
Madonna del Popolo (Barocci), źródło: Wikipedia
Najświętsza Maryja Panna, Matka Kościoła — wspomnienie
Obchodzone w poniedziałek po Zesłaniu Ducha Świętego
Kolor liturgiczny: biały
Wersja: pełna – krótka
Kanały podcastu:
Apple – Spotify – iHeart – Audible
Cytat:
Istotnie, Matka stojąca pod krzyżem (por. J 19:25) przyjęła testament miłości swojego Syna i w osobie umiłowanego ucznia przyjęła wszystkich ludzi jako synów i córki, którzy mieli się odrodzić do życia wiecznego. W ten sposób stała się czułą Matką Kościoła, który Chrystus zrodził na krzyżu, oddając Ducha. Chrystus zaś w umiłowanym uczniu wybrał wszystkich uczniów na szafarzy swojej miłości do Matki, powierzając ją im, aby przyjęli ją z synowską miłością. ~Z dekretu Kongregacji ds. Kultu Bożego wprowadzającego wspomnienie Maryi, Matki Kościoła, do Ogólnego kalendarza rzymskiego
Rozważanie: Pismo Święte niewiele mówi o pełnej chwały Matce Bożej. Pod wieloma względami wiodła ona życie ciche i ukryte. Od czasu jej Wniebowzięcia Kościół na modlitwie rozważa jej życie i rolę w tajemnicy zbawienia. Stopniowo kolejni święci i kolejni papieże rzucali coraz więcej światła na jej jedyną w swoim rodzaju, chwalebną rolę w odwiecznym planie Ojca. W miarę jak pogłębiało się rozumienie Matki Najświętszej w Kościele, ogłaszano nowe tytuły i nowe dogmaty dotyczące Maryi. W 2018 roku nowe wspomnienie liturgiczne uczciło ją tytułem „Najświętsza Maryja Panna, Matka Kościoła”.
Aby zrozumieć rolę Najświętszej Maryi Panny jako Matki Kościoła, musimy zacząć od Pisma Świętego. Ewangelia według św. Jana podaje, że gdy Jezus wisiał na krzyżu, przed Nim stały Jego Matka i dwie inne kobiety, a obok nich Jan, uczeń, którego Jezus miłował. Z krzyża Jezus powierzył swoją Matkę opiece Jana. „Kiedy więc Jezus ujrzał Matkę i stojącego obok Niej ucznia, którego miłował, rzekł do Matki: «Niewiasto, oto syn Twój». Następnie rzekł do ucznia: «Oto Matka twoja». I od tej godziny uczeń wziął Ją do siebie” (J 19:26–27).
W 1895 roku papież Leon XIII w swojej encyklice o różańcu napisał o tym fragmencie Ewangelii:
W osobie Jana, jak nieustannie nauczał Kościół, Chrystus wskazał cały rodzaj ludzki, a na pierwszym miejscu tych, którzy są z Nim zjednoczeni przez wiarę… Była ona prawdziwie Matką Kościoła, Nauczycielką i Królową Apostołów, którym ponadto powierzyła niemałą część Bożych tajemnic, jakie zachowywała w swoim sercu” (Adiutricem nr 6).
W 1964 roku święty papież Paweł VI promulgował dokument Soboru Watykańskiego II Lumen gentium (Konstytucję dogmatyczną o Kościele). Po przedstawieniu pełnego obrazu tajemnicy Kościoła ostatni rozdział tej konstytucji ukazuje „Błogosławioną Maryję Dziewicę, Bożą Rodzicielkę, w tajemnicy Chrystusa i Kościoła”. Rozdział ten podkreśla jej jedyną w swoim rodzaju, macierzyńską rolę w Kościele. Lumen gentium nie posunęła się aż do nadania Matce Najświętszej tytułu „Matka Kościoła”, lecz bardzo szczegółowo omówiła jej macierzyńską rolę w Kościele. Cztery lata później, w liście motu proprio, papież Paweł VI nawiązał do Lumen gentium i uczynił kolejny krok, nadając Matce Bożej tytuł „Matka Kościoła”.
…wierzymy, że Najświętsza Boża Rodzicielka, Nowa Ewa, Matka Kościoła, nadal pełni w niebie swoją macierzyńską rolę wobec członków Chrystusa, współdziałając w narodzinach i wzroście życia Bożego w duszach odkupionych (Solemni Hac Liturgia nr 15).
Od tego czasu papieże Jan Paweł II, Benedykt XVI i Franciszek nieustannie nazywali Matkę Bożą Matką Kościoła. Co oznacza tytuł „Matka Kościoła”? 17 września 1997 roku papież Jan Paweł II wyjaśnił go w środowej katechezie w następujący sposób:
Tytuł „Matka Kościoła” odzwierciedla zatem głębokie przekonanie wiernych chrześcijan, którzy widzą w Maryi nie tylko Matkę Osoby Chrystusa, lecz także Matkę wiernych. Ta, którą uznaje się za Matkę zbawienia, życia i łaski, Matkę zbawionych i Matkę żyjących, słusznie jest ogłaszana Matką Kościoła. (nr 5).
3 marca 2018 roku papież Franciszek ogłosił, że do Ogólnego kalendarza rzymskiego zostanie dodane nowe wspomnienie pod nazwą „Najświętszej Maryi Panny, Matki Kościoła”, obchodzone w poniedziałek po Niedzieli Zesłania Ducha Świętego.
W dekrecie ustanawiającym to wspomnienie kardynał Robert Sarah, prefekt Kongregacji ds. Kultu Bożego, powiedział:
Obchód ten pomoże nam pamiętać, że wzrastanie w życiu chrześcijańskim musi być zakorzenione w tajemnicy Krzyża, w ofierze Chrystusa podczas Uczty Eucharystycznej oraz w Matce Odkupiciela i Matce Odkupionych, Dziewicy, która składa Bogu swoją ofiarę.
Znamienne jest to, że Najświętsza Maryja Panna, Matka Boża, została u stóp krzyża powierzona Kościołowi w osobie świętego Jana Apostoła. Na krzyżu Kościół został poczęty dzięki wylaniu łaski, która wypłynęła z Najświętszego Serca Jezusa. W dniu Pięćdziesiątnicy nasza Matka Najświętsza była obecna przy narodzinach Kościoła.
Dziś Matka Kościoła króluje w niebie u boku swojego Syna; stamtąd nadal otacza Kościół troską jako kochająca matka. Nie tylko wstawia się za nami, lecz także pośredniczy w udzielaniu zbawczej łaski swojego Syna, pozostając w ten sposób nieustannie narzędziem łaski i matką wszystkich.
Ponieważ nasze rozumienie roli Najświętszej Maryi Panny nieustannie rozwijało się na przestrzeni wieków, można słusznie powiedzieć, że nie pojmujemy jeszcze w pełni jej chwalebnej roli w zbawczym planie Ojca. Niektórzy proponowali, by nadać jej dogmatyczne tytuły „Pośredniczka wszelkich łask” i „Współodkupicielka”. Niezależnie od tego, co przyniesie dalsze, coraz głębsze poznawanie roli Matki Najświętszej, możemy być pewni, że ci, którzy pewnego dnia będą oglądać istotę samego Boga, gdy objawi On całą prawdę, natychmiast poznają najgłębsze tajemnice ukrytego życia Maryi.
Oddając cześć Najświętszej Maryi Pannie, Matce Kościoła, pamiętaj, że jest Ona twoją duchową matką o tyle, o ile należysz do Ciała Chrystusa, którym jest Kościół. Rodząc Głowę, rodzi także członki. Jako członkowie tego Ciała musimy szukać duchowego pokarmu u Najświętszej Maryi Panny. Jest Ona naszą matką i królową. Z Niej rodzimy się do życia w łasce Bożej. Jest wybranym narzędziem i pośredniczką łaski. Polegaj na Jej matczynym wstawiennictwie i pośrednictwie oraz coraz pełniej powierzaj się Jej opiece.
Najchwalebniejsza Najświętsza Maryjo Panno, Matko Kościoła, Tobie się powierzam, tak jak Jezus powierzył Jana Twojej opiece. Przyjmij mnie jako swoje duchowe dziecko i karm mnie Bożą łaską Twojego Syna. Dziękuję Ci za Twoje „tak” wobec zamysłu Ojca, za Twoje życie i za Twoje nieustanne „tak” w czasie i w wieczności. Niech moje „tak” będzie echem Twojego, gdy całkowicie poddaję się Bożemu zamysłowi. Matko Maryjo, Matko Kościoła, módl się za mną. Jezu, ufam Tobie.
Święci i święta roku liturgicznego
Tomy I–IV
Dalsza lektura:
Dekret ustanawiający wspomnienie Najświętszej Maryi Panny, Matki Kościoła
Święci i święta katolickie & uroczystości
Inne wypowiedzi papieskie o „Matce Kościoła”
Wszyscy święci roku liturgicznego
KONGREGACJA DS. KULTU BOŻEGO
I DYSCYPLINY SAKRAMENTÓW
DEKRET
O OBCHODZIE
NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY MATKI KOŚCIOŁA
W OGÓLNYM KALENDARZU RZYMSKIM
Radosna cześć oddawana Matce Bożej przez współczesny Kościół, w świetle refleksji nad tajemnicą Chrystusa i Jego naturą, nie może pomijać postaci niewiasty (por. Ga 4:4), Dziewicy Maryi, która jest zarazem Matką Chrystusa i Matką Kościoła.
