मराठी

सामान्य काळातील बारावा आठवडा

चारही खंड मऊ मुखपृष्ठाच्या छापील पुस्तकांच्या & ई-पुस्तकांच्या स्वरूपात उपलब्ध आहेत!

ॲमेझॉन – गूगल प्ले – आयट्यून्स – बार्न्स अँड नोबल – आणि इतरही!

अनुक्रमणिका


निर्भयपणे बोलणे आणि घोषणा करणे

सामान्य काळातील बारावा रविवार (वर्ष अ)

“मी तुम्हाला अंधारात जे सांगतो ते उजेडात बोला; कुजबुजून सांगितलेले जे तुम्ही ऐकता, त्याची घरांच्या छपरांवरून घोषणा करा. जे शरीराचा वध करतात, पण आत्म्याचा वध करू शकत नाहीत, त्यांना भिऊ नका; त्याऐवजी आत्मा आणि शरीर या दोन्हींचा गेहेन्नात नाश करू शकणाऱ्याचे भय बाळगा.” मत्तय 10:27–28

तुम्ही प्रार्थना करता तेव्हा देव तुमच्याशी “कुजबुजतो” का? त्याचे सान्निध्य तुम्हाला जाणवते का? तो कोण आहे आणि त्याने जे काही प्रकट केले आहे, त्याची सत्यता त्याने तुमच्या हृदयाला पटवून दिली आहे का? बहुधा त्याने आपल्या शांत रीतीने तसे केले असेल.

देव क्वचितच आपल्याशी दृष्टान्तांद्वारे किंवा आपल्याला प्रत्यक्ष ऐकू येईल अशा आवाजात बोलतो. काही संतांच्या जीवनचरित्रांत त्याने असे केल्याची नोंद आहे. तरीही, अशा गूढ रीतीने त्याने तुम्हाला दर्शन दिले, तर तो ज्या साध्या रीतीने सहसा बोलतो, तिच्यापेक्षा हे दर्शन तुमच्या तारणासाठी आणि पवित्रतेसाठी अधिक लाभदायक ठरेलच असे नाही.

बहुतेकांना देव शांत प्रार्थनेत, अंतःप्रेरणांत आणि आध्यात्मिक सांत्वनांत भेटतो. उदाहरणार्थ, प्रवचन ऐकताना एखादी गोष्ट विशेष लक्ष वेधून घेते; एखादे सत्य मनाला पटते किंवा देवाकडून नवी अंतर्दृष्टी किंवा आशा मिळते. आपल्या जीवनात देव नेहमीच्या रीतीने जे सांत्वन देतो, त्याकडे आपण “कान दिले” पाहिजेत आणि त्याला प्रतिसाद दिला पाहिजे.

देवाची वाणी ऐकणे म्हणजे तो आपल्याला कळवतो ते शाश्वत सत्य विवेकाने ओळखणे—उदाहरणार्थ, हे करा किंवा ते टाळा—आणि त्याला प्रतिसाद देणे. अशा प्रकारे आपली विवेकबुद्धी कार्य करते: “विवेकबुद्धी हे मनुष्याच्या अंतरंगातील सर्वांत गुप्त केंद्र आणि पवित्र स्थान आहे. तेथे तो देवाबरोबर एकांतात असतो आणि देवाची वाणी त्याच्या अंतरंगाच्या खोलवर निनादते” (गौदियम एत स्पेस, क्र. 16).

आजच्या शुभवर्तमानात येशू म्हणतो, “मी तुम्हाला अंधारात जे सांगतो…” आणि “कुजबुजून सांगितलेले जे तुम्ही ऐकता…” या शब्दांत तो आपल्या विवेकबुद्धीच्या त्या गुप्त पवित्र स्थानी देव आपल्याशी साधत असलेल्या संवादाचा उल्लेख करतो. येशू सांगतो की तो जे सांगतो ते केवळ आपल्यापुरते नाही; ते “उजेडात” बोलले पाहिजे आणि त्याची “घरांच्या छपरांवरून” घोषणा केली पाहिजे. आपली श्रद्धा वैयक्तिक आणि जिव्हाळ्याची असली, तरी ती आपल्या शब्दांनी आणि कृतींनी इतरांपर्यंत पोहोचवली पाहिजे, जेणेकरून ती समुदायाच्या जीवनाचाही भाग बनेल.

आपल्या श्रद्धेविषयी इतरांशी बोलणे कठीण जाऊ शकते. शुभवर्तमानाप्रमाणे न जगणारी एखादी व्यक्ती दुखावली जाईल, अशी भीती आपल्याला वाटू शकते. या भीतीविषयी येशू म्हणतो, “जे शरीराचा वध करतात, पण आत्म्याचा वध करू शकत नाहीत, त्यांना भिऊ नका; त्याऐवजी आत्मा आणि शरीर या दोन्हींचा गेहेन्नात नाश करू शकणाऱ्याचे भय बाळगा.” भीतीमुळे आपण आपली श्रद्धा इतरांपर्यंत पोहोचवण्यापासून कधीही मागे हटू नये.

आपण आपली श्रद्धा उघडपणे जगतो आणि प्रेमाने, निःसंकोचपणे ती इतरांपर्यंत पोहोचवतो, तेव्हा त्यांच्या प्रतिक्रिया उमटतात. काही जण आपण सांगतो ती श्रद्धा आनंदाने स्वीकारतील, तर काही जण ती स्वीकारणार नाहीत. आपल्यापैकी सद्भावनेने वागणाऱ्या कॅथलिकांनी इतरांना आपल्या श्रद्धेविषयी सांगितले आणि त्यांनी ते चांगल्या प्रकारे घेतले नाही, तर अनेकदा ‘आपण योग्य ते केले का?’ अशी शंका आपल्याला पडते. त्यांच्या प्रतिकूल प्रतिक्रिया आपल्याला बोचू लागतात आणि त्यातून सहजच चिंता व भीती निर्माण होते. येशूची प्रेमळ आज्ञा पाळायची असेल, तर प्रेमाने आणि पवित्र दुःखाने अशा भीतीवर मात केली पाहिजे.

यासाठी एक मार्ग म्हणजे दुष्टाने आपल्या मनात घातलेल्या भीतीच्या आहारी न जाता, आपण देवाच्या आज्ञेनुसार वागतो आहोत की नाही हे नियमितपणे पाहणे. “आत्मा आणि शरीर या दोन्हींचा गेहेन्नात नाश करू शकणारा” हा उल्लेख शेवटी देवाच्या न्यायपूर्ण निवाड्याकडे निर्देश करतो. प्रभूचे भय या आध्यात्मिक वरदानाच्या साहाय्याने आपण त्या निवाड्याचे चिंतन केले पाहिजे.

हे पवित्र भय म्हणजे केवळ शिक्षेची भीती नव्हे; देवाच्या न्यायावर आणि सत्यावर दृढ श्रद्धा ठेवणे आणि त्यांच्याबद्दल गाढ आदर बाळगणे, असा त्याचा अर्थ आहे. हे भय आपल्याला देवाशी एकनिष्ठ राहण्यास, सर्व गोष्टींपेक्षा त्याच्या सेवेला प्राधान्य देण्यास आणि आपली वैयक्तिक श्रद्धा धैर्याने व आत्मविश्वासाने इतरांपर्यंत पोहोचवण्यास प्रवृत्त करते. आपण इतरांसाठी करू शकणारी ही सर्वांत मोठी प्रेमाची कृती आहे.

शुभवर्तमानाच्या सत्याचे मार्गदर्शन लाभलेली, सुसंस्कारित विवेकबुद्धी आपल्याला स्पष्टपणे आणि प्रेमाने बोलण्याचा आत्मविश्वास देते. लोकांचे आत्मे देवाकडे ओढले जातील अशा रीतीने त्याच्या सत्याची घोषणा कधी आणि कशी करावी, हे ती आपल्याला ओळखायला मदत करते. आपण त्याची वाणी ऐकण्यास सदैव तयार राहिलो आणि तो आपल्या हृदयात जे कुजबुजतो त्याची घोषणा करण्यास तयार असलो, तