Polski

Święty Turybiusz z Mogrovejo

Cud świętego Turybiusza, arcybiskupa Limy, Pinakoteka Watykańska

23 marca: Święty Turybiusz z Mogrovejo, biskup — wspomnienie dowolne

1538–1606
Patron Peru, biskupów Ameryki Łacińskiej i praw ludności rdzennej
Kanonizowany przez papieża Benedykta XIII 10 grudnia 1726 roku
Kolor liturgiczny: fioletowy (dzień powszedni Wielkiego Postu)
Wersja: Pełna – Skrócona

Kanały podcastu:
Apple – Spotify – iHeart – Google – Audible

Cytat:
Nic nie sprawiało świętemu tak wielkiej radości jak najcięższe trudy i niebezpieczeństwa podejmowane po to, by przynieść choćby najmniejszą duchową korzyść jednej duszy. Płonąc najgorętszym pragnieniem oddania życia za swoją owczarnię i wycierpienia wszystkiego dla Tego, który umarł za nas, nie lękał się żadnego niebezpieczeństwa. ~Żywoty świętych Butlera

Rozważanie: 16 listopada 1532 roku niewielka grupa hiszpańskich zdobywców pojmała inkaskiego władcę Atahualpę na terenie dzisiejszego Peru. Hiszpanie przybyli do Nowego Świata jako odkrywcy, lecz przede wszystkim zależało im na wzbogaceniu się srebrem i złotem, których Inkowie mieli pod dostatkiem. Choć otrzymali jako okup za Atahualpę komnatę pełną złota i dwie komnaty pełne srebra, i tak go zabili. Następnie kontynuowali podboje aż do 1572 roku, kiedy pokonany został ostatni z rdzennych władców. Mimo chrześcijańskiego dziedzictwa Hiszpanie potrafili być brutalni; ich obecność umożliwiła jednak przybycie misjonarzom i rozpoczęcie dzieła głoszenia Ewangelii rdzennej ludności. W 1541 roku papież Paweł III ustanowił diecezję Limy i mianował jej pierwszego biskupa, który pełnił tę posługę przez trzydzieści sześć lat. Dzisiejszy święty, św. Turybiusz z Mogrovejo, urodził się trzy lata przed ustanowieniem diecezji Limy (w 1546 roku została ona podniesiona do rangi archidiecezji) i miał zostać jej trzecim arcybiskupem.

Toribio Alfonso de Mogrovejo (Turybiusz) urodził się w rodzinie szlacheckiej w mieście Mayorga, w północno-zachodniej Hiszpanii. Otrzymał imię na cześć miejscowego biskupa i świętego z V wieku. Turybiusz był pobożnym dzieckiem. Żywił głębokie nabożeństwo do Najświętszej Maryi Panny, codziennie się do Niej modlił i w każdą sobotę pościł ku Jej czci. Był wrażliwy na los ubogich i hojnie otaczał ich opieką. Gdy Turybiusz miał dwanaście lat, wysłano go do Valladolid na naukę przedmiotów humanistycznych, a później na uniwersytet w Salamance, by studiował prawo. Wybitne zdolności Turybiusza szybko stały się znane i zwróciły uwagę króla Filipa II, który w 1571 roku mianował go wielkim inkwizytorem w Grenadzie. Miał zaledwie trzydzieści trzy lata i sprawował ten urząd przez pięć lat.

W ciągu tych pierwszych trzydziestu ośmiu lat życia Turybiusza hiszpańscy zdobywcy nowo skolonizowanych ziem Peru pilnie potrzebowali odnowy moralnej. Wielu dowódców postępowało jak tyrani i grabieżcy, okrutnie uciskając rdzenną ludność. Odbierali jej ziemię, zmuszali do niewolniczej pracy i traktowali tak, jakby nie była w pełni ludzka. W 1537 roku, niedługo po podboju Peru, papież Paweł III wydał bullę Sublimis Deus. Ubolewał w niej, że niektórzy zdobywcy uważali, iż rdzennych mieszkańców Zachodu i Południa należy „traktować jak bezrozumne zwierzęta stworzone do służenia nam, utrzymując, że nie są zdolni do przyjęcia wiary katolickiej”. Papież sprostował ten błąd, stwierdzając, „że Indianie są prawdziwie ludźmi i że nie tylko są zdolni do zrozumienia wiary katolickiej… lecz gorąco pragną ją przyjąć”. Król Hiszpanii podzielał to stanowisko i wydał edykty mające zaprowadzić reformy, lecz przepisy napotykały opór, a ich egzekwowanie było niemal niemożliwe. Problemy te trwały przez dziesięciolecia.