W pewien sposób było to już obecne w świadomości Kościoła dzięki zapowiadającym tę prawdę słowom świętego Augustyna i świętego Leona Wielkiego. Pierwszy z nich mówi bowiem, że Maryja jest matką członków Chrystusa, ponieważ przez miłość współdziałała w odrodzeniu wiernych w Kościele, drugi zaś stwierdza, że narodziny Głowy są także narodzinami ciała, wskazując tym samym, że Maryja jest jednocześnie Matką Chrystusa, Syna Bożego, oraz matką członków Jego Mistycznego Ciała, którym jest Kościół. Rozważania te wynikają z Bożego macierzyństwa Maryi oraz z Jej ścisłego zjednoczenia z dziełem Odkupiciela, które osiągnęło swój szczyt w godzinie krzyża.
Matka, stojąc pod krzyżem (por. J 19:25), przyjęła bowiem testament miłości swojego Syna i w osobie umiłowanego ucznia przyjęła wszystkich ludzi jako synów i córki, którzy mają się odrodzić do życia wiecznego. W ten sposób stała się czułą Matką Kościoła, który Chrystus zrodził na krzyżu, oddając Ducha. Chrystus zaś w umiłowanym uczniu wybrał wszystkich uczniów na szafarzy swojej miłości do Matki, powierzając Ją im, aby przyjęli Ją z synowską miłością.
Jako troskliwa przewodniczka rodzącego się Kościoła Maryja rozpoczęła już swoją misję w Wieczerniku, modląc się wraz z Apostołami w oczekiwaniu na przyjście Ducha Świętego (por. Dz 1:14). W tym znaczeniu pobożność chrześcijańska na przestrzeni wieków czciła Maryję różnymi tytułami, pod wieloma względami równoważnymi, takimi jak Matka Uczniów, Wiernych, Wierzących, wszystkich odradzających się w Chrystusie, a także „Matka Kościoła”, jak nazywają Ją autorzy pism duchowych oraz nauczanie papieży Benedykta XIV i Leona XIII.
W ten sposób wyraźnie ukazuje się podstawa, na której błogosławiony Paweł VI, 21 listopada 1964 roku, na zakończenie trzeciej sesji Soboru Watykańskiego II, ogłosił Najświętszą Maryję Pannę „Matką Kościoła, to znaczy całego ludu chrześcijańskiego, zarówno wiernych, jak i pasterzy, którzy nazywają Ją najukochańszą Matką”, i postanowił, że „pod tym najczulszym tytułem cały lud chrześcijański powinien odtąd jeszcze bardziej czcić i wzywać Matkę Bożą”.
Dlatego Stolica Apostolska z okazji Świętego Roku Pojednania (1975) zaproponowała Mszę wotywną ku czci Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła, którą następnie włączono do Mszału Rzymskiego. Stolica Święta zezwoliła również na dodanie wezwania pod tym tytułem do Litanii loretańskiej (1980) oraz opublikowała inne formularze w Zbiorze Mszy o Najświętszej Maryi Pannie (1986). Niektórym krajom, diecezjom i rodzinom zakonnym, które zwróciły się z prośbą do Stolicy Świętej, pozwolono na włączenie tego obchodu do ich kalendarzy własnych.
Po uważnym rozważeniu, jak bardzo szerzenie tego nabożeństwa może sprzyjać wzrostowi świadomości macierzyńskiego charakteru Kościoła u pasterzy, osób zakonnych i wiernych, a także rozwojowi autentycznej pobożności maryjnej, papież Franciszek postanowił, aby wspomnienie Najświętszej Maryi Panny, Matki Kościoła, zostało wpisane do Kalendarza Rzymskiego w poniedziałek po Zesłaniu Ducha Świętego i było odtąd obchodzone każdego roku.
Obchód ten pomoże nam pamiętać, że wzrastanie w życiu chrześcijańskim musi być zakorzenione w tajemnicy Krzyża, w ofierze Chrystusa podczas Uczty Eucharystycznej oraz w Matce Odkupiciela i Matce Odkupionych, Dziewicy, która składa Bogu swoją ofiarę.
Wspomnienie to należy zatem umieścić we wszystkich kalendarzach i księgach liturgicznych służących do sprawowania Mszy świętej i Liturgii godzin. Odpowiednie teksty liturgiczne są dołączone do niniejszego dekretu, a ich przekłady, przygotowane i zatwierdzone przez konferencje episkopatów, zostaną opublikowane po potwierdzeniu przez tę dykasterię.
Tam, gdzie obchód Najświętszej Maryi Panny, Matki Kościoła, jest już celebrowany w dniu o wyższej randze liturgicznej, zatwierdzonej zgodnie z normą prawa partykularnego, w przyszłości może być nadal celebrowany w ten sam sposób.
Bez względu na jakiekolwiek przeciwne postanowienia.
Kardynał Robert Sarah
Prefekt
+ Arthur Roche
Arcybiskup Sekretarz
(Wersja skrócona)
Najświętsza Maryja Panna, Matka Kościoła — wspomnienie
Obchodzone w poniedziałek po Zesłaniu Ducha Świętego
Najchwalebniejsza Matka Boża wiodła przeważnie ciche i ukryte życie, a Pismo Święte zawiera tylko kilka opowieści o Niej. Od czasu Jej Wniebowzięcia Kościół na modlitwie rozważa Jej życie i rolę w tajemnicy zbawienia. Stopniowo kolejni święci i kolejni papieże rzucali coraz więcej światła na Jej wyjątkową i chwalebną rolę w odwiecznym planie Ojca. W miarę jak pogłębiało się nasze rozumienie osoby Najświętszej Matki, Kościół ogłaszał nowe tytuły i nowe dogmaty dotyczące Maryi. W 2018 roku nowe wspomnienie liturgiczne uczciło Ją tytułem „Najświętsza Maryja Panna, Matka Kościoła”.
Aby zrozumieć rolę Najświętszej Maryi Panny jako Matki Kościoła, zaczynamy od Pisma Świętego. Gdy Jezus wisiał na krzyżu, przed Nim stały Jego Matka i dwie inne kobiety, a obok nich Jan, uczeń, którego Jezus miłował. Z krzyża Jezus powierzył swoją Matkę opiece Jana. „Kiedy więc Jezus ujrzał Matkę i stojącego obok Niej ucznia, którego miłował, rzekł do Matki: «Niewiasto, oto syn Twój». Następnie rzekł do ucznia: «Oto Matka twoja». I od tej godziny uczeń wziął Ją do siebie” (J 19:26–27).
Począwszy od papieża Leona XIII w 1895 roku, wielu naszych papieży nazywało Maryję „Matką Kościoła”, a każdy z nich pogłębiał nasze rozumienie tej Jej roli. 17 września 1997 roku papież Jan Paweł II podczas środowej katechezy wyjaśnił tytuł „Matka Kościoła” w następujący sposób:
Tytuł „Matka Kościoła” odzwierciedla zatem głębokie przekonanie wiernych chrześcijan, którzy widzą w Maryi nie tylko Matkę Osoby Chrystusa, lecz także Matkę wiernych. Ta, którą uznaje się za Matkę zbawienia, życia i łaski, Matkę zbawionych i Matkę żyjących, słusznie jest ogłaszana Matką Kościoła. (nr 5).
3 marca 2018 roku papież Franciszek ogłosił wprowadzenie do Ogólnego kalendarza rzymskiego nowego wspomnienia, obchodzonego w poniedziałek po Zesłaniu Ducha Świętego: „Najświętszej Maryi Panny, Matki Kościoła”.
W dekrecie ustanawiającym to wspomnienie kardynał Robert Sarah, prefekt Kongregacji ds. Kultu Bożego, powiedział:
Obchód ten pomoże nam pamiętać, że wzrastanie w życiu chrześcijańskim musi być zakorzenione w tajemnicy Krzyża, w ofierze Chrystusa podczas Uczty Eucharystycznej oraz w Matce Odkupiciela i Matce Odkupionych, Dziewicy, która składa Bogu swoją ofiarę.
Najświętsza Maryja Panna, Matka Boża, została u stóp krzyża powierzona Kościołowi w osobie świętego Jana Apostoła. Z krzyża, przez wylanie łaski płynącej z Najświętszego Serca Jezusa, począł się Kościół. Nasza Najświętsza Matka była obecna w dniu Pięćdziesiątnicy, gdy narodził się Kościół.
Dziś Matka Kościoła króluje w niebie u boku swojego Syna; stamtąd otacza Kościół troską jak kochająca matka. Wstawia się za nami i pośredniczy w udzielaniu zbawczej łaski swojego Syna, pozostając w ten sposób nieustannie narzędziem łaski i matką wszystkich.
Najświętsza Maryjo Panno, otoczona najwyższą chwałą, Matko Kościoła, Tobie powierzam siebie, tak jak Jezus powierzył Jana Twojej opiece. Przyjmij mnie jako swoje duchowe dziecko i otaczaj mnie troską, karmiąc Bożą łaską Twojego Syna. Niech moje „tak” będzie echem Twojego, gdy całkowicie poddaję się Bożemu planowi. Matko Maryjo, Matko Kościoła, módl się za mną. Jezu, ufam Tobie.

