विकिमीडियावरून घेतलेली चित्रे: मुख्य – वैशिष्ट्यपूर्ण
23 ऑक्टोबर: कापिस्त्रानोचे संत योहान, याजक—ऐच्छिक स्मृतिदिन
1386–1456
सैन्यातील धर्मगुरू, न्यायाधीश, विधिज्ञ आणि वकील यांचे आश्रयदाते संत
16 ऑक्टोबर 1690 रोजी पोप अलेक्झांडर आठवे यांनी त्यांना संत घोषित केले
उपासनाविधीचा रंग: पांढरा
आवृत्ती: संपूर्ण – संक्षिप्त
पॉडकास्ट वाहिन्या:
ॲपल – स्पॉटिफाय – आयहर्ट – ऑडिबल
उद्धरण:
ज्यांना प्रभूच्या भोजनमेजाशी येण्याचे आमंत्रण मिळाले आहे, त्यांनी आपल्या प्रशंसनीय व निर्दोष जीवनाच्या सत्प्रेरक उदाहरणातून प्रकट होणाऱ्या तेजाने झळकले पाहिजे. दुर्गुणांचा मळ आणि अशुद्धता त्यांनी आपल्या जीवनातून पूर्णपणे काढून टाकली पाहिजे. आपल्या सदाचारी जीवनामुळे त्यांनी स्वतःसाठी आणि उर्वरित मानवजातीसाठी पृथ्वीच्या मिठासारखे झाले पाहिजे. आपल्या ज्ञानाच्या तेजाने त्यांनी इतरांना उजेड देणाऱ्या जगाच्या प्रकाशासारखे झाले पाहिजे. “तुम्ही पृथ्वीचे मीठ आहात… तुम्ही जगाचा प्रकाश आहात,” असे त्यांचे थोर गुरू येशू ख्रिस्त यांनी केवळ आपल्या प्रेषितांना आणि शिष्यांनाच नव्हे, तर त्यांच्यानंतर येणाऱ्या सर्व याजकांना आणि धर्मसेवकांनाही सांगितले. त्या वचनातून त्यांनी शिकले पाहिजे. …आपल्या पावित्र्याच्या तेजाने त्यांनी त्यांच्याकडे पाहणाऱ्या सर्वांना प्रकाश आणि मनःशांती दिली पाहिजे. इतरांची काळजी घेण्यासाठीच त्यांना येथे नेमण्यात आले आहे. प्रभूच्या घरात कसे राहावे, हे त्यांनी आपल्या जीवनाच्या उदाहरणाने इतरांना दाखवून दिले पाहिजे. ~कापिस्त्रानोचे संत योहान यांच्या “धर्मगुरूंचा आरसा” या ग्रंथातून
चिंतन: योहान यांचा जन्म नेपल्सच्या राज्यातील कापिस्त्रानो येथे झाला. हा प्रदेश आजच्या इटलीत आहे. त्यांचे कुटुंब श्रीमंत आणि प्रतिष्ठित होते. ते लहान असतानाच त्यांच्या वडिलांचे निधन झाले आणि त्यांच्या आईने त्यांना घरीच शिक्षण दिले. ते मोठे झाल्यावर तिने त्यांना पेरूजाला पाठवले. तेथे एका नामवंत विधिज्ञाच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांनी नागरी कायदा आणि चर्चचा कायदा यांचा अभ्यास केला. योहान यांनी अभ्यासात प्रावीण्य मिळवले. 1412 साली, ते सुमारे सव्वीस वर्षांचे असताना, नेपल्सचा राजा लादिस्लाउस याने त्यांची पेरूजाचे राज्यपाल म्हणून नेमणूक केली. एका धनाढ्य उमरावाने आपल्या मुलीचा विवाह त्यांच्याशी लावून दिला आणि मोठा हुंडाही दिला. त्यामुळे योहान चांगलेच धनवान झाले.
त्या काळी आजच्या इटलीच्या प्रदेशात बलाढ्य उमराव घराण्यांमध्ये सतत संघर्ष होत असत, तसेच शहरे आणि छोटी राज्ये यांच्यात युद्धे होत असत. राज्यपाल म्हणून योहान यांनी भ्रष्टाचार मुळापासून दूर करण्याचा प्रयत्न केला, पण त्यांना तीव्र विरोध झाला. 1416 च्या सुमारास, पेरूजातील इतर काही लोकांच्या पाठिंब्याने, बलाढ्य मालातेस्ता घराण्याने पेरूजावरील राजा लादिस्लाउसची सत्ता मानण्यास नकार दिला. योहान यांनी मध्यस्थी करून शांतता प्रस्थापित करण्याचा प्रयत्न केला, तेव्हा मालातेस्ता घराण्याने त्यांना तुरुंगात टाकले.
