चारही खंड मऊ मुखपृष्ठाच्या छापील पुस्तकांच्या & ई-पुस्तकांच्या स्वरूपात उपलब्ध आहेत!

ॲमेझॉन – गूगल प्ले – आयट्यून्स – बार्न्स अँड नोबल – आणि इतरही!
देवाच्या वचनाने होणारे परिवर्तन
सामान्य काळातील सोळावा रविवार (वर्ष अ)
त्याने त्यांना आणखी एक दाखला सांगितला: “स्वर्गाचे राज्य खमिरासारखे आहे. एका स्त्रीने ते घेऊन तीन मापे गव्हाच्या पिठात मिसळले आणि शेवटी सर्व पीठ फुगले.” मत्तय 13:33
खमीर अगदी थोडे असते; मळलेल्या पिठात मिसळल्यावर ते दिसेनासे होते. तरीही त्याचा परिणाम साऱ्या पिठात जाणवतो आणि तो प्रभावी असतो. तीन मापे पिठात मिसळलेल्या खमिरामुळे पीठ हळूहळू फुगते. या साध्या प्रतिमेतून दिसते की स्वर्गाचे राज्य आतून, शांतपणे आणि जवळजवळ नकळत घडत जाते. खमीर जसे पिठात आतून, गाजावाजा न करता बदल घडवते, तशीच देवाची कृपाही अंतःकरणात, ख्रिस्तसभेत आणि जगात नजरेआड राहून कार्य करत असते.
मळलेले पीठ फुगताना धीराने पाहत राहणे, विशेषतः मुलांसाठी, एक छोटासा विस्मयकारक अनुभव ठरू शकतो. या छोट्या दाखल्यात खमीर हे देवाच्या वचनाचे, तर गव्हाचे पीठ हे मानवी आत्म्याचे प्रतीक आहे. देवाचे वचन श्रद्धेने स्वीकारले असता त्यात संपूर्ण आत्म्याचे परिवर्तन करण्याचे सामर्थ्य असते. खमिरामुळे पीठ फुगते, आकाराने वाढते आणि त्याची भाकर बनते. त्याचप्रमाणे देवाचे वचन मानवी स्वभाव उन्नत करते आणि त्याला देवाशी अनुरूप बनवते. दैवी कृपेने चेतना मिळालेल्या आत्म्याचे हळूहळू घडणारे परिवर्तन पाहणे किती विस्मयकारक आहे!
संत ऑगस्टिन गव्हाच्या पिठाच्या “तीन मापांचे” अनेक अर्थ सांगतात. त्यांच्या मते, ती माणसाच्या आंतरिक जीवनाची तीन अंगे—अंतःकरण, आत्मा आणि मन (पाहा मत्तय 22:37)—दर्शवू शकतात. किंवा ती पेरणाऱ्याच्या दाखल्यात वर्णन केलेले फळ देण्याचे तीन प्रमाण—“शंभरपट, साठपट आणि तीसपट” (पाहा मत्तय 13:23)—दर्शवू शकतात. ती यहेज्केलमध्ये उल्लेख केलेले तीन नीतिमान पुरुष—नोहा, दानिएल आणि ईयोब (पाहा यहेज्केल 14:14)—यांचीदेखील प्रतीके असू शकतात. कसोटीच्या काळात देवाशी विश्वासू राहण्याचा वेगवेगळा मार्ग त्या तिघांपैकी प्रत्येक जण दाखवतो. या प्रत्येक अर्थातून दिसते की परिवर्तन घडवणारे देवाचे वचन केवळ प्रत्येक व्यक्तीच्या आत्म्यातच नव्हे, तर ख्रिस्तसभेत आणि संपूर्ण मानवजातीतही कार्य करते.
“तीन मापे” म्हटल्यावर ते फारसे वाटणार नाही, पण प्रत्यक्षात ते बरेच होते. प्राचीन यहुदी आणि रोमन मोजमापांनुसार, तीन मापे (किंवा सातोन) म्हणजे जवळजवळ पन्नास पौंड पीठ—शंभराहून अधिक लोकांना पुरेल इतके. म्हणून हा दाखला विपुलतेविषयी आहे: देवाचे वचन पूर्णपणे स्वीकारले जाते तेव्हा ते व्यक्तीच्या आत्म्यात, ख्रिस्तसभेत आणि समाजात खोलवर रुजून भरभरून फळ देते. पिठातील खमिराप्रमाणे या परिवर्तनालाही वेळ लागतो. ते लगेच घडत नसले, तरी ते सातत्याने घडते, टिकून राहते आणि पूर्णत्वाला पोहोचते.
तुमच्या स्वतःच्या जीवनाचा विचार करा: देवाचे वचन तुमच्या संपूर्ण अस्तित्वात—अंतःकरणात, आत्म्यात आणि मनात—पूर्णपणे भिनले आहे का? खमिराप्रमाणे त्याने तुमचे आंतरिक जीवन इतके बदलले आहे का की तुमच्या अगदी छोट्या कृतींनाही कृपेचा स्पर्श होतो? दैवी प्रेमाने तुमच्या अस्तित्वाचा केवळ काही भाग नव्हे, तर ते संपूर्णपणे व्यापले आहे का?
आणखी एक विचार करा: ख्रिस्तसभेशी असलेले तुमचे जिव्हाळ्याचे नाते तुम्हाला जाणवते का? तिच्यात आणि तिच्या सदस्यांमध्ये देव ज्या अनेक प्रकारे कार्य करतो, त्याचा तुम्हाला आनंद होतो का? जगाकडे पाहताना देवाचे नजरेआड चाललेले कार्य तुम्हाला विस्मयाने आणि आदराने न्याहाळता येते का? जगातल्या गोंधळावर लक्ष खिळणे आणि वाईटाच्या सनसनाटीकडे ओढले जाणे सोपे आहे. पण पीठ फुगताना निरखून पाहणाऱ्या मुलासारखी सूक्ष्म दृष्टी असलेल्या आत्म्यालाच देवाचे शांत, अविरत कार्य दिसते. देव आपले राज्य शांतपणे, सातत्याने आणि दूरदूरवर साकार करत असतो.
देव तुमच्यामध्ये, ख्रिस्तसभेत आणि साऱ्या जगात किती शांतपणे कार्य करत आहे, यावर आज चिंतन करा. कृपेचे कार्य तुम्हाला नेहमी जाणवेलच असे नाही; तरी मळलेल्या पिठातील खमिराप्रमाणे ती कार्यरत आहे, असा भरवसा ठेवा. ती अंतःकरणांचे हळुवारपणे परिवर्तन करते, त्यांना पवित्र करते आणि येणाऱ्या गौरवासाठी तयार करते. दिसणाऱ्या खुणांवरून किंवा तात्काळ मिळणाऱ्या परिणामांवरून आपली आध्यात्मिक वाढ मोजण्याचा मोह टाळा. त्याऐवजी प्रार्थनेत निष्ठावंत राहा, देवाच्या वचनाकडे लक्ष द्या आणि पवित्र आत्म्याच्या प्रेरणांना नम्रपणे प्रतिसाद द्या. काळाच्या ओघात देवाचे राज्य साकार होत जाते आणि त्याची वाढ निश्चित आहे. जग पापाने किंवा फाटाफुटीने ग्रासलेले दिसते, तेव्हाही खमीर आपले काम करत आहे, हे लक्षात ठेवा. शाश्वत मेजवानीसाठी भाकर तयार होत आहे. त्याच वेळी, नजरेआड लाभणाऱ्या कृपेच्या प्रत्येक देणगीतून तुम्हालाही तयार केले जात आहे, जेणेकरून त्या शाश्वत मेजवानीच्या आनंदात सहभागी होण्यास तुम्ही पूर्णपणे तयार व्हाल.
हे देवाच्या परमपवित्र वचना, माझ्याशी बोल, माझ्या अंतःकरणात ये आणि तुझ्या कृपेने माझे परिवर्तन कर. पृथ्वीवरील तुझ्या ख्रिस्तसभेत तुझे वचन पाठव. तिला पवित्र कर, जेणेकरून तिच्यात ख्रिस्ताच्या शरीराचे सौंदर्य आणि सामर्थ्य प्रतिबिंबित होईल. जगासमोर, विशेषतः जे अजून तुला ओळखत नाहीत त्यांच्यासमोर, तुझी साक्ष देण्यासाठी माझा आणि तुझ्या शरीराच्या सर्व अवयवांचा उपयोग कर. तुझे परिवर्तन घडवणारे सामर्थ्य पाहून त्यांच्या मनात विस्मय आणि आदर जागृत होवो आणि ज्या भरघोस मेजवानीचे आमंत्रण आम्हा सर्वांना आहे, तिच्यात तेही सहभागी होवोत. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
सदैव शिष्य
सामान्य काळातील सोळावा रविवार (वर्ष ब)
प्रेषित येशूभोवती जमले आणि त्यांनी जे काही केले व शिकवले ते सर्व त्याला सांगितले. तो त्यांना म्हणाला, “चला, तुम्हीच माझ्याबरोबर एखाद्या एकांत ठिकाणी या आणि थोडी विश्रांती घ्या.” पुष्कळ लोक येत-जात होते, त्यामुळे त्यांना जेवायलासुद्धा उसंत मिळत नव्हती. मार्क 6:30–31
येशूचे चमत्कार अधिक महत्त्वाचे की त्याची शिकवण? त्याच्या दैवी कार्याचे हे दोन्ही अविभाज्य पैलू आहेत. त्यांचे हेतू वेगवेगळे असले, तरी ते एकमेकांना पूरक आहेत. मात्र, येशूच्या सार्वजनिक सेवाकार्याच्या कायमस्वरूपी परिवर्तन घडवणाऱ्या सामर्थ्याचा विचार केला, तर त्याच्या शिकवणीला पहिले स्थान आहे. चमत्कार ही चिन्हे होती—दैवी सामर्थ्याची दिसून येणारी प्रचिती. येशू हा देवाचा पुत्र आणि वचन दिलेला मशीहा आहे, याची त्यांनी खात्री दिली. त्यांनी लोकांचे लक्ष वेधले, त्यांच्यात श्रद्धा जागवली आणि येशूचा अधिकार सिद्ध केला. तरीही त्याच्या कार्याचा अधिक सखोल आणि चिरस्थायी हेतू हा होता: दैवी सत्य प्रकट करणे, आपल्या वचनाने लोकांची मने आणि हृदये घडवणे आणि त्यांच्या आत्म्यांना पित्याशी सहभागितेत आणणे.
आजच्या शुभवर्तमानात प्रेषित एक विलक्षण अनुभव घेऊन परततात. वेगवेगळ्या नगरांत आणि खेड्यांत येशूच्या आगमनाची वाट तयार करण्यासाठी त्याने त्यांना दोघादोघांनी पाठवले होते. चमत्कार करण्यासाठी आणि त्याच्या अधिकाराने उपदेश करण्यासाठी त्याने त्यांना दैवी सामर्थ्य दिले होते. प्रेषितांनी अद्भुत गोष्टी पाहिल्या होत्या: त्यांच्या स्पर्शाने आजारी लोक बरे झाले आणि देवाच्या राज्याची त्यांनी केलेली घोषणा लोकांच्या अंतःकरणाला भिडली. येशूकडे परत येऊन त्यांनी “आपण जे काही केले आणि शिकवले ते सर्व त्याला सांगितले,” तेव्हा त्यांच्या मनात पवित्र विस्मय दाटून आला असणार. शारीरिक व्याधी दूर होणे विलक्षण होते, पण आपल्या शब्दांचा लोकांवर झालेला परिणाम पाहून त्यांना कदाचित त्याहून अधिक आश्चर्य वाटले असेल. एखाद्याचे शरीर पुन्हा निरोगी झालेले पाहण्यात आनंद आहे; पण दैवी सत्याने एखाद्या आत्म्याचे परिवर्तन झालेले पाहणे ही त्याहून कितीतरी अधिक गौरवाची गोष्ट आहे.
प्रेषित या अनुभवाने उत्साहित झाले होते, आणि इकडे लोकांची गर्दी वाढतच होती. बरे होण्यासाठी आणि सत्य जाणून घेण्यासाठी इतके लोक येत होते की येशूला आणि बारा प्रेषितांना “जेवायलाही सवड मिळत नव्हती.” केवळ कार्यनीतीच्या दृष्टीने पाहिले, तर या वाढत्या प्रतिसादाचा लाभ घेण्याची ही उत्तम संधी होती असे वाटेल: येशू प्रेषितांना एकत्र करून पुन्हा पाठवू शकला असता. पण त्याऐवजी तो अनपेक्षित असे काही करतो. तो म्हणतो, “तुम्ही स्वतःच एखाद्या एकांतस्थळी चला आणि थोडी विश्रांती घ्या.”
का? कारण देवाच्या दृष्टीने चमत्कार वचनाच्या सेवेसाठी आहेत, आणि वचनाचा हेतू त्याहूनही उच्च आहे: देवाशी ऐक्य. शिकवणे हे उदात्त आणि आवश्यक असले, तरी ते अंतिम ध्येय नाही. खुद्द ख्रिस्ताशी सहभागिता हेच अंतिम ध्येय आहे. बारा प्रेषितांना आपल्यासोबत पवित्र विश्रांती घेण्यास बोलावून येशू त्यांना आणि आपल्यालाही शिकवतो की सेवाकार्याचे सामर्थ्य पूर्णपणे त्याच्या उगमाशी, म्हणजे देवाच्या पुत्राशी, जोडलेले राहण्यावर अवलंबून आहे. हे ऐक्य टिकून राहिले नाही, तर सर्वांत यशस्वी प्रेषितकार्यही पोकळ ठरते.
ख्रिस्ती सुवार्तिक म्हणून आपली पहिली आणि मुख्य ओळख कार्यकर्ते, समाजसेवक किंवा शिक्षक अशी नाही. आपण शिष्य आहोत आणि सदैव शिष्यच राहू. शिष्य म्हणून आपण ख्रिस्तासोबत नियमितपणे एकांतात गेले पाहिजे—प्रार्थनेच्या अंतर्मंदिरात, जिथे त्याच्या सान्निध्याने आपल्या आत्म्यांना नवे बळ मिळते. तरच आपल्या शब्दांत जीवन असेल, आपल्या कृतींना फळ येईल आणि आपल्या सेवाकार्यातून दैवी प्रेम उजळून निघेल.
विशेष म्हणजे, ही विश्रांती फार थोडी होती. नावेतला प्रवास हीच त्यांना मिळालेली एकमेव उसंत असावी. येशू आणि प्रेषित पलीकडच्या तीरावर पोहोचले, तेव्हा लोक त्यांच्याआधीच तिथे पोहोचले होते. तरी येशूच्या एकांत सहवासात घालवलेला तो थोडासा वेळ पुरेसा ठरला. प्रभूच्या सान्निध्यात नवे बळ मिळाल्याने ते पुन्हा सेवेसाठी तयार झाले. लोकांची भूक पाहून येशूला “त्यांचा कळवळा आला, कारण ते मेंढपाळ नसलेल्या मेंढरांसारखे होते.” ‘कळवळा’ असा अनुवाद केलेला ग्रीक शब्द येशूच्या अंतःकरणाच्या तळातून दाटून आलेली करुणा व्यक्त करतो. त्या करुणेतून तो “त्यांना अनेक गोष्टी शिकवू लागला.”
आज चिंतन करा: तुम्हाला सर्वांत जास्त विस्मय कशाचा वाटतो—चमत्कारांचा, प्रभावी शिकवणीचा की देवाशी ऐक्याचा? देवाने आपल्यापैकी प्रत्येकावर सोपवलेल्या कार्यात तो आपल्याला जे काही करायला देतो, ते सर्व महत्त्वाचे आहे. पण हे ‘सर्व’ शेवटी एकाच गोष्टीकडे बोट दाखवते—देवाशी ऐक्य. आपल्या सर्व शक्तीनिशी काम करण्याचा, सेवा देण्याचा आणि शुभवर्तमान सांगण्याचा निश्चय करा. पण हे करताना गुरूच्या एकांत सहवासासाठी सदैव त्याच्याकडे परत या. कारण त्याच्या नावाने आपण कितीही चांगले कार्य केले, तरी आपण सदैव त्याचे शिष्यच राहतो.
हे परम करुणामय प्रभू, तू आम्हाला मोठ्या प्रेषितकार्यांसाठी बोलावतोस, तरी आम्ही सदैव तुझे शिष्यच राहतो. आम्ही जे काही करतो त्याचा उगम आणि अंतिम ध्येय तूच आहेस. म्हणून तुझ्या एकांत सहवासाची आम्हाला नेहमीच गरज आहे. माझी विनंती आहे की, अनेकांना तुझ्या राज्याकडे आणण्यासाठी तू माझा प्रभावीपणे उपयोग कर—एक कार्यकर्ता म्हणून नव्हे, तर तुझ्याशी दृढपणे जोडलेला आणि इतरांना तुझ्या सान्निध्यात आणणारा शिष्य म्हणून. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
कृती आणि असणे यांतील ताण
सामान्य काळातील सोळावा रविवार (वर्ष क)
येशू एका गावात गेला. तेथे मार्था नावाच्या एका स्त्रीने त्याचे स्वागत केले. तिला मरिया नावाची बहीण होती. ती प्रभूच्या पायाशी बसून त्याचे बोलणे ऐकत होती. पाहुणचाराच्या कामांच्या ओझ्याने मार्था त्रस्त झाली होती. ती त्याच्याकडे येऊन म्हणाली, “प्रभू, माझ्या बहिणीने पाहुणचाराचे सगळे काम माझ्या एकटीवर सोडले आहे, याची तुला काळजी नाही का? तिला मला मदत करायला सांग.” लूक 10:38–40
शुभवर्तमानातील या लाडक्या प्रसंगात मार्था आणि मरिया यांच्यातला ताण पाहताना अनेक श्रद्धावानांना परिचित असलेला एक संघर्ष दिसतो: कृती आणि असणे यांतील ताण.
मार्था ज्या प्रेमाने सेवा करत होती, तशी सेवा करण्याचे आवाहन आपणा सर्वांना आहे. येशू तिच्या घरी खास पाहुणे होते. त्यांच्यासाठी चांगले जेवण तयार करून त्यांचा सन्मान करावा, अशी तिची इच्छा होती. पाहुणचारातून प्रेम व्यक्त करण्याची ही तिची रीत होती. काम करताना आपल्या बहिणीने मदत करावी, अशी तिची स्वाभाविक अपेक्षा होती. पण मरिया मात्र येशूंच्या चरणांशी बसून त्यांचा प्रत्येक शब्द ऐकत होती. शेवटी मार्था म्हणाली, “प्रभू, माझ्या बहिणीने सेवेचे सगळे काम माझ्या एकटीवर सोडले आहे, याची तुम्हाला काळजी नाही का? तिला मला मदत करायला सांगा.”
केवळ मानवी दृष्टीने पाहिले, तर तिला कोण दोष देईल? पाहुणचार ही समाजाची अपेक्षाही होती आणि मनापासून आदर व्यक्त करण्याची कृतीही होती. मार्थाच्या दृष्टीने, मरिया समाजरीतीनुसार आणि कुटुंबातील एक मूलभूत कर्तव्य पार पाडत नव्हती. पण का? पाहुणचार करायचा आहे याची मरियाला जाणीवच नाही, किंवा त्याची तिला पर्वाच नाही, असे का वाटत होते? कारण तिचे मन त्याहून श्रेष्ठ गोष्टीकडे ओढले गेले होते. या प्रसंगाविषयी संत ऑगस्टीन लिहितात, “मार्था चिंतेत होती, मरिया मेजवानीचा आनंद घेत होती; एकीची अनेक गोष्टींची आवराआवर चालली होती, तर दुसरीची नजर त्या एकमेव प्रभूवर खिळली होती” (प्रवचन 53.3).
केवळ येशूंच्या सान्निध्यात राहणे किती आवश्यक आहे, हे मरियाला अंतःकरणात उमगले होते. त्यांच्या चरणांशी बसून त्यांचे ऐकताना ती हाताने करायची सेवा टाळत नव्हती; उलट, ती त्यांच्याशी आध्यात्मिक ऐक्यात प्रवेश करत होती.
यासारखाच एक प्रसंग विहिरीजवळील शोमरोनी स्त्रीच्या कथेत दिसतो (योहान 4:4–34). प्रवासाने थकलेले येशू विहिरीजवळ बसले आणि त्यांनी त्या स्त्रीकडे प्यायला पाणी मागितले. तिला आश्चर्य वाटले, कारण यहुदी लोक शोमरोनी लोकांशी व्यवहार करत नसत. पण येशू एका अधिक खोल तहानेविषयी बोलत होते: तिचे तारण व्हावे, ही त्यांची दैवी ओढ होती. त्यांनी तिला जीवनदायी पाणी देऊ केले: कृपेची आणि सत्याची देणगी. ती देणगी स्वीकारल्याने तिच्या आत्म्याचे पोषण झाले; आणि ती देण्यात येशूंनाही तृप्ती मिळाली. शिष्य परत आले आणि त्यांनी येशूंना जेवण्याचा आग्रह केला, तेव्हा ते म्हणाले, “माझ्याजवळ खाण्यासाठी असे अन्न आहे, ज्याची तुम्हाला माहिती नाही.” मग त्यांनी स्पष्ट केले, “ज्याने मला पाठवले त्याची इच्छा पूर्ण करणे आणि त्याचे कार्य पूर्णत्वास नेणे, हेच माझे अन्न आहे.”
मरियाच्या बाबतीतही असेच घडले. ख्रिस्ताचे वचन स्वीकारण्यासाठी तिने आपले अंतःकरण उघडले आणि अशा रीतीने पित्याची इच्छा पूर्ण करण्यास तिने त्यांना वाव दिला. तिचे शांतपणे, लक्षपूर्वक ऐकणे हा एक प्रकारचा आध्यात्मिक पाहुणचार ठरला. तिच्या आत्म्याचे पोषण करताना त्यांनाही अन्न मिळाले.
येशू मार्थाला हे सत्य प्रेमाने समजावून सांगतात: “मार्था, मार्था, तू कितीतरी गोष्टींची काळजी करतेस आणि अस्वस्थ होतेस. गरज फक्त एका गोष्टीची आहे. मरियाने अधिक चांगला वाटा निवडला आहे, आणि तो तिच्याकडून काढून घेतला जाणार नाही” (लूक 10:41–42). मार्थाचे नाव दोनदा घेण्यात त्यांचे प्रेम दिसते. येशू तिला रागावत नाहीत; ते तिला आमंत्रण देत आहेत. काळजी आणि कामांची धावपळ यांतून क्षणभर बाहेर पडून, मरियाप्रमाणे शांतपणे आणि प्रेमाने आपल्याकडे लक्ष लावावे, असे ते तिला सांगत आहेत. लक्षपूर्वक प्रेमाने ख्रिस्ताशी एकरूप होणे, हीच ती “एक गोष्ट” आहे.
मार्थाने काय उत्तर दिले, हे आपल्याला माहीत नाही. पण येशूंच्या प्रेमळ बोलण्याने तिचे मन हेलावले असेल, ती क्षणभर थांबली असेल, हातातली भांडी खाली ठेवून बहिणीशेजारी बसली असेल, अशी आपण कल्पना करू शकतो. प्रभूंच्या वचनांनी त्यांच्या आत्म्यांचे पुरेपूर पोषण होईपर्यंत त्या दोघीही त्यांचे ऐकत राहिल्या असतील. मग योग्य वेळी कदाचित त्या उठल्या असतील आणि त्यांनी मिळून जेवण तयार केले असेल. त्या वेळी ते काम त्यांचे लक्ष कृपेपासून दूर नेणारे नव्हते, तर त्या कृपेतून उमटलेली एक आनंदाची कृती होती.
आज काम करत राहणे आणि केवळ सान्निध्यात राहणे यांतील ओढाताणीवर चिंतन करा. प्रेमाने केलेली प्रत्येक सेवा प्रार्थनामय आराधनेत आपल्या प्रभूंच्या सान्निध्यात राहण्यातूनच जन्माला आली पाहिजे. अशा रीतीने तुमच्या आत्म्याचे पोषण होते का? आध्यात्मिक पोषण मिळाल्यावरच आपण भरल्या अंतःकरणाने सेवा करू शकतो. अनेक कामांच्या धावपळीत असाल, तर मार्थामध्ये स्वतःला पाहा. क्षणभर थांबून ती “एक गोष्ट” आधी निवडण्याचे येशूंचे आमंत्रण ऐका. प्रार्थना करा, येशूंच्या सान्निध्यात राहा आणि त्या प्रार्थनेतून इतरांच्या सेवेसाठी त्यांना तुम्हाला पाठवू द्या.
हे माझ्या तहानलेल्या प्रभू, तुझ्या वचनाने आणि कृपेने माझा आत्मा तृप्त व्हावा, अशी तुला उत्कट ओढ आहे; आणि त्यात तू स्वतःही तृप्त होतोस. कृपा करून माझे पोषण कर. माझ्या कोरड्या पडलेल्या आत्म्याची तहान भागव. ती “एक गोष्ट” सर्वप्रथम निवडायला मला मदत कर: तुझ्याशी प्रेमाने एकरूप होणे. आणि त्या ऐक्यातून, तुझ्या प्रेमाने भरलेल्या अंतःकरणाने सेवा करण्यासाठी मला पाठव. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
श्रद्धेची खात्री
सामान्य काळातील सोळाव्या आठवड्याचा सोमवार
काही शास्त्री आणि परुशी येशूंना म्हणाले, “गुरुजी, तुम्ही एखादे चिन्ह दाखवावे, अशी आमची इच्छा आहे.” त्यांनी त्यांना उत्तर दिले, “दुष्ट आणि विश्वासघातकी पिढी चिन्ह मागते; पण योना संदेष्ट्याच्या चिन्हाशिवाय तिला दुसरे कोणतेही चिन्ह दिले जाणार नाही.” मत्तय 12:38–39
कल्पना करा की येशूंनी शास्त्री आणि परुशी यांना वेगळे उत्तर दिले असते: “हो, मी आत्ताच तुम्हाला एक चिन्ह दाखवीन. तुम्ही माझ्याकडे जे काही मागाल ते मी करीन.” समजा, मग त्यांनी येशूंना सांगितले असते की मोशेने तांबडा समुद्र दुभंगला तसा त्यांनी गालील समुद्र दुभंगावा आणि कोरड्या जमिनीवरून चालत पलीकडे जावे, आणि येशूंनी त्यांची विनंती पूर्ण केली असती. तेवढ्याने त्यांचे समाधान झाले असते का? बहुधा नाही. चमत्कार घडले नाहीत किंवा थक्क करणारे चमत्कार घडले नाहीत, ही अडचण नव्हती. खरी अडचण त्यांच्या अंतःकरणाच्या कठोरपणाची होती. त्यामुळे जीवन पालटून टाकणारी श्रद्धेची अलौकिक देणगी स्वीकारण्यास त्यांची अंतःकरणे बंद होती.
येशूने असे केले असते, तर कदाचित त्यांच्यावर काही काळ त्याची छाप पडली असती. तो मशीहा आणि देवाचा पुत्र आहे, असेही त्यांनी कबूल केले असते—पण ती कबुली श्रद्धेतून आली नसती. खरी अडचण इथेच आहे. केवळ एखादा चमत्कार पाहून येशूचे देवत्व मान्य करण्यासाठी श्रद्धेची गरज नसते. त्यांनी पुरावा स्वतःच्या डोळ्यांनी पाहिला असता, पण तो आपल्या अंतःकरणात स्वीकारला नसता.
श्रद्धेचे अलौकिक वरदान आपल्या डोळ्यांना दिसणाऱ्या कोणत्याही गोष्टीपेक्षा कितीतरी श्रेष्ठ आहे आणि त्यातून मिळणारी खात्रीही अधिक दृढ असते. श्रद्धेतून इतकी खोल खात्री निर्माण होते की आत्म्याचे परिवर्तन घडते. या वरदानासाठी असंख्य संतांनी छळ सोसला, सत्याला धरून राहिले आणि हौतात्म्य पत्करले. पण गालील समुद्राचे पाणी दुभंगण्यासारखी बाह्य चिन्हे पाहूनच कोणी विश्वास ठेवत असेल, तर तो विश्वास उथळच राहतो. तो दैवी प्रकटीकरणात रुजण्याऐवजी सतत आणखी दृश्य पुराव्यांवर अवलंबून राहतो.
आता जरा अतिशयोक्तीपूर्ण प्रसंगाची कल्पना करा. समजा, तुम्ही रस्त्याने जात असताना एक उपदेशक स्वतःला देवाचा पुत्र म्हणवतो. तुम्ही त्याला म्हणता, “ते सिद्ध करून दाखवा.” तो माणूस हवेत उचलला जातो, हवेतच गिरक्या घेतो आणि एका आज्ञेने रस्त्यावरच्या गाड्या हवेत उचलतो. मग तो खाली उतरून म्हणतो, “माझी उपासना करा.” तुम्ही काय कराल? अशा अद्भुत दृश्याने तुमच्या अंतःकरणाचे खरे परिवर्तन होईल आणि तुम्ही देवाची उपासना करू लागाल का?
आता प्रत्यक्षात घडू शकेल अशा एका प्रसंगाची कल्पना करा. तुम्ही चर्चमध्ये एकांतात प्रार्थना करत आहात. तुमचे अंतःकरण देवासाठी खुले आहे आणि त्याच्यावरचे तुमचे अगदी खोलवरचे प्रेम तुम्ही व्यक्त करता. अचानक पवित्र आत्मा तुमच्या आत्म्यात प्रवेश करतो. तो पित्याची इच्छा काय आहे याची तुम्हाला दृढ जाणीव करून देतो, तुमच्या बुद्धीला प्रकाश देतो आणि तुमचा निश्चय बळकट करतो. तुम्ही प्रार्थनेतून उठता, तेव्हा तुमच्या मनात स्पष्टता असते आणि तुम्हाला धैर्य व शांती लाभलेली असते.
पहिला प्रसंग काल्पनिक असला, तरी दोन्ही प्रसंगांतील फरक समजून घ्यायला तो उपयोगी ठरतो. त्यातला पुरावा बाह्य आणि चकित करणारा आहे. तो विलक्षण असला, तरी ही एखादी सैतानी फसवणूक किंवा केवळ भास असावा, अशी शंका अनेकांना येऊ शकते. त्यातून अंतःकरणाचे खरे परिवर्तन घडण्याची शक्यता कमी आहे. उलट, त्यातून कुतूहल जागे होईल, पण निष्ठा निर्माण होणार नाही; आणखी चिन्हे पाहण्याची हाव वाढेल, पण देवाला शरण जाण्याची वृत्ती निर्माण होणार नाही.
दुसऱ्या प्रसंगात पुरावा पूर्णपणे अंतःकरणात मिळतो, आणि तो निःसंशयपणे अधिक श्रेष्ठ आहे. देव आत्म्याच्या गाभ्यात बोलतो आणि आत्मा त्याला शरण जाऊन प्रतिसाद देतो, तेव्हा जीवनाचे खरे परिवर्तन घडते. ती भेट दैवी शांतीचा, सामर्थ्याचा आणि प्रेमाचा झरा बनते. कोणत्याही बाह्य चिन्हाने मिळणार नाही, इतके खोल समाधान ती अंतःकरणाला देते.
शास्त्री आणि परुशी यांनी मागितलेले चिन्ह येशूने त्यांना दिले नाही, कारण त्याचे त्यांच्यावर प्रेम होते आणि त्यांची कठोर झालेली अंतःकरणेही श्रद्धेकडे वळावीत, अशी त्याची इच्छा होती. चमत्कार करण्याऐवजी तो सूचक भाषेत म्हणतो, “योना संदेष्ट्याच्या चिन्हाशिवाय या पिढीला दुसरे कोणतेही चिन्ह दिले जाणार नाही.” यात तो स्वतःच्या मृत्यूचा आणि पुनरुत्थानाचा निर्देश करतो. अशा रीतीने येशू त्यांच्या अंतःकरणाला स्पर्श करतो आणि त्यांना आपल्या जीवनाच्या रहस्यावर चिंतन करण्याचे, पवित्र आत्मा जे प्रकट करतो ते खुल्या मनाने स्वीकारण्याचे आणि श्रद्धेने प्रतिसाद देण्याचे आमंत्रण देतो. कदाचित या धर्मनेत्यांपैकी काहींनी अखेर आपली अंतःकरणे उघडली असतील. अनेकांनी मात्र तसे केले नाही.
आज स्वतःच्या अंतःकरणात डोकावून पाहा. तुम्ही देवावर का विश्वास ठेवता? येशू तुमचा प्रभू आणि तारणारा आहे, असे तुम्ही का कबूल करता? श्रद्धेने खरोखरच तुमच्या अंतःकरणात मूळ धरले आहे का? देव तुमच्या अंतःकरणात बोलत असताना तुम्ही त्याचे ऐकले आहे का आणि त्याला शरण जाऊन प्रतिसाद दिला आहे का? तसे असेल, तर श्रद्धेचे परिवर्तन घडवणारे सामर्थ्य तुमच्यात कार्य करत आहे. हे वरदान अधिक खोलवर रुजावे आणि दिवसेंदिवस बळकट व्हावे म्हणून प्रार्थना करा. मग शास्त्री आणि परुशी यांच्याप्रमाणे तुम्हाला दुसरे चिन्ह मागावे लागणार नाही; श्रद्धेचे वरदान हेच स्वर्गाकडून मिळालेले चिन्ह तुम्हाला पुरेसे ठरेल.
हे अद्भुत कृत्ये करणाऱ्या माझ्या प्रभू, ज्यांनी विश्वास ठेवला त्यांची श्रद्धा बळकट करण्यासाठी तू अनेक चिन्हे दाखवलीस आणि चमत्कार केलेस. पण ज्यांनी श्रद्धेचे वरदान नाकारले, त्यांना तू अशी चिन्हे दिली नाहीस; त्याऐवजी तू त्यांना अंतःकरणाच्या परिवर्तनासाठी बोलावलेस. माझी श्रद्धा बळकट कर—बाह्य चमत्कारांनी नव्हे, तर माझ्या आत्म्याच्या गाभ्यात माझ्याशी बोलून. तुझी कृपा माझ्या जीवनाला व्यापून टाको, माझे परिवर्तन घडवो आणि मला आधार देवो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
स्वर्गराज्यातील कौटुंबिक नाती
सामान्य काळातील सोळाव्या आठवड्याचा मंगळवार
कोणीतरी त्याला सांगितले, “तुझी आई आणि तुझे भाऊ बाहेर उभे आहेत. त्यांना तुझ्याशी बोलायचे आहे.” पण हे सांगणाऱ्याला त्याने उत्तर दिले, “माझी आई कोण? माझे भाऊ कोण?” मग आपल्या शिष्यांकडे हात करून तो म्हणाला, “पाहा, ही माझी आई आणि हे माझे भाऊ. कारण जो कोणी माझ्या स्वर्गीय पित्याच्या इच्छेप्रमाणे वागतो, तोच माझा भाऊ, माझी बहीण आणि माझी आई आहे.” मत्तय 12:47–50
कॅथलिक शिकवण आणि धन्य कुमारी मरियेविषयीची भक्ती यांची ओळख नसलेल्यांना या उताऱ्याचा चुकीचा अर्थ लागू शकतो. येशूचे आपल्या आईवरचे प्रेम किंवा तारणाच्या इतिहासातील तिची अद्वितीय भूमिका यांचे महत्त्व हा उतारा कमी करतो, असे त्यांना वाटू शकते. असा अर्थ लावणे ही गंभीर चूक आहे.
स्वर्गराज्यातील आध्यात्मिक नाते हे शाश्वत सत्य आहे आणि त्याची सुरुवात इथेच पृथ्वीवर होते, हे ठळकपणे सांगणे हा येशूच्या शब्दांचा उद्देश आहे. देवाच्या राज्यात आपली एकात्मता पृथ्वीवरील रक्ताच्या नात्यांवर आधारलेली नाही. आई-वडील, मुले आणि भावंडे यांच्यातील रक्ताच्या नात्यांचे खास बंध स्वर्गातही टिकू शकतात. पण सर्वांत खोल आणि चिरस्थायी नाते तेव्हाच जुळते, जेव्हा आपण सर्वजण पित्याच्या इच्छेप्रमाणे वागतो.
हे आध्यात्मिक नाते स्वर्गात सुरू होत नाही; त्याची सुरुवात आताच होते. बाप्तिस्म्याच्या कृपेने आपण पित्याची मुले-मुली आणि ख्रिस्ताच्या शरीराचे अवयव बनतो. त्या क्षणापासून आपण रक्ताच्या नात्याने नव्हे, तर देवाने आपल्याला दत्तक घेतल्यामुळे एकत्र बांधले जातो—श्रद्धेद्वारे आणि आपल्यामध्ये पवित्र आत्म्याच्या वासामुळे. पृथ्वीवरील देवाचे कुटुंब असलेली ख्रिस्तसभा आपल्याला त्या शाश्वत सहजीवनाची झलक आताच देते, ज्याचा आनंद स्वर्गीय गौरवात उपभोगण्याची आपण आशा करतो.
प्रभूच्या प्रार्थनेत हे सत्य स्पष्टपणे व्यक्त होते. येशूने आपल्याला देवाला “आमच्या पित्या” असे संबोधायला शिकवले. त्यातील “आमच्या” हा शब्द सांसारिक नातेवाइकांना उद्देशून नाही, तर कृपेने आणि देवाच्या इच्छेशी निष्ठावान राहून एकत्र आलेल्या, त्याची मुले म्हणून जगणाऱ्या सर्वांना उद्देशून आहे. पृथ्वीवर आणि स्वर्गातही, पित्याची मुले म्हणून त्याची आज्ञा पाळण्यातून आपण सनातन पुत्राशी जोडले जातो आणि ख्रिस्ताचे गूढ शरीर घडते. या ऐक्यात आपण सर्व मिळून हाक मारतो, “पित्या!”
ज्यांनी आपले जीवन देवाच्या इच्छेनुसार घडवले, त्यांच्यापैकी कोणीही धन्य कुमारी मरियेच्या परिपूर्णतेची बरोबरी केलेली नाही. स्वतःच्या निष्कलंक गर्भधारणेच्या क्षणापासूनच तिने पित्याचा आवाज लक्षपूर्वक ऐकला आणि अढळ निष्ठेने त्याला प्रतिसाद दिला. देवाच्या कृपेला तिचे सहकार्य पूर्ण होते; म्हणूनच गाब्रिएल देवदूताने तिला “कृपेने परिपूर्ण” असे म्हटले. परिपूर्ण असणे म्हणजे कशाचीही उणीव नसणे—देवाची इच्छा स्वीकारण्यास सर्वस्वी तयार असणे.
म्हणूनच येशू म्हणाला, “जो कोणी माझ्या स्वर्गीय पित्याच्या इच्छेप्रमाणे वागतो, तोच माझा भाऊ, माझी बहीण आणि माझी आई आहे.” त्याचे हे शब्द सर्वांत पूर्णपणे त्याच्या स्वतःच्या आईला लागू होतात. या शब्दांनी तिचे महत्त्व कमी होत नाही; उलट तिच्या पावित्र्याची खोली प्रकट होते. देहाने ती त्याची आई होतीच, पण आध्यात्मिक नात्यानेही ती त्याच्याशी सर्वाधिक परिपूर्ण रीतीने जोडलेली होती. देवाचे अपत्य आणि ख्रिस्ताची शिष्या म्हणून जगण्याचा आदर्श तिच्या ठायी सर्वोच्च रीतीने साकार झाला आहे.
धन्य माता मरिया आपल्या पुत्राशी आध्यात्मिक नात्याने अनन्य आणि परिपूर्ण रीतीने एकरूप आहे. तिच्यासोबत आपल्यालाही देवाच्या कुटुंबात सहभागी होण्याचे आमंत्रण आहे. ख्रिस्तामध्ये आपण येशूचे, त्याच्या आईचे, देवदूतांचे आणि संतांचे नातेवाईक होतो; आणि पित्याची मुले म्हणून आपण एकमेकांशीही नात्याने जोडले जातो. पृथ्वीवर आपण अजूनही यात्रेकरू आहोत, तरी ज्या प्रमाणात आपण पित्याच्या इच्छेनुसार जगतो, त्या प्रमाणात या नात्यांत सहभागी होतो. स्वर्गात ही नाती परिपूर्ण होतील आणि देवाच्या घरचे असण्याच्या प्रतिफळाचा आनंद आपण सदैव साजरा करू. याहून मोठे काहीही असू शकत नाही.
आपण कुणाचे तरी आहोत, असे वाटावे ही आपल्या मनातली खोल ओढ आहे. आज त्या ओढीवर चिंतन करा. आपले कुटुंबीय, मित्र आणि आजूबाजूचे लोक यांनी आपल्याला स्वीकारावे, असे आपल्याला अनेकदा वाटते. पण ती ओढ अखेर केवळ कृपेनेच तृप्त होते—पित्याच्या इच्छेचे पालन केल्याने लाभणाऱ्या आध्यात्मिक ऐक्यात. देवाची आज्ञा पाळणे हे ओझे नव्हे, तर आशीर्वाद आहे. त्यातून आपण जसे घडावे अशी देवाची इच्छा आहे, तसे घडतो. या आज्ञापालनाचे फळ म्हणजे हृदयाला अनुभवता येईल अशी सर्वांत गहन शांती आणि आनंद—देवाच्या शाश्वत कुटुंबाचा भाग असल्याचा आनंद.
हे स्वर्गीय पित्या, तू मला केवळ तुझ्या मागे चालण्यासाठी नव्हे, तर तुझे होण्यासाठी बोलावले आहेस. तुझी इच्छा पूर्ण करण्यात मला आनंद लाभो. तुझ्या पुत्राच्या प्रतिमेनुसार मला घडव, म्हणजे तुझ्या सर्व मुलांना एकत्र बांधणाऱ्या प्रेमाच्या ऐक्यात मला जगता येईल. धन्य कुमारी मरियेच्या मध्यस्थीने, तुझ्याशी असलेल्या दैवी नात्याच्या गूढात मला अधिक खोलवर ने. हे पित्या, माझे तुझ्यावर प्रेम आहे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
सत्याची बीजे
सामान्य काळातील सोळाव्या आठवड्याचा बुधवार
त्या दिवशी येशू घरातून बाहेर पडला आणि समुद्रकिनारी जाऊन बसला. त्याच्याभोवती एवढा मोठा जमाव गोळा झाला की तो एका नावेत चढून बसला आणि सर्व लोक किनाऱ्यावर उभे राहिले. मग तो त्यांच्याशी बराच वेळ दृष्टान्तांतून बोलला… मत्तय 13:1–3
तुमच्या हृदयात कोणत्या प्रकारची “माती” आहे? आजच्या शुभवर्तमानातील पेरणाऱ्याचा दाखला आपल्यासमोर हा प्रश्न ठेवतो. किनाऱ्यावर जमलेल्या प्रचंड लोकसमुदायाला येशूने नावेतून हा दाखला सांगितला. पाण्यावरून आवाज सहज दूरवर पोहोचतो, याचा त्याने घेतलेला उपयोग ऐकणारे किती मोठ्या संख्येने जमले होते हे दाखवतो. तो किनाऱ्यावरच राहिला असता, तर अनेकांना त्याचे शब्द ऐकू आले नसते. हा एक तपशीलही आपल्याला अधिक सखोल चिंतन करायला लावतो.
देव सतत बोलत असतो. दिवस-रात्र त्याचा आवाज घुमत असतो—सृष्टीच्या सौंदर्यातून, पवित्र शास्त्रातून, ख्रिस्तसभेतून आणि आपल्या आत्म्यात कृपा घडवून आणत असलेल्या शांत हालचालींतून. तरी कितीदा आपण त्याचा आवाज ऐकतच नाही! आजच्या शुभवर्तमानात लोक ऐकायला इतके उत्सुक होते की आपला आवाज त्या सर्वांपर्यंत पोहोचावा म्हणून येशूने खास व्यवस्था केली. आपलीही अशीच तयारी असली पाहिजे. तेवढ्याच उत्कंठेने आपण त्याचा शोध घेतला, लक्ष विचलित करणाऱ्या गोष्टी बाजूला सारल्या आणि आपले हृदय त्याचा आवाज ऐकण्यास तयार केले, तरच आपणही आध्यात्मिक रीतीने त्या किनाऱ्यावर जमलेल्या लोकांमध्ये, त्याचे बोलणे ऐकत आहोत, असे आपल्याला जाणवेल.
समुद्र अनेकदा जगाचे प्रतीक असतो, तर नाव हे ख्रिस्तसभेचे प्रतीक आहे. या जगाच्या गोंगाटात ख्रिस्ताचा आवाज स्पष्ट ऐकायचा असेल, तर त्याच्या ख्रिस्तसभेत—त्याच्या गूढ शरीरात—आपण त्याचा शोध घेतला पाहिजे. समुद्रावर हलकेच डोलणाऱ्या नावेतून शिकवणाऱ्या ख्रिस्ताचे चित्र आपल्यासमोर शांतता आणि दैवी अधिकार उभे करते. ख्रिस्तसभेतील सेवक परिपूर्ण नसले, तरी ख्रिस्ताने आपले वचन त्यांच्याकडे सोपवले आहे. संदेशवाहकांच्या दुर्बलतेवर नव्हे, तर त्या संदेशाच्या दैवी उगमावर आपली श्रद्धा आहे. ख्रिस्तसभेच्या नावेतून ख्रिस्त आजही बोलतो. तो आपल्या हृदयाच्या मातीत त्याच्या वचनाचे बी पेरतो आणि आपल्याला ते ऐकण्यास, स्वीकारण्यास व फळ देण्यास आमंत्रण देतो.
दृष्टांताचा विचार करण्यापूर्वी आपण स्वतःला विचारले पाहिजे: जवळ येण्याचे कष्ट घेऊन, खाली बसून त्याचे पवित्र वचन लक्षपूर्वक ऐकणाऱ्या त्या उत्सुक लोकांमध्ये आपण आहोत का? गालीलमधील लोक जसे सरोवराच्या काठाशी आले, तसेच आपणही आपल्या दैनंदिन जीवनात ख्रिस्ताच्या जवळ गेले पाहिजे. त्यासाठी आपण दररोज बायबल उघडून प्रार्थनापूर्वक देवाच्या वचनाचे चिंतन करू शकतो, धर्मपरिषदेतील मिशन कार्यक्रमात किंवा बायबल अभ्यासात सहभागी होऊ शकतो, एखादा अभिजात आध्यात्मिक ग्रंथ वाचू शकतो, प्रार्थनेसाठी एखादे चांगले ॲप वापरू शकतो, प्रवचन अधिक लक्षपूर्वक ऐकू शकतो, जपमाळ म्हणू शकतो किंवा भक्तिपर प्रार्थनेचे इतर प्रकार आचरू शकतो. जेव्हा आपण देवासाठी वेळ देतो आणि त्याच्याकडे लक्ष लावतो, तेव्हा त्याचा आवाज आपल्याला नव्या रीतीने आणि अधिक स्पष्टपणे ऐकू येऊ लागतो.
आपण खरोखर ऐकू लागलो की आपल्या अंतःकरणाची वृत्ती तपासू शकतो. या दृष्टांतात चार प्रकारची जमीन आहे: वाट, खडकाळ जमीन, काटेरी झुडपांनी व्यापलेली जमीन आणि चांगली जमीन. देवाच्या वचनाला अंतःकरणातून मिळणारा वेगवेगळा प्रतिसाद यांपैकी प्रत्येक प्रकार दर्शवतो. वाट म्हणजे जे वचन ऐकतात, पण त्यांना ते समजत नाही; खडकाळ जमीन म्हणजे जे सुरुवातीला आनंदाने वचन स्वीकारतात, पण परीक्षेच्या वेळी टिकत नाहीत; काटेरी झुडपे म्हणजे ज्यांची श्रद्धा सांसारिक चिंतांमुळे गुदमरते; आणि चांगली जमीन म्हणजे जे वचन ऐकतात, समजून घेतात आणि फळ देतात. प्रार्थनेत या प्रत्येक वृत्तीचा विचार करून आपण आपले विवेकपरीक्षण करू शकतो आणि यांपैकी कोणासारखे आपण आहोत हे ओळखू शकतो.
ऐकणे, समजून घेणे आणि फळ देणे ही आध्यात्मिक ग्रहणशीलतेची लक्षणे आहेत. यांपैकी प्रत्येक टप्प्यावर आपण देवाच्या कृपेला सहकार्य करणे आवश्यक आहे. मनपरिवर्तनाचे कार्य मुख्यतः देवच करतो, तरीही आपण स्वेच्छेने प्रतिसाद द्यावा याची तो वाट पाहतो. आपण नम्रपणे त्याच्या वाणीला मान देतो तेव्हाच त्याचे वचन आपल्या जीवनात रुजते, वाढते आणि फळ देते.
आज बायबलमधील हे दृश्य चिंतनासाठी डोळ्यांसमोर आणा: सरोवराच्या काठावर बसलेला विशाल जनसमुदाय येशूची शिकवण लक्षपूर्वक ऐकत आहे आणि त्याचा आवाज पाण्यावरून तुमच्या अंतःकरणापर्यंत पोहोचत आहे. देवाचे वचन ऐकण्यासाठी तुम्ही दररोज वेळ काढता का? तुमच्या अंतःकरणातील जमीन कशी आहे? दैवी सत्याचे बी तिथे रुजावे आणि त्याला टिकणारे फळ यावे, यासाठी तुम्ही ती जमीन आणखी चांगली कशी मशागतीस आणाल? त्या काठावर बसून येशूचा शब्दन्शब्द कान देऊन ऐकण्यापेक्षा चांगले दुसरे काही नाही.
हे देवाच्या सनातन वचना, एकदा गालील सरोवरात नावेतून तू जनसमुदायाशी बोललास. आजही तू बोलत आहेस—तुझ्या चर्चद्वारे, पवित्र शास्त्रातून, प्रार्थनेच्या स्वरातून आणि कृपेच्या शांत प्रेरणांतून. दररोज तुझ्या जवळ येण्याची आणि श्रद्धेने व लक्षपूर्वक तुझे ऐकण्याची उत्कंठा मला दे. माझे अंतःकरण सुपीक आणि ग्रहणशील जमीन बनव, म्हणजे तुझे वचन माझ्यात रुजेल आणि तुझ्या गौरवासाठी विपुल फळ देईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
पवित्र पडदा उलगडताना
सामान्य काळातील सोळाव्या आठवड्याचा गुरुवार
शिष्य येशूजवळ आले आणि म्हणाले, “तू लोकांशी दृष्टांतांतून का बोलतोस?” त्याने त्यांना उत्तर दिले, “कारण स्वर्गराज्याची रहस्ये जाणून घेण्याचे वरदान तुम्हाला देण्यात आले आहे, पण त्यांना ते देण्यात आलेले नाही. ज्याच्याजवळ आहे, त्याला आणखी दिले जाईल आणि तो संपन्न होईल; पण ज्याच्याजवळ नाही, त्याच्याजवळ जे आहे तेही काढून घेतले जाईल. म्हणून मी त्यांच्याशी दृष्टांतांतून बोलतो, कारण ते पाहतात, पण त्यांना दिसत नाही; त्यांच्या कानांवर शब्द पडतात, पण ते लक्ष देऊन ऐकत नाहीत किंवा त्यांना ते समजत नाही.” मत्तय 13:10–13
असे कधी झाले आहे का की तुम्ही पाहिले, पण तुम्हाला खरोखर काही दिसले नाही? किंवा काहीतरी कानावर पडले, पण तुम्ही ते लक्ष देऊन ऐकले नाही किंवा तुम्हाला ते समजले नाही? येशूचे शब्द आपल्याला शिकवतात की खरे पाहणे म्हणजे केवळ डोळ्यांनी बघणे नव्हे आणि खरे ऐकणे म्हणजे केवळ कानांवर शब्द पडणे नव्हे. स्वर्गराज्याची रहस्ये केवळ इंद्रियांनी जाणता येत नाहीत; त्यासाठी अधिक खोल अंतर्जाणीव आवश्यक असते. पाहण्यासाठी, ऐकण्यासाठी आणि समजून घेण्यासाठी ग्रहणशील, म्हणजेच कृपेला प्रतिसाद देणारे अंतःकरण हवे.
अंतःकरण कृपेला प्रतिसाद देऊ लागले की बुद्धीला जीवनाकडे देवाच्या दृष्टीने पाहता येते. हेच सुज्ञानाचे वरदान आहे. बुद्धीला लाभणाऱ्या वरदानांमध्ये सुज्ञान हे सर्वोच्च आहे. ज्ञान, समज आणि सल्ला या वरदानांना ते दैवी सत्याकडे वळवून परिपूर्ण करते. अशा रीतीने, जी व्यक्ती खरोखर पाहते आणि ऐकते, तिला केवळ माहिती मिळत नाही, तर देवाचे सनातन सत्य उमगते. पडदा दूर होतो आणि श्रद्धेची रहस्ये स्पष्ट होतात. अंतःकरणात पडणाऱ्या या प्रकाशामुळे शांती, विस्मय आणि खोल कृतज्ञता अनुभवास येते.
दृष्टांत हे पवित्र पडद्यांसारखे आहेत: ते दैवी रहस्ये एकाच वेळी झाकतात आणि उलगडूनही दाखवतात. जे नम्र आहेत, पवित्र आत्म्याच्या मार्गदर्शनाला प्रतिसाद देतात आणि सत्य जाणून घेण्यास उत्सुक आहेत, त्यांच्यासाठी दृष्टांत म्हणजे देवाच्या अंतःकरणात डोकावू देणाऱ्या प्रकाशमय खिडक्या ठरतात. ते जणू जलद्वारांसारखे आहेत: त्यांच्यातून दैवी प्रकाशाचा प्रवाह आत्म्यात ओतला जातो आणि आत्म्याला सनातन रहस्यांच्या उंबरठ्यापर्यंत नेतो. या जलद्वारातून वाहणारा दैवी प्रकाश तुमच्या बुद्धीत सत्य आणि तुमच्या इच्छाशक्तीत कृपा ओततो का?
मात्र गर्विष्ठ किंवा उदासीन लोकांसाठी पडदा तसाच राहतो; पण त्यामागेही एक हेतू आहे. ज्यांची हृदये कठीण झाली आहेत, त्यांच्यापासून येशू मनमानीपणे दैवी रहस्ये लपवून ठेवत नाही. उलट, सत्यावर पडदा घालून दृष्टान्त आत्म्याला त्याचा अधिक खोलवर शोध घेण्यास आमंत्रण देतो. तो पवित्र कुतूहल निर्माण करतो आणि आध्यात्मिक ओढ जागवतो. जणू येशू एका सुंदर वस्त्रात गुंडाळलेली पवित्र भेट आपल्यासमोर ठेवतो आणि म्हणतो, “हे तुझ्यासाठी आहे, पण आत डोकावून पाहू नकोस.” मग तो हसून निघून जातो. सत्य लपलेले आहे, याचा अर्थ नकार नव्हे; ते एक आमंत्रण आहे.
या प्रसंगापूर्वीच येशूने पडदा उचलण्यास सुरुवात केली होती. आजच्या शुभवर्तमानाच्या अगोदर येणाऱ्या पेरणाऱ्याच्या दृष्टान्तात त्याने आपल्या श्रोत्यांच्या हृदयांत बी पेरले. काहींनी ते लक्षपूर्वक स्वीकारले, त्याचा अर्थ समजून घेतला आणि त्यांच्या अंतःकरणात दैवी प्रकाश उजळला तेव्हा ते आंतरिक सांत्वनाने भरून गेले. इतरांना कदाचित गोष्ट आवडली असेल, ती रंजकही वाटली असेल, पण तिचा सखोल अर्थ त्यांना उमगला नाही. त्यांच्याविषयी येशू यशया संदेष्ट्याच्या शब्दांचा आधार घेतो. त्यांतील काही शब्द असे आहेत: “या लोकांचे हृदय बधिर झाले आहे, त्यांच्या कानांना जेमतेम ऐकू येते, त्यांनी आपले डोळे मिटले आहेत…” (मत्तय 13:15).
“या लोकांचे हृदय बधिर झाले आहे…”—किती प्रभावी विधान! येथे “बधिर” असा अनुवाद केलेला ग्रीक शब्द तुच्छता व्यक्त करत नाही, तर हृदयाची अवस्था सांगतो. शब्दशः पाहता, लोकांचे हृदय “मंद झाले आहे,” “जाड झाले आहे” किंवा “संवेदनाहीन झाले आहे,” असा त्याचा अर्थ होतो. येशू त्यांना दोष देत नाही; तो खंत व्यक्त करतो. ही खंत व्यक्त करतानाही तो आशा सोडत नाही. तो शिकवत राहतो. तो पेरणाऱ्याचा दृष्टान्त सांगतो आणि आजच्या शुभवर्तमानातील उताऱ्यानंतर आणखी अनेक दृष्टान्तांतून शिकवतो. का? कारण जमीन कितीही कठीण असली, तरी प्रत्येक हृदयात आपल्या वचनाचे बी पेरण्याचा त्याचा निर्धार आहे.
आज आपल्या हृदयाची अवस्था कशी आहे, यावर चिंतन करा. देवाची गहन सत्ये स्वीकारण्यास तुमचे हृदय खरोखर उघडे आहे का? तुम्ही ती समजून घेण्याचा प्रयत्न करता की केवळ ऐकून तुम्हाला समाधान वाटते? तुमच्या डोळ्यांवर आणि कानांवर असलेला पवित्र पडदा दूर करावा, अशी प्रभूकडे विनंती करा. मग त्याच्या राज्याची रहस्ये तुम्हाला स्पष्टपणे दिसतील आणि तुम्ही ती विस्मयाने न्याहाळाल. सुपीक जमिनीत पडणाऱ्या बियाप्रमाणे त्याचे वचन तुमच्या आत्म्यात खोलवर जाऊ द्या. तुमच्या अंतःकरणात कुठे बधिरपणा किंवा विरोध जाणवला, तरी निराश होऊ नका. ख्रिस्त उदारपणे पेरत राहतो. त्याचे वचन नम्रतेने स्वीकारावे आणि त्याला मुळावू द्यावे, एवढीच त्याची तुमच्याकडून अपेक्षा आहे.
हे शाश्वत सत्याच्या प्रभू, पडदा दूर करून स्वर्गराज्याची गहन आणि गौरवशाली रहस्ये मला उलगडून दाखवण्याची तुझी इच्छा आहे. पाहण्यासाठी मला डोळे दे, ऐकण्यासाठी कान दे आणि समजून घेण्यास तयार असलेले हृदय दे. तुझ्या सत्याच्या प्रकाशाने मला भरून टाक आणि त्या सत्याला माझ्या संपूर्ण अस्तित्वाने प्रतिसाद देण्याचे बळ मला दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
शुभवर्तमान स्वीकारण्यास तयार असलेले हृदय
सामान्य काळातील सोळाव्या आठवड्याचा शुक्रवार
येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाला: “पेरणाऱ्याचा दृष्टान्त ऐका. वाटेवर पेरलेले बी म्हणजे अशी व्यक्ती, जी राज्याचे वचन ऐकते, पण ते समजून घेत नाही. मग सैतान येतो आणि तिच्या हृदयात जे पेरले होते ते चोरून नेतो. खडकाळ जमिनीवर पेरलेले बी…” मत्तय 13:18–20
येशूने लोकसमुदायाला पेरणाऱ्याचा दृष्टान्त सांगितला आणि नंतर आपल्या निकटच्या शिष्यांना (बहुधा त्या बारा शिष्यांना) दृष्टान्त सांगण्याचा उद्देश समजावून दिला. आजच्या शुभवर्तमानात तो त्यांना या दृष्टान्ताचा अर्थ उलगडून सांगतो. तो त्यांच्याशी स्पष्टपणे आणि जवळिकीने बोलतो, कारण ते ऐकण्यास तयार आहेत आणि त्यांची हृदये सत्य स्वीकारण्यास सिद्ध आहेत.
हा दृष्टान्त चार प्रकारची हृदये दाखवतो: कठीण झालेले, उथळ, विचलित आणि स्वीकारशील. अंतःकरणाच्या या चार अवस्थांपैकी एकच आदर्श आहे, हे दाखवून येशू शिकवतो की देवाचे वचन स्वीकारण्यास तयार होण्यासाठी प्रयत्न, नम्रता आणि कृपा आवश्यक आहेत. पहिल्या तीन प्रकारांत वचन स्वीकारण्याची तयारी क्रमाने वाढत जाते, तरी प्रत्येक प्रकारात काहीतरी उणे राहते. शेवटचा प्रकार, म्हणजे सुपीक जमीन, सर्व हृदयांना ज्या ध्येयाकडे वाटचाल करण्यासाठी बोलावले आहे ते दर्शवतो.
पहिला प्रकार—वाटेवर पेरलेल्या बियाने दर्शवलेला—अशा लोकांचा आहे, ज्यांची हृदये इतकी कठीण झाली आहेत की देवाचे वचन त्यांत शिरू शकत नाही. देवाचे वचन त्यांच्या कानांवर पडते—पेरणारा वाटेवर बी पेरतो, यातून हेच सूचित होते—पण अनेक पापांनी आणि स्वकेंद्रित सवयींनी त्यांच्या हृदयाची जमीन तुडवली गेली आहे, त्यामुळे बी आत शिरू शकत नाही. परिणामी, त्यांना शुभवर्तमान समजत नाही आणि ते समजून घेण्याचाही ते प्रयत्न करत नाहीत. चर्चमध्ये येऊन धर्मग्रंथातील वाचने आणि प्रवचन ऐकणाऱ्या, पण शुभवर्तमानाचा हृदयावर काहीच परिणाम न होणाऱ्या काही लोकांनाही हे लागू पडू शकते.
दुसरा प्रकार—खडकाळ जमिनीवर पेरलेल्या बियाने दर्शवलेला—अशा लोकांचा आहे, ज्यांची हृदये उथळ आहेत. सुरुवातीला ते देवाचे वचन आनंदाने आणि उत्साहाने स्वीकारतात. कदाचित ते भावनेने भारावूनही जातात आणि त्यांच्यात आध्यात्मिक उत्साह संचारतो. पण त्या आनंदाची मुळे त्यांच्या दृढ खात्रीत रुजलेली नसतात, आणि त्याला चिकाटीच्या श्रद्धेचा आधारही नसतो. परीक्षेची वेळ येते—श्रद्धेसाठी त्याग, सोशिकपणा किंवा धैर्य आवश्यक ठरते—तेव्हा त्यांचा भ्रमनिरास होतो आणि ते लवकरच श्रद्धेपासून दूर जातात. दैवी सत्याची मुळे त्यांच्या आत्म्याच्या गाभ्यापर्यंत कधीच पोहोचत नाहीत. अशा लोकांना शुभवर्तमानाची कल्पना आवडते, पण त्यानुसार पूर्णपणे जगण्यासाठी मोजावी लागणारी किंमत त्यांना नको असते.
तिसरा प्रकार—काटेरी झुडपांमध्ये पडलेल्या बियाण्याने दाखवलेला—अशा लोकांचा आहे, ज्यांचे चित्त विचलित होते. ते देवाच्या वचनाचा स्वीकार करतात आणि त्याला मुळावू देतात; पण त्याच वेळी ते सांसारिक चिंता, आसक्ती आणि इच्छा सोडत नाहीत. संपत्ती, सुखसोयी, महत्त्वाकांक्षा आणि दैनंदिन जीवनातील चिंता यांचे प्रतीक असलेली ही काटेरी झुडपे वचनाची वाढ खुंटवतात, त्यामुळे त्याला फळ येत नाही. हे असे जीव आहेत, जे देवासाठी आणि जगासाठीही जगण्याचा प्रयत्न करतात. त्यांना स्वर्गाची इच्छा असते; पण त्याचबरोबर आपल्या मर्जीप्रमाणे सर्व काही ताब्यात ठेवण्याची, सुख उपभोगण्याची किंवा सुरक्षितता मिळवण्याचीही त्यांना हाव असते. अशा जमिनीत वचनाची वाढ कष्टाने होते आणि त्याला टिकणारे फळ येत नाही.
शेवटचा प्रकार—सुपीक जमिनीत पेरलेल्या बियाण्याने दाखवलेला—अशा लोकांचा आहे, ज्यांची अंतःकरणे देवाचे वचन स्वीकारण्यास खरोखर तयार असतात. ते देवाचे वचन केवळ ऐकत नाहीत, तर ते समजून घेतात, त्याचा स्वीकार करतात, त्यावर मनन करतात आणि त्याला आपले जीवन बदलू देतात. असे अंतःकरण खुले, नम्र आणि प्रार्थनाशील असते; सांसारिक गोष्टी त्याचे लक्ष विचलित करत नाहीत. वचन अशा अंतःकरणात खोलवर रुजते आणि त्यातून विपुल आध्यात्मिक फळ येते—तीसपट, साठपट किंवा शंभरपट. हे संतत्वाच्या वाटेवरचे जीव आहेत. ते परिपूर्ण नसले, तरी देवाच्या कृपेला प्रतिसाद देतात आणि देवाच्या सत्याला दिवसेंदिवस आपल्याला पवित्र करू देतात.
या दाखल्यात उलगडत जाणाऱ्या वाटचालीवर आज मनन करा. देवाच्या वचनासाठी तुमचे अंतःकरण किती खुले आहे? आध्यात्मिक बीज म्हणून देवाच्या वचनात मोठे सामर्थ्य आहे. श्रद्धेने भरलेल्या मनात आणि आशा व प्रीतीने भरलेल्या अंतःकरणात या बीजाचा स्वीकार झाला, तर त्याला पोषण मिळते आणि ते वाढते. त्याच्या वाढीबरोबर जीवनात खरे परिवर्तन घडते. चांगले फळ दिसू लागते आणि देव त्या पवित्र जीवाच्या जीवनात व त्याच्याद्वारे महान कार्ये करतो. या वाटचालीत तुम्ही कुठे आहात ते पाहा, अंतःकरणाची जमीन नांगरून तयार करा आणि देवाचे वचन पेरले जाण्याची वाट पाहा. त्याचा आनंदाने स्वीकार करा आणि त्या बीजाचे पोषण करण्याचा निश्चय करा, जेणेकरून तुमच्या जीवनात चांगले फळ विपुल प्रमाणात येईल—तीसपट, साठपट किंवा शंभरपट.
हे माझ्या दैवी पेरणाऱ्या, तू सत्याचे बीज उदारपणे आणि मुबलक प्रमाणात पेरतोस. तू सतत माझ्याशी बोलतोस आणि तुझे प्रेम व तुझी परिपूर्ण इच्छा मला प्रकट करतोस. तरीही माझे अंतःकरण अनेकदा कठोर किंवा उथळ असते, आणि माझे चित्त सहज विचलित होते. कृपा करून माझ्या अंतःकरणाची जमीन नांगरून तयार कर आणि तू जे काही प्रकट करतोस ते स्वीकारण्यास मला तयार कर, जेणेकरून माझ्या जीवनात तुझ्या राज्यासाठी विपुल चांगले फळ येईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
वाईटाला धीराने सहन करणे
सामान्य काळातील सोळाव्या आठवड्याचा शनिवार
येशूने जमलेल्या लोकांना एक दाखला सांगितला. “स्वर्गाच्या राज्याची तुलना आपल्या शेतात चांगले बी पेरणाऱ्या एका माणसाशी करता येईल. सर्व जण झोपलेले असताना त्याचा शत्रू आला, त्याने गव्हामध्ये सगळीकडे तणाचे बी पेरले आणि तो निघून गेला. पीक वाढले आणि त्याला दाणे आले, तेव्हा तणही दिसू लागले.” मत्तय 13:24–26
या दाखल्यात शत्रूने पेरलेले तण ‘डार्नेल’ या नावाने ओळखले जाते. वाढीच्या सुरुवातीला हे तण गव्हासारखेच दिसते. त्यामुळे दोन्हींची पूर्ण वाढ होईपर्यंत त्यांच्यातला फरक ओळखणे कठीण असते. हे तण किंचित विषारी आहे; ते खाल्ल्यास चक्कर येऊ शकते किंवा मळमळ होऊ शकते.
डार्नेलची मुळे अनेकदा गव्हाच्या मुळांत गुंततात. त्यामुळे हे तण लवकर उपटले, तर पिकाचे नुकसान होऊ शकते. म्हणूनच प्राचीन काळी शेजाऱ्याच्या पिकाची नासधूस करण्यासाठी त्याच्या शेतात डार्नेलचे बी पेरले जाई.
दोन्हींची वाढ पूर्ण झाली की फरक स्पष्ट दिसतो: गहू सोनेरी होतो आणि दाण्यांच्या वजनाने वाकतो, तर डार्नेल काळसर दिसते आणि ताठ उभे राहते. या विरोधात खोल प्रतीकात्मक अर्थ आहे. वाकलेला गहू देवापुढे आदराने नतमस्तक होणाऱ्या नीतिमान जीवांची नम्रता दाखवतो. काळसर, ताठ उभे असलेले तण देवाला विरोध करणाऱ्यांचा गर्व दाखवते—ते वरकरणी प्रभावी दिसतात, पण त्यांना फळ येत नाही.
येशूच्या श्रोत्यांपैकी अनेक जण शेतकरी होते आणि त्यांना या वनस्पतींची ओळख होती. त्यामुळे हे चित्र त्यांच्या मनाला सहज भिडले असेल. वाईट काही काळ चांगल्यासारखे भासू शकते, हे या दाखल्यातून कळते. पण अंतिम न्यायाचे प्रतीक असलेल्या कापणीच्या वेळी प्रत्येकाचे खरे स्वरूप उघड होईल.
तण दिसताच सेवकांना ते लगेच उपटून टाकावेसे वाटते. पण मालक उत्तर देतो: “नको, तण उपटताना तुम्ही त्याबरोबर गहूही उपटाल. कापणीपर्यंत दोन्ही एकत्र वाढू द्या…” (मत्तय 13:29–30). यातून देवाचा संयम दिसून येतो. जगातून वाईट नाहीसे करण्यास उत्सुक असलेल्या, हेतू चांगला असूनही उतावळेपणाने वागणाऱ्या जीवांचे हे सेवक प्रतीक आहेत. पण देव आपल्या परिपूर्ण प्रज्ञेने चांगले आणि वाईट यांना एकत्र राहू देतो. हे तो उदासीनतेपोटी नव्हे, तर दयेपोटी करतो, जेणेकरून ठरलेल्या वेळेपर्यंत चांगल्याचे रक्षण होईल.
यातून एक बोध स्पष्ट होतो: देव ज्या गोष्टी घडू देतो, त्यांविषयीच्या त्याच्या इच्छेशी आपली इच्छा एकरूप करण्यास आपल्याला बोलावले आहे. देव मनुष्याला स्वतंत्र इच्छाशक्ती वापरू देतो, म्हणून या जगात वाईट अस्तित्वात आहे. श्रद्धेचे चांगले बी पेरले जाते तेव्हा श्रद्धेला निष्ठावान राहणारे जीव उभे राहतात. पण त्यांच्याबरोबर असेही लोक वाढतात, जे वरकरणी चांगले दिसतात, तरी शत्रूच्या कार्याला साथ देतात.
वाईट दिसले की संतापाने प्रतिक्रिया देण्याचा किंवा निषेध करण्याचा मोह श्रद्धावंतांना अनेकदा होतो. वाईटाला आपण विरोध केलाच पाहिजे; तरी आपले पहिले आणि सर्वोच्च कर्तव्य वाईटाचे निर्मूलन करणे नव्हे, तर देवाच्या कृपेत वाढणे हे आहे. वाईट पाहून आपण अति विचलित झालो आणि स्वतःच त्याचे निर्मूलन करू लागलो, तर देवाच्या विश्वपालनाचे भान आपल्याला राहणार नाही आणि उलट अधिक हानी होण्याचा धोका आहे.
उदाहरणार्थ, एखाद्या कुटुंबातील एका मुलाने मिस्साला जाणे थांबवले, तर त्याची निंदा करण्याचा किंवा त्याने पुन्हा मिस्साला जावे म्हणून त्याच्यावर दबाव आणण्याचा मोह आईवडिलांना होऊ शकतो. पण देव जबरदस्ती करत नाही; तो आमंत्रण देतो. अशा वेळी, समजा तो त्यांचा मुलगा आहे, तर त्याच्याशी जवळीक टिकवून ठेवणे आणि त्याच्याशी प्रेमाने व संयमाने वागणे अधिक फलदायी ठरेल. आईवडिलांच्या जीवनात दिसणारे कृपेचे फळ ही अशी मूक साक्ष ठरू शकते, जी मुलाला पुन्हा मिस्साकडे आकर्षित करेल. कठोर टीकेमुळे तो आणखी दुरावू शकतो. ‘तण उपटण्याच्या’ प्रयत्नात आईवडील ‘गहूही मुळासकट उपटून टाकतील’ आणि अजूनही कृपेचा स्वीकार करण्यास तयार असलेल्या इतरांचे नुकसान करतील, असे होऊ शकते.
देव आपल्याला ज्या वाईट गोष्टींना सामोरे जाऊ देतो, त्या संयमाने सहन करणे किती गरजेचे आहे, यावर आज चिंतन करा. उतावळेपणाने वागण्याचा किंवा घाईघाईने निकाल लावण्याचा मोह आवरा. देवाच्या ठरलेल्या वेळी सर्व काही उघड होईल, असा भरवसा ठेवा. तोपर्यंत सोनेरी गव्हासारखे होण्याचा प्रयत्न करा—नम्र, फलदायी आणि प्रभूसमोर आदराने नतमस्तक. कारण एखादा आत्मा धन्याच्या कोठारात जागा मिळण्यास योग्य ठरतो, तो त्याच्या वरवर दिसणाऱ्या चांगुलपणामुळे नव्हे, तर त्याच्या जीवनात येणाऱ्या फळामुळे.
हे परम संयमी प्रभू, तू वैभवाने परत येऊन क्षणात सर्व वाईटाचा अंत करू शकतोस. तरीही, आपल्या दैवी सुज्ञतेने आणि दयेने तू ते अजूनही राहू देतोस आणि आत्म्यांना पुन्हा तुझ्याकडे येण्यासाठी सतत प्रेमळपणे बोलावतोस. मला संयमाने सहन करण्याची कृपा दे, म्हणजे पापाला समर्थन न देता मला पापी व्यक्तीवर प्रेम करता येईल. भोवतालच्या अंधाराने माझे लक्ष विचलित होऊ न देता आणि वाईटाच्या अस्तित्वाने डळमळून न जाता, तुझ्या राज्यासाठी भरपूर फळ देणे हेच माझे सर्वोच्च ध्येय असू दे. माझे हृदय कृपेत घट्ट रुजलेले आणि तुझ्यावर स्थिर राहावे, यासाठी त्याला बळ दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
चारही खंड पेपरबॅक & ई-पुस्तक स्वरूपात उपलब्ध आहेत!

ॲमेझॉन – गूगल प्ले – आयट्यून्स – बार्न्स अँड नोबल – आणि इतरही!
