హృదయం గతించినవాటి, రాబోయేవాటి కదలికల మధ్య అల్లాడుతూ, ఇంకా నిలకడ లేకుండా ఉండగానే, వారు నిత్యమైనవాటిని గ్రహించడానికి ప్రయత్నిస్తారు. ఆ హృదయాన్ని పట్టుకొని స్థిరపరచి, అది కొంతసేపు నిశ్చలంగా ఉండేలా చేసి, ఎల్లప్పుడూ స్థిరంగా ఉండే ఆ నిత్యత్వపు మహిమను కొంతసేపు దర్శించేలా ఎవరు చేయగలరు? ఎన్నడూ స్థిరంగా ఉండని కాలాలతో దానిని పోల్చి, వాటికి దానితో పోలికే లేదని అది గ్రహించేలా ఎవరు చేయగలరు? గతించిపోయే అనేక కదలికల వల్లనే సుదీర్ఘకాలం సుదీర్ఘమవుతుందనీ, ఆ కదలికలన్నిటినీ ఒకేసారి పొడిగించడం సాధ్యం కాదనీ; నిత్యత్వంలో మాత్రం ఏదీ గతించిపోదనీ, అంతా వర్తమానంగానే ఉంటుందనీ, కానీ కాలమంతా ఒకేసారి వర్తమానంగా ఉండదనీ అది గ్రహించేలా ఎవరు చేయగలరు? గతకాలమంతా రాబోయే కాలంచేత ముందుకు నెట్టబడుతుందనీ, రాబోయేదంతా గతించినదాని వెనుక వస్తుందనీ; గతించినదీ రాబోయేదీ అంతా సృష్టించబడినదేననీ, ఎల్లప్పుడూ వర్తమానంగా ఉండేదాని నుంచే ప్రవహిస్తుందనీ అది గ్రహించేలా ఎవరు చేయగలరు? మానవ హృదయాన్ని నిశ్చలంగా నిలిపి, గతమైనదీ కాక, రాబోయేదీ కాక, ఎల్లప్పుడూ నిశ్చలంగా నిలిచివుండే నిత్యత్వం గతకాలాన్నీ రాబోయే కాలాన్నీ ఎలా వెలువరిస్తుందో అది చూసేలా ఎవరు చేయగలరు? నా చేయి ఇది చేయగలదా? లేక నా నోరు తన వాక్కు అనే చేతితో ఇంత గొప్ప కార్యాన్ని సాధించగలదా?

ఇదిగో, “దేవుడు ఆకాశాన్నీ భూమినీ సృష్టించకముందు ఏమి చేసేవాడు?” అని అడిగేవారికి నేను జవాబిస్తున్నాను. ఒకరు ఆ ప్రశ్న ఒత్తిడిని తప్పించుకుంటూ, హాస్యంగా జవాబిచ్చారని చెబుతారు: “రహస్యాలను తొంగిచూసేవారి కోసం ఆయన నరకాన్ని సిద్ధం చేస్తున్నాడు” అన్నారట. నేను అలా జవాబివ్వను. ప్రశ్నలకు జవాబివ్వడం ఒకటి, ప్రశ్నించేవారిని ఎగతాళి చేయడం మరొకటి. కాబట్టి నేను అలా జవాబివ్వను. ఎందుకంటే లోతైన విషయాలను అడిగేవారిని నవ్వులపాలు చేసి, అసత్యాలు చెప్పి జవాబిచ్చేవారికి ప్రశంసలు తెచ్చిపెట్టడం కంటే, నాకు తెలియనిదాని గురించి “నాకు తెలియదు” అని చెప్పడాన్నే నేను ఇష్టపడతాను. కానీ మా దేవా, ప్రతి సృష్టిప్రాణికీ, సృష్టివస్తువుకీ సృష్టికర్తవు నీవేనని నేను చెబుతున్నాను. “ఆకాశమూ భూమీ” అనే పేరుతో సృష్టిలోని సమస్తమూ ఉద్దేశించబడితే, “దేవుడు ఆకాశాన్నీ భూమినీ సృష్టించకముందు ఏదీ సృష్టించలేదు” అని ధైర్యంగా చెబుతాను. ఎందుకంటే ఆయన ఏదైనా సృష్టించి ఉంటే, అది సృష్టిలో భాగం కాక మరేమవుతుంది? ఏదైనా సృష్టించబడకముందు, సృష్టిలో ఏదీ ఉనికిలోకి రాలేదని నాకు తెలిసినంత నిశ్చయంగా, నా మేలుకోసం నేను తెలుసుకోవాలని కోరుకునేదంతా నాకు తెలిసి ఉంటే ఎంత బాగుండును!

అయితే అటూ ఇటూ సంచరించే మనస్సుగలవారు ఎవరైనా గతకాలపు ఊహాచిత్రాలలో తిరుగుతూ, సర్వశక్తిమంతుడవు, సమస్తాన్నీ సృష్టించి పోషించేవాడవు, ఆకాశానికీ భూమికీ సృష్టికర్తవు అయిన నీవు, అంత గొప్ప కార్యాన్ని చేయాలనుకునే ముందు లెక్కలేనన్ని యుగాలపాటు దానిని చేయకుండా ఎందుకు ఉన్నావని ఆశ్చర్యపడితే, వారు మేల్కొని తాము అసత్యమైన ఊహలను చూసి ఆశ్చర్యపడుతున్నారని ఆలోచించాలి. ఎందుకంటే సమస్త యుగాలకూ మూలకారకుడవు, సృష్టికర్తవు అయిన నీవు సృష్టించని లెక్కలేనన్ని యుగాలు ఎక్కడి నుంచి వచ్చి గడిచిపోగలవు? నీవు సృష్టించని కాలాలు ఏవి ఉండగలవు? అవి ఎన్నడూ ఉనికిలో లేకపోతే ఎలా గడిచిపోగలవు? కాబట్టి నీవే సమస్త కాలాలకూ సృష్టికర్తవు గనుక, నీవు ఆకాశాన్నీ భూమినీ సృష్టించకముందు ఏదైనా కాలం ఉండి ఉంటే, నీవు పని చేయకుండా ఉన్నావని వారు ఎందుకు అంటారు? ఆ కాలాన్ని కూడా నీవే సృష్టించావు; నీవు ఆ కాలాలను సృష్టించకముందు అవి గడిచిపోవడం సాధ్యం కాదు. కానీ ఆకాశానికీ భూమికీ ముందు కాలమే లేకపోతే, అప్పుడు నీవు ఏమి చేశావని ఎందుకు అడుగుతున్నారు? కాలమే లేనప్పుడు “అప్పుడు” అనేదే లేదు కదా.

నీవు కాలానికి ముందుగా ఉండేది కాలం ద్వారా కాదు; అలా అయితే నీవు సమస్త కాలాలకూ ముందుగా ఉండేవాడవు కావు. కానీ ఎల్లప్పుడూ వర్తమానంగా ఉండే నిత్యత్వపు మహోన్నతత్వం వల్ల నీవు గతించిన సమస్తానికీ ముందుగా ఉన్నావు. రాబోయేవాటన్నిటినీ నీవు మించియున్నావు; ఎందుకంటే అవి ఇంకా రాబోయేవే, అవి వచ్చినప్పుడు గతించినవిగా మారిపోతాయి. కానీ నీవు మార్పులేనివాడవు, నీ సంవత్సరాలు అంతరించవు. నీ సంవత్సరాలు రావు, పోవు; మా సంవత్సరాలు మాత్రం, అవన్నీ రావడానికి వీలుగా, వస్తూ పోతూ ఉంటాయి. నీ సంవత్సరాలు స్థిరంగా నిలిచి ఉంటాయి గనుక అవన్నీ కలిసే ఉంటాయి. అవి గతించిపోవు గనుక, వచ్చే సంవత్సరాలు వెళ్లిపోయే సంవత్సరాలను తొలగించవు. కానీ మా సంవత్సరాలన్నీ పూర్తయ్యేది అవి ఇక ఉండనప్పుడే. నీ సంవత్సరాలు ఒక్క దినమే; నీ దినం ప్రతిరోజూ వచ్చేది కాదు, అది నేడే. ఎందుకంటే నీ నేడు రేపటికి చోటివ్వదు, నిన్నటి స్థానంలోనూ రాదు. నీ నేడు నిత్యత్వమే. అందుచేతనే నీతో సమనిత్యుడైనవానిని నీవు కనెను; ఆయనతో నీవు, ఈ దినమున నేను నిన్ను కనెను అని పలికావు. సమస్తాన్నీ నీవే సృష్టించావు; సమస్త కాలాలకూ ముందే నీవు ఉన్నావు. కాలం లేని కాలమంటూ ఎన్నడూ లేదు.

అందువల్ల, నీవు దేనినీ సృష్టించకుండా ఉన్న కాలమేదీ లేదు; ఎందుకంటే కాలాన్నే నీవు సృష్టించావు. ఏ కాలమూ నీతోపాటు నిత్యంగా లేదు; ఎందుకంటే నీవు నిలిచి ఉంటావు; కాలాలు కూడా అలా నిలిచి ఉంటే, అవి కాలాలే కావు. అసలు కాలం అంటే ఏమిటి? దీన్ని సులభంగా, క్లుప్తంగా ఎవరు వివరించగలరు? దాని గురించి ఒక్క మాటైనా చెప్పగలిగేలా, దాన్ని మనస్సులోనైనా ఎవరు గ్రహించగలరు? అయినా, మన సంభాషణలో కాలం కంటే ఎక్కువ పరిచయంతోనూ అవగాహనతోనూ మనం ప్రస్తావించేది ఏముంది? దాని గురించి మాట్లాడేటప్పుడు మనకు అర్థమవుతుంది; మరొకరు దాని గురించి మాట్లాడటం విన్నప్పుడు కూడా మనకు అర్థమవుతుంది. మరి కాలం అంటే ఏమిటి? నన్నెవరూ అడగకపోతే నాకు తెలుసు; అడిగినవారికి వివరించాలని అనుకుంటే మాత్రం నాకు తెలియదు. అయినా, నాకు ఇది తెలుసని ధైర్యంగా చెబుతున్నాను: ఏదీ గతించకపోతే గతకాలం ఉండదు; ఏదీ రాబోకపోతే భవిష్యత్‌కాలం ఉండదు; ఏదీ ఉనికిలో లేకపోతే వర్తమానకాలం ఉండదు. మరి గతం ఇప్పుడు లేదు, భవిష్యత్తు ఇంకా రాలేదు కదా; అలాంటప్పుడు గతం, భవిష్యత్తు అనే ఆ రెండు కాలాలు ఎలా ఉన్నాయి? వర్తమానం ఎల్లప్పుడూ వర్తమానంగానే ఉండి, ఎన్నడూ గతంగా మారకపోతే, అది నిజంగా కాలం కాదు, నిత్యత్వమే అవుతుంది. వర్తమానకాలం గతకాలంగా మారిపోవడం వల్లనే ఉనికిలోకి వస్తుంటే—అది కాలంగా ఉండాలంటే అలా జరగాలి—ఉండకపోవడమే దాని ఉనికికి కారణమైనప్పుడు, అది ఉందని మనం ఎలా చెప్పగలం? అంటే, కాలం ఉండకపోవడం వైపు సాగుతోంది కాబట్టే తప్ప, అది ఉందని మనం నిజంగా చెప్పలేము కదా?

అయినా మనం “సుదీర్ఘ కాలం” అనీ, “స్వల్ప కాలం” అనీ అంటాము; అయితే గతకాలం గురించి లేదా రాబోయే కాలం గురించి మాత్రమే అలా అంటాము. ఉదాహరణకు, వంద సంవత్సరాల క్రితాన్ని సుదీర్ఘమైన గతకాలం అనీ, ఇప్పటినుంచి వంద సంవత్సరాల తరువాతి కాలాన్ని సుదీర్ఘమైన భవిష్యత్‌కాలం అనీ అంటాము. కానీ స్వల్పమైన గతకాలం అంటే, అనుకుందాం, తరచుగా కొన్ని రోజుల క్రితాన్ని అంటాము; స్వల్పమైన భవిష్యత్‌కాలం అంటే, తరచుగా కొన్ని రోజుల తరువాతి కాలాన్ని అంటాము. అయితే ఉనికిలో లేనిదాన్ని ఏ అర్థంలో సుదీర్ఘమైనదని లేదా స్వల్పమైనదని అనగలం? ఎందుకంటే గతం ఇప్పుడు లేదు; భవిష్యత్తు ఇంకా లేదు. కాబట్టి “అది సుదీర్ఘంగా ఉంది” అని అనకుందాము; గతం గురించి “అది సుదీర్ఘంగా ఉండింది” అనీ, భవిష్యత్తు గురించి “అది సుదీర్ఘంగా ఉంటుంది” అనీ అందాము. ఓ నా ప్రభువా, నా వెలుగా, ఇక్కడ కూడా నీ సత్యం మనిషిని పరిహసించదా? సుదీర్ఘంగా ఉండిన ఆ గతకాలం, అప్పటికే గతమైపోయినప్పుడు సుదీర్ఘంగా ఉండిందా, లేక ఇంకా వర్తమానంగా ఉన్నప్పుడు సుదీర్ఘంగా ఉండిందా? సుదీర్ఘంగా ఉండగలిగేది ఉనికిలో ఉన్నప్పుడే అది సుదీర్ఘంగా ఉండగలదు; కానీ గతమైపోయినప్పుడు అది ఇక లేదు; అందుచేత అసలు ఉనికిలో లేనిది సుదీర్ఘంగా కూడా ఉండలేదు. కాబట్టి “గతకాలం సుదీర్ఘంగా ఉండింది” అని అనకుందాము; ఎందుకంటే అది గతమైపోయినప్పటినుంచి ఇక ఉనికిలో లేదు గనుక, సుదీర్ఘంగా ఉండినదేదో మనకు దొరకదు. దానికి బదులుగా “ఆ వర్తమానకాలం సుదీర్ఘంగా ఉండింది” అని అందాము; ఎందుకంటే అది వర్తమానంగా ఉన్నప్పుడు సుదీర్ఘంగా ఉండింది. ఉనికిలో లేకుండాపోయేలా అది అప్పటికింకా గతించిపోలేదు; అందువల్ల సుదీర్ఘంగా ఉండగలిగేది ఉనికిలో ఉండింది. కానీ అది గతమైపోయాక, ఉనికిని కోల్పోయినది సుదీర్ఘంగా ఉండటాన్ని కూడా మానుకుంది.

ఓ మానవాత్మా, వర్తమానకాలం సుదీర్ఘంగా ఉండగలదేమో ఇప్పుడు చూద్దాం; ఎందుకంటే కాలవ్యవధిని అనుభవించడమూ కొలవడమూ నీకు అనుగ్రహించబడ్డాయి. నీవు నాకు ఏమని సమాధానమిస్తావు? వంద సంవత్సరాలు వర్తమానంగా ఉన్నప్పుడు, అవి సుదీర్ఘ కాలమా? ముందుగా, వంద సంవత్సరాలు వర్తమానంగా ఉండగలవేమో చూడు. వాటిలో మొదటి సంవత్సరం ఇప్పుడు నడుస్తుంటే, అది వర్తమానంలో ఉంది; మిగిలిన తొంభై తొమ్మిది సంవత్సరాలు రాబోయేవి, కాబట్టి అవి ఇంకా లేవు. కానీ రెండవ సంవత్సరం నడుస్తుంటే, ఒకటి అప్పటికే గతమైపోయింది, మరొకటి వర్తమానంలో ఉంది, మిగిలినవి రాబోయేవి. అలాగే, ఈ వంద సంవత్సరాలలో మధ్యనున్న ఏ సంవత్సరాన్నైనా వర్తమానంగా భావిస్తే, దానికి ముందున్నవన్నీ గతమైనవి; దాని తరువాతివన్నీ రాబోయేవి. కాబట్టి వంద సంవత్సరాలు వర్తమానంగా ఉండలేవు. అయితే ఇప్పుడు నడుస్తున్న ఆ ఒక్క సంవత్సరమైనా వర్తమానంగా ఉందేమో చూడు. ఎందుకంటే ఇప్పుడు నడుస్తున్న నెల ఆ సంవత్సరంలో మొదటిదైతే, మిగిలిన నెలలు రాబోయేవి; అది రెండవదైతే, మొదటి నెల అప్పటికే గతమైపోయింది, మిగిలినవి ఇంకా లేవు. అందువల్ల ఇప్పుడు నడుస్తున్న సంవత్సరం కూడా వర్తమానంగా లేదు; అది మొత్తంగా వర్తమానంలో లేకపోతే, ఆ సంవత్సరం వర్తమానంగా లేనట్లే. ఎందుకంటే పన్నెండు నెలలు కలిస్తే ఒక సంవత్సరం; వాటిలో ఇప్పుడు నడుస్తున్న నెల మాత్రమే వర్తమానంలో ఉంది; మిగిలినవి గతమైనవి లేదా రాబోయేవి. అయితే ఇప్పుడు నడుస్తున్న ఆ నెల కూడా వర్తమానంగా లేదు; అందులో ఒక్క రోజు మాత్రమే వర్తమానంలో ఉంది. అది మొదటి రోజైతే మిగిలిన రోజులు రాబోయేవి; చివరి రోజైతే మిగిలినవి గతమైనవి; మధ్యలోని ఏ రోజైనా అయితే, అది గతానికీ భవిష్యత్తుకీ మధ్య ఉంది.

దీర్ఘమైనదని పిలవగలిగేది వర్తమాన కాలం మాత్రమేనని మనం కనుగొన్నాము; అయితే అది కేవలం ఒక్క రోజు నిడివికి ఎలా కుదించబడిందో చూడండి. కానీ దానిని కూడా పరిశీలిద్దాం; ఎందుకంటే ఒక్క రోజు కూడా మొత్తంగా వర్తమానంలో ఉండదు. అది రాత్రి పగలు కలిపి ఇరవై నాలుగు గంటలతో కూడి ఉంటుంది. వాటిలో మొదటి గంట ఉన్నప్పుడు మిగిలిన గంటలన్నీ ఇంకా రావలసి ఉంటాయి; చివరి గంట ఉన్నప్పుడు మిగిలినవన్నీ గడిచిపోయి ఉంటాయి; మధ్యలోని ఏ గంట ఉన్నా, దానికి ముందున్నవి గతించినవిగా, దాని తరువాతివి రాబోయేవిగా ఉంటాయి. అంతేకాదు, ఆ ఒక్క గంట కూడా వేగంగా జారిపోయే సూక్ష్మ కాలభాగాలుగా గడిచిపోతుంది. దానిలో ఎంత భాగం జారిపోయిందో అది గతం; ఎంత భాగం మిగిలి ఉందో అది రాబోయేది. క్షణాలలోని అతి సూక్ష్మ భాగాలుగా కూడా విభజించలేని ఒక కాలబిందువును ఊహించగలిగితే, దానిని మాత్రమే వర్తమానం అని పిలవవచ్చు. అయినా అది భవిష్యత్తు నుండి గతంలోకి ఎంత వేగంగా దూసుకుపోతుందంటే, అతి స్వల్పమైన నిలుపుతో కూడా దానిని పొడిగించలేము. అలా పొడిగించగలిగితే, అది గతంగా, భవిష్యత్తుగా విభజించబడుతుంది. వర్తమానానికి వ్యవధి లేదు. మరి మనం దీర్ఘమైనదని పిలవగల కాలం ఎక్కడ ఉంది? అది రాబోయేదా? దానిని గురించి మనం, “అది దీర్ఘంగా ఉంది” అని అనము; ఎందుకంటే దీర్ఘంగా ఉండటానికి అది ఇంకా ఉనికిలోనే లేదు. కానీ, “అది దీర్ఘంగా ఉంటుంది” అని అంటాము. అయితే అది ఎప్పుడు అలా ఉంటుంది? అది ఇంకా రాబోయేదిగా ఉన్నప్పుడు కూడా దీర్ఘంగా ఉండలేదనుకుంటే—ఎందుకంటే దీర్ఘంగా ఉండగలది ఇంకా ఉనికిలో లేదు—ఇంకా ఉనికిలో లేని భవిష్యత్తు నుండి అది ఇప్పుడు ఉనికిలోకి రావడం మొదలుపెట్టి, వర్తమానంగా మారినప్పుడే దీర్ఘంగా ఉంటుందనుకుంటే, అలా దీర్ఘంగా ఉండగలది ఉనికిలోకి వచ్చినప్పుడు, తాను దీర్ఘంగా ఉండలేనని వర్తమాన కాలం పైన చెప్పిన మాటలతో బిగ్గరగా ప్రకటిస్తుంది.