तुरुंगवास ही नकोशी गोष्ट वाटली, तरी योहान यांच्या बाबतीत घडू शकणारी ती सर्वांत चांगली गोष्ट ठरली. तुरुंगात त्यांचे फार हाल झाले. त्यांना अनेकदा साखळदंडांनी बांधून ठेवले जाई आणि अगदी निकृष्ट अन्न दिले जाई. राजा लादिस्लाउस आपल्या सुटकेसाठी धावून येईल, अशी त्यांना सुरुवातीला आशा होती; पण राजाने त्यांना वाऱ्यावर सोडले. या दुःखामुळे ते आपल्या आत्म्याचा आणि भविष्याचा अधिक गांभीर्याने विचार करू लागले. या जगातील भौतिक संपत्ती आणि क्षणभंगुर लौकिक सत्ता यांची तुलना, जी आध्यात्मिक संपत्ती मिळवण्यास आपल्या सर्वांना पाचारण केले आहे, तिच्याशी होऊ शकत नाही, हे त्यांना उमगले. परंपरेनुसार, तुरुंगात असताना योहान यांना स्वप्नात किंवा दृष्टान्तात असिसीचे संत फ्रान्सिस दिसले आणि त्यांनी योहान यांना फ्रान्सिस्कन संघात प्रवेश करण्यास सांगितले.
काही ऐतिहासिक वृत्तांतांनुसार, योहान तुरुंगात असताना त्यांच्या तरुण पत्नीचे निधन झाले. इतर वृत्तांतांनुसार, पतीपत्नींमध्ये शरीरसंबंध आले नव्हते, म्हणून त्यांना विवाहबंधनातून मुक्त करण्यात आले. यांपैकी काहीही घडले असो, योहान यांनी आपली सर्व मालमत्ता विकून सुटकेसाठी खंडणी भरायचे आणि फ्रान्सिस्कन संघात प्रवेश करायचे ठरवले. संत फ्रान्सिस यांच्या सणाच्या दिवशी, 4 ऑक्टोबर 1416 रोजी, त्यांनी तसे केले.
योहान यांचे पूर्वीचे लौकिक जीवन लक्षात घेता, त्यांना संघात प्रवेश देण्याबाबत फ्रान्सिस्कन संघप्रमुख सावध होते. म्हणून त्यांनी योहान यांच्या पाचारणाची कठोर परीक्षा घेतली. एका कथेनुसार, संघप्रमुखांनी त्यांना साधेही नव्हे तर अगदी गबाळे कपडे घालून, गाढवावर उलटे बसून नगरातून फिरण्याची आज्ञा दिली. त्यांच्या डोक्यावर अशी टोपी होती, जिच्यावर त्यांची अनेक पापे मोठ्या अक्षरांत लिहिलेली होती. योहान यांनी हा अपमान आनंदाने स्वीकारला आणि त्यातून आपला निश्चय व आध्यात्मिक बांधिलकी दाखवून दिली.
फ्रान्सिस्कन संघाचा धर्मवेष धारण केल्यानंतर योहान यांनी निरंतर प्रार्थना आणि प्रायश्चित्ताचे जीवन जगले. त्यांनी कधीही मांस खाल्ले नाही. ते दिवसातून एकदाच अगदी थोडे अन्न घेत, दर रात्री जमिनीवर केवळ काही तास झोपत आणि इतर पारंपरिक मार्गांनीही शरीराला संयमाचे कठोर वळण लावत. बंधू योहान यांचे प्रार्थनाजीवन बहरले. ते पवित्र शास्त्रावर मनन करत आणि परमपवित्र ख्रिस्तप्रसादासमोर किंवा क्रूसावरील येशूच्या प्रतिमेसमोर तासन्तास घालवत. प्रभूचा लाडका शिष्य व्हावे, ही त्यांच्या अंतःकरणातील सर्वांत खोल इच्छा होती. म्हणूनच देवाच्या योजनेनुसार आपल्याला ‘योहान’ हे नाव मिळाले, असा त्यांचा विश्वास होता.
संतांचा इतर संतांशी सहवास असतो, असे अनेकदा दिसते. बंधू योहान यांच्या बाबतीतही असेच घडले. मार्चेसचे संत याकोब म्हणून पुढे ओळखले गेलेले बंधू त्यांच्या धर्मसंघातील जिवलग सहकारी होते. पुढे सिएनाचे संत म्हणून ओळखले गेलेले फादर बर्नार्दिन हे त्या संघातील त्यांच्या शिक्षकांपैकी एक होते आणि त्यांचे मार्गदर्शकही होते. पुढे ‘पुअर क्लेअर्स’ या धर्मभगिनींच्या संघात सुधारणा घडवून आणण्यासाठी योहान यांनी संत कोलेट यांना मदत केली. फादर बर्नार्दिन यांच्या मार्गदर्शनाखाली धर्मशास्त्राचा अभ्यास केल्यानंतर आणि अनेक धर्मप्रचार मोहिमांत त्यांच्यासोबत भाग घेतल्यानंतर, इ.स. १४२५ मध्ये वयाच्या एकोणचाळिसाव्या वर्षी बंधू योहान यांना याजकपदाची दीक्षा मिळाली. त्यानंतर एकतीस वर्षे त्यांनी उत्तर इटलीत आणि संपूर्ण उत्तर युरोपात नगरोनगरी प्रवास केला. आपल्या गुरूंप्रमाणेच, लोकांनी देवाकडे वळावे यासाठी त्यांनी विलक्षण तळमळीने कार्य केले. त्यांनी अनैतिक आचरणाचा कठोर निषेध केला, गावच्या गावांना देवाकडे वळवले, आजाऱ्यांना बरे केले, चमत्कार केले आणि लाखो लोकांना उपदेश केला. एकदा त्यांचा उपदेश लक्षपूर्वक ऐकण्यासाठी १,२६,००० लोक जमले होते. एवढी गर्दी जमे की ती कोणत्याही चर्चमध्ये मावली नसती; म्हणून त्यांना नगराच्या सार्वजनिक चौकात उपदेश करावा लागे. धर्मप्रचारासाठी ते एखाद्या नगरात आले की तिथले दैनंदिन व्यवहार थांबत. आसपासच्या खेड्यांतील लोकही अनेकदा या उपदेशमालिकेसाठी येत, आणि ती कित्येक आठवडे चाले.
फादर बर्नार्दिन आणि फादर योहान यांनी येशूच्या परमपवित्र नामाची भक्ती पसरवली. येशूच्या नावाचा आदर व्यक्त करण्यासाठी त्यांनी लोकांना त्याच्या नावाची पहिली तीन ग्रीक अक्षरे ‘IHS’ आपल्या दारांवर लावण्यास प्रोत्साहन दिले. या नव्या भक्तिपद्धतीमुळे चर्चमधील काही जणांनी त्यांच्यावर पाखंडाचा आरोप केला आणि स्वतःची बाजू मांडण्यासाठी त्यांना रोमला बोलावण्यात आले. त्यांची आरोपांतून निर्दोष मुक्तता झाली.
पुढे संत म्हणून गौरवले गेलेले हे दोघेही फ्रान्सिस्कन धर्मसंघाच्या सुधारणेसाठी मनापासून कटिबद्ध होते. ज्या उदात्त आदर्शांवर या संघाची स्थापना झाली होती, ते लक्षात घेता त्यात वेळोवेळी सुधारणा करण्याची गरज होती. त्या काळी ‘कॉन्व्हेंच्युअल’ आणि ‘ऑब्झर्व्हंट’ या दोन गटांत मतभेद होते. कॉन्व्हेंच्युअल गट सामुदायिक जीवनावर आणि चर्चच्या नियत प्रहरप्रार्थना म्हणण्यावर भर देत होता; ऑब्झर्व्हंट गटाच्या मते, याबरोबरच दारिद्र्यव्रताचे काटेकोर पालनही आवश्यक होते. यामुळे संघात तणाव कायम राहिला, तरी या सुधारकांनी चिकाटीने आपले कार्य चालू ठेवले आणि त्यात मोठी प्रगती साधली.
पोपांसह चर्चच्या वरिष्ठांना फादर योहान यांच्याविषयी इतका आदर होता की वाद मिटवण्यासाठी त्यांना अनेकदा पोपांचे प्रतिनिधी म्हणून नेमले जाई. अनेक महत्त्वाच्या राजनैतिक मोहिमांवरही त्यांना पाठवण्यात आले. जिथे कुठे पाखंडी शिकवण उदयास येई, तिथे त्यांनी तिचे निर्मूलन केले.
इ.स. १४५३ मध्ये, फादर योहान सदुसष्ट वर्षांचे असताना, बायझंटाईन साम्राज्याची राजधानी कॉन्स्टँटिनोपल ऑटोमन साम्राज्याच्या ताब्यात गेली. त्यामुळे संपूर्ण ख्रिस्ती युरोपला धोका निर्माण झाला. याला प्रत्युत्तर म्हणून पोप कॅलिक्स्टस तिसरे यांनी युरोपच्या रक्षणासाठी उभारलेल्या धर्मयुद्धाला पाठिंबा देण्याचे आवाहन लोकांना करावे, अशी जबाबदारी फादर योहान यांच्यावर सोपवली. इ.स. १४५६ पर्यंत तब्बल ५०,००० पुरुष या धर्मयुद्धात सामील झाले. त्यामुळे लोक त्यांना प्रेमाने ‘सैनिक याजक’ म्हणू लागले. त्यांनी स्वतः सैन्याचे नेतृत्व केले आणि आजच्या सर्बियातील बेलग्रेडच्या दिशेने तुर्क सैन्याची आगेकूच रोखली. लढाईत विजय मिळाला, पण छावणीतील राहणीमान अत्यंत खराब होते आणि तिथे प्लेगची साथ पसरली. लढाईनंतर फादर योहान आजारी पडले आणि काही महिन्यांनी त्यांचे निधन झाले.
या जगात मिळण्यासारखे सर्व काही कापिस्त्रानोचे संत योहान यांच्याकडे होते, असे सुरुवातीला वाटत होते. पण तुरुंगवासात त्यांनी सोसलेल्या दुःखातून देवाने त्यांना जगाच्या मोहातून वाचवले. त्यांचे डोळे उघडले तेव्हा त्यांनी स्वतःला पूर्णपणे ख्रिस्ताला आणि आत्म्यांच्या तारणकार्यास समर्पित केले.
या संत उपदेशकाचा आणि सुधारकाचा सन्मान करताना, तुमच्या जीवनातील संघर्षांचा उपयोग करून देव तुमची श्रद्धा कशी दृढ करू शकतो, यावर चिंतन करा. कसोटीचे प्रसंग आपल्याला निराशेकडे नेऊ शकतात किंवा पवित्रतेची शिखरे गाठण्याची प्रेरणा देऊ शकतात. संत योहान यांच्याकडून प्रेरणा घ्या, म्हणजे तुम्हीही आपल्या प्रभूचे खरोखर प्रिय शिष्य व्हाल.
प्रार्थना: हे कापिस्त्रानोचे संत योहान, सांसारिक सत्ता आणि संपत्ती तुम्ही अनुभवलीत, पण त्यांत तुम्हाला समाधान मिळाले नाही. म्हणून तुम्ही त्यापलीकडे काहीतरी शोधू लागलात. तुरुंगवासात सोसलेल्या दुःखामुळे तुमचे डोळे देवाकडे उघडले. तुम्ही त्याच्याकडे वळलात आणि पुन्हा कधीही मागे फिरलात नाही. माझ्या जीवनात फक्त देवालाच खरे महत्त्व आहे, हीच खोल जाणीव मलाही व्हावी, म्हणून माझ्यासाठी प्रार्थना करा. मी स्वतःला पूर्णपणे त्याला समर्पित करावे आणि केवळ त्याच्या इच्छेप्रमाणे वागावे. हे कापिस्त्रानोचे संत योहान, माझ्यासाठी प्रार्थना करा. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
हे चिंतन या ग्रंथातून घेतले आहे:
उपासना वर्षातील संत आणि सण
खंड १ ते ४
अधिक वाचन:
संतांची वर्णानुक्रमे संपूर्ण यादी>>>
(संक्षिप्त आवृत्ती)
23 ऑक्टोबर: कापिस्त्रानोचे संत योहान, याजक—ऐच्छिक स्मृतिदिन
१३८६–१४५६
सैन्यदलातील धर्मसेवक, न्यायाधीश, कायदेतज्ज्ञ आणि वकील यांचे आश्रयदाते संत
१६ ऑक्टोबर १६९० रोजी पोप अलेक्झांडर आठवे यांनी त्यांना संत म्हणून घोषित केले
योहान यांचा जन्म आजच्या इटलीतील नेपल्सच्या राज्यात कापिस्त्रानो येथे झाला. त्यांच्या घराण्याची संपत्ती, समाजातील प्रतिष्ठा आणि त्यांना मिळालेले उत्तम शिक्षण पाहून राजा लादिस्लाउस याने ते पंचविशीच्या सुमारास असताना त्यांची पेरुजियाचे राज्यपाल म्हणून नेमणूक केली. एका श्रीमंत गृहस्थाच्या मुलीशी त्यांचा वाङ्निश्चय झाला आणि तिच्याकडून त्यांना मोठा हुंडा मिळाला.
राज्यपाल म्हणून भ्रष्टाचार मुळापासून दूर करण्याच्या योहान यांच्या प्रयत्नांना तीव्र विरोध झाला. सरदार घराणी, नगरे आणि राज्ये यांच्यात संघर्ष सुरू असताना, मालातेस्ता घराण्याने पेरुजियावरील राजा लादिस्लाउस याचा अधिकार नाकारला. तेव्हा योहान यांनी मध्यस्थी करून शांतता प्रस्थापित करण्याचा प्रयत्न केला. त्या घराण्याने त्यांना कैदेत टाकले. साखळदंडांत जखडलेले आणि पुरेसे अन्नही न मिळालेले योहान सुटकेची वाट पाहत राहिले, पण त्यांच्या सुटकेसाठी कोणी आले नाही. त्या दुःखात त्यांनी स्वतःच्या आत्म्याविषयी गंभीरपणे विचार केला. भौतिक संपत्ती आणि सांसारिक सत्ता यांपेक्षा आध्यात्मिक संपदा अधिक मोलाची आहे, हे त्यांना उमगले. परंपरेनुसार, असिसीचे संत फ्रान्सिस यांनी त्यांना दर्शन दिले आणि फ्रान्सिस्कन धर्मसंघात प्रवेश करण्यास सांगितले.
जॉन तुरुंगात असताना त्यांच्या पत्नीचे निधन झाले असावे किंवा वैवाहिक शरीरसंबंध न झाल्यामुळे त्यांना विवाहबंधनातून मुक्त करण्यात आले असावे. यापैकी काहीही घडले असले, तरी जॉन यांनी सुटकेची खंडणी भरण्यासाठी आपली मालमत्ता विकली. 4 ऑक्टोबर 1416 रोजी, संत फ्रान्सिस यांच्या सणाच्या दिवशी, त्यांनी फ्रान्सिस्कन धर्मसंघात प्रवेश केला. त्यांची आध्यात्मिक निष्ठा तपासण्यासाठी संघप्रमुखांनी घेतलेल्या कठीण परीक्षांना ते पुरून उरले आणि त्यांनी फ्रान्सिस्कन व्रतवस्त्र धारण केले. बंधू जॉन यांनी प्रार्थनेत आणि प्रायश्चित्तात जीवन घालवले. ते मांस खात नसत, दिवसातून एकदाच थोडेसे जेवत, दररोज रात्री काही तास जमिनीवर झोपत आणि देहदमन करीत. ते पवित्र शास्त्राचे मनन करीत, परमपवित्र साक्रामेंतासमोर किंवा क्रूसावरील ख्रिस्तप्रतिमेसमोर तासनतास घालवीत. प्रेषित योहानाप्रमाणे आपल्या प्रभूचे प्रिय शिष्य व्हावे, अशी त्यांची इच्छा होती.
संत एकमेकांना ओळखतात. धर्मसंघात बंधू जॉन यांचे जिवलग मित्र होते पुढे संत म्हणून ओळखले गेलेले मार्चेसचे जेम्स. पुढे संत म्हणून ओळखले गेलेले सिएनाचे बर्नार्डिन हे त्यांचे एक शिक्षक आणि मार्गदर्शक होते. पुढे संत म्हणून ओळखल्या गेलेल्या कोलेट यांनाही जॉन यांनी ‘पुअर क्लेअर्स’ या धर्मभगिनींच्या संघातील सुधारणांसाठी मदत केली. फादर बर्नार्डिन यांच्या मार्गदर्शनाखाली धर्मशास्त्राचा अभ्यास केल्यानंतर आणि त्यांच्याबरोबर धर्मप्रचाराच्या दौऱ्यांवर गेल्यानंतर, बंधू जॉन यांना 1425 मध्ये वयाच्या एकोणचाळिसाव्या वर्षी याजकाभिषेक देण्यात आला. पुढील एकतीस वर्षे त्यांनी उत्तर इटलीत आणि संपूर्ण उत्तर युरोपात उपदेश केला. आपल्या मार्गदर्शकाप्रमाणेच लोकांनी मनपरिवर्तन करून देवाकडे वळावे, यासाठी ते तळमळीने झटले. त्यांनी अनैतिकतेचा कठोर शब्दांत निषेध केला, गावोगावच्या सर्व लोकांना देवाकडे वळवले, आजाऱ्यांना बरे केले आणि चमत्कार केले. त्यांचा उपदेश ऐकण्यासाठी इतकी गर्दी जमे की कोणतेही चर्च पुरे पडत नसे; म्हणून त्यांना सार्वजनिक चौकात उपदेश करावा लागे. ते एखाद्या ठिकाणी विशेष धर्मोपदेश देत, तेव्हा कित्येक आठवडे तेथील नेहमीचे व्यवहार थांबत आणि आसपासच्या गावांतून पुष्कळ लोक तेथे येत.
फादर बर्नार्डिन आणि फादर जॉन यांनी येशूच्या परमपवित्र नावाची भक्ती सर्वत्र पसरवली. त्यासाठी त्यांनी लोकांना आपल्या दारांवर येशूच्या नावाची पहिली तीन ग्रीक अक्षरे लिहिण्यास सांगितले: IHS. फ्रान्सिस्कन धर्मसंघाने आपल्या संस्थापकाच्या उदात्त आदर्शांकडे पुन्हा वळावे, यासाठी संघात सुधारणा करण्यास ते दोघे कटिबद्ध होते. त्यांनी चिकाटीने हे कार्य चालू ठेवले आणि सुधारणांमध्ये मोठी प्रगती साधली. चर्चच्या वरिष्ठांचा आदर संपादन केलेल्या फादर जॉन यांनी पोपचे प्रतिनिधी म्हणून वाद मिटवले. त्यांना राजनैतिक मोहिमांवरही पाठवण्यात आले आणि त्यांनी पाखंडी शिकवणींचे निर्मूलन केले.
1453 मध्ये कॉन्स्टँटिनोपल ऑटोमन साम्राज्याच्या ताब्यात गेले आणि ख्रिस्ती युरोपला धोका निर्माण झाला. युरोपच्या संरक्षणासाठी होणाऱ्या धर्मयुद्धाला पाठिंबा मिळवून देण्यासाठी उपदेश करावा, असे पोप कॅलिक्स्टस तिसरे यांनी फादर जॉन यांना सांगितले. 1456 पर्यंत तब्बल 50,000 पुरुष या धर्मयुद्धात सामील झाले. त्यामुळे फादर जॉन यांना ‘सैनिक याजक’ ही उपाधी मिळाली. वयाच्या सदुसष्टाव्या वर्षी त्यांनी सैन्याचे नेतृत्व केले आणि आजच्या सर्बियातील बेलग्रेडच्या दिशेने होणारी तुर्कांची आगेकूच रोखली. छावणीतील राहणीमान इतके भीषण होते की तेथे प्लेगची साथ पसरली आणि काही महिन्यांनी त्यात फादर जॉन यांचे निधन झाले.
कापिस्त्रानोचे संत जॉन, लौकिक सत्ता आणि संपत्ती मिळूनही तुम्ही त्यापलीकडे काहीतरी शोधू लागलात. तुरुंगवासात तुमचे डोळे देवाकडे उघडले आणि तुम्ही पुन्हा मागे वळून पाहिले नाहीत. देवच सर्वांत महत्त्वाचा आहे, अशी दृढ खात्री मला लाभावी म्हणून कृपया प्रार्थना करा. मी त्याला पूर्णपणे समर्पित होऊन केवळ त्याच्या इच्छेप्रमाणे सेवा करावी. कापिस्त्रानोचे संत जॉन, माझ्यासाठी प्रार्थना करा. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