Po śmierci pierwszego arcybiskupa Limy w 1575 roku wysłano tam kolejnego hiszpańskiego biskupa, który jednak pozostał na miejscu tylko dwa lata. Świadomy panującego chaosu moralnego król Filip II wiedział, że musi posłać do Limy swojego najlepszego biskupa. Potrzebował świętego, który znałby prawo, potrafił przeprowadzić reformy tam, gdzie były potrzebne, gorliwie głosił Ewangelię i budował wspólnotę między osadnikami a rdzennymi mieszkańcami. W tamtym czasie mianowanie biskupów należało do króla Hiszpanii, a papież następnie zatwierdzał lub odrzucał jego wybór. Król Filip wybrał do tego zadania Turybiusza. Był tylko jeden problem: Turybiusz nie był nawet kapłanem; był człowiekiem świeckim. Turybiusz sprzeciwiał się temu pomysłowi, lecz król nalegał, a papież wyraził zgodę. Turybiusz błagał króla, wskazując, że biskupem może zostać tylko kapłan, i przekonując, że zadanie to przekracza jego możliwości. Jego pokora była jednak tylko jeszcze wyraźniejszym znakiem, że to właśnie on jest odpowiednim człowiekiem do tego zadania. Turybiusz w końcu się zgodził. W ciągu następnych dwóch lat przygotował się do kapłaństwa, przyjął święcenia, posługiwał jako kapłan, a następnie otrzymał święcenia biskupie. We wrześniu 1580 roku, w wieku czterdziestu trzech lat, arcybiskup Turybiusz wyruszył statkiem do Peru wraz z siostrą i szwagrem, docierając na miejsce kilka miesięcy później. Objął urząd w Limie 24 maja 1581 roku i przez dwadzieścia pięć lat posługiwał jako jej trzeci arcybiskup.

Archidiecezja rozciągała się wzdłuż wybrzeża na długości około 400 mil i obejmowała trzy główne miasta, wiele miasteczek i wsi oraz jeszcze liczniejsze domostwa wiejskie rozsiane po całym jej obszarze. Wśród ludzi powierzonych teraz jego pasterskiej pieczy byli hiszpańscy osadnicy, żołnierze i oczywiście rdzenna ludność. Arcybiskup Turybiusz nie tracił czasu. W ciągu miesiąca od przybycia zwołał synod archidiecezjalny, a rok później, na polecenie króla Filipa II, przewodniczył Trzeciemu Synodowi Prowincjalnemu w Limie. Synod ten trwał ponad rok i zajął się rozmaitymi nadużyciami wśród duchowieństwa i świeckich, wspierał ewangelizację rdzennych mieszkańców, nauczał, że Hiszpanie i rdzenna ludność są równi pod względem godności, oraz zlecił wydanie pierwszej książki drukowanej w Ameryce Południowej, Nauki chrześcijańskiej i katechizmu do nauczania Indian, trójjęzycznego katechizmu napisanego po hiszpańsku oraz w językach keczua i ajmara. Zlecono także opracowanie innych trójjęzycznych dzieł, które miały pomagać duchownym w spowiadaniu i głoszeniu kazań w miejscowych językach. Postanowienia tego synodu wprowadzono nie tylko w każdej diecezji jego prowincji kościelnej, lecz także — po ich zatwierdzeniu przez Stolicę Apostolską w 1588 roku — w całej Ameryce Południowej. W 1590 roku arcybiskup Turybiusz założył pierwsze seminarium duchowne w Ameryce Południowej, a w latach 1591 i 1601 zwołał dwa kolejne synody prowincjalne, a także liczne synody na terenie własnej archidiecezji. 