అయినప్పటికీ, ప్రభువా, మేము కాలవ్యవధులను గ్రహించి, వాటిని పోల్చి, కొన్ని తక్కువ నిడివిగలవని, మరికొన్ని ఎక్కువ నిడివిగలవని అంటాము. ఈ కాలవ్యవధి ఆ కాలవ్యవధికంటే ఎంత ఎక్కువగా లేదా తక్కువగా ఉందో కూడా కొలుస్తాము; “ఇది రెట్టింపు, లేదా మూడింతలు; అది మాత్రం ఒక్క రెట్టు, లేదా సరిగ్గా దానితో సమానం” అని సమాధానమిస్తాము. అయితే కాలవ్యవధులు గడిచిపోతున్నప్పుడు వాటిని గ్రహిస్తూ కొలుస్తాము. కానీ ఇప్పుడు ఉనికిలో లేని గత కాలవ్యవధులను గాని, ఇంకా ఉనికిలోకి రాని భవిష్యత్ కాలవ్యవధులను గాని ఎవరు కొలవగలరు? ఉనికిలో లేనిదానిని కొలవవచ్చని ఎవరైనా సాహసించి అంటే తప్ప. కాబట్టి కాలం గడిచిపోతున్నప్పుడు దానిని గ్రహించవచ్చు, కొలవవచ్చు; కానీ అది గతించిన తరువాత అలా చేయలేము, ఎందుకంటే అది ఉనికిలో లేదు.

తండ్రీ, నేను అడుగుతున్నాను గాని, నిశ్చయించి చెప్పడం లేదు. ఓ నా దేవా, నన్ను ఏలి నడిపించు. “బాల్యంలో మేము నేర్చుకొని, బాలలకు నేర్పినట్లుగా, గతం, వర్తమానం, భవిష్యత్తు అనే మూడు కాలాలు లేవనీ, ఆ రెండూ ఉనికిలో లేవు కాబట్టి వర్తమానం మాత్రమే ఉందనీ నాకు ఎవరు చెబుతారు? లేక అవి కూడా ఉన్నాయా? భవిష్యత్తు నుండి వర్తమానంగా మారినప్పుడు, కాలం ఏదో రహస్య ప్రదేశం నుండి బయటకు వస్తుందా? అలాగే, వెనుదిరుగుతూ వర్తమానం నుండి గతంగా మారుతుందా? ఎందుకంటే రాబోయే విషయాలు ఇంకా ఉనికిలో లేకపోతే, వాటిని ముందుగా చెప్పినవారు వాటిని ఎక్కడ చూశారు? ఉనికిలో లేనిదానిని చూడలేము కదా. గతించిన విషయాలను చెప్పేవారు కూడా తమ మనస్సులో వాటిని గుర్తించకపోతే చెప్పలేరు; అవి ఉనికిలో లేకపోతే వాటిని ఏ విధంగానూ గుర్తించలేరు. కనుక గతించిన విషయాలూ, రాబోయే విషయాలూ ఉనికిలో ఉన్నాయి.”

ప్రభువా, మరింత వెదకడానికి నన్ను అనుమతించు. ఓ నా నిరీక్షణాధారమా, నా సంకల్పం భంగపడనీయకు. ఎందుకంటే గత కాలమూ, రాబోయే కాలమూ ఉనికిలో ఉంటే, అవి ఎక్కడ ఉన్నాయో తెలుసుకోవాలని కోరుతున్నాను. అది తెలుసుకోలేకపోయినా, అవి ఎక్కడ ఉన్నప్పటికీ అక్కడ భవిష్యత్తుగానో గతంగానో కాక, వర్తమానంగానే ఉంటాయని నాకు తెలుసు. ఎందుకంటే అక్కడ కూడా అవి భవిష్యత్తుగా ఉంటే, అవి ఇంకా అక్కడ లేనట్లే; అక్కడ కూడా అవి గతంగా ఉంటే, అవి ఇక అక్కడ లేనట్లే. కాబట్టి ఉనికిలో ఉన్నదేదైనా, ఎక్కడ ఉన్నా, వర్తమానంగానే ఉంటుంది. అయితే గత సంఘటనలను వివరించేటప్పుడు, జ్ఞాపకం నుండి వెలికితీసేవి గతించిన ఆ విషయాలనే కాదు; అవి గడిచిపోతూ ఇంద్రియాల ద్వారా మనస్సులో జాడలుగా విడిచిన ప్రతిరూపాల నుండి ఏర్పడిన మాటలనే. అలా, ఇప్పుడు ఉనికిలో లేని నా బాల్యం, ఇప్పుడు ఉనికిలో లేని గత కాలంలో ఉంది. కానీ ఇప్పుడు దాని ప్రతిరూపాన్ని గుర్తుకు తెచ్చుకొని, దాని గురించి చెప్పేటప్పుడు, దానిని వర్తమానంలో చూస్తున్నాను; ఎందుకంటే అది ఇప్పటికీ నా జ్ఞాపకంలో ఉంది. రాబోయే విషయాలను ముందుగా చెప్పడానికి కూడా ఇలాంటి కారణమే ఉందా—అంటే, ఇంకా ఉనికిలో లేని విషయాల ప్రతిరూపాలు అప్పటికే ఉనికిలో ఉండి, ముందుగానే గ్రహించబడతాయా—అన్నది నాకు తెలియదని, ఓ నా దేవా, నేను ఒప్పుకుంటున్నాను. అయితే ఇది మాత్రం నాకు తెలుసు: సాధారణంగా మేము భవిష్యత్తులో చేయబోయే పనులను గురించి ముందుగా ఆలోచిస్తాము; అలా ముందుగా ఆలోచించడం వర్తమానంలో జరుగుతుంది, కానీ మేము ముందుగా ఆలోచించే పని మాత్రం ఇంకా ఉనికిలో లేదు, ఎందుకంటే అది ఇంకా జరగవలసి ఉంది. మేము ఆ పనికి పూనుకొని, ముందుగా ఆలోచించినదానిని చేయడం ప్రారంభించినప్పుడు, ఆ పని అప్పుడు ఉనికిలో ఉంటుంది; ఎందుకంటే అప్పుడది ఇక భవిష్యత్తు కాదు, వర్తమానం.

రాబోయే విషయాలను రహస్యంగా ముందుగానే గ్రహించడం ఏ విధంగా జరిగినా, ఉన్నదానినే చూడగలం. అయితే ఇప్పుడు ఉన్నది భవిష్యత్తు కాదు, వర్తమానం. కాబట్టి రాబోయే విషయాలు కనిపిస్తున్నాయని చెప్పినప్పుడు, ఇంకా ఉనికిలో లేని ఆ విషయాలే (అంటే, ఇకపై ఉనికిలోకి రానున్నవే) కనిపిస్తున్నాయని కాదు; బహుశా ఇప్పటికే ఉన్న వాటి కారణాలో, సూచనలో కనిపిస్తున్నాయని అర్థం. అందువల్ల, ఇప్పుడు వాటిని చూసేవారికి అవి భవిష్యత్తుకు చెందినవి కావు, వర్తమానానికి చెందినవే. వాటి ఆధారంగానే భవిష్యత్తును మనస్సులో ముందుగా ఊహించుకొని, దానిని ముందుగా చెబుతారు. ఆ ముందస్తు ఊహలు కూడా ఇప్పుడు ఉన్నవే; ఆ విషయాలను ముందుగా చెప్పేవారు తమ ఎదుట ప్రస్తుతం ఉన్న ఆ ఊహలను చూస్తారు. ఇప్పుడు అనేక రకాల విషయాలలోనుంచి నాకు ఒక ఉదాహరణ లభించుగాక. నేను తెల్లవారుతుండటాన్ని చూస్తాను; సూర్యుడు ఉదయించబోతున్నాడని ముందుగా చెబుతాను. నేను చూస్తున్నది వర్తమానంలో ఉన్నది; నేను ముందుగా సూచిస్తున్నది రాబోయేది. అది ఇప్పటికే ఉన్న సూర్యుడు కాదు, ఇంకా జరగని సూర్యోదయం. అయినా, నా మనస్సులో సూర్యోదయాన్నే ఊహించుకోకపోతే (ఇప్పుడు దాని గురించి మాట్లాడుతున్నప్పుడు ఊహించుకుంటున్నట్లుగా), దానిని ముందుగా చెప్పలేను. కానీ ఆకాశంలో నేను గమనించే తెల్లవారే వెలుగు సూర్యోదయం కాదు, అది సూర్యోదయానికి ముందుగా వచ్చేదైనా సరే; నా మనస్సులోని ఆ ఊహ కూడా సూర్యోదయం కాదు. రాబోయే ఆ విషయాన్ని ముందుగా చెప్పడానికి, ఈ రెండూ ఇప్పుడు వర్తమానంలో కనిపిస్తున్నాయి. కాబట్టి భవిష్యత్తులోని విషయాలు ఇంకా లేవు; ఇంకా లేవంటే, అవి ఉనికిలో లేవు; ఉనికిలో లేకపోతే, వాటిని చూడలేం. అయినప్పటికీ, ఇప్పటికే ఉనికిలో ఉండి కనిపిస్తున్న వర్తమాన విషయాల ఆధారంగా వాటిని ముందుగా చెప్పవచ్చు.

అయితే, నీ సృష్టిని పరిపాలించే ప్రభువా, రాబోయే విషయాలను నీవు ఆత్మలకు ఏ విధంగా బోధిస్తావు? ఎందుకంటే నీవు నీ ప్రవక్తలకు వాటిని బోధించావు. నీకు ఏదీ రాబోయేది కానప్పుడు, రాబోయే విషయాలను నీవు ఏ విధంగా బోధిస్తావు? లేదా, మరింత సరిగ్గా చెప్పాలంటే, భవిష్యత్తుకు సంబంధించిన వర్తమాన విషయాలను ఏ విధంగా బోధిస్తావు? ఎందుకంటే ఉనికిలో లేనిదాన్ని బోధించడం కూడా సాధ్యం కాదు. ఈ విధానం నా అవగాహనకు ఎంతో దూరంగా ఉంది; ఇది నా శక్తికి మించినది, నేను దానిని అందుకోలేను. అయితే, నా అంతరంగ నేత్రాలకు మధురమైన వెలుగైన ప్రభువా, నీవు దయతో అనుగ్రహించినప్పుడు నీ ద్వారా దానిని అందుకోగలను.

ఇప్పుడు స్పష్టంగా, తేటతెల్లంగా ఉన్నది ఏమిటంటే, రాబోయే విషయాలూ గతించిన విషయాలూ ఉనికిలో లేవు. అలాగే, “గతం, వర్తమానం, భవిష్యత్తు అనే మూడు కాలాలు ఉన్నాయి” అనడం కూడా సరిగ్గా చెప్పినట్లు కాదు. అయితే బహుశా, “మూడు కాలాలు ఉన్నాయి: గతించిన విషయాల వర్తమానం, ప్రస్తుతం ఉన్న విషయాల వర్తమానం, భవిష్యత్తు విషయాల వర్తమానం” అని చెప్పడం సముచితంగా ఉండవచ్చు. ఎందుకంటే ఈ మూడూ ఏదో ఒక విధంగా ఆత్మలో ఉన్నాయి; కానీ మరెక్కడా నాకు అవి కనిపించడం లేదు. గతించిన విషయాల వర్తమానం జ్ఞాపకం; ప్రస్తుతం ఉన్న విషయాల వర్తమానం దర్శనం; భవిష్యత్తు విషయాల వర్తమానం నిరీక్షణ. ఇలా మాట్లాడటానికి మనకు అనుమతి ఉంటే, నాకు మూడు కాలాలు కనిపిస్తున్నాయి; మూడు ఉన్నాయని నేను ఒప్పుకుంటాను. మనం సరిగ్గా మాట్లాడని పద్ధతిలో, “గతం, వర్తమానం, భవిష్యత్తు అనే మూడు కాలాలు ఉన్నాయి” అని కూడా అననివ్వండి. చూడండి, అలా చెప్పినప్పుడు, రాబోయేది గానీ గతించినది గానీ ఇప్పుడు ఉనికిలో లేవని అర్థం చేసుకుంటే చాలు; నేను అభ్యంతరం చెప్పను, ఖండించను, తప్పుపట్టను. ఎందుకంటే మనం కచ్చితంగా చెప్పే విషయాలు కొన్నే; చాలా విషయాలను కచ్చితంగా చెప్పము. అయినా మనం ఉద్దేశించిన విషయాలు అర్థమవుతూనే ఉంటాయి.

ఒక కాలవ్యవధి మరొకదానికి రెండింతలు అనో, ఇది దానితో సమానం అనో, అలాగే కొలవగలిగే ఇతర కాలభాగాల గురించి చెప్పగలగడానికి, కాలవ్యవధులు గడుస్తున్నప్పుడే వాటిని కొలుస్తామని నేను ఇప్పుడే చెప్పాను. కాబట్టి, నేను చెప్పినట్లుగా, కాలవ్యవధులు గడుస్తున్నప్పుడే వాటిని కొలుస్తాము. ఎవరైనా నన్ను, “ఇది మీకు ఎలా తెలుసు?” అని అడిగితే, నేను ఇలా సమాధానం చెప్పవచ్చు: “మనం కొలుస్తామనీ, ఉనికిలో లేని వాటిని కొలవలేమనీ నాకు తెలుసు; గతించిన విషయాలూ రాబోయే విషయాలూ ఉనికిలో లేవు.” అయితే వర్తమాన కాలానికి వ్యవధి లేనప్పుడు, దానిని ఎలా కొలుస్తాము? అది గడుస్తున్నప్పుడు కొలవబడుతుంది; కానీ గడిచిపోయిన తరువాత కొలవబడదు; ఎందుకంటే అప్పుడు కొలవడానికి ఏమీ ఉండదు. అయితే దానిని కొలుస్తున్నప్పుడు, అది ఎక్కడినుంచి, ఏ మార్గం గుండా, ఎక్కడికి గడిచిపోతుంది? భవిష్యత్తునుంచి కాక మరెక్కడినుంచి? వర్తమానం గుండా కాక మరే మార్గం గుండా? గతంలోకి కాక మరెక్కడికి? కాబట్టి, ఇంకా ఉనికిలో లేనిదానినుంచి, వ్యవధి లేనిదాని గుండా, ఇప్పుడు ఉనికిలో లేనిదానిలోకి అది గడిచిపోతుంది. అయినా, ఏదో ఒక వ్యవధిలోని కాలాన్ని కాక మనం మరి దేనిని కొలుస్తాము? ఎందుకంటే కాలం గురించి మనం చెప్పే ఒక రెట్టు, రెండింతలు, మూడింతలు, సమానం వంటి మాటలను గానీ, అటువంటి ఇతర మాటలను గానీ కాలవ్యవధుల గురించి తప్ప మరి దేని గురించీ చెప్పము. అయితే గడిచిపోతున్న కాలాన్ని ఏ వ్యవధిలో కొలుస్తాము? అది ఎక్కడినుంచి గడిచి వస్తుందో, ఆ భవిష్యత్తులోనా? కానీ ఇంకా ఉనికిలో లేనిదాన్ని మనం కొలవము. లేదా అది దేనిగుండా గడుస్తుందో, ఆ వర్తమానంలోనా? కానీ వ్యవధి లేనిదాన్ని మనం కొలవము. లేదా అది ఎక్కడికి గడిచిపోతుందో, ఆ గతంలోనా? కానీ ఇప్పుడు ఉనికిలో లేనిదాన్ని కూడా మనం కొలవము.

అత్యంత జటిలమైన ఈ నిగూఢ విషయాన్ని తెలుసుకోవాలని నా ఆత్మ తపించిపోతోంది. ఓ ప్రభూ, నా దేవా, మంచి తండ్రీ, దానిని మరుగున ఉంచకు; క్రీస్తు ద్వారా నిన్ను వేడుకుంటున్నాను: నిత్య పరిచితమైనవే అయినా మరుగున ఉన్న ఈ విషయాలలోకి చొచ్చుకుపోవాలనే నా కోరికకు అడ్డుపడేలా వాటిని మూసి ఉంచకు; ప్రభూ, జ్ఞానవెలుగునిచ్చే నీ కరుణ ద్వారా అవి నాకు అవగతమయ్యేలా చేయి. ఈ విషయాల గురించి నేను ఎవరిని విచారించాలి? నీ పవిత్ర గ్రంథాలను తెలుసుకోవాలనే తీవ్రమైన తపనతో నేను చేసే ఈ అధ్యయనాలు నీకు విసుగు కలిగించవు కదా; మరి నీ ముందు కాక మరెవరి ముందు నా అజ్ఞానాన్ని ఒప్పుకుంటే ఎక్కువ ఫలితం ఉంటుంది? నేను ప్రేమించేదానిని నాకు దయచేయి; ఎందుకంటే నేను నిజంగా ప్రేమిస్తున్నాను, ఈ ప్రేమను నాకు ఇచ్చింది నీవే. తండ్రీ, నీ బిడ్డలకు మంచి వరాలను ఎలా ఇవ్వాలో నిజంగా తెలిసినవాడా, దయచేయి. దీనిని తెలుసుకోవడానికి నేను పూనుకున్నాను గనుక దయచేయి; నీవు దీనిని వెల్లడించేంతవరకు నాకు ఆందోళన తప్పదు. అతి పరిశుద్ధుడా, క్రీస్తు ద్వారా, ఆయన నామమున నిన్ను వేడుకుంటున్నాను: ఎవరూ నాకు ఆటంకం కలిగించనీయకు. ఎందుకంటే నేను విశ్వసించాను, అందువల్లనే మాట్లాడుతున్నాను. ప్రభువు ఆనందదాయకమైన సంగతులను ధ్యానించగలనన్నదే నా నిరీక్షణ; ఇందుకోసమే నేను జీవిస్తున్నాను. ఇదిగో, నీవు నా దినాలను పాతబడేలా చేశావు; అవి గతించిపోతున్నాయి, ఎలా అన్నది నాకు తెలియదు. మనం కాలం, కాలం, కాలాలు, కాలాలు అంటూ మాట్లాడుతుంటాము: “అతడు ఈ మాట చెప్పి ఎంతకాలమైంది”; “అతడు ఈ పని చేసి ఎంతకాలమైంది”; “నేను అది చూసి ఎంతకాలమైంది”; “ఈ అక్షరాన్ని పలకడానికి ఆ ఒక్క హ్రస్వాక్షరాన్ని పలకడానికి పట్టే సమయానికి రెండింతలు పడుతుంది.” ఈ మాటలను మనం మాట్లాడుతాము, వింటాము; మన మాటలను ఇతరులు అర్థం చేసుకుంటారు, మనమూ అర్థం చేసుకుంటాము. అవి ఎంతో స్పష్టమైనవి, సర్వసాధారణమైనవి; అయినా అవే విషయాలు ఎంతో లోతుగా మరుగున ఉన్నాయి; వాటిని కనుగొనడం కొత్త ఆవిష్కరణే అవుతుంది.

సూర్యచంద్రనక్షత్రాల కదలికలే కాలమని ఒక పండితుడు చెప్పగా నేనొకసారి విన్నాను; కానీ నేను అంగీకరించలేదు. ఎందుకంటే, వాటికి బదులుగా సమస్త భౌతిక వస్తువుల కదలికలనూ కాలాలుగా ఎందుకు పరిగణించకూడదు? లేదా, ఆకాశంలోని జ్యోతుల కదలికలు ఆగిపోయి, కుమ్మరి సారె తిరుగుతూనే ఉంటే, ఆ భ్రమణాలను కొలిచి, అది సమాన వ్యవధులతో తిరిగిందనీ, లేదా కొన్నిసార్లు నెమ్మదిగా, మరికొన్నిసార్లు వేగంగా తిరిగితే, కొన్ని చుట్లకు ఎక్కువ సమయం, మరికొన్నిటికి తక్కువ సమయం పట్టిందనీ చెప్పడానికి కాలమే ఉండదా? లేదా, మనం ఈ మాటలు చెబుతున్నప్పుడు కూడా కాలంలోనే మాట్లాడుతుండమా? లేదా, మన మాటల్లో కొన్ని అక్షరాలు హ్రస్వాలుగానూ, మరికొన్ని దీర్ఘాలుగానూ ఉండటానికి కారణం, మొదటివి తక్కువ సమయంలోనూ, రెండోవి ఎక్కువ సమయంలోనూ పలకబడటం కాదా? దేవా, గొప్పవాటికీ చిన్నవాటికీ ఉమ్మడిగా ఉండే లక్షణాలను ఒక చిన్న విషయంలోనే గుర్తించే దృష్టిని మనుష్యులకు ప్రసాదించు. ఆకాశంలోని నక్షత్రాలూ జ్యోతులూ సూచనలుగానూ, ఋతువులను, సంవత్సరాలను, దినాలను తెలిపేవిగానూ ఉన్నాయి; అవి అలా ఉన్నమాట నిజమే. అయినా, ఆ చెక్కచక్రం ఒక చుట్టు తిరగడమే ఒక దినమని నేను అనకూడదు; అందువల్ల అది కాలమే కాదని అతడూ అనకూడదు.

వస్తువుల కదలికలను కొలిచి, ఉదాహరణకు, ఈ కదలిక ఆ కదలికకన్నా రెండింతల సేపు కొనసాగుతుందని చెప్పడానికి మనం ఉపయోగించే కాలం యొక్క శక్తినీ స్వభావాన్నీ తెలుసుకోవాలని నేను కోరుకుంటున్నాను. ఎందుకంటే నేను అడుగుతున్నది ఇది: “దినం” అంటే సూర్యుడు భూమిపై కనిపిస్తూ ఉండే సమయం మాత్రమే కాదు (ఆ అర్థంలో పగలు వేరు, రాత్రి వేరు); తూర్పు నుండి బయలుదేరి తిరిగి తూర్పుకు చేరేవరకు అతడు చేసే పూర్తి పరిభ్రమణం కూడా. ఈ రెండవ అర్థంలోనే మనం “ఇన్ని దినాలు గడిచాయి” అంటాము; అలా “ఇన్ని దినాలు” అన్నప్పుడు రాత్రులు కూడా అందులో చేరి ఉంటాయి, వాటిని విడిగా లెక్కించము. కాబట్టి, సూర్యుని కదలికవల్ల, అతడు తూర్పు నుండి బయలుదేరి తిరిగి తూర్పుకు చేరేవరకు చేసే పరిభ్రమణంవల్ల ఒక దినం పూర్తవుతుంటే, కదలిక ఒక్కటే దినాన్ని ఏర్పరుస్తుందా, లేక ఆ కదలిక పూర్తయ్యే కాలవ్యవధా, లేక రెండూనా అని నేను అడుగుతున్నాను. మొదటిదే దినమైతే, సూర్యుడు ఆ ప్రయాణాన్ని కేవలం ఒక గంట వంటి స్వల్ప కాలంలో ముగించినా, మనకు ఒక దినం పూర్తయినట్లే అవుతుంది. రెండవదే దినమైతే, ఒక సూర్యోదయానికీ మరొక సూర్యోదయానికీ మధ్య కేవలం ఒక గంట వంటి స్వల్ప వ్యవధి ఉన్నప్పుడు, అంతమాత్రాన ఒక దినం పూర్తికాదు; ఒక దినం పూర్తికావడానికి సూర్యుడు ఇరవై నాలుగుసార్లు పరిభ్రమించవలసి ఉంటుంది. రెండూ కలిస్తేనే దినమైతే, సూర్యుడు తన పూర్తి పరిభ్రమణాన్ని ఒక గంటలో ముగించినా దానిని దినమని పిలువలేము; అలాగే, సూర్యుడు కదలకుండా నిలిచిపోయి, సాధారణంగా ఒక ఉదయం నుండి మరుసటి ఉదయం వరకు తన పూర్తి ప్రయాణానికి పట్టేంత కాలం గడిచినా, దానినీ దినమని పిలువలేము. అందువల్ల, దినమని పిలిచేది ఏమిటని ఇప్పుడు నేను అడగను; కాలం అంటే ఏమిటనే అడుగుతాను. ఎందుకంటే, సూర్యుని పరిభ్రమణాన్ని దానితో కొలుస్తూ, అది పన్నెండు గంటల వంటి స్వల్ప వ్యవధిలో పూర్తయితే, సాధారణంగా పట్టే కాలంలో సగంలోనే పూర్తయిందని మనం అంటాము. ఆ రెండు కాలవ్యవధులను పోల్చి, దీనిని ఒక రెట్టు కాలమనీ, దానిని రెండింతల కాలమనీ అంటాము; సూర్యుడు తూర్పు నుండి బయలుదేరి తిరిగి తూర్పుకు చేరే తన పరిభ్రమణాన్ని కొన్నిసార్లు ఆ ఒక రెట్టు కాలంలోనూ, మరికొన్నిసార్లు ఆ రెండింతల కాలంలోనూ ముగిస్తాడని అనుకున్నా ఇలాగే అంటాము. కాబట్టి, ఆకాశంలోని గ్రహనక్షత్రాల కదలికలే కాలాలను ఏర్పరుస్తాయని ఎవరూ నాతో చెప్పవద్దు. ఎందుకంటే, ఒక వ్యక్తి ప్రార్థన మేరకు, అతడు తన యుద్ధంలో విజయం సాధించేవరకు సూర్యుడు నిలిచిపోయినప్పుడు, సూర్యుడు నిలిచిపోయాడు గాని కాలం సాగుతూనే ఉంది. ఆ యుద్ధానికి కేటాయించబడిన కాలవ్యవధిలోనే అది జరిగి ముగిసింది. కాబట్టి కాలం ఒక విధమైన విస్తరణ అని నేను గ్రహిస్తున్నాను. కానీ నిజంగా గ్రహిస్తున్నానా, లేక గ్రహిస్తున్నట్లు అనిపిస్తోందా? వెలుగూ సత్యమూ అయిన నీవే నాకు చూపిస్తావు.

కాలం అంటే “ఒక వస్తువు కదలిక” అని ఎవరైనా నిర్వచిస్తే, దానిని అంగీకరించమని నీవు నన్ను ఆదేశిస్తున్నావా? నీవు అలా ఆదేశించడం లేదు. ఎందుకంటే, ఏ వస్తువూ కాలంలో తప్ప కదలదని నేను వింటున్నాను; నీవు చెప్పేది ఇదే. కానీ ఒక వస్తువు కదలికే కాలమని నేను వినడం లేదు; నీవు అలా చెప్పడం లేదు. ఒక వస్తువు కదులుతున్నప్పుడు, అది కదలడం మొదలుపెట్టినప్పటి నుండి ఆగిపోయేవరకు ఎంతసేపు కదులుతుందో నేను కాలంతోనే కొలుస్తాను కదా? అది ఎక్కడి నుండి కదలడం మొదలుపెట్టిందో నాకు కనిపించకపోయినా, అది కదులుతూనే ఉండి, ఎప్పుడు ఆగుతుందో కూడా నాకు కనిపించకపోయినా, బహుశా నేను చూడటం మొదలుపెట్టినప్పటి నుండి నాకు కనిపించడం మానిపోయేవరకు మాత్రమే కొలవగలను. నేను చాలాసేపు చూస్తే, అది చాలాకాలమని మాత్రమే చెప్పగలను గాని, ఎంతకాలమో చెప్పలేను. ఎందుకంటే, “ఎంతకాలం” అని చెప్పేటప్పుడు మనం పోల్చి చెబుతాము; ఉదాహరణకు, “ఇది దానంత సేపు” అనో, “దానికన్నా రెండింతల సేపు” అనో, అటువంటిదేదైనా అంటాము. అయితే, కదిలే వస్తువు ఎక్కడి నుండి ఎక్కడికి వెళ్తుందో, ఆ ప్రదేశాల మధ్య దూరాలను మనం గుర్తించగలిగితే, లేదా అది లాతే యంత్రంలోలా తిరుగుతుంటే దాని భాగాలు ప్రయాణించే దూరాలను గుర్తించగలిగితే, ఆ వస్తువు గాని దాని భాగం గాని ఈ స్థలం నుండి ఆ స్థలానికి కదలడానికి ఎంతకాలం పట్టిందో ఖచ్చితంగా చెప్పగలము. కాబట్టి, ఒక వస్తువు కదలిక ఒకటి, అది ఎంతసేపు కొనసాగుతుందో కొలవడానికి మనం ఉపయోగించేది మరొకటి అయినప్పుడు, ఆ రెండింటిలో దేనిని కాలమని పిలవడం మరింత సముచితమో ఎవరికి తెలియదు? ఒక వస్తువు కొంతసేపు కదులుతూ, మరికొంతసేపు నిలిచి ఉంటే, దాని కదలికనే కాక, అది నిలిచి ఉండటాన్ని కూడా మనం కాలంతోనే కొలుస్తాము. అప్పుడు, “అది ఎంతసేపు కదిలిందో అంతసేపు నిలిచి ఉంది” అనో, “అది కదిలిన సమయానికి రెండింతలు లేదా మూడింతలు సేపు నిలిచి ఉంది” అనో అంటాము. లేదా మన కొలత ద్వారా నిర్ధారించిన, లేక అంచనా వేసిన మరేదైనా కాలవ్యవధిని చెబుతాము; మనం సాధారణంగా అన్నట్లు, కొంచెం ఎక్కువగానో తక్కువగానో చెబుతాము. కాబట్టి కాలం అనేది ఒక వస్తువు కదలిక కాదు.

ఓ ప్రభువా, కాలమంటే ఏమిటో నాకు ఇంకా తెలియదని నీ ఎదుట ఒప్పుకొంటున్నాను. ఓ ప్రభువా, ఈ మాటలను నేను కాలంలోనే పలుకుతున్నానని నాకు తెలుసని కూడా మళ్లీ నీ ఎదుట ఒప్పుకొంటున్నాను. కాలం గురించి చాలాసేపు మాట్లాడానని అన్నప్పుడు, కాలవ్యవధిని బట్టియే తప్ప, ఆ “చాలాసేపు” అనేది దీర్ఘమైనది కాదు. కాలమంటే ఏమిటో తెలియనప్పుడు, ఇదంతా నాకు ఎలా తెలుసు? లేక నాకు తెలిసినదాన్ని ఎలా వ్యక్తపరచాలో నాకు తెలియదా? అయ్యో, నాకు ఏమి తెలియదో కూడా నాకు తెలియదే! ఇదిగో, నా దేవా, నీ ఎదుట నేను అబద్ధమాడటం లేదు; నేను పలుకుతున్నట్లే నా హృదయం కూడా ఉంది. నీవు నా దీపాన్ని వెలిగిస్తావు; ఓ ప్రభువా, నా దేవా, నీవు నా చీకటిని వెలుగుతో నింపుతావు.

నేను కాలవ్యవధులను కొలుస్తున్నానని నా ఆత్మ నీ ఎదుట ఎంతో సత్యంగా ఒప్పుకోవడం లేదా? ఓ నా దేవా, నేను కొలుస్తున్నాను గాని, ఏమి కొలుస్తున్నానో నాకు తెలియదా? కాలంలో ఒక వస్తువు కదలికను నేను కొలుస్తున్నాను; మరి కాలాన్నే నేను కొలవడం లేదా? ఒక వస్తువు కదలడానికి పట్టే కాలాన్ని కొలవకుండా, దాని కదలిక ఎంతసేపు సాగిందో, అది ఈ చోటు నుండి ఆ చోటికి ఎంతసేపటిలో చేరగలదో నేను నిజంగా కొలవగలనా? మరి ఈ కాలాన్నే నేను ఎలా కొలుస్తున్నాను? ఒక మూర పొడవుతో ఒక గడ పొడవును కొలిచినట్లు, తక్కువ కాలవ్యవధితో ఎక్కువ కాలవ్యవధిని కొలుస్తామా? నిజానికి, ఒక లఘ్వక్షరాన్ని పలికేందుకు పట్టే వ్యవధితో ఒక దీర్ఘాక్షరాన్ని పలికేందుకు పట్టే వ్యవధిని కొలిచి, ఇది దానికి రెట్టింపు అని మనం చెబుతున్నట్లే కనిపిస్తుంది. అలాగే పద్యభాగాల వ్యవధులను పంక్తుల వ్యవధులతోను, పంక్తుల వ్యవధులను గణాల వ్యవధులతోను, గణాల వ్యవధులను అక్షరాల వ్యవధులతోను, దీర్ఘాక్షరాల వ్యవధులను లఘ్వక్షరాల వ్యవధులతోను కొలుస్తాము. పుటలను బట్టి కొలవము—అలా చేస్తే మనం కొలిచేది స్థల పరిమాణాలనే గాని కాలవ్యవధులను కాదు. మాటలను ఉచ్చరిస్తూ అవి గతించిపోతున్నప్పుడు, ఇన్ని పంక్తులతో కూడి ఉంది కాబట్టి “ఇది సుదీర్ఘమైన పద్యభాగం” అంటాము; ఇన్ని గణాలతో కూడి ఉన్నాయి కాబట్టి సుదీర్ఘమైన పంక్తులు అంటాము; ఇన్ని అక్షరాలతో పొడిగించబడ్డాయి కాబట్టి సుదీర్ఘమైన గణాలు అంటాము; ఒక లఘ్వక్షరానికి రెట్టింపు వ్యవధి గలది కాబట్టి దీర్ఘాక్షరం అంటాము. అయినా ఈ పద్ధతిలో కూడా కాలానికి కచ్చితమైన కొలతను పొందలేము. ఎందుకంటే, పొడవైన పంక్తిని త్వరత్వరగా పలికినప్పుడు పట్టే కాలం కంటే, చిన్న పంక్తిని నిదానంగా, పూర్తిగా పలికినప్పుడు ఎక్కువ కాలం పట్టవచ్చు. పంక్తి విషయంలోనూ, గణం విషయంలోనూ, అక్షరం విషయంలోనూ ఇలాగే జరుగుతుంది. అందువల్ల కాలం అనేది ఒక సాగదీత తప్ప మరేమీ కాదని నాకు అనిపించింది; అయితే దేని సాగదీతో నాకు తెలియదు. అది మనస్సు సాగదీతే కాదా అని నాకు ఆశ్చర్యం కలుగుతోంది. ఓ నా దేవా, నేను నిన్ను వేడుకొంటున్నాను: “ఇది దానికంటే ఎక్కువ కాలం” అని అనిర్దిష్టంగానో, “ఇది దానికి రెట్టింపు” అని నిర్దిష్టంగానో చెప్పినప్పుడు, నేను అసలు దేనిని కొలుస్తున్నాను? నేను కాలాన్ని కొలుస్తున్నానని నాకు తెలుసు; అయినా రాబోయే కాలాన్ని కొలవడం లేదు, ఎందుకంటే అది ఇంకా లేదు; వర్తమానాన్ని కొలవడం లేదు, ఎందుకంటే దానికి ఏ వ్యవధీ లేదు; గతాన్ని కొలవడం లేదు, ఎందుకంటే అది ఇప్పుడు లేదు. మరి నేను దేనిని కొలుస్తున్నాను? గతించిన కాలాన్ని కాక, గతించిపోతున్న కాలవ్యవధులనా? నేను ఇంతకుముందు అన్నది అదే కదా.

ఓ నా మనసా, ధైర్యం తెచ్చుకొని, బలంగా ముందుకు సాగు. దేవుడు మనకు సహాయకుడు; మనలను సృష్టించింది ఆయనే, మనం కాదు. సత్యం వెలుగుచూడటం మొదలయ్యే చోటికి ముందుకు సాగు. ఇప్పుడు, ఒక భౌతిక వస్తువు నుంచి ధ్వని వెలువడటం మొదలైందనుకుందాం. అది వినిపిస్తుంది, వినిపిస్తూనే ఉంటుంది; ఇదిగో, ఆగిపోతుంది. ఇప్పుడు నిశ్శబ్దం; ఆ ధ్వని గతించిపోయింది, ఇక అది ధ్వనిగా లేదు. అది వినిపించకముందు, ఇంకా రావలసినదిగా ఉండేది; అప్పటికి అది ఉనికిలో లేదు కాబట్టి దానిని కొలవడం సాధ్యం కాలేదు. ఇప్పుడు అది ఇక లేదు కాబట్టి ఇప్పుడు కూడా కొలవడం సాధ్యం కాదు. కాబట్టి అది వినిపిస్తున్నప్పుడే దానిని కొలవడం సాధ్యమై ఉండాలి; ఎందుకంటే అప్పుడు కొలవదగినది ఏదో ఉండేది. అయితే అప్పుడు కూడా అది నిలకడగా లేదు; అది సాగిపోతూ, గతించిపోతూ ఉండేది. ఆ కారణంగానే దానిని కొలవడం మరింత సాధ్యమైందా? ఎందుకంటే అది సాగిపోతున్నప్పుడు కొంత కాలవ్యవధిలో విస్తరిస్తూ ఉండేది; అందువల్ల దానిని కొలవవచ్చు. వర్తమాన క్షణానికి మాత్రం వ్యవధి లేదు. కాబట్టి అప్పుడు దానిని కొలవడం సాధ్యమైతే, ఇదిగో, మరొక ధ్వని మొదలై, ఎలాంటి అంతరాయం లేకుండా ఒకే రీతిగా ఇంకా వినిపిస్తోందనుకుందాం. అది వినిపిస్తుండగానే దానిని కొలుద్దాం; ఎందుకంటే అది ఆగిపోయాక గతించిపోతుంది, కొలవడానికి ఏమీ మిగలదు. నిజంగా దానిని కొలిచి, దాని నిడివి ఎంతో చెబుదాం. కానీ అది ఇంకా వినిపిస్తూనే ఉంది; అది మొదలైన క్షణం నుంచి ఆగిపోయిన క్షణం వరకు తప్ప దానిని కొలవడం సాధ్యం కాదు. ఎందుకంటే మనం కొలిచేది ఆ మధ్యనున్న వ్యవధినే, అంటే ఏదో ఒక ఆరంభం నుంచి ఏదో ఒక ముగింపు వరకు ఉన్నదానినే. అందువల్ల ఇంకా ముగియని ధ్వనిని కొలిచి, అది ఎంత దీర్ఘమైనదో, ఎంత హ్రస్వమైనదో చెప్పడం సాధ్యం కాదు; అది మరొక దానితో సమానమని గానీ, ఒక దానికి రెట్టింపు అని గానీ, అలాంటిదేదైనా గానీ చెప్పలేం. కానీ అది ముగిసినప్పుడు, ఇక అది ఉండదు. అలాంటప్పుడు దానిని ఎలా కొలవగలం? అయినప్పటికీ మనం కాలవ్యవధులను కొలుస్తున్నాం; అయితే ఇంకా ఉనికిలోకి రానివాటిని కాదు, ఇక ఉనికిలో లేనివాటిని కాదు, ఏదో ఒక విరామంతో నిడివి పొందనివాటిని కాదు, హద్దులు లేనివాటిని కాదు. మనం రాబోయే కాలాన్ని గానీ, గతకాలాన్ని గానీ, వర్తమాన కాలాన్ని గానీ, గతించిపోతున్న కాలాన్ని గానీ కొలవడం లేదు; అయినా మనం కాలవ్యవధులను కొలుస్తూనే ఉన్నాం.

“సమస్తానికీ సృష్టికర్తవైన దేవా,” అనే ఈ ఎనిమిది అక్షరాల పద్యపాదంలో హ్రస్వాక్షరాలు, దీర్ఘాక్షరాలు ఒకదాని తరువాత ఒకటి వస్తాయి. అందులో మొదటి, మూడవ, ఐదవ, ఏడవ అక్షరాలైన నాలుగు హ్రస్వాక్షరాలు ఒక్కొక్కటి ఒక మాత్ర మాత్రమే; రెండవ, నాలుగవ, ఆరవ, ఎనిమిదవ అక్షరాలైన నాలుగు దీర్ఘాక్షరాలతో పోలిస్తే వాటి నిడివి అంతే. ఈ దీర్ఘాక్షరాల్లో ప్రతిదానికీ ఆ హ్రస్వాక్షరాల్లో ప్రతిదానికంటే రెట్టింపు కాలవ్యవధి ఉంటుంది. నేను వాటిని ఉచ్చరిస్తాను, వాటి గురించి చెబుతాను; సాధారణ ఇంద్రియగ్రహణానికి తెలిసే విధంగానే అవి ఉన్నాయని గుర్తిస్తాను. కాబట్టి సాధారణ ఇంద్రియగ్రహణం ద్వారా ఒక హ్రస్వాక్షరంతో ఒక దీర్ఘాక్షరాన్ని కొలుస్తాను; దానికి రెట్టింపు నిడివి ఉందని స్పష్టంగా గ్రహిస్తాను. కానీ ఒకదాని తరువాత మరొకటి వినిపిస్తున్నప్పుడు, మొదటిది హ్రస్వం, తరువాతిది దీర్ఘం అయితే, ఆ హ్రస్వాక్షరాన్ని ఎలా నిలిపి ఉంచగలను? ఈ దీర్ఘాక్షరానికి రెట్టింపు నిడివి ఉందని తెలుసుకోవడానికి, కొలిచేటప్పుడు ఆ హ్రస్వాక్షరాన్ని దీనికి ఎలా అన్వయించగలను? ఎందుకంటే హ్రస్వాక్షరం వినిపించడం ఆగితేనే దీర్ఘాక్షరం వినిపించడం మొదలవుతుంది కదా? ఆ దీర్ఘాక్షరం ముగిసేవరకు నేను దానిని కొలవను కాబట్టి, దానిని వర్తమానంలో ఉన్నదిగా కొలుస్తున్నానా? అది ముగియడమంటే అది గతించిపోవడమే. మరి నేను కొలుస్తున్నది ఏమిటి? నేను దేనితో కొలుస్తున్నానో ఆ హ్రస్వాక్షరం ఎక్కడ ఉంది? నేను దేనిని కొలుస్తున్నానో ఆ దీర్ఘాక్షరం ఎక్కడ ఉంది? రెండూ వినిపించాయి, ఎగిరిపోయాయి, గతించిపోయాయి, ఇక లేవు. అయినా నేను కొలుస్తాను; అభ్యాసం పొందిన ఇంద్రియగ్రహణాన్ని ఎంతవరకు నమ్మవచ్చో అంతవరకు నమ్మకంతో, కాలవ్యవధి విషయంలో ఈ అక్షరం ఒక మాత్ర, ఆ అక్షరం రెండు మాత్రలు అని సమాధానం చెబుతాను. అయితే అవి అప్పటికే గతించి, ముగిసిపోయి ఉండకపోతే నేను ఇలా చేయలేను. కాబట్టి నేను కొలుస్తున్నది ఇప్పుడు ఉనికిలో లేని ఆ అక్షరాలనే కాదు; నా జ్ఞాపకంలో స్థిరంగా మిగిలి ఉన్న దేనినో కొలుస్తున్నాను.

నా మనసా, నేను కాలవ్యవధులను కొలిచేది నీలోనే. నాకు అంతరాయం కలిగించకు; అంటే, నీలో కలిగే ముద్రల కల్లోలంతో నీకు నీవే అంతరాయం కలిగించుకోకు. నీలోనే నేను కాలవ్యవధులను కొలుస్తాను; విషయాలు గతించిపోతూ నీలో కలిగించే ముద్ర, అవి గతించిపోయిన తరువాత కూడా నిలిచి ఉంటుంది; ఇంకా వర్తమానంలో ఉన్న ఈ ముద్రనే నేను కొలుస్తాను గాని, ఈ ముద్రను కలిగించడానికి గతించిపోయే విషయాలను కాదు. కాలవ్యవధులను కొలిచేటప్పుడు నేను కొలిచేది దీనినే. కాబట్టి ఇదే కాలమై ఉండాలి, లేదా నేను కాలవ్యవధులను కొలవడం లేదని అనుకోవాలి. మరి మనం నిశ్శబ్దాన్ని కొలిచి, ఆ స్వరం ఎంతసేపు వినిపించిందో ఈ నిశ్శబ్దం కూడా అంతసేపు కొనసాగిందని చెప్పినప్పుడు ఏమి చేస్తున్నాం? ఒక నిర్దిష్ట కాలవ్యవధిలోని నిశ్శబ్ద విరామాల గురించి చెప్పగలిగేలా, ఆ స్వరం వినిపిస్తున్నట్లుగా భావిస్తూ, దాని నిడివికి అనుగుణంగా మన ఆలోచనను విస్తరించడం లేదా? ఎందుకంటే స్వరమూ నాలుకా నిశ్చలంగా ఉన్నప్పటికీ, మనం ఆలోచనలో కావ్యాలనూ, పద్యాలనూ, మరే ఇతర ప్రసంగాన్నైనా, లేదా కదలికల నిడివినైనా మననం చేస్తాం; వాటిని గొంతెత్తి పలికినట్లుగానే, వాటి కాలవ్యవధులను పోల్చి, దానితో పోలిస్తే ఇది ఎంత నిడివి గలదో చెబుతాం. ఎవరైనా ఒక దీర్ఘమైన స్వరాన్ని పలకాలని అనుకుని, అది ఎంతసేపు సాగాలో మనసులో నిర్ణయించుకుంటే, అప్పటికే నిశ్శబ్దంలో ఒక కాలవ్యవధిని గడిపినట్లే; దానిని జ్ఞాపకంలో ఉంచుకుని, ఆ స్వరాన్ని పలకడం ప్రారంభిస్తారు; అది నిర్ణయించుకున్న ముగింపుకు చేరేవరకు వినిపిస్తూనే ఉంటుంది. అవును, అది కొంతవరకు వినిపించింది, ఇంకా వినిపించబోతోంది; ఎందుకంటే దానిలో ముగిసిన భాగం అప్పటికే వినిపించింది, మిగిలిన భాగం ఇంకా వినిపించబోతోంది. ఇలా, వర్తమాన అవధానం భవిష్యత్తును గతంలోకి తీసుకువెళుతుండగా అది కొనసాగుతుంది; భవిష్యత్తు తగ్గుతున్నకొద్దీ గతం పెరుగుతుంది; చివరకు భవిష్యత్తు పూర్తిగా తరిగిపోయి, అంతా గతమైపోతుంది.

అయితే, ఇంకా ఉనికిలోనే లేని ఆ భవిష్యత్తు ఎలా తగ్గిపోతుంది లేదా తరిగిపోతుంది? లేదా ఇప్పుడు ఇక ఉనికిలో లేని ఆ గతం ఎలా పెరుగుతుంది? ఇదంతా జరిగించే మనస్సులో మూడు ప్రక్రియలు జరుగుతుండటం వల్లనే కదా? ఎందుకంటే మనస్సు ఎదురుచూస్తుంది, అవధానం నిలుపుతుంది, జ్ఞాపకం చేసుకుంటుంది; అలా అది ఎదురుచూసేది, అది అవధానం నిలిపే దాని గుండా, అది జ్ఞాపకం చేసుకునే దానిలోకి వెళుతుంది. కాబట్టి రాబోయే విషయాలు ఇంకా ఉనికిలో లేవని ఎవరు కాదంటారు? అయినా, రాబోయే విషయాల పట్ల నిరీక్షణ మనస్సులో ఉంది. గతించిన విషయాలు ఇప్పుడు ఇక ఉనికిలో లేవని ఎవరు కాదంటారు? అయినా, గతించిన విషయాల జ్ఞాపకం మనస్సులో ఇంకా ఉంది. వర్తమాన కాలం క్షణంలో గతించిపోతుంది కాబట్టి దానికి వ్యవధి లేదని ఎవరు కాదంటారు? అయినా మన అవధానం కొనసాగుతూనే ఉంటుంది; దాని గుండా, వర్తమానంలోకి రాబోయేది, వర్తమానంలో లేకుండా పోయే స్థితికి చేరుతుంది. కాబట్టి దీర్ఘమైనది భవిష్యత్ కాలం కాదు, ఎందుకంటే అది ఇంకా ఉనికిలో లేదు; దీర్ఘమైన భవిష్యత్తు అంటే “భవిష్యత్తు పట్ల దీర్ఘమైన నిరీక్షణ.” అలాగే, ఇప్పుడు ఉనికిలో లేని గతకాలం దీర్ఘమైనది కాదు; దీర్ఘమైన గతం అంటే “గతాన్ని గురించిన దీర్ఘమైన స్మరణ.”

నాకు తెలిసిన ఒక కీర్తనను పఠించబోతున్నాను. ప్రారంభించడానికి ముందు, నా నిరీక్షణ ఆ కీర్తన మొత్తాన్ని ఆవరించి ఉంటుంది; కానీ ప్రారంభించిన తరువాత, దానిలో ఎంత భాగాన్ని గతంలోకి పంపుతానో, అంత భాగం నా జ్ఞాపకంలో విస్తరించి ఉంటుంది; అలా నా ఈ క్రియకు సంబంధించిన కాలవ్యవధి, నేను పఠించిన దాని గురించిన జ్ఞాపకానికీ, నేను పఠించబోయే దాని గురించిన నిరీక్షణకూ మధ్య విభజింపబడుతుంది; అయితే “అవధానం” నాతో వర్తమానంలో ఉంటుంది; దాని ద్వారా భవిష్యత్తుగా ఉన్నది గతంగా మారేలా ముందుకు సాగుతుంది. ఇది మళ్లీ మళ్లీ జరుగుతున్నకొద్దీ, నిరీక్షణ తగ్గుతూ, జ్ఞాపకం పెరుగుతూ ఉంటుంది; చివరకు నిరీక్షణ అంతా పూర్తిగా తరిగిపోతుంది; అప్పుడు ఆ క్రియ అంతా ముగిసి, జ్ఞాపకంలోకి వెళ్లిపోతుంది. మొత్తం కీర్తన విషయంలో జరిగేదే, దానిలోని ప్రతి భాగంలోనూ, ప్రతి అక్షరంలోనూ జరుగుతుంది; ఈ కీర్తన ఒక భాగంగా ఉండగల మరింత సుదీర్ఘమైన క్రియలోనూ ఇదే జరుగుతుంది; మానవ క్రియలన్నీ భాగాలుగా ఉన్న మొత్తం మానవ జీవితంలోనూ ఇదే జరుగుతుంది; మానవ జీవితాలన్నీ భాగాలుగా ఉన్న నరసంతతి యావత్తు యుగంలోనూ ఇదే జరుగుతుంది.

అయితే నీ ప్రేమపూర్వక దయ సమస్త జీవితాలకన్నా మేలైనది గనుక, ఇదిగో, నా జీవితం చిత్తవిక్షేపమే అయింది. అద్వితీయుడవైన నీకూ, అనేకులమైన మాకూ మధ్య మధ్యవర్తియైన నా ప్రభువు, మనుష్యకుమారునిలో నీ కుడిచేయి నన్ను నిలబెట్టింది. అనేక విషయాల మధ్య నానావిధమైన చిత్తవిక్షేపాలవల్ల మేము మాలోనే అనేక భాగాలుగా చెల్లాచెదురై ఉన్నాము. నన్ను తన ఆధీనంలోకి తీసుకున్న ఆయనను, ఆయన ద్వారానే నేను అందుకోగలిగేలా, నా పాత జీవనరీతి నుండి నన్ను నేను తిరిగి సమకూర్చుకొని, వెనుక ఉన్నవాటిని మరచి, అద్వితీయుడవైన నిన్ను అనుసరించేలా నీ చేయి నన్ను నిలబెట్టింది. అటూ ఇటూ చెదిరిపోకుండా, ముందుకు సాగుతూ, వచ్చి గతించిపోయే విషయాలవైపు కాక, ముందున్న వాటివైపు, చిత్తవిక్షేపంతో కాక ఏకాగ్రతతో, నా పరలోక పిలుపునకు సంబంధించిన బహుమానాన్ని పొందడానికి నేను సాగిపోతున్నాను. అక్కడ నీ స్తుతి స్వరాన్ని విని, ఇక రాబోయేవిగానీ గతించిపోయేవిగానీ కాని నీ ఆనందాలను ధ్యానించగలను. అయితే ఇప్పుడు నా సంవత్సరాలు దుఃఖంలో గడిచిపోతున్నాయి. ప్రభువా, నీవే నా ఓదార్పు, నా నిత్య తండ్రివి. కానీ నాకు క్రమం తెలియని కాలాల మధ్య నేను చీలిపోయాను. నీ ప్రేమాగ్నిచేత శుద్ధిపొంది, కరిగి, నీలో ఏకమై ప్రవహించేవరకు, నా ఆలోచనలు, నా ఆత్మ అంతరాంతరాలు సైతం, కల్లోలభరితమైన నానావిధ విషయాలచేత చీల్చబడి, ఛిన్నాభిన్నమవుతున్నాయి.

ఇక ఇప్పుడు నేను నిలిచి, నన్ను మలిచే నీ సత్యంలో, నీలో స్థిరపడతాను. శిక్షారూపమైన ఒక వ్యాధివల్ల, తమలో ఇముడ్చుకోగలిగినదానికన్నా ఎక్కువ కోసం తహతహలాడుతూ, “దేవుడు ఆకాశభూములను సృష్టించకముందు ఏమి చేశాడు?” అనీ, లేదా “అంతకు ముందెన్నడూ ఏదీ సృష్టించని ఆయనకు, ఏదైనా సృష్టించాలనే ఆలోచన ఎలా కలిగింది?” అనీ అడిగే మనుష్యుల ప్రశ్నలను ఇక సహించను. ప్రభువా, తాము ఏమి అంటున్నారో వారు బాగా ఆలోచించుకునేలా, ‘కాలం’ లేనప్పుడు ‘ఎన్నడూ’ అని చెప్పడం సాధ్యం కాదని గ్రహించేలా వారికి అనుగ్రహించు. ఆయన ‘ఎన్నడూ సృష్టించలేదు’ అని చెప్పడమంటే, ‘కాలమే లేనప్పుడు సృష్టించాడు’ అని చెప్పడం కాక మరేమిటి? కాబట్టి సృష్టించబడిన ఉనికి లేకుండా కాలం ఉండదని వారు గ్రహించి, ఆ వ్యర్థపు మాటలను మానివేయుదురు గాక. వారు కూడా ముందున్న వాటివైపు సాగుదురు గాక. సమస్త కాలాలకు ముందే ఉన్న నిన్ను, సమస్త కాలాల నిత్య సృష్టికర్తవైన నిన్ను వారు అర్థం చేసుకొందురు గాక. ఏ కాలమూ నీతోపాటు నిత్యంగా ఉండదనీ, సమస్త కాలాలకు ముందే ఏదైనా సృష్టిప్రాణి ఉన్నప్పటికీ, ఏ సృష్టిప్రాణీ నీతోపాటు నిత్యంగా ఉండదనీ వారు గ్రహించుదురు గాక.

నా దేవుడవైన ప్రభువా, నీ రహస్యాల ఆ అంతరాళం ఎంత లోతైనది! నా అతిక్రమాల పర్యవసానాలు నన్ను దానికి ఎంత దూరంగా విసిరివేశాయి! నీ వెలుగులోని ఆనందాన్ని నేను పంచుకునేలా నా కన్నులను స్వస్థపరచు. నాకు బాగా తెలిసిన ఒక కీర్తన తెలిసినట్లుగా, గతించినవీ రాబోయేవీ అన్నిటినీ తెలుసుకోగల విస్తారమైన జ్ఞానమూ ముందస్తు ఎరుకా గల మనస్సు ఏదైనా ఉంటే, నిశ్చయంగా ఆ మనస్సు అత్యంత అద్భుతమైనది, భయభక్తులను కలిగించేంత ఆశ్చర్యకరమైనది. ఎందుకంటే, నేను ఆ కీర్తన పాడుతున్నప్పుడు, మొదటి నుండి దానిలో ఏది, ఎంతవరకు గతించిపోయిందో, చివరివరకు ఏది, ఎంత మిగిలి ఉందో నాకు మరుగై ఉండనట్లే, గతించినదేదీ, రాబోయే యుగాలలో జరగబోయేదేదీ ఆ మనస్సుకు మరుగై ఉండదు. అయితే విశ్వ సృష్టికర్తవైన నీవు, ఆత్మలకూ శరీరాలకూ సృష్టికర్తవైన నీవు, గతించినవీ రాబోయేవీ అన్నిటినీ ఆ విధంగా తెలుసుకుంటావని అనుకోవడం ఎంతమాత్రమూ తగదు. అంతకన్నా ఎంతో, ఎంతో అద్భుతంగానూ, ఎంతో రహస్యమయంగానూ నీవు వాటిని తెలుసుకుంటావు. ఎందుకంటే, తెలిసిన దానిని పాడుతున్నప్పుడు గానీ, బాగా తెలిసిన పాటను వింటున్నప్పుడు గానీ, రాబోయే పదాలకోసం ఎదురుచూడటం, గతించిన పదాలను గుర్తుచేసుకోవడం వల్ల ఒకరి భావాలు మారుతూ, శ్రద్ధ విభజించబడుతూ ఉంటుంది. మార్పులేక నిత్యుడవైన నీకు, అంటే మనస్సుల నిత్య సృష్టికర్తవైన నీకు, అలాంటిదేదీ సంభవించదు. కాబట్టి నీ జ్ఞానంలో ఏ మార్పూ లేకుండానే ఆదిలో నీవు ఆకాశభూములను ఎరిగినట్లే, నీ కార్యంలో ఏ చిత్తవిక్షేపమూ లేకుండానే ఆదిలో ఆకాశభూములను సృష్టించావు. అర్థం చేసుకున్నవారు నిన్ను స్తుతించి అంగీకరించుదురు గాక; అర్థం చేసుకోనివారు కూడా నిన్ను స్తుతించి అంగీకరించుదురు గాక. ఆహా, నీవు ఎంత ఉన్నతుడవు! అయినా వినయహృదయులే నీ నివాసస్థలం. ఎందుకంటే కుంగిపోయినవారిని నీవు పైకెత్తుతావు; ఎవరి ఉన్నతికి నీవే ఆధారమో వారు పడిపోరు.

విషయ సూచిక