मराठी

पस्तिसावा दिवस: भक्ती

पवित्र सप्ताहाचा सोमवार

पवित्र सप्ताहातील या सोमवारचे शुभवर्तमान आपल्याला झावळ्यांच्या रविवारच्या आदल्या दिवशी घेऊन जाते. त्या दिवशी येशू यरुशलेमपासून थोड्याच अंतरावर असलेल्या बेथानीत मार्था, मरिया आणि लाझर यांच्या घरी होता. येशूने लाझरला आधीच मृतांतून उठवले होते. येशू आणि लाझर या दोघांनाही पाहण्यासाठी अनेक जण त्यांच्या घरी आले. त्याच वेळी यरुशलेममधील मुख्य याजक येशूला ठार मारण्याचा कट रचत होते.

भोजनाच्या वेळी मरियेने एका कृतीतून येशूवरील आपली गाढ भक्ती व्यक्त केली. तिने “अस्सल सुगंधी जटामांसीपासून बनवलेले एक लिटर मोलवान सुगंधी तेल घेतले, ते येशूच्या पायांना लावले आणि आपल्या केसांनी त्याचे पाय पुसले” (योहान 12:3). ‘जटामांसी’ नावाचे हे सुगंधी तेल नेपाळ, चीन आणि भारत यांच्या हिमालयीन प्रदेशात सुमारे ३,००० ते ५,००० मीटर उंचीवर उगवणाऱ्या वनस्पतीपासून मिळते. तिची मुळे ठेचून त्यांचे आसवन करून तेल काढतात. या तेलाचा वापर अत्तरे, औषधे, धूप व शामक औषधे तयार करण्यासाठी, तसेच खाद्यपदार्थांना स्वाद देण्यासाठी केला जातो. हे तेल एका प्राचीन व्यापारी मार्गाने पॅलेस्टाईनमध्ये येत असे आणि ते फार महाग होते. मरियेच्या कृतीला आक्षेप घेत यहूदा म्हणाला, “हे तेल तीनशे दिवसांच्या मजुरीइतक्या किमतीला विकून ते पैसे गरिबांना का दिले नाहीत?” (योहान 12:5). येशूने यहूदाला फटकारले आणि म्हटले, “तिला तसे करू दे. माझ्या दफनाच्या दिवसासाठी तिला हे ठेवू दे. गरीब नेहमी तुमच्याबरोबर असतात, पण मी नेहमी तुमच्याबरोबर असणार नाही” (योहान 12:7-8).

पहिल्या पवित्र सप्ताहाच्या अगदी आधी घडलेल्या या प्रसंगात मरियेची भक्ती, यहूदाची लोभी प्रतिक्रिया आणि येशूने त्याला दिलेली तंबी यांतून आपण आपल्या प्रभूचा सन्मान कसा करावा, हे समजते. गरिबांच्या सेवेपेक्षा येशू स्वतःवरील भक्तीला वरचे स्थान देतो, हे स्पष्ट आहे. अर्थात, गरिबांवरील त्याचे प्रेम निःसीम आहे; पण गरीब, श्रीमंत आणि मध्यमवर्गीय या सर्वांवर त्याने सारखेच प्रेम केले. येशूच्या शब्दांवरून आपल्याला समजते की देवाची आराधना आणि गाढ भक्ती यांना इतर कोणत्याही गोष्टीपेक्षा, अगदी गरिबांना पैसे देण्याच्या सत्कृत्यापेक्षाही, कितीतरी अधिक महत्त्व आहे. आपण दोन्ही केले पाहिजे, पण देवाच्या आराधनेला आणि भक्तीला पहिले स्थान आहे.

“तेलाच्या सुगंधाने घर भरून गेले” इतके मोलवान सुगंधी तेल मरियेला आपल्या पायांवर लावू देण्यामागे येशूचे एक कारण असे असावे की मरियेलाच तसे करण्याची गरज होती. येशूला त्या सन्मानाची गरज नव्हती, पण मरियेची भक्ती स्वीकारण्याची त्याला उत्कट इच्छा होती, कारण त्या भक्तीतून कृपेने तिच्या अंतःकरणात अधिक पूर्णपणे परिवर्तन घडवले. आपण येशूचा सन्मान करतो, कारण तो अशा आदरास पात्र आहे. पण आपल्या सन्मानाने तो बदलत नाही; आपण बदलतो. कदाचित मरियेला भौतिक वस्तूंची फार आसक्ती होती आणि ते महागडे सुगंधी तेल येशूच्या पायांवर उदारपणे ओतून ती त्या आसक्तीचा त्याग करत होती. यामुळे आपल्या प्रभूला नक्कीच आनंद झाला, कारण मरियेने अधिक मोकळ्या मनाने त्याचे दैवी प्रेम स्वीकारावे, अशी त्याची इच्छा होती.

मरियेने आपल्या प्रभूसाठी केलेल्या या उदार कृतीवर चिंतन करा आणि भक्तीभावाने तुम्ही येशूला काय अर्पण करू शकता, याचा विचार करा. तुमच्या जीवनात अशा काही गोष्टी आहेत का, ज्यांच्याशी तुम्ही बांधलेले आहात, पण ज्या तुम्ही त्याला उदारपणे अर्पण करू शकता? मरियेच्या प्रेमळ अर्पणाचे अनुकरण करून येशूवरील तुमचे प्रेम व्यक्त करण्यासाठी या आठवड्यात तुम्ही काही त्याग करू शकता का? तुमच्या जीवनातील ‘एक लिटर मोलवान सुगंधी तेल’ कोणते, हे ओळखण्याचा प्रयत्न करा आणि ते भक्तीने व प्रेमाने येशूला अर्पण करण्यास संकोच करू नका.

हे सन्मानास पात्र असलेल्या माझ्या प्रभू, माझ्या जीवनात मला अनेक गोष्टींची आसक्ती आहे. त्यागमय प्रेमाने त्या तुला अर्पण करता याव्यात म्हणून कोणत्या गोष्टींचा त्याग मी करावा अशी तुझी इच्छा आहे, हे ओळखण्यास मला मदत कर. तू माझ्या प्रेमास आणि भक्तीस पात्र आहेस. तू माझ्याशी जितक्या उदारतेने वागलास, तितक्याच उदारतेने मला तुझ्याशी वागता येवो आणि माझे सर्व प्रेम तुला अर्पण करता येवो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

हेही पाहा: पस्तिसावा दिवस: क्रुसाच्या पायथ्याशी ४० दिवस

अनुक्रमणिका

प्रायश्चित्तकाळासाठी आणखी साहित्य