मराठी

सामान्य काळातील सोळावा आठवडा

दुष्टतेचा पराभव

सामान्य काळातील सोळावा रविवार, वर्ष अ

येशूने लोकसमुदायाला आणखी एक दाखला सांगितला: “स्वर्गाच्या राज्याची तुलना आपल्या शेतात चांगले बी पेरणाऱ्या एका माणसाशी करता येईल. सर्वजण झोपले असताना त्याचा शत्रू आला, त्याने गव्हात सगळीकडे तण पेरले आणि तो निघून गेला. पीक वाढले आणि त्याला दाणे आले, तेव्हा तणही दिसू लागले.” मत्तय 13:24-26

या दाखल्याची सुरुवात आपल्याला सावध करते: सैतान खरोखरच आपल्यामध्ये वावरत आहे. या दाखल्यात “शत्रू” जे करतो ते अस्वस्थ करणारे आहे. कल्पना करा की ही गोष्ट खरी आहे आणि आपल्या शेतात सगळीकडे बी पेरण्यासाठी खूप कष्ट घेतलेले शेतकरी तुम्हीच आहात. मग सकाळी उठल्यावर शेतात तणही पेरले गेले आहे, अशी बातमी कळली, तर तुम्हाला खूप दुःख होईल, राग येईल आणि निराशाही वाटेल.

पण हा दाखला विशेषतः देवाच्या पुत्राविषयी आहे. येशूनेच आपल्या वचनाचे चांगले बी पेरले आणि आपल्या अमूल्य रक्ताने ते सिंचले. पण आपला प्रभू जे कार्य करतो ते उधळून लावण्यासाठी तो दुष्ट, म्हणजे सैतान, यानेही प्रयत्न चालवले आहेत.

ही गोष्ट खरोखरच तुमच्या बाबतीत घडली असती आणि तुम्ही ते शेतकरी असता, तर तीव्र संताप आणि सूड घेण्याची इच्छा आवरणे कठीण झाले असते. पण सत्य हे आहे की दैवी पेरणारा येशू त्या दुष्टाला आपली शांती हिरावून घेऊ देत नाही. उलट, त्या दुष्टाने जे केले ते त्याने सध्या तसेच राहू दिले आहे. पण शेवटी दुष्टाईची कृत्ये कधीही न विझणाऱ्या अग्नीत जळून नष्ट होतील.

आणखी एक लक्षात घेण्यासारखी गोष्ट अशी की येशू आपल्या जगातील सगळी दुष्टाई इथेच आणि आत्ताच मुळासकट उपटून टाकत नाही. दाखल्यानुसार, देवाच्या राज्याच्या चांगल्या फळाला हानी पोहोचू नये म्हणून तो तसे करत नाही. दुसऱ्या शब्दांत, हा दाखला आपल्याला एक महत्त्वाचे सत्य उलगडून दाखवतो: आपल्या सभोवतालचे ‘तण’, म्हणजेच आपल्या जगात वावरणारी दुष्टाई, आपली सद्गुणांतील वाढ किंवा देवाच्या राज्यात आपला प्रवेश रोखू शकत नाही. आपल्याला रोज दुष्टाई सहन करावी लागू शकते आणि कधी कधी आपण तिच्या विळख्यात सापडलो आहोत असेही वाटू शकते. पण आपला प्रभू सध्या दुष्टाई राहू देतो, ही एक स्पष्ट खूण आहे: आपण तिला वाव दिला नाही, तर ती आपल्या सद्गुणांतील वाढीला बाधा आणू शकत नाही, हे त्याला ठाऊक आहे.

आपल्या जगात दुष्टता खरोखर आहे, या वास्तवावर आज चिंतन करा. जे दुष्ट आहे, त्याला दुष्ट म्हणणे आवश्यक आहे. पण अखेरीस दुष्टता तुमचे नुकसान करू शकत नाही. सैतानाने कितीही दुष्ट हेतूने हल्ले केले, तरी शेवटी त्याचा पराभव होईल. या सत्यातून मिळणाऱ्या आशेवर चिंतन करा आणि देवाच्या सामर्थ्यावरील तुमचा भरवसा आज पुन्हा दृढ करा.

हे दैवी पेरणाऱ्या, आम्हा सर्वांना सैतानापासून सोडव, अशी मी तुला प्रार्थना करतो. त्याच्या असत्यापासून आणि सापळ्यांपासून आम्ही मुक्त होऊ दे आणि हे आमच्या दैवी मेंढपाळा, आमची नजर सदैव तुझ्यावर राहू दे. हे प्रिय प्रभू, प्रत्येक गोष्टीत मी तुझ्याकडे वळतो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


येशूच्या सान्निध्यात एकांतात

सामान्य काळातील सोळावा रविवार, वर्ष ब

“तुम्ही एकटेच एखाद्या निर्जन ठिकाणी या आणि थोडी विश्रांती घ्या.” मार्क 6:31a

हे आमंत्रण ऐकण्याची आपल्याला वाटते त्यापेक्षा कितीतरी अधिक गरज असू शकते. येशूचे हे आमंत्रण स्वीकारणे अनेकांना कठीण जाते. पण आपला प्रभू हे आमंत्रण थेट तुम्हालाच देत आहे, असे समजा. तो तुम्हाला काय म्हणतो ते ऐका: “माझ्या बाळा, तू एकटाच एखाद्या निर्जन ठिकाणी ये आणि थोडी विश्रांती घे.”

शांतता आणि एकांताचे क्षण आपल्याला दिलासा देतात आणि सावरायला मदत करतात. शांततेत आणि एकांतात आपले लक्ष पुन्हा खऱ्या महत्त्वाच्या गोष्टींकडे वळते. जीवनात कामांची धावपळ अनेकदा आपल्याला अगदी थकवून टाकते. ही ‘धावपळ’ हे त्या दुष्टाचे एक नेहमीचे साधन आहे: तिच्यामुळे तो आपल्याला थकवतो आणि योग्य मार्गापासून दूर नेतो. या धावपळीत देवाचा सौम्य, स्पष्ट आणि ताजेतवाने करणारा स्वर आपल्याला ऐकू येत नाही. तर मग, एकांतात जाऊन विश्रांती घेण्यासाठी देव तुम्हाला कशा प्रकारे बोलावत आहे?

या निमंत्रणामागे येशूच्या हृदयातील एक ओढ आहे: ज्या ओझ्यांमुळे आपण विनाकारण दबून जातो, त्यांपासून आपल्याला विसावा मिळावा. देव आपल्याला अनेक चांगली कामे करायला बोलावतो आणि ती करताना आपण थकून जाऊ शकतो, हे खरे आहे. पण हा “पवित्र थकवा” वाईट नाही. उलट, देवाची इच्छा पूर्ण करताना येणारा हा “थकवा” आपली श्रद्धा अधिक दृढ करतो आणि आपल्याला आनंदाने भरून टाकतो. तो आनंद आपले ओझे हलके करतो.

आपल्याला ‘बाजूला जाऊन’ ‘विश्रांती घेण्याची’ गरज आहे, याचे मुख्य कारण म्हणजे आपल्या जीवनातील अनेक गोष्टी देवाच्या इच्छेचा भाग नाहीत. ही ओझी आपण विनाकारण स्वतःवर लादून घेतो. इतर कशापेक्षाही, या ओझ्यांपासूनच आपल्याला विसावा घेण्याची सर्वाधिक गरज आहे.

सगळ्या गडबडीपासून दूर जाऊन येशूबरोबर एकांतात वेळ घालवला, तर आपले लक्ष पुन्हा योग्य गोष्टींवर केंद्रित होते आणि जीवनातला अनावश्यक पसारा आवरता येतो. देवाची आनंददायी इच्छा पूर्ण करण्यापासून आपल्याला दूर नेणाऱ्या आवेगांतून आणि सवयींतून सुटण्याचाही हा एक मार्ग आहे. म्हणून या निमंत्रणाचा विचार करा. ते प्रत्यक्षात कसे स्वीकारता येईल, याचाही विचार करा. येशूच्या कुशीत विसावा घेण्यासाठी आज एखाद्या शांत ठिकाणी तुम्हाला किमान दहा मिनिटे मिळू शकतील का?

येशू तुम्हाला त्याच्यासोबत आणि त्याच्यामध्ये विसावा घ्यायला बोलावतो. त्याचे हे निमंत्रण स्वीकारण्याची तुमची किती तयारी आणि इच्छा आहे, यावर आज चिंतन करा. त्याप्रमाणे वागण्याचा निश्चय करा. आज एकांतासाठी वेळ काढायचे ठरवा. त्या एकांतात देवाची शांत, मंद कुजबुज ऐकण्याचा प्रयत्न करा. देवाच्या सान्निध्यातील निवांतपणा आणि शांती यांमुळे तुमच्या धावपळीच्या जीवनात काय महत्त्वाचे आहे हे स्पष्ट होऊ दे आणि त्यावर लक्ष केंद्रित करता येऊ दे.

हे माझ्या प्रभू, विसावा आणि शांती अनुभवण्यासाठी तू मला देत असलेली हाक ऐकायला मला मदत कर. तुझा शोध घ्यायला आणि तुझे प्रेमळ निमंत्रण स्वीकारायला मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


अधिक चांगला वाटा निवडणे

सामान्य काळातील सोळावा रविवार, वर्ष क

“मार्था, मार्था, तू अनेक गोष्टींची चिंता करतेस आणि त्यांच्यामुळे अस्वस्थ होतेस. फक्त एकाच गोष्टीची गरज आहे. मरियेने अधिक चांगला वाटा निवडला आहे आणि तो तिच्याकडून काढून घेतला जाणार नाही.” लूक 10:41-42

“अधिक चांगला वाटा” आपल्याला मिळावा असे प्रत्येकाला वाटणे स्वाभाविक आहे. ही इच्छा आपल्यातल्या काहीशा स्वार्थातून येऊ शकते. पण आपल्या जीवनासाठी देवाची जी इच्छा आहे, तोच “अधिक चांगला वाटा” आहे हे जेव्हा आपल्याला उमगते, तेव्हा ही ओढ पवित्र इच्छेतूनही येऊ शकते. याउलट, कधीकधी एखादी गोष्ट आपल्यासाठी अधिक चांगली आहे असे वाटून ती निवडण्याकडे आपला कल असतो, पण प्रत्यक्षात ती मुळीच अधिक चांगली नसते.

या उताऱ्यातून दिसते की मरियेने अशी गोष्ट निवडली, जिची इच्छा आपण सर्वांनी आपल्या जीवनात बाळगावी. तिने येशूच्या चरणांशी बसून केवळ त्याच्या सहवासात राहणे निवडले. मार्था जेवण तयार करण्यासाठी कष्ट घेत होती आणि अशा रीतीने ती प्रेमाने सेवा करत होती. पण मरियेचे लक्ष एकाच ठिकाणी होते—तिच्या प्रभूकडे.

आपल्या सर्वांच्याच जीवनात असे प्रसंग येतील, जेव्हा आपल्याला मार्थासारखे वागावे लागेल, हे मान्य करणे महत्त्वाचे आहे. कामे पार पाडावी लागतात, घरची कामे उरकावी लागतात, आणि वेगवेगळ्या प्रकारचे श्रम हा रोजच्या जीवनाचा भाग आहे. पण एका गोष्टीचा विसर कधीही पडू नये, याची आपण दररोज स्वतःला आठवण करून दिली पाहिजे: शांततेत आणि प्रार्थनापूर्वक आराधनेत येशूच्या सहवासात राहणे, ही आपण करू शकणारी सर्वांत महत्त्वाची गोष्ट आहे. यामुळे आपल्याला दररोज कराव्या लागणाऱ्या इतर कामांचे महत्त्व कमी होत नाही; पण जे सर्वांत महत्त्वाचे आहे त्याकडे आपण कधीही दुर्लक्ष करू नये, हे यातून स्पष्ट होते.

मरियेने आपल्या चरणांशी बसण्याची केलेली निवड दाखवून देत येशू आपल्याला आठवण करून देतो की केवळ त्याच्या सहवासात राहणे किती महत्त्वाचे आहे. चिंतनशील जीवनाचे हे पाचारण केवळ एकांतवासी धर्मबंधूंना आणि धर्मभगिनींनाच नाही, तर आपल्या सर्वांनाच दिलेले आमंत्रण आहे. आपल्या धावपळीच्या दिवसांत येशूबरोबर विसावण्यासाठी आपण सर्वांनी वेळ शोधला पाहिजे.

येशूच्या चरणांशी शांतपणे बसलेल्या मरियेचे चित्र आज डोळ्यांसमोर आणा आणि त्यावर मनन करा. आज तुम्हीही तसेच करावे, असे आमंत्रण या चित्रातून मिळते, असे समजा. आज तुम्ही अजून प्रार्थना केली आहे का? आपल्या प्रभूच्या सहवासात तुम्ही शांतपणे बसला आहात का? प्रार्थना आणि ध्यान यांद्वारे त्याची मनापासून आराधना करण्याचा प्रयत्न केला आहे का? आज “अधिक चांगला वाटा” निवडा. मग बाकीच्या सर्व गोष्टीही अधिक सुरळीतपणे जुळून येतात, असे तुम्हाला दिसेल.

हे परम गौरवशाली प्रभू, माझे तुझ्यावर खरोखर प्रेम आहे. आज आणि सदैव तुझी आराधना करावी, अशी माझी इच्छा आहे. तुझ्या गौरवमय सान्निध्यात मला विसावा मिळावा म्हणून तुझ्याशी गहन प्रार्थनेत रमण्यासाठी मी नियमितपणे वेळ काढावा, यासाठी मला मदत कर. हा “अधिक चांगला वाटा” अनुभवण्यासाठी मला दररोज काही क्षण लाभोत, जेणेकरून तुझ्या परिपूर्ण सान्निध्याचा आनंद मला अनंतकाळ उपभोगता येईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


चिन्हाची मागणी

सामान्य काळातील सोळाव्या आठवड्याचा सोमवार

“गुरुजी, आपण आम्हाला एखादे चिन्ह दाखवावे, अशी आमची इच्छा आहे.” त्याने त्यांना उत्तर दिले, “ही दुष्ट आणि अविश्वासू पिढी चिन्ह मागते; पण योना संदेष्ट्याच्या चिन्हाशिवाय तिला दुसरे कोणतेही चिन्ह दिले जाणार नाही.” मत्तय 12:38-39

योना स्वतःच ते चिन्ह होता. त्याने एका देवमाशाच्या पोटात तीन दिवस आणि तीन रात्री घालवल्या. ज्यांनी त्याला नावेतून पाण्यात फेकले, त्यांनी तो नक्कीच मरण पावला असे मानले असणार. पण तो देवमासा देवाची इच्छा पूर्ण करण्याचे साधन ठरला. पश्चात्ताप करण्याचे आवाहन करण्यासाठी त्याने योनाला निनवे येथे आणले. आणि तेथील लोकांनी खरोखर पश्चात्ताप केला आणि आपले जीवन बदलले! देवमाशाच्या पोटातील अंधार अखेरीस आशीर्वाद ठरला आणि येणाऱ्या पिढ्यांसाठी एक चिन्ह बनला.

योनाच्या कथेनंतर बराच काळ लोटला. आता वर दिलेल्या प्रसंगाकडे वळूया. त्यात येशूचे अनुयायी त्याच्याकडे चिन्ह मागतात. तो कोण आहे याचा काहीतरी “पुरावा” त्यांना हवा आहे. किंवा कदाचित ते केवळ उत्सुक आहेत आणि एखादा चमत्कार पाहून त्यांना आपली “करमणूक” करून घ्यायची आहे. कारण काहीही असो, आपण देणार असलेले चिन्ह हे योनाचे चिन्ह आहे, असे येशू स्पष्ट करतो.

योनाच्या कथेत येशूचा मृत्यू, थडग्यातील त्याचे तीन दिवस आणि त्याचे पुनरुत्थान यांचे पूर्वचित्र स्पष्टपणे दिसते. येशू हेच चिन्ह देणार आहे आणि आजही तो तेच चिन्ह देत आहे. त्याचा खरा अर्थ समजला, तर हे चिन्ह आपल्याला मोठी आशा देते.

तरीही, वरच्या कथेतील येशूच्या अनुयायांना ज्या मोहाला सामोरे जावे लागले, त्याच मोहाला आपणही अनेकदा बळी पडतो. येशूने दिलेल्या चिन्हांपेक्षा वेगळे एखादे चिन्ह आपल्यालाही अनेकदा हवे असते. देवाची इच्छा काय आहे, याचा आणखी काही पुरावा त्याने द्यावा, असे आपल्याला वाटते. त्याने मोठ्याने आणि स्पष्टपणे बोलावे, अशी आपली इच्छा असते. पण तसे नेहमीच घडत नाही. उलट, देव जणू मौन बाळगून आहे, असाच अनुभव आपल्याला अधिक वेळा येतो. आपल्या मनात प्रश्न येऊ शकतो, “प्रभू, तू कुठे आहेस? तू माझ्याशी का बोलत नाहीस?” पण येशू आपल्याशी त्याच प्रकारे बोलेल. तो आपल्याला हळुवारपणे त्याच्या जीवनाची, मृत्यूची आणि पुनरुत्थानाची आठवण करून देईल. त्याने सांगितलेल्या प्रत्येक गोष्टीवर आपण विश्वास ठेवला पाहिजे, याची तो आपल्याला आठवण करून देईल. आपण जणू एखाद्या व्हेल माशाच्या पोटात आहोत किंवा थडग्यात मृत होऊन पडलो आहोत, असे वाटले तरी आशा संपलेली नाही. देव सर्व गोष्टींत उपस्थित आहे. तो मौन बाळगून आहे असे वाटते, तेव्हाही तो आपल्या जवळ असतो आणि आपल्यासाठी कार्य करत असतो.

आज यावर चिंतन करा: तुम्हाला हवी असलेली खूण स्वर्गातून मिळाली नाही, तरी तुमची श्रद्धा किती दृढ आहे? येशूचे जीवन, मृत्यू आणि पुनरुत्थान यांद्वारे पित्याने तुमच्याशी स्पष्टपणे संवाद साधला, हे लक्षात ठेवा. आजही तो तुमच्याशी त्याच रीतीने बोलत आहे. त्यातून मिळणारी शिकवण ऐका आणि ती जी सत्ये घोषित करते ती मनापासून स्वीकारा. आपण जणू थडग्यात आहोत किंवा देव मौन बाळगून आहे असे तुम्हाला वाटले, तरी तो मौन नाही, हे जाणून घ्या. तो सतत तुमच्याशी बोलत असतो. तुम्हाला फक्त त्याचा आवाज ओळखायचा आहे.

हे पवित्र मौनाच्या प्रभू, स्वर्गातून चमत्कार किंवा चिन्हे मला दिसत नसली, तरी तुझ्यावर विश्वास ठेवण्यास मला मदत कर. माझ्या जीवनात कितीही शंका किंवा दुर्बलता असल्या, तरी तुझ्यावर विश्वास ठेवण्यास मला मदत कर. माझ्या जीवनात तू दिलेल्या हाकेला प्रतिसाद देण्यासाठी मला दृढ श्रद्धा दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


आपली धन्य माता

सामान्य काळातील सोळाव्या आठवड्याचा मंगळवार

“माझी आई कोण? माझे भाऊ कोण?” मग आपल्या शिष्यांकडे हात करून तो म्हणाला, “पाहा, ही माझी आई आणि हे माझे भाऊ. कारण जो कोणी माझ्या स्वर्गीय पित्याच्या इच्छेप्रमाणे वागतो, तोच माझा भाऊ, माझी बहीण आणि माझी आई आहे.” मत्तय 12:48-50

हा उतारा धन्य कुमारी मरियेविषयी बोलण्याची एक सुंदर संधी देतो. हा उतारा वाचणाऱ्या काही जणांचा असा गैरसमज होतो की येशू काही प्रमाणात आपल्या आईपासून स्वतःला दूर करत होता. जणू आपल्या जीवनातील तिच्या खास भूमिकेकडे येशूने या बोलण्यात दुर्लक्ष केले, असा निष्कर्ष ते काढतात. पण हे सत्याच्या अगदी उलट आहे.

खरे तर, त्याचे हे विधान सर्वांत ठळकपणे तिच्या मातृत्वाचीच पुष्टी करते. का? कारण त्याच्या कुटुंबाचे खरे सदस्य कसे होता येते, हे तो सांगत आहे. जो कोणी “माझ्या स्वर्गीय पित्याची इच्छा पूर्ण करतो,” तो त्याच्या कुटुंबाचा खरा सदस्य होतो.

या शब्दांवर विचार करा. स्वर्गीय पित्याची इच्छा मरियेपेक्षा अधिक पूर्णपणे कोणी पाळली? सर्व बाबतींत धन्य कुमारीपेक्षा अधिक आज्ञाधारक कोण होते? कोणीही नाही. ती आयुष्यभर पूर्णपणे आज्ञाधारक राहिली. म्हणून येशूच्या कुटुंबाची सदस्य असण्याची अट ती पूर्णपणे पुरी करते.

या उताऱ्यातून एक गोष्ट लक्षात घ्यायला हवी: आपल्या धन्य मातेचे येशूशी असलेले नाते दोन स्तरांवर होते. पहिले म्हणजे, येशूला जन्म देण्याचे मातृत्व तिला लाभले. ही एक विलक्षण कृपा होती आणि त्यासाठी ती मोठ्या सन्मानास पात्र आहे. पण तिने येशूला जन्म दिला, हे तिला धन्य म्हणण्याचे मुख्य कारण नव्हते. त्याचे मुख्य कारण तिचे आध्यात्मिक मातृत्व होते. वरच्या उताऱ्यात हे आध्यात्मिक मातृत्व दिसून येते. तिने प्रत्येक बाबतीत देवाला दिलेल्या पूर्ण मनाच्या ‘होकारा’चे ते फळ आहे. म्हणूनच सर्व पिढ्यांनी तिचा सन्मान करावा आणि तिला ‘धन्य’ म्हणावे, याचे हे मुख्य कारण आहे.

आपल्या धन्य मरियामातेचे तुमच्या जीवनात कोणते स्थान आहे, यावर आज चिंतन करा. तुम्ही तिचा सन्मान करावा, तिचे अनुकरण करावे आणि तिला आपल्या कुटुंबात स्थान द्यावे, अशी देवाची इच्छा आहे. येशूच्या कुटुंबाचे सदस्य म्हणून तुम्ही तिचा आपली आध्यात्मिक माता म्हणून स्वीकार करावा, असे त्याला वाटते. आपल्या जीवनात पित्याच्या इच्छेचे पालन करण्याचा तुम्ही प्रयत्न केलात, तर येशूच्या जीवनातील आशीर्वादांतही तुम्हाला वाटा मिळेल. त्याची माता आपलीही माता असणे, हा त्यांपैकी एक मोठा आशीर्वाद आहे.

हे गौरवशाली देवपुत्र आणि मानवपुत्र, सर्व बाबतींत तुझी आज्ञा पाळावी आणि तुझ्या इच्छेनुसार वागावे, अशी माझी मनापासून इच्छा आहे. माझ्या जीवनासाठी पित्याने आखलेली परिपूर्ण योजना मला स्वीकारायची आहे. त्याच्या इच्छेनुसार मला तुझ्या दैवी जीवनात सहभागी होण्यास आणि तुझ्या कुटुंबाचे पूर्ण सदस्यत्व मिळवण्यास मदत कर. त्या कुटुंबात तुझ्या मातेचा माझी स्वतःची माता म्हणून स्वीकार करण्यास मला मदत कर. प्रिय माते, माझ्यासाठी प्रार्थना कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


सुपीक जमीन

सामान्य काळातील सोळाव्या आठवड्याचा बुधवार

“पण काही बी सुपीक जमिनीत पडले आणि त्याने शंभरपट, साठपट किंवा तीसपट फळ दिले. ज्याला कान आहेत त्याने ऐकावे.” मत्तय 13:8-9

येशू ज्या “कानां”विषयी बोलतो, ते केवळ शरीराचे कान नाहीत. तो आपल्या अंतर्मनाविषयी बोलत आहे. अंतर्मनानेच आपण त्याची पवित्र इच्छा ऐकू शकतो, समजून घेऊ शकतो, स्वीकारू शकतो आणि ती पूर्ण करण्याचे निवडू शकतो. तो अनेक प्रकारे आपल्याला आपले वचन सांगतो. आपण ते ऐकत आहोत का आणि त्याचे वचन आपल्या अंतःकरणात मुरू द्यायला तयार आहोत का, यावर आपण विचार करावा. त्याच्या वचनाकडे लक्ष दिले तरच आपण त्याची इच्छा मनापासून स्वीकारू शकतो.

आपले आत्मे सुपीक जमिनीसारखे असले पाहिजेत. पवित्र शास्त्रातील ही प्रतिमा आपल्या परिचयाची आहे, पण तिच्यावर बराच वेळ मनन करणे योग्य आहे. आपल्या आत्म्यात अशी सुपीक जमीन तयार करणे सोपे नाही. कोरडी, काटेरी, खडकाळ आणि बीज न स्वीकारणारी जमीन होणे त्यापेक्षा कितीतरी सोपे आहे. पण आपले अंतःकरण खरोखर समृद्ध आणि सुपीक करण्यासाठी खूप काळजी घ्यावी लागते आणि त्याकडे लक्ष द्यावे लागते. हे कसे साधता येईल?

आपल्या आत्म्यात सुपीक जमीन तयार करण्यासाठी सर्वांत महत्त्वाच्या पहिल्या पावलांपैकी एक म्हणजे खरा नम्रपणा अंगी बाणवण्याचा प्रयत्न करणे. नम्रपणा म्हणजे मुळात आपण खरोखर कोण आहोत हे ओळखणे, आणि विशेषतः आपल्या जीवनात देवाच्या कृपेची किती गरज आहे हे जाणणे. देवाच्या कृपेशिवाय आपण असमर्थ आहोत, हे नम्रपणे मान्य करणे आपल्या अंतःकरणात सुपीक जमीन तयार करण्यासाठी अत्यावश्यक आहे.

यानंतर आपण देवावर पूर्ण भरवसा ठेवायला शिकले पाहिजे. प्रथम आपण नम्र झालो आणि आपण पूर्णपणे देवावर अवलंबून आहोत हे ओळखले, तर देव बोलतो तेव्हा त्याच्यावर भरवसा ठेवू शकू. आणि तो बोलेल तेव्हा आपण आनंदाने त्याचे ऐकू आणि त्याच्या आज्ञेचे पालन करू. तरच त्याच्या दयेचे चांगले फळ आपल्या जीवनात आणि आपल्याद्वारे इतरांच्या जीवनातही येऊ शकेल.

आज आपल्या अंतर्मनावर चिंतन करा. तिथे काय आहे? ते कोरड्या, खडकाळ जमिनीसारखे आहे का? की तुम्ही आपल्या आत्म्याचे पोषण करण्याचा आणि देवाचे पवित्र वचन स्वीकारण्यासाठी त्याला तयार करण्याचा नियमित प्रयत्न करता? आपले अंतःकरण सुपीक करण्याचा प्रयत्न करा; तुमच्या जीवनात चांगले फळ येण्याची काळजी प्रभू घेईल.

हे खऱ्या संपत्तीच्या प्रभू, तुझ्या परमपवित्र वचनासाठी खरोखर सुपीक भूमी बनण्यास मला मदत कर. तू जे काही सांगतोस ते सर्व मला स्वीकारता येवो आणि श्रद्धेचे बीज माझ्या अंतःकरणात खोलवर रुजो. ही श्रद्धा वाढावी आणि तू देऊ इच्छित असलेल्या आशीर्वादांचे फळ तिला यावे, यासाठी मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


स्वर्गाची रहस्ये

सामान्य काळातील सोळाव्या आठवड्याचा गुरुवार

शिष्य येशूकडे आले आणि त्यांनी विचारले, “तू लोकसमुदायाशी दाखल्यांतून का बोलतोस?” त्याने त्यांना उत्तर दिले, “कारण स्वर्गराज्याच्या रहस्यांचे ज्ञान तुम्हाला देण्यात आले आहे, पण त्यांना ते देण्यात आलेले नाही. ज्याच्याजवळ आहे, त्याला आणखी दिले जाईल आणि तो समृद्ध होईल; पण ज्याच्याजवळ नाही, त्याच्याजवळ जे आहे तेही काढून घेतले जाईल.” मत्तय 13:10-12

हे न्याय्य वाटते का? पहिल्यांदा वाचताना कदाचित तसे वाटणार नाही. ज्यांच्याकडे अधिक आहे त्यांना आणखी देण्याचे आणि ज्यांच्याकडे नाही त्यांना कमी देण्याचे वचन येशू का देईल? हा प्रश्न थेट कृपेच्या आणि स्वर्गराज्याच्या रहस्याच्या मुळाशी जातो!

सर्वप्रथम आपल्या लक्षात येते की येशू लोकसमुदायाशी दाखल्यांतून बोलला, पण आपल्या शिष्यांशी तो स्पष्टपणे आणि थेट बोलला. येशू याचे कारण सांगतो: “कारण स्वर्गराज्याच्या रहस्यांचे ज्ञान तुम्हाला देण्यात आले आहे, पण त्यांना ते देण्यात आलेले नाही.” म्हणूनच मोठ्या लोकसमुदायाशी बोलताना येशू अर्थ सूचित करतो, पण तो उघड करून सांगत नाही.

सोप्या शब्दांत सांगायचे तर, येशूचे म्हणणे इतकेच आहे की काही जण इतरांपेक्षा अधिक खुलेपणाने सत्य स्वीकारतात. जेव्हा एखादी व्यक्ती सत्य स्वीकारायला तयार नसते, तेव्हा येशूला तिच्याशी थेट बोलण्यास मर्यादा येतात; म्हणून त्याला दाखल्यांतून बोलावे लागते. ऐकणाऱ्याला विचार करायला लावणे, हा दाखल्याचा एक उद्देश आहे. दाखला ऐकणाऱ्याचे लक्ष वेधून घेतो, जेणेकरून तो सांगितलेल्या वचनावर मन लावून विचार करू शकेल.

शिष्यांप्रमाणे एखादी व्यक्ती सत्य स्वीकारण्यास तयार असते, तेव्हा येशू पडदा दूर करून स्वर्गराज्याच्या रहस्यांविषयी स्पष्टपणे, सखोलपणे आणि सुंदर रीतीने बोलू शकतो. हेच आपले ध्येय असले पाहिजे. त्या रहस्यांचा अर्थ ज्यांना “उमगतो,” अशांपैकी आपण होण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे. येशू जे काही सांगतो ते सर्व समजून घेण्याचा आणि त्यावर मनापासून विश्वास ठेवण्याचा प्रयत्न आपण केला पाहिजे. खरे तर, जेव्हा आपण विश्वास ठेवू लागतो आणि मग त्या विश्वासाप्रमाणे जगू लागतो, तेव्हा श्रद्धेचा आणि आकलनाचा एक अद्भुत प्रवास सुरू होतो. असा प्रवास असतो, याचीही आपल्याला पूर्वी कल्पना नव्हती.

“ज्याच्याजवळ आहे, त्याला आणखी दिले जाईल,” असे येशू म्हणतो, त्याचा अर्थ हाच आहे. कृपेचे जीवन असे आहे की, जे काही सत्य आहे त्याचा आपण स्वीकार करू लागलो आणि त्या सत्याला आपले जीवन बदलू दिले, तर आपण कधी कल्पनाही केली नसेल त्यापेक्षा कितीतरी पटींनी अधिक आपल्याला दिले जाईल. याउलट, आपण ऐकून घेण्यास आणि समजून घेण्यास नकार दिला, तर आपल्याजवळ असलेली थोडीशी श्रद्धा आणि समजही हळूहळू गोंधळात हरवून जाईल.

आज यावर चिंतन करा: देवाचे वचन आणि देव तुम्हाला जे काही सांगू इच्छितो, ते स्वीकारायला तुमचे मन किती खुले आहे? ते ऐकण्याचा आणि समजून घेण्याचा प्रयत्न करा. असे केल्याने तुम्हाला उमगेल की कृपेचे वैभवशाली जीवन तुमच्यावर भरभरून ओतले जाण्यासाठी जणू वाट पाहत आहे.

हे सर्व कृपेच्या प्रभू, मला खरोखर तुझी ओळख करून घ्यायची आहे. मला तुझा शोध घ्यायचा आहे आणि तुला जे काही सांगायचे आहे ते सर्व जाणून घ्यायचे आहे. प्रत्येक गोष्टीत तुझ्याकडे वळायला आणि श्रद्धेच्या जीवनात अधिकाधिक खोलवर जायला मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


तुम्ही ‘चलती असेल तेव्हाच ख्रिस्ती’ आहात का?

सामान्य काळातील सोळाव्या आठवड्याचा शुक्रवार

“खडकाळ जमिनीवर पेरलेले बी म्हणजे जो वचन ऐकतो आणि लगेच आनंदाने ते स्वीकारतो, तो मनुष्य. पण त्याला मुळ नाही आणि तो थोडाच काळ टिकतो. वचनामुळे काही संकट आले किंवा छळ झाला की तो लगेच विश्वासापासून दूर जातो.” मत्तय 13:20-21

तुम्ही ‘चलती असेपर्यंतच ख्रिस्ती’ आहात का? हा शब्दप्रयोग कदाचित नवा वाटेल. पण वर वर्णन केलेल्या ख्रिस्ती व्यक्तीचे नेमके लक्षण तो दाखवतो. पेरणाऱ्याच्या दाखल्यात ख्रिस्ती लोकांचे चार प्रकार दिसतात; या उताऱ्यात त्यांपैकी एका प्रकाराचे वर्णन आहे. काही जण वाटेवर पेरलेल्या बियांसारखे आहेत, काही खडकाळ जमिनीत पेरलेल्या बियांसारखे, काही काटेरी झुडपांत पेरलेल्या बियांसारखे, तर काही सुपीक जमिनीत पेरलेल्या बियांसारखे आहेत. यांपैकी प्रत्येक वर्णन आपल्याला पुष्कळ विचार करायला लावते.

खडकाळ जमिनीवर पेरलेल्या बियासारख्या ख्रिस्ती व्यक्तीकडे पाहूया. तिच्या श्रद्धेला मुळे फुटलेली नाहीत. व्यवहारात अशा व्यक्तीला ‘चलती असेल तेव्हाच ख्रिस्ती’ असे म्हणता येईल. ख्रिस्तावर श्रद्धा ठेवणे समाजात लोकप्रिय असते आणि इतरांना ते सहज मान्य असते, तेव्हा ही व्यक्ती आपली श्रद्धा उघडपणे व्यक्त करते. ख्रिस्ताचे अनुसरण करणे सोपे आणि सोयीचे असते, तेव्हा ती अगदी उत्साहाने त्यात सामील होते. पण शुभवर्तमानाला, म्हणजेच देवाच्या वचनाला, विरोध होऊ लागला आणि ख्रिस्ताचे अनुसरण करणे अचानक समाजात लोकप्रिय राहिले नाही, की ती सत्याऐवजी समाजाच्या प्रचलित विचारांची बाजू घ्यायला वेळ लावत नाही.

आजच्या काळात हे खरोखरच घडत आहे. आपली संस्कृती आणि एकूणच जग आपल्या ख्रिस्ती श्रद्धेतील सत्याला अधिकाधिक विरोध करू लागले आहे. जगाचे बळ, प्रभाव आणि दादागिरी वाढत चालली आहे, आणि या संघर्षात जगच जिंकत आहे असे दिसते. ही एक समस्या आहे. पण या समस्येचे खरे मूळ हे आहे की फारच जास्त ख्रिस्ती लोकांची श्रद्धा खोलवर रुजलेली नाही.

आपल्या हृदयातील सुपीक मातीत देवाचे वचन खोलवर पेरले जावे, हेच उत्तम. असे झाले की ते वचन वाढते, बळकट होते आणि घट्ट रुजते. मग सांस्कृतिक किंवा सामाजिक ‘वादळा’तही ज्याची मुळे खोलवर गेली आहेत आणि ज्याची श्रद्धा खोल आहे, असा ख्रिस्ती डगमगणार नाही.

आज यावर चिंतन करा: ख्रिस्ताच्या बाजूने आणि सत्यासाठी उभे राहणे कितीही कठीण असले किंवा लोकांना कितीही नापसंत असले, तरी तसे करण्याची तुमची पूर्ण तयारी आहे का? जग सत्याची थट्टा करते आणि त्याचे विपर्यस्त चित्र उभे करते, हे सहन करण्यास तुम्ही तयार आहात का? धर्माला दिवसेंदिवस कमी स्थान देणाऱ्या समाजात तुम्ही आपल्या श्रद्धेत खंबीर राहण्यास तयार आहात का? ‘चलती असेपर्यंतच ख्रिस्ती’ राहण्याची प्रवृत्ती तुमच्यात असेल आणि तिच्याशी तुम्ही झगडत असाल, तर प्रार्थना करा की देवाने तुमच्या हृदयात आपली मुळे खोलवर रुजवावीत, म्हणजे कितीही किंमत मोजावी लागली तरी तुम्ही अढळ राहाल.

हे सर्व सत्याच्या प्रभू, तुझे वचन माझ्या हृदयात खोलवर रुजावे, अशी माझी इच्छा आहे. कितीही किंमत मोजावी लागली तरी मला माझ्या श्रद्धेत खंबीर राहायचे आहे. प्रत्येक गोष्टीत कोणतीही तडजोड न करता श्रद्धेने आणि प्रेमाने जगायला मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


आपल्या सभोवतालची दुष्टता

सामान्य काळातील सोळाव्या आठवड्याचा शनिवार

“कापणीपर्यंत दोन्ही एकत्र वाढू द्या. मग कापणीच्या वेळी मी कापणी करणाऱ्यांना सांगेन, ‘आधी तण गोळा करा आणि जाळण्यासाठी त्याच्या जुड्या बांधा; पण गहू गोळा करून माझ्या कोठारात साठवा.’” मत्तय 13:30

जे श्रद्धेच्या नजरेने पाहतात, त्यांना आपल्या सभोवतालची दुष्टता स्पष्ट दिसली पाहिजे. आपल्या प्रभूने पवित्र शास्त्र आणि चर्च यांच्याद्वारे आपल्याला जे काही प्रकट केले आहे, त्याची तुलना जगातील निरनिराळ्या मूल्यांशी आणि मतांशी करून पाहणे एवढेच पुरेसे आहे. असे केल्यावर त्यांच्यातील ठळक विरोध पाहून आपण थक्क होऊ.

या दाखल्यातील चित्र डोळ्यांसमोर आणा: एक शेतकरी आपल्या गव्हाचे पीक पाहायला शेतात जातो. त्याला गव्हामध्ये तण मिसळून वाढलेले दिसते. दोन्ही एकत्र वाढत आहेत हे त्याला दिसते, पण गहू उपटल्याशिवाय तण काढता येणार नाही, हेही त्याला माहीत आहे. म्हणून तण वाढत असल्याची चिंता करत बसण्याऐवजी तो कापणीच्या वेळेची वाट पाहतो. तेव्हा गव्हाची कापणी होऊन तो सुरक्षितपणे साठवला जाईल, तर तण गोळा करून जाळले जाईल.

आपल्या जीवनातही असेच असले पाहिजे. आपल्या जगातल्या दुष्टतेवरच आपले लक्ष खिळून राहिले, तर आपण सहज निराशेला बळी पडू शकतो. आपण दुष्टतेकडे दुर्लक्ष करू नये, पण तिची अवाजवी चिंताही करू नये. शेतकऱ्याप्रमाणे आपण आपले लक्ष “कापणीच्या वेळेवर” ठेवले, तरच हे शक्य होईल. आपण ज्या महान कापणीची वाट पाहत आहोत, तो दैवी न्यायाचा क्षण आहे. त्या वेळी देव प्रत्येक अन्याय दूर करील आणि चांगले ते वाईटापासून वेगळे करील. इथे आणि आत्ता हे सहज दिसत नसले, तरी शेवटी न्यायाचाच विजय होईल.

आपल्या जगातल्या दुष्टतेचा तुमच्यावर कोणकोणत्या प्रकारे परिणाम होतो, यावर आज चिंतन करा. कदाचित प्रसारमाध्यमांतून सतत येणाऱ्या वाईट बातम्यांमुळे तुम्ही खिन्न होत असाल. किंवा दैनंदिन जीवनात इतरांकडून होणाऱ्या निरनिराळ्या वाईट कृत्यांचा तुम्हाला सामना करावा लागत असेल. परिस्थिती कोणतीही असो, सैतानाच्या हल्ल्यांनी हादरून जाऊ नका किंवा तुमचा विश्वास डळमळू देऊ नका. आपली नजर आपल्या प्रभूवर खिळवून ठेवा आणि तो दैवी न्याय करील, यावर पूर्ण भरवसा ठेवा.

हे सर्व न्यायाच्या प्रभू, सर्व बाबतींत तू विश्वासू राहशील, या तुझ्या वचनावर माझा विश्वास आहे. या जगात मला नाना प्रकारचे दुष्टपण दिसते आणि अनुभवायलाही मिळते. त्याच्या आमिषाला मी कधीही भुलू नये आणि त्याच्या सापळ्यात कधीही अडकू नये, म्हणून मला मदत कर. मला शंकेपासून आणि निराशेपासून मुक्त कर आणि तुझ्या न्यायाच्या व दयेच्या वचनावर पूर्ण आशा ठेवण्यास मला साहाय्य कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

सामान्य काळातील सतरावा आठवडा

अनुक्रमणिका


मऊ बांधणीच्या पुस्तकाच्या स्वरूपात & ई-पुस्तक म्हणूनही उपलब्ध