Oprócz pracy administracyjnej Turybiusz poświęcił siedemnaście z dwudziestu pięciu lat swojej posługi arcybiskupiej na piesze wędrówki, podczas których trzykrotnie odwiedził każdą parafię i wspólnotę. Przemierzał trudny teren i pokryte śniegiem góry, w deszczu, upale i zimnie. Codziennie przystępował do spowiedzi i odprawiał Mszę świętą, uczył się miejscowych języków, poznawał powierzonych mu ludzi i dbał o to, by w każdej parafii panował ład i przestrzegano dyscypliny kościelnej. Zbudował wiele kościołów, ochrzcił i bierzmował pół miliona ludzi, z wielką gorliwością troszczył się o każdą duszę i dbał o to, by Hiszpanów i rdzennych mieszkańców otaczano jednakową opieką. Z jego owczarni miało wyjść troje świętych, którym udzielił bierzmowania: święta Róża z Limy, święty Marcin de Porres i święty Jan Macías. Zaprzyjaźnił się również z wielkim franciszkańskim misjonarzem, świętym Franciszkiem Solano, o którym mówiono, że miał dar języków, dzięki któremu rdzenni mieszkańcy rozumieli go w swoim ojczystym języku.

Każdy kryzys wymaga wybawiciela. Tym Zbawicielem jest Jezus, lecz Jego słudzy na ziemi działają jako narzędzia Jego boskiego działania. Święty Turybiusz był takim narzędziem dla rodzącego się Kościoła w Peru i w całej Ameryce Południowej. Jego pokora, gorliwość o dusze, wierność prawu, zdolności administracyjne, troska o godność człowieka i ojcowskie serce pozwoliły Bogu zasiać ziarno wiary w sercach wielu ludzi, a jego owoce dojrzewają do dziś. Zaczerpnij natchnienie od tego świętego pasterza i naśladuj jego przykład, zobowiązując się dostrzegać godność każdej osoby w sposób twórczy, pełen empatii, intuicji i stanowczości, aby Bóg mógł posłużyć się tobą, by docierać do ludzi tam, gdzie się znajdują.

Modlitwa: Święty Turybiuszu, byłeś prawdziwym pasterzem, którego najważniejszą troską było zbawienie każdej duszy. Całym sercem poświęciłeś się tej misji. Proszę, módl się za mnie, abym potrafił cię naśladować i stawać się lepszym narzędziem Ewangelii, docierając do ludzi w sposób, który pełniej otworzy ich serca na Chrystusa. Święty Turybiuszu, módl się za mnie. Jezu, ufam Tobie.

Rozważanie zaczerpnięte z:

Święci i święta roku liturgicznego
Tomy I–IV


Wszyscy święci dzisiejszego dnia

Wszyscy święci roku liturgicznego


(Wersja skrócona)

23 marca: Święty Turybiusz z Mogrovejo, biskup — wspomnienie dowolne

1538–1606
Patron Peru, biskupów Ameryki Łacińskiej i praw ludności rdzennej
Kanonizowany przez papieża Benedykta XIII 10 grudnia 1726 roku

Toribio Alfonso de Mogrovejo (Turybiusz) urodził się w rodzinie szlacheckiej w miejscowości Mayorga, w północno-zachodniej Hiszpanii. Turybiusz był pobożnym dzieckiem o sercu wrażliwym na ubogich. Gdy był młodym człowiekiem, jego wybitne osiągnięcia w nauce skłoniły króla Hiszpanii Filipa do mianowania go wielkim inkwizytorem w Grenadzie w 1571 roku, kiedy miał zaledwie trzydzieści trzy lata.

W tym czasie hiszpańscy zdobywcy nowo skolonizowanych ziem Peru pilnie potrzebowali odnowy moralnej. Wielu dowódców postępowało jak tyrani i grabieżcy, okrutnie uciskając rdzenną ludność. Świadomy tego moralnego chaosu król Filip II wiedział, że musi posłać do Limy swojego najlepszego biskupa. Potrzebował świętego znającego prawo, który mógłby przeprowadzić reformę, gorliwie głosić Ewangelię i budować wspólnotę między osadnikami a rdzennymi mieszkańcami. W tamtym czasie do króla Hiszpanii należało wyznaczanie biskupów, których papież następnie zatwierdzał lub odrzucał. Król Filip wybrał do tego zadania Turybiusza. Turybiusz jednak nie był nawet kapłanem; był człowiekiem świeckim. Przez następne dwa lata przygotowywał się do święceń, posługiwał jako kapłan, a następnie otrzymał sakrę biskupią. Urząd arcybiskupa Limy objął 24 maja 1581 roku i sprawował go przez dwadzieścia pięć lat.

Archidiecezja rozciągała się na długości około 400 mil wzdłuż wybrzeża i obejmowała trzy główne miasta, wiele miasteczek i wsi oraz jeszcze liczniejsze domostwa rozproszone na terenach wiejskich. Wśród ludzi powierzonych pasterskiej pieczy Turybiusza byli hiszpańscy osadnicy, żołnierze i rdzenni mieszkańcy. W ciągu miesiąca od przybycia Turybiusz zwołał synod archidiecezjalny, a później przewodniczył III Synodowi Prowincjalnemu w Limie. Synod ten zajął się rozmaitymi nadużyciami wśród duchowieństwa i świeckich, wspierał ewangelizację rdzennej ludności, nauczał, że Hiszpanie i rdzenni mieszkańcy są równi w godności, oraz zlecił wydanie pierwszej książki wydrukowanej w Ameryce Południowej, Nauka chrześcijańska i katechizm do nauczania Indian, trójjęzycznego katechizmu napisanego po hiszpańsku oraz w językach keczua i ajmara. Zlecono także opracowanie innych trójjęzycznych dzieł, aby pomóc duchownym w spowiadaniu i głoszeniu kazań w językach miejscowej ludności. Uchwały tego synodu zostały zatwierdzone przez Stolicę Apostolską w 1588 roku, a następnie wprowadzone w życie w całej Ameryce Południowej. W 1590 roku arcybiskup Turybiusz założył pierwsze seminarium duchowne w Ameryce Południowej, a w latach 1591 i 1601 zwołał dwa kolejne synody prowincjalne, a także liczne synody we własnej archidiecezji. 

Oprócz pracy administracyjnej Turybiusz poświęcił siedemnaście z dwudziestu pięciu lat swojej posługi arcybiskupiej na piesze wędrówki, podczas których trzykrotnie odwiedził każdą parafię i wspólnotę. Przemierzał trudne tereny i ośnieżone góry, podróżował w deszczu, upale i zimnie. Codziennie przystępował do spowiedzi i odprawiał Mszę świętą, uczył się miejscowych języków, poznawał powierzonych mu ludzi i dbał o to, by każda parafia przestrzegała dyscypliny kościelnej. Zbudował wiele kościołów, ochrzcił i bierzmował pół miliona ludzi, z płomienną gorliwością troszczył się o każdą duszę i otaczał jednakową opieką Hiszpanów oraz rdzennych mieszkańców. Z jego owczarni miało wyjść troje świętych, którym udzielił bierzmowania: święta Róża z Limy, święty Marcin de Porres i święty Jan Macías. Zaprzyjaźnił się także z wielkim franciszkańskim misjonarzem, świętym Franciszkiem Solano, o którym mówiono, że miał dar języków, dzięki któremu rdzenni mieszkańcy rozumieli go w swoich ojczystych językach.

Święty Turybiuszu, całym sercem poświęciłeś się zbawieniu każdej duszy. Proszę, módl się, abym mógł cię naśladować i stawać się lepszym narzędziem Ewangelii, docierając do ludzi w sposób, który pełniej otworzy ich serca na Chrystusa. Święty Turybiuszu, módl się za mną. Jezu, ufam Tobie.

Wróć do pełnej wersji

Udostępnij tę stronę: