मराठी

सामान्य काळातील पहिला आठवडा

चारही खंड मऊ मुखपृष्ठाच्या छापील पुस्तकांच्या & ई-पुस्तकांच्या स्वरूपात उपलब्ध आहेत!

ॲमेझॉन – गूगल प्ले – आयट्यून्स – बार्न्स अँड नोबल – आणि इतरही!

अनुक्रमणिका


संकोच करू नका

सामान्य काळाच्या पहिल्या आठवड्यातील सोमवार

येशू देवाच्या शुभवर्तमानाची घोषणा करीत गालीलात आला: “पूर्ततेची वेळ आली आहे. देवाचे राज्य जवळ आले आहे. पश्चात्ताप करा आणि शुभवर्तमानावर विश्वास ठेवा.” गालील सरोवराच्या काठाने जात असताना त्याने शिमोन आणि त्याचा भाऊ आंद्रेया यांना सरोवरात जाळी टाकताना पाहिले; ते मासे धरणारे कोळी होते. येशू त्यांना म्हणाला, “माझ्यामागे या, म्हणजे जसे तुम्ही मासे धरता, तसे मी तुम्हाला माणसे धरणारे करीन.” मार्क 1:15–17

आज आपण उपासनेच्या सामान्य काळात प्रवेश करीत असताना, मार्कने नोंदवलेली येशूची शुभवर्तमानाची पहिली घोषणा ऐकतो: “पूर्ततेची वेळ आली आहे. देवाचे राज्य जवळ आले आहे. पश्चात्ताप करा आणि शुभवर्तमानावर विश्वास ठेवा.” येशूने आपले सार्वजनिक सेवाकार्य सुरू केले तेव्हा हे शब्द जितके खरे होते, तितकेच ते आज आपल्यासाठीही खरे आहेत.

तो प्रसंग डोळ्यांसमोर आणा. देवाच्या सनातन पुत्राने धन्य कुमारी मरियेच्या गर्भात मानवी देह धारण केला. तो आपल्या आईवडिलांसोबत नाझरेथमध्ये लहानाचा मोठा झाला आणि योसेफकडून सुतारकाम शिकला. वयाच्या तिसाव्या वर्षी त्याने यार्देन नदीत योहानाकडून बाप्तिस्मा घेतला आणि चाळीस दिवस वाळवंटात घालवले. तेथे त्याने उपवास केला, प्रार्थना केली आणि सैतानाच्या प्रलोभनांवर मात केली. त्यानंतर तो गालील सरोवराकडे गेला आणि त्याने आपले सार्वजनिक सेवाकार्य सुरू केले.

येशूच्या जीवनातील प्रत्येक क्षण पवित्र होता, तरी त्याच्या सार्वजनिक सेवाकार्यातील पहिले शब्द विशेष लक्ष वेधून घेतात. ज्या “पूर्ततेच्या वेळेची” इतकी दीर्घकाळ वाट पाहिली गेली, ती आली होती. येशू घोषणा करू लागला, “पश्चात्ताप करा आणि शुभवर्तमानावर विश्वास ठेवा.” जगाच्या स्थापनेपासून जे काही योजले गेले होते आणि जुन्या करारात जे काही प्रकट करण्यात आले होते, ते सर्व त्या क्षणाकडे निर्देश करीत होते. देवाची सर्व अभिवचने आता पूर्ण होणार होती.

येशूच्या जीवनाविषयी आणि त्याच्या कार्याविषयी आज आपल्याला जे काही माहीत आहे, ते जाणून त्या काळात, त्या क्षणी परत जाता आले असते आणि आजवर घडलेल्या सर्वांत महत्त्वाच्या कार्याची नम्र सुरुवात पाहता आली असती, तर ते किती विलक्षण ठरले असते! एवढ्या असामान्य कार्यासाठी येशूने ज्या सामान्य माणसांना बोलावले आणि तयार केले, त्यांच्याकडून आपल्याला विशेष प्रेरणा मिळते. येशू कोण आहे हे न कळताच कितीतरी लोक त्याच्या जवळून निघून गेले; यावरून त्याची नम्रता अधिक ठळकपणे दिसते. त्याने आपले गौरव लपवून ठेवले आणि आपल्या उपदेशाच्या सामर्थ्यावर व शिष्यांच्या अंतःकरणात कार्य करणाऱ्या कृपेवर भरवसा ठेवला. आजही तो असेच करतो.

इतिहासातील त्या क्षणी आपल्याला परत जाता येत नसले, तरी तो क्षण काळाच्या पलीकडचा आहे, हे आपण समजून घेतले पाहिजे. फार पूर्वी गालील सरोवराच्या काठी येशूने ते शब्द उच्चारले, तसेच आज तो ते पुन्हा उच्चारतो. तो तुम्हाला म्हणतो, “आज तुमच्यासाठी पूर्ततेची वेळ आहे!” आपल्या जीवनातील प्रत्येक दिवसाचा वर्तमान क्षण म्हणजेच हा “आज”.

देवाच्या वचनाचे विलक्षण महत्त्व आणि पश्चात्ताप करण्याच्या देवाच्या हाकेला आत्ताच प्रतिसाद देण्याची गरज आपल्या लक्षात येत नाही. त्यामुळे येशू आपल्याला जे सांगतो, त्याकडे अनेकदा आपले लक्ष जात नाही. पहिल्या प्रेषितांनी जसा प्रतिसाद दिला, तसाच प्रतिसाद आपणही त्या हाकेला दिला पाहिजे. पेत्र आणि आंद्रेया मासे धरत असताना येशू प्रथम त्यांना भेटतो आणि म्हणतो, “माझ्यामागे या, म्हणजे जसे तुम्ही मासे धरता, तसे मी तुम्हाला माणसे धरणारे करीन.” ते त्याच्यामागे जातात. मग तो याकोब आणि योहान यांना बोलावतो आणि तेही त्याच्यामागे जातात. ते संकोच करीत नाहीत. येशूने अजून एकही चमत्कार केला नव्हता, त्याचे कोणी अनुयायी नव्हते आणि तो कोण आहे हे लोकांना माहीत नव्हते. तरीही आपण येशूच्या मागे गेलेच पाहिजे, हे या माणसांना उमगले. बाकी सर्व काही मागे सोडून ते त्याच्यामागे गेले.

आज येशूच्या सेवाकार्याच्या अगदी सुरुवातीचे चिंतन करा. दिवसभरात कोणत्याही क्षणी येशू तुम्हाला हाक देतो, तेव्हा प्रत्येक वेळी तुम्ही प्रेषितांप्रमाणे लगेच आणि पूर्ण मनाने प्रतिसाद देता का? येशूचे पूर्णपणे अनुसरण करण्यापासून तुमच्या जीवनातील कोणती “जाळी” तुम्हाला रोखून धरतात? काही आसक्ती, सुखसोयी किंवा लक्ष विचलित करणाऱ्या गोष्टी तुमच्या प्रतिसादाच्या आड येतात का? देवाच्या वचनासाठी आणि प्रार्थनेसाठी तुम्ही वेळ देता का? पश्चात्ताप करा आणि शुभवर्तमानावर विश्वास ठेवा, असे येशू तुम्हाला सांगतो, ते तुम्ही लक्ष देऊन ऐकता का? पेत्र, आंद्रेया, याकोब आणि योहान यांना तो जसे म्हणाला, तसेच आज तुम्हालाही म्हणतो, “माझ्यामागे या.” तो जिकडे नेईल तिकडे त्याच्यामागे जाण्यास संकोच करू नका. हा क्षण निसटू देऊ नका—तो आत्ताच तुम्हाला हाक देत आहे.

हे माझ्या दैवी प्रभू, तू आपले सार्वजनिक सेवाकार्य सुरू केलेस तेव्हा तुझ्या गौरवाचे पूर्ण तेज गालीलातील लोकांच्या नजरेपासून लपलेले होते. तरी तू बोललास, तेव्हा ज्यांनी श्रद्धेने ऐकले त्यांच्या मनात आणि अंतःकरणात तुझे शब्द खोलवर उतरले. पूर्ततेचा हा काळ अजूनही सुरू आहे; आत्ता आणि माझ्या जीवनाच्या प्रत्येक क्षणी मला त्यात सामावून घे. तू मला पश्चात्ताप करण्यास आणि विश्वास ठेवण्यास बोलावतोस; तुझ्या हाकेला पूर्ण मनाने आणि कोणताही संकोच न करता प्रतिसाद देण्याचे बळ मला दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे. आमेन.


लेखक आणि गुरू

सामान्य काळाच्या पहिल्या आठवड्यातील मंगळवार

येशू आपल्या अनुयायांसह कफर्णहूमला आला. शब्बाथ दिवशी तो सभास्थानात गेला आणि त्याने शिकवले. त्याची शिकवण ऐकून लोक थक्क झाले, कारण तो त्यांना शास्त्र्यांप्रमाणे नव्हे, तर अधिकार असलेल्या व्यक्तीप्रमाणे शिकवत होता. मार्क 1:21–22

कल्पना करा की तुम्ही एका गहन आणि समजून घेण्यास कठीण अशा पुस्तकाच्या अभ्यासासाठी आयोजित केलेल्या चर्चेत सहभागी झाला आहात. गटाच्या संचालकाने ते पुस्तक बारकाईने वाचले आहे आणि त्यावरील परीक्षणांचाही अभ्यास केला आहे. तो पुस्तकाचे वेगवेगळे अर्थ उलगडून दाखवतो आणि त्यातून तुम्हाला मोलाची दृष्टी मिळते. पुस्तक अधिक खोलवर समजल्याचे समाधान आणि त्याच्या मार्गदर्शनाबद्दल कृतज्ञता घेऊन तुम्ही घरी परतता. आता कल्पना करा की काही वर्षांनंतर तुम्ही त्याच पुस्तकाच्या अभ्यासासाठी पुन्हा एका चर्चेला जाता, पण यावेळी चर्चा खुद्द लेखक चालवत आहे. पुस्तकामागची पार्श्वभूमी, शब्दांमागचा हेतू आणि मजकुराचा खरा अर्थ यांविषयी पूर्ण अधिकाराने केवळ लेखकच बोलू शकतो. ज्याने पुस्तक लिहिले, त्याच्याच तोंडून ते ऐकण्याची सर कशालाही येत नाही.

देवाचा सनातन पुत्र या नात्याने येशू केवळ सत्याचा शिक्षक नाही; पिता आणि पवित्र आत्मा यांच्यासह तो सत्याचा सहलेखक आहे. काळाच्या आरंभापासून देवाचे सत्य—त्याचे सनातन वचन—सृष्टी, करार, नियमशास्त्र आणि संदेष्टे यांच्याद्वारे हळूहळू प्रकट होत गेले. तरीही देहधारी झालेल्या वचनालाच स्वतःला पूर्णपणे प्रकट करता आले.

येशूने कफर्णहूमच्या सभास्थानात प्रवेश केला, तेव्हा त्याची शिकवण ऐकून लोक थक्क झाले. शास्त्री विद्वान आणि आदरणीय होते, तरी ते शिकवताना आपल्या पूर्वजांच्या परंपरांचा आणि इतरांनी लावलेल्या अर्थांचा आधार घेत. येशू मात्र दैवी अधिकाराने बोलत होता. त्याचे शब्द म्हणजे इतरांनी लावलेल्या अर्थांची पुनरावृत्ती नव्हती, तर सत्याची जिवंत आणि अधिकारपूर्ण घोषणा होती. जे श्रद्धेचा स्वीकार करण्यास तयार होते, त्यांना मानवी शहाणपणाहून कितीतरी श्रेष्ठ असे काहीतरी जाणवले; त्यांनी खुद्द देवाची वाणी ऐकली.

लोकांना वाटलेल्या आश्चर्यातून देवाच्या वचनाचे जीवन बदलून टाकणारे सामर्थ्य दिसून येते. येशूने लोकांना पवित्र शास्त्राचा केवळ अर्थ सांगितला नाही; त्याने त्यातील वचने पूर्णत्वाला नेली आणि ती त्याच्याविषयीच आहेत हे दाखवले. सर्व सत्याचा लेखक असलेल्या येशूच्या शब्दांत आणि त्याच्या स्वतःच्या व्यक्तीतही मुक्त करण्याचे व जीवन बदलण्याचे सामर्थ्य होते. पुढील वचनांमध्ये त्याने अशुद्ध आत्म्याला हाकलून दिले, तेव्हा हे सामर्थ्य लगेच दिसून आले. त्याचे वचन केवळ शिकवत नाही, तर कृतीही करते: जे बंधनात आहेत, त्यांना ते बरे करते आणि पुन्हा उभे करते.

येशू पृथ्वीवर वावरत होता तेव्हा सत्याचा प्रश्न जितका महत्त्वाचा होता, तितकाच तो आजही आहे. मते, निरनिराळे अर्थ आणि विचारसरणी यांचा पूर आलेल्या जगात शेवटी एकच गोष्ट महत्त्वाची आहे: देव जे बोलतो ते. आज आपल्या जीवनात ख्रिस्ताची अधिकारपूर्ण वाणी ऐकण्याची आपल्याला नितांत गरज आहे. आपल्या पतित आणि विस्कळीत मानवी स्वभावामुळे, तसेच आपल्या जगात सर्वत्र पसरलेल्या असंख्य चुकीच्या विचारसरणींमुळे निर्माण झालेला गोंधळ दूर करण्यासाठी आपल्याला ख्रिस्ताची गरज आहे.

आज चिंतन करा: तुम्ही देवाची वाणी ओळखता का? तुमच्या जीवनावर आणि सभोवतालच्या जगावर प्रकाश टाकणारे त्याचे अंतिम आणि अधिकारपूर्ण वचन तुमच्या परिचयाचे आहे का? देव जे प्रकट करतो, त्याने तुम्ही वारंवार थक्क होता का? उपासनावर्षातील सामान्य काळ सुरू होत असताना, येशूने आपल्या सार्वजनिक सेवाकार्यात अधिकाराने दिलेल्या अनेक शिकवणी ऐकण्याचा आणि त्या अंतःकरणात रुजवण्याचा हा काळ आहे. त्याच्या वचनाला आपण योग्य रीतीने सामोरे जातो, तेव्हा ते जिवंत आहे आणि आपले जीवन बदलते याचा अनुभव येतो. कफर्णहूमच्या सभास्थानात आपणही आहोत अशी कल्पना करा. जगाच्या पायाभरणीपासून स्थापित असलेले सत्य येशू आता प्रकट करू लागला आहे. त्या सत्याला तुमच्या अंतःकरणाला स्पर्श करू द्या, तुम्हाला बदलू द्या आणि शाश्वत गौरवाकडे नेणाऱ्या मार्गावर तुम्हाला चालायला लावू द्या.

हे देवाच्या सनातन वचना, तूच सर्व सत्याचा लेखक आहेस आणि ते प्रकट करणारा तूच आहेस. तुझ्या दैवी अधिकाराने माझ्याशी बोल आणि माझ्या अंतःकरणाला व माझ्या सभोवतालच्या जगाला ग्रासणाऱ्या अनेक चुका उजेडात आण. तुझ्या वचनाच्या सामर्थ्याने अंधार भेदून टाक, गोंधळ दूर कर आणि माझ्या मार्गावर तुझ्या सत्याचा तेजस्वी प्रकाश पाड. सर्व फसवणुकीपासून मुक्त होऊन तुझ्या मार्गांनी चालण्यास मला दिशा दे आणि मला जीवनाच्या परिपूर्णतेकडे ने. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


प्रार्थनेला प्राधान्य

सामान्य काळाच्या पहिल्या आठवड्यातील बुधवार

पहाट होण्याच्या बरेच आधी तो उठला आणि एका निर्जन ठिकाणी गेला. तेथे त्याने प्रार्थना केली. शिमोन आणि त्याच्याबरोबरचे लोक त्याच्या शोधात गेले. तो सापडल्यावर ते त्याला म्हणाले, “सगळे जण तुमचा शोध घेत आहेत.” तो त्यांना म्हणाला, “चला, आपण जवळच्या गावांत जाऊ या, म्हणजे मलाही तेथे सुवार्ता सांगता येईल. याच हेतूने मी आलो आहे.” मग तो संपूर्ण गालीलभर फिरला. तेथील सभास्थानांत त्याने सुवार्ता सांगितली आणि दुष्ट आत्म्यांना हाकलून दिले. मार्क 1:35–39

येशूची प्रार्थना अनन्य होती. आपल्या जीवनात देवाची गरज होती म्हणून त्याने प्रार्थना केली असे नाही—तो तेव्हाही देव होता आणि आजही देव आहे. तरीही, आपल्या मानवी स्वभावात तो नियमितपणे एकांतात जात असे आणि आपल्या पित्याची प्रार्थना करत असे. येशूच्या प्रार्थनेतून आपल्याला दोन मुख्य गोष्टी शिकायला मिळतात.

पहिली गोष्ट अशी की येशूच्या प्रार्थनेतून तो कोण आहे हे प्रकट होते. तो परमपवित्र त्रैक्याची दुसरी दैवी व्यक्ती आहे. त्रैक्यातील एक व्यक्ती म्हणून येशू एकांतात प्रार्थना करत असे. पित्याच्या अधिक जवळ जाण्यासाठी तो प्रार्थना करत नव्हता, कारण तो आणि पिता स्वरूपाने सनातनरीत्या एक आहेत. उलट, त्याच्या प्रार्थनेतून ते परिपूर्ण ऐक्य व्यक्त झाले आणि आपल्याला दिसून आले. पित्याशी असलेले ऐक्य आणि पित्यावरचे प्रेम हे त्याच्या अस्तित्वाच्या केंद्रस्थानी आहेत.

आपण देव नसलो, तरी देवाशी एकरूप होण्यासाठी आपली निर्मिती झाली आहे. हे केवळ बाहेरून आलेले आमंत्रण नाही; आपण कोण आहोत आणि आपण कसे घडले पाहिजे, याचाच तो एक अविभाज्य भाग आहे. स्वर्गात आपले जीवन ही एक अखंड आणि शाश्वत प्रार्थना असेल—देवाशी परिपूर्ण ऐक्य. त्या ऐक्याची सुरुवात आत्ताच झाली पाहिजे, आणि ते दृढ होत जाण्याचा पाया म्हणजे प्रार्थना.

पित्याची प्रार्थना करण्यासाठी एकांतात जाऊन येशू आपल्यालाही पित्याकडे जाण्याचा मार्ग दाखवतो. त्याची ही कृती संदेष्ट्याच्या संदेशासारखी आहे: ती आपल्याला दररोज काही वेळ केवळ प्रार्थनेसाठी राखून ठेवण्याचे आवाहन करते. दिवसभर निरंतर प्रार्थना करण्यास आपल्याला बोलावले आहे; पण ही सवय दृढ होण्यासाठी आपण जाणीवपूर्वक काही वेळ शांततेत घालवून देवाच्या सान्निध्यात तल्लीन होणे गरजेचे आहे. आपल्या पतित मानवी स्वभावामुळे, जीवनातील लक्ष विचलित करणाऱ्या गोष्टी बाजूला सारण्यासाठी, पापावर मात करण्यासाठी आणि देवाच्या कृपेने त्याच्याशी अधिक गाढ ऐक्यात येण्यासाठी दररोज एकाग्रतेने प्रार्थना करणे आवश्यक आहे.

येशूची प्रार्थना आपल्याला आपल्या रोजच्या प्रार्थनाजीवनाचे परीक्षण करण्यास आमंत्रित करते. तुम्ही दररोज किती वेळा प्रार्थना करता? तुम्ही कशी प्रार्थना करता? तुमची प्रार्थना तुमच्यात असा बदल घडवते का, की देवाने तुम्हाला जसे घडवण्याचे योजले आहे तसे तुम्ही घडत जाता? करमणूक, निरर्थक गप्पा आणि रोजची कामे अशा कमी महत्त्वाच्या गोष्टींसाठी बहुतेक लोकांना दररोज सहज वेळ मिळतो. या गोष्टींनाही जीवनात स्थान आहे, पण सर्वांत महत्त्वाच्या गोष्टीकडे त्यांच्यामुळे कधीही दुर्लक्ष होता कामा नये. आपण प्रार्थना करायला शिकले पाहिजे आणि दररोज निष्ठेने प्रार्थना केली पाहिजे.

प्रार्थना करण्याच्या सर्वोत्तम मार्गांपैकी एक म्हणजे मिस्साबलिदानात सहभागी होणे. मिस्साबलिदानात आपण ख्रिस्ताच्या मानवी जीवनात, त्याच्या बलिदानात आणि त्याच्या दैवी उपस्थितीत सर्वाधिक पूर्णपणे सहभागी होतो. मिस्साबलिदान हे प्रार्थनेचे शिखर आणि आपल्या आध्यात्मिक जीवनाचा पाया आहे. त्याचे शरीर आणि रक्त, आत्मा आणि देवत्व ग्रहण करताना आपण त्याला आपल्या जीवनात स्वीकारतो. मिस्साबलिदानात योग्य रीतीने सहभागी होण्यासाठी दररोज प्रार्थनेला काही वेळ देणे आवश्यक आहे. कधीकधी आपण इतर सर्व विचार शांत करून मनापासून देवाची स्तुती केली पाहिजे. देवाच्या वचनावर मनन करणेही आवश्यक आहे. विशेषतः शुभवर्तमान वाचण्यासाठी वेळ काढल्याने आणि त्यातील उताऱ्यांवर मनन केल्याने देवाचा आवाज ऐकण्यासाठी आपले मन तयार होते. दैनंदिन व्यवहारांत आपल्यासमोर येणाऱ्या अनेक असत्यांना आणि प्रलोभनांना तोंड देण्यास त्याचे वचन आपल्याला मदत करते आणि देवाचे पुत्र व कन्या म्हणून अधिक पूर्णपणे जगण्यास तयार करते.

येशूच्या उदाहरणाचे अनुसरण करून दररोज प्रार्थना करण्याच्या तुमच्या निश्चयावर आज मनन करा. एकांतात थोडा वेळ काढण्याचा संकल्प करा, जेणेकरून तुम्हाला आपले अंतःकरण शांत करून देवाच्या सान्निध्यात नुसते राहता येईल. प्रार्थनेचा हा वेळ तुमच्या दिवसाचा पाया ठरो आणि ज्या ऐक्यासाठी तुमची निर्मिती झाली आहे, त्या स्वर्गातील देवाच्या ऐक्याची आगाऊ अनुभूती तुम्हाला देवो. प्रार्थना ही ऐच्छिक गोष्ट नाही; आता आणि अनंतकाळ देवाशी प्रेमाने एकरूप होणे हेच आपले खरे ध्येय आहे, आणि प्रार्थना हाच त्याकडे नेणारा मार्ग आहे.

हे माझ्या प्रार्थनाशील प्रभू, तुझ्या प्रार्थनेतून पित्याशी असलेले तुझे परिपूर्ण ऐक्य प्रकट झाले आणि आम्हाला अनुसरण्यासाठी एक आदर्श मिळाला. दररोज वैयक्तिक प्रार्थनेसाठी निष्ठेने वेळ देण्याची बुद्धी आणि बळ मला दे. त्या वेळी मला फक्त तुझ्या सान्निध्यात राहता यावे आणि तुझ्यावरचे माझे प्रेम व्यक्त करता यावे. प्रार्थनेचे हे क्षण माझ्या दिवसाच्या प्रत्येक भागाचे रूपांतर करोत, जेणेकरून या पृथ्वीवरील जीवनात देवावर व इतरांवर असलेले माझे प्रेम वाढत जाईल आणि अनंतकाळ तुझ्याशी परिपूर्ण ऐक्यात राहण्यासाठी माझी तयारी होईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


मशीहाचे रहस्य

सामान्य काळातील पहिल्या आठवड्याचा गुरुवार

“पाहा, याविषयी कोणालाही काही सांगू नकोस. पण जा, याजकाला स्वतःला दाखव आणि तुझ्या शुद्धीकरणासाठी मोशेने जे अर्पण करायला सांगितले आहे ते अर्पण कर; ते त्यांच्यासाठी पुरावा ठरेल.” मार्क 1:44

चमत्कार आपल्याला थक्क करतात आणि प्रेरणा देतात. म्हणून श्रद्धावान लोक अनेकदा चमत्कार घडावेत अशी प्रार्थना करतात. चमत्कार ही देवाच्या अपार दयेची कृत्ये आहेत, पण आपण ज्या चमत्कारांसाठी प्रार्थना करतो, ते नेहमीच देवाच्या योजनेचा भाग असतात असे नाही. आजच्या शुभवर्तमानात एक कुष्ठरोगी येशूकडे येतो, गुडघे टेकतो आणि म्हणतो, “तुझी इच्छा असेल तर तू मला शुद्ध करू शकतोस” (मार्क 1:40). त्या कुष्ठरोग्याला पाहून येशूच्या पवित्र हृदयात करुणा दाटून येते. म्हणून येशू त्याला म्हणतो, “माझी इच्छा आहे. शुद्ध हो” (मार्क 1:41). तो बरा झाल्यावर येशू असे काही करतो की आपल्याला आश्चर्य वाटेल: आपण बरे झाल्याचे कोणालाही सांगू नकोस, असे तो त्या माणसाला सांगतो. ही गुप्तता कशासाठी?

येशूचे दैवी सामर्थ्य प्रकट होते आणि त्यानंतर तो त्या अनुभवाची वाच्यता करू नका अशी आज्ञा देतो. वारंवार दिसणाऱ्या या क्रमाला येशूचे “मशीहाचे रहस्य” असे म्हटले जाते. हे गुप्त ठेवण्याचे आवाहन विशेषतः समदर्शी शुभवर्तमानांमध्ये ठिकठिकाणी दिसते. उदाहरणार्थ, येशू हाच ख्रिस्त आहे अशी पेत्राने श्रद्धेची कबुली दिल्यानंतर, येशूने “त्याच्याविषयी कोणालाही सांगू नये अशी त्यांना ताकीद दिली” (मार्क 8:30). त्याचप्रमाणे, रूपांतरानंतर तो पेत्र, याकोब आणि योहान यांना आज्ञा देतो, “मनुष्याचा पुत्र मेलेल्यांतून उठवला जाईपर्यंत हा दृष्टान्त कोणालाही सांगू नका” (मत्तय 17:9). येशूची ओळख जाहीर करणाऱ्या दुष्ट आत्म्यांनाही तो गप्प करतो. उदाहरणार्थ, जेव्हा ते “तू देवाचा पुत्र आहेस” असे ओरडतात, तेव्हा “त्याने त्यांना खडसावले आणि बोलू दिले नाही, कारण तो मशीहा आहे हे त्यांना माहीत होते” (लूक 4:41).

गुप्तता राखण्याच्या या पद्धतीतून एक महत्त्वाचे सत्य स्पष्ट होते: क्रूस आणि पुनरुत्थान यांचा विचार केल्याशिवाय येशूची मशीहा म्हणून असलेली ओळख पूर्णपणे समजू शकत नव्हती. त्यांच्या सेवाकार्याच्या या सुरुवातीच्या टप्प्यावर त्यांच्या चमत्कारांची प्रसिद्धी झाली असती, तर त्यांच्या कार्याचा विपर्यास होण्याचा धोका होता, कारण अनेकांना राजकीय सत्ता गाजवणारा किंवा ऐहिक अपेक्षा पूर्ण करणारा मशीहा हवा होता. येशूंनी काही प्रसंगी आपले दैवी सामर्थ्य प्रकट केले. त्यामुळे अनेक जण त्यांच्या कार्याचा खरा उद्देश समजून घेण्याऐवजी त्या सामर्थ्यासाठीच त्यांच्याकडे येऊ लागले. यातून आपण शिकले पाहिजे आणि योग्य हेतूने येशूंचा शोध घेतला पाहिजे.

मशीहाच्या ओळखीविषयी राखलेली ही गुप्तता आपल्याला आठवण करून देते की चमत्कारांतून देवाची दया आणि सामर्थ्य प्रकट होत असले, तरी चमत्कार हेच अंतिम ध्येय नाही. उलट, ते ख्रिस्ताच्या कार्यामागील अधिक गहन सत्याकडे आपले लक्ष वेधतात. आपल्या दुःखसहन, मृत्यू आणि पुनरुत्थानाद्वारे मानवजातीचा पित्याशी समेट घडवून आणण्यासाठी ख्रिस्त आले. हे सत्य आपल्याला स्वतःच्या इच्छेपेक्षा देवाच्या इच्छेला प्राधान्य देण्याचे आवाहन करते. देवाची योजना आपल्या पद्धतीने किंवा आपल्या वेळेनुसार नव्हे, तर त्याच्या मार्गाने आणि त्याने ठरवलेल्या वेळी उलगडते, हे आपण नम्रपणे मान्य केले पाहिजे.

आपल्या जीवनात चमत्कार घडावेत, अशी तुमची इच्छा आहे का? एखाद्या जड संकटाला सामोरे जाताना देवाने हस्तक्षेप करून ते दूर करावे, अशी प्रार्थना करणे स्वाभाविक आहे. देव काही वेळा असे करतो; पण आपल्या प्रार्थनेला उत्तर दिल्याने तो आपल्याला देऊ इच्छित असलेले सर्वांत महत्त्वाचे फळ मिळेल, असे त्याला आपल्या ज्ञानाने दिसते तेव्हाच तो असे करतो. ते फळ म्हणजे आपल्या आत्म्यांचे पवित्रीकरण, जे आपल्याला तारणाकडे नेते.

आपल्याला ख्रिस्ताचे अनुयायी व्हायचे असेल, तर त्यांनी दाखवलेल्या मार्गानेच त्यांचे अनुसरण करणे महत्त्वाचे आहे. शुभवर्तमानाच्या संदेशाचा गाभा ‘माझ्याकडे उपकार मागा, आणि मी ते करीन’ असा नाही. उलट, तो असा आहे: ‘पश्चात्ताप करा आणि शुभवर्तमानावर विश्वास ठेवा.’ शारीरिक व्याधी बऱ्या होण्यापेक्षा किंवा ऐहिक अडचणी सुटण्यापेक्षा पापातून मुक्त होणे अधिक महत्त्वाचे आहे. खरे तर, देव अनेकदा शारीरिक व्याधी आणि इतर क्रूस यांद्वारे आपला त्याच्यावरचा भरवसा अधिक दृढ करतो, कारण त्यांतून आपल्याला ख्रिस्ताच्या दुःखसहनाशी एकरूप होण्याची संधी मिळते. यातून ऐहिक, क्षणभंगुर लाभ नव्हे, तर अधिक पावित्र्य आणि शाश्वत आशीर्वाद मिळतात.

आपल्या जीवनात कोणते चमत्कार घडावेत अशी तुम्ही आशा बाळगता, यावर आज चिंतन करा. देवाचे उत्तर तुमच्या मनासारखे नसले, तरी त्याच्या शहाणपणावर आणि त्याने ठरवलेल्या वेळेवर भरवसा ठेवायला तुम्ही तयार आहात का? केवळ ऐहिक लाभांवर लक्ष केंद्रित करण्याऐवजी ख्रिस्ताच्या कार्यावरील आपला विश्वास अधिक दृढ करण्याचा निश्चय करा. तुमचे तारण व्हावे हीच देवाची सर्वांत मोठी इच्छा आहे, हे जाणून विशेषतः दुःखाच्या किंवा अनिश्चिततेच्या प्रसंगी त्याची इच्छा स्वीकारण्याचा निर्धार करा. सर्वप्रथम त्याच्या राज्याचा शोध घ्या. चमत्कारांतून, क्रूसांतून किंवा कृपेच्या शांत क्षणांतून, देवाची योजना तुम्हाला नेहमीच त्याच्याशी अधिक गाढ एकरूपतेकडे नेईल, असा भरवसा ठेवा.

हे सर्वसमर्थ प्रभू, तुला सर्व काही शक्य आहे. कधी तू हस्तक्षेप करून माझ्या वाट्याला आलेली संकटे दूर करतोस. तर कधी तुझे शहाणपण माझ्या शहाणपणापेक्षा कितीतरी श्रेष्ठ आहे, हे जाणून आशेने आणि भरवशाने ते क्रूस स्वीकारण्यास तू मला बोलावतोस. माझ्या इच्छेपेक्षा तुझ्या इच्छेला प्राधान्य देण्यासाठी मला आवश्यक ती कृपा दे. मी तुझ्यावर पूर्ण अंतःकरणाने प्रेम केले, तर तू सर्व गोष्टींतून चांगले घडवून आणशील, असा भरवसा मला ठेवू दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


उपदेश, क्षमा आणि चमत्कार

सामान्य काळातील पहिल्या आठवड्याचा शुक्रवार

“पक्षाघात झालेल्या माणसाला ‘तुझ्या पापांची क्षमा झाली आहे’ असे म्हणणे सोपे, की ‘ऊठ, आपली चटई उचल आणि चालू लाग’ असे म्हणणे सोपे? पण पृथ्वीवर पापांची क्षमा करण्याचा अधिकार मानवपुत्राला आहे, हे तुम्हाला कळावे म्हणून”—ते पक्षाघात झालेल्या माणसाला म्हणाले, “मी तुला सांगतो, ऊठ, आपली चटई उचल आणि घरी जा.” मार्क 2:9–11

मार्कच्या शुभवर्तमानानुसार, येशूंनी आपल्या सेवाकार्याची सुरुवात कफर्णहूम येथे केली. आपल्या पहिल्या प्रेषितांना बोलावल्यानंतर थोड्याच वेळात येशूंनी सभास्थानात उपदेश केला. तो ऐकून अनेक जण थक्क झाले. येशूंनी एका भूतबाधित माणसाला आणि पेत्राच्या सासूला बरे केल्यावर, येशू ज्या घरात उतरले होते तिथे सारे नगर जमले. “त्यांनी निरनिराळ्या रोगांनी आजारी असलेल्या अनेकांना बरे केले आणि पुष्कळ भुते घालवून दिली. ती त्यांना ओळखत असल्यामुळे त्यांनी त्यांना बोलू दिले नाही” (मार्क 1:34).

यानंतर, येशूंच्या चमत्कारांविषयी लोकांचे आकर्षण वाढत असतानाही ते प्रार्थना करण्यासाठी एका निर्जन ठिकाणी गेले. प्रेषितांनी त्यांना शोधून काढले तेव्हा त्यांनी आपल्या कार्याचा मुख्य उद्देश सांगितला: “आपण जवळच्या गावांना जाऊ या, म्हणजे मलाही तिथे उपदेश करता येईल. याच उद्देशाने मी आलो आहे” (मार्क 1:38). तिथून येशू आपल्या प्रेषितांसह इतर नगरांकडे गेले आणि पश्चात्ताप व देवाशी समेट यांचे शुभवर्तमान सांगण्याचे आपले मुख्य कार्य त्यांनी केले.

यांपैकी एका नगरात येशूंनी अपार करुणेने एका कुष्ठरोग्याला बरे केले. पण या चमत्कारामुळे लोकांचे लक्ष त्यांच्या बरे करण्याच्या सामर्थ्याकडे आणखी वेधले गेले आणि त्यांच्या उपदेशाकडे मात्र दुर्लक्ष झाले. चमत्कारांच्या आशेने लोकांचे जमाव त्यांच्या मागे येऊ लागले, तेव्हा ते कफर्णहूमला परतले. इथूनच आजच्या शुभवर्तमानातील प्रसंग सुरू होतो.

कफर्णहूममध्ये येशूंनी आपले मुख्य कार्य पुन्हा सुरू केले: “त्यांनी लोकांना देवाचे वचन सांगितले” (मार्क 2:2). पण लोकांचे लक्ष त्यांच्या चमत्कारांकडे अधिक होते आणि त्यांनी येशूंभोवती गर्दी केली. येशू बहुधा पेत्राच्या घरात उपदेश करत असताना काही जण एका पक्षाघात झालेल्या माणसाला घेऊन आले. गर्दीमुळे त्यांना आत जाता आले नाही. म्हणून ते छपरावर चढले, त्यांनी छपरात उघडी जागा केली आणि त्या माणसाला खाली उतरवले.

पुढे जे घडते, त्याला खोल अर्थ आहे. येशू त्या माणसाकडे पाहून म्हणतो, “बाळा, तुझ्या पापांची क्षमा झाली आहे” (मार्क 2:5). येशू प्रथम त्या माणसाचा पक्षाघात बरा करत नाही. त्याऐवजी, तो त्या माणसाच्या अधिक खोल गरजेकडे लक्ष देतो—त्याला आध्यात्मिक आरोग्याची गरज आहे. पक्षाघात झालेल्या त्या माणसाची आणि त्याला घेऊन आलेल्यांची श्रद्धा पाहून येशूने त्याच्या पापांची क्षमा केली. येशू असे का करतो? कारण शारीरिक आरोग्यापेक्षा आध्यात्मिक आरोग्याला प्राधान्य आहे. पाप्यांना पश्चात्ताप करून देवाकडे वळण्याचे आवाहन करणे आणि त्यांचा देवाशी समेट घडवून आणणे, हे येशूचे मुख्य कार्य होते. शारीरिक व्याधी बऱ्या करणे हे नेहमीच दुय्यम होते.

शास्त्री येशूच्या पापक्षमा करण्याच्या अधिकारावर प्रश्न उपस्थित करतात. पण येशू केवळ चमत्कार करणारा नाही, तर तो देवाचा पुत्र आहे, हे त्यांना उमगत नाही. पापांची क्षमा करण्याचा अधिकार आपल्याला आहे, हे त्यांना समजावे म्हणून येशू म्हणतो, “‘मनुष्यपुत्राला पृथ्वीवर पापांची क्षमा करण्याचा अधिकार आहे, हे तुम्हाला कळावे म्हणून’—तो पक्षाघात झालेल्या माणसाला म्हणाला, ‘मी तुला सांगतो, उठ, आपली चटई उचल आणि घरी जा.’” सर्वांच्या डोळ्यांदेखत त्या माणसाने तसेच केले, आणि जमलेले लोक थक्क झाले. त्या माणसाचे शरीर बरे होणे हे पापांची क्षमा करण्याच्या येशूच्या अदृश्य सामर्थ्याचे दृश्य चिन्ह आहे. म्हणून आजच्या शुभवर्तमानातील चमत्काराला दुय्यम महत्त्व आहे. येशूने तो आपल्या मुख्य कार्याविषयी लोकांना शिकवण्यासाठी केला.

आपल्यापैकी प्रत्येकाच्या जीवनात येशूला आपले मुख्य कार्य पूर्ण करायचे आहे. आपल्या पापांची क्षमा करून पित्याशी आणि स्वतःशी आपला समेट घडवून आणण्याची त्याची इच्छा आहे. हे सर्वांत आधी समेटाच्या संस्काराद्वारे घडते. या संस्कारात आपले जीवन बदलण्याचे सामर्थ्य आहे. येशूच्या कार्याचा मूळ हेतू या संस्कारातून साध्य होतो. तरीही अनेक जण या कृपेचा लाभ घेत नाहीत; त्याऐवजी ते आपल्या पसंतीचे इतर आशीर्वाद देवाकडे मागतात, हे आश्चर्यकारक आहे.

आज समेटाच्या संस्काराकडे तुम्ही कसे पाहता, यावर चिंतन करा. तुम्ही नियमितपणे श्रद्धेने आपली पापे येशूसमोर मांडता का? त्याला तुम्हाला आध्यात्मिक आरोग्य देऊ देता का, आणि पित्याशी तुमचा समेट घडवू देता का? आजच्या शुभवर्तमानावर मनन करताना, पक्षाघात झालेल्या त्या माणसाच्या जागी आपण आहोत अशी कल्पना करा. येशू तुमच्याकडे जसा पाहतो, तसे स्वतःकडे पाहा—तुम्हाला त्याच्या दयेची आणि कृपेची गरज आहे. तो आपल्याला अनेक आशीर्वाद देऊ शकतो, पण आपल्या पापांची क्षमा ही तो आपल्याला देऊ इच्छित असलेली सर्वांत मोठी देणगी आहे. समेटाच्या संस्कारात त्याचे हे शब्द तुमच्या हृदयात घुमावेत, अशी उत्कट आस बाळगा: “बाळा, तुझ्या पापांची क्षमा झाली आहे.”

हे परमदयाळू प्रभू, क्षमेची सुवार्ता सांगण्यासाठी आणि पित्याशी आमचा समेट घडवून आणण्यासाठी तू आलास. तेव्हा हेच तुझे कार्य होते आणि आजही तेच आहे. या देणगीची आस सदैव बाळगण्याची आणि तिला माझ्या जीवनाच्या केंद्रस्थानी ठेवण्याची कृपा मला दे, जेणेकरून तुझे कार्य माझ्या जीवनात पूर्ण होवो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


एका पाप्याच्या मेजवानीत

सामान्य काळातील पहिल्या आठवड्याचा शनिवार

परुशी पंथाच्या काही शास्त्र्यांनी येशूला पापी लोक आणि जकातदार यांच्याबरोबर जेवताना पाहिले. त्यांनी त्याच्या शिष्यांना विचारले, “तो जकातदार आणि पापी लोक यांच्याबरोबर का जेवतो?” हे ऐकून येशू त्यांना म्हणाला, “निरोगी लोकांना वैद्याची गरज नसते, तर आजारी लोकांना असते. मी नीतिमानांना नव्हे, तर पाप्यांना बोलावण्यासाठी आलो आहे.” मार्क 2:16–17

आजच्या शुभवर्तमानात आपल्याला अतिशय आनंदाची बातमी मिळते: येशू “नीतिमानांना नव्हे, तर पाप्यांना बोलावण्यासाठी आला.” आपल्यापैकी कोणीही नीतिमान नाही; आपण सर्व जण पापी आहोत. देवाच्या दृष्टीने आपल्यापैकी प्रत्येकाला त्याच्या दयेची गरज आहे. हे सत्य मान्य करणे आणि देवाच्या दयेचा स्वीकार करणे दोन कारणांमुळे अनेकदा कठीण जाते.

पहिले म्हणजे, देवाच्या नजरेतून आपल्या जीवनाकडे प्रामाणिकपणे पाहणे आपल्याला कठीण जाऊ शकते. याला अनेकदा गर्व कारणीभूत असतो. या पापामुळे आपण स्वतःला आहोत त्यापेक्षा श्रेष्ठ समजतो. गर्वामुळे वास्तवाचे भान राहत नाही आणि आपल्या कमकुवत बाजू आपल्याला दिसेनाशा होतात. दुसरे म्हणजे, देवाची दया आपल्याला उमगत नाही, म्हणून आपण पापी आहोत हे मान्य करायला अनेकदा कचरतो. देवाची दया किती असीम आहे हे आपल्याला खरोखर उमगले, तर आपली पापे कबूल करण्याची भीती वाटणार नाही.

अशी कल्पना करा: प्राचीन काळातील एका राज्यात एक माणूस कायदा मोडतो. त्याला अटक करून राजासमोर आणले जाते. शिक्षेच्या भीतीने तो सत्य लपवण्याचा किंवा आपला गुन्हा तितकासा गंभीर नाही असे दाखवण्याचा प्रयत्न करू शकतो. पण राजा पूर्णपणे दयाळू असेल आणि आपल्या प्रजेने शिक्षा भोगावी अशी नव्हे, तर चुकीचा मार्ग सोडून बदलावं अशीच त्याची इच्छा असेल, तर? अशा वेळी दोषी माणसाला काहीही लपवण्याचे कारण उरणार नाही. उलट, तो आपला अपराध कबूल करू शकेल, त्याबद्दल खेद व्यक्त करू शकेल आणि स्वतःमध्ये बदल करण्याचा निश्चय करू शकेल. मग राजा त्याला केवळ क्षमाच करणार नाही, तर नव्याने सुरुवात करण्यासाठी लागणारी सर्व मदतही देईल.

आपला देव असाच आहे. स्वतःशी किंवा त्याच्याशी प्रामाणिक राहण्याची आपल्याला भीती बाळगण्याची गरज नाही. तो दैवी वैद्य आहे, आणि आपण आजारी आहोत; आपल्याला त्याच्या आरोग्यदायी स्पर्शाची गरज आहे. आपली पापे नेमकी ओळखून ती नम्रपणे कबूल करणे आणि स्वतःमध्ये बदल घडवण्यासाठी देवाच्या दयेवर विसंबून राहणे आवश्यक आहे.

आजच्या शुभवर्तमानात येशू लेवी नावाच्या जकातदाराला, ज्याला मत्तय असेही म्हणत, आपल्या मागे येण्याचे आवाहन करतो. लेवी यहुदी होता. त्याने यहुदी प्रदेशावर सत्ता गाजवणाऱ्या रोमनांना साथ दिली आणि आपल्या यहुदी बांधवांवर अन्यायकारक करांचे ओझे लादले. धाकदपटशा दाखवून देय रकमेपेक्षा अधिक पैसे तो बहुधा वसूल करत असे आणि अशा रीतीने त्यांच्या नुकसानीवर स्वतः श्रीमंत होत असे. त्यामुळे लेवीच्या मनात अपराधीपणाची खोल भावना असावी आणि शास्त्री व परुशी यांच्यासह यहुदी धर्माधिकाऱ्यांच्या तिरस्कारालाही त्याला सामोरे जावे लागले असावे.

येशूने लेवीला बोलावले तेव्हा त्याच्या अंतःकरणात नेमके काय घडत होते, हे आपल्याला माहीत नाही. पण त्याने कसा प्रतिसाद दिला, हे आपल्याला माहीत आहे: तो जकात नाक्यावरून उठला, त्याने आपले जीवन बदलले आणि तो येशूच्या मागे गेला. मग लेवीने येशूचे आणि त्याच्या शिष्यांचे आपल्या घरी जेवणासाठी स्वागत केले. त्या जेवणाला इतर जकातदार आणि पापी लोकही उपस्थित होते.

हे पापी लोक लेवीच्या घरी एकत्र जमले आणि येशूबरोबर जेवले, यातून एक विलक्षण गोष्ट दिसून येते: त्यांना येशूच्या दयाळू अंतःकरणाची जाणीव झाली होती. येशूच्या सान्निध्यात आपल्याला दोषी ठरवले जात नाही, तर आपल्यावर प्रेम केले जाते, असे त्यांना वाटले. त्याची नजर त्यांना दोषी ठरवणारी नव्हती, तर त्यांच्या जखमा बऱ्या करणारी होती; ती त्यांना नव्या जीवनाकडे बोलावत होती. खरे पाहता, ते पापी लोकांचे स्नेहभोजन होते—जीवन बदलण्याचे स्वातंत्र्य आणि आशा ज्यांना येशूमध्ये मिळाली, अशा लोकांचा तो मेळावा होता.

याउलट, शास्त्री आणि परुशी हे केवळ इतरांना दोष देण्याच्या वृत्तीचे प्रतीक नाहीत. सवयीच्या पापाशी झुंजणाऱ्यांना अनेकदा सतावणाऱ्या अपराधीपणाच्या, लाजेच्या आणि आपण अपात्र असल्याच्या भावनांचेही ते प्रतीक आहेत. ‘आपली पापे इतकी मोठी आहेत की देवही आपल्यावर दया करणार नाही,’ असा चुकीचा समज हे मनातले आवाज करून देतात आणि त्यामुळे आपल्याला पश्चात्ताप करण्याची भीती वाटू शकते. आपण त्या आवाजांना नाकारले पाहिजे आणि येशूचे शब्द लक्षात ठेवले पाहिजेत: “निरोगी लोकांना वैद्याची गरज नसते, पण आजारी लोकांना असते.”

आपल्या जखमा बऱ्या करणारा दैवी वैद्य म्हणून येशूला ओळखणाऱ्यांना जे स्वातंत्र्य लाभते, त्यावर आज चिंतन करा. अपराधीपणा, लाज किंवा भीती यांमुळे तुम्ही देवाच्या दयेपासून दूर राहत असाल, तर त्या पापी लोकांबरोबर आपणही येशूच्या पंक्तीत जेवायला बसलो आहोत, अशी कल्पना करा. पापाचे ओझे वाहणे जड आहे, पण लेवीप्रमाणेच आपल्यालाही नम्रपणे पश्चात्ताप करून पापापासून दूर वळण्याचे आमंत्रण आहे. तुमच्या भूतकाळातील पापांची क्षमा करू द्या, तुमच्या जखमा बऱ्या करू द्या आणि त्याचा शिष्य म्हणून तुम्हाला पुढे नेऊ द्या—हे सर्व देवाला करू द्या.

हे प्रभू येशू, दैवी वैद्या, तू पूर्णपणे दयाळू आहेस. पाप्यांना दोषी ठरवण्याची नव्हे, तर त्यांना बरे करण्याची तुझी इच्छा आहे. माझी पापे प्रामाणिकपणे ओळखायला आणि तुझ्या अमर्याद दयेवर न घाबरता भरवसा ठेवायला मला मदत कर. तुझ्या हाकेला मी नम्र पश्चात्तापाने प्रतिसाद देऊ दे आणि निष्ठावान अंतःकरणाने तुझ्या मागे चालू दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

अनुक्रमणिका


चारही खंड पेपरबॅक & ई-पुस्तक स्वरूपात उपलब्ध आहेत!

ॲमेझॉन – गूगल प्ले – आयट्यून्स – बार्न्स अँड नोबल – आणि इतरही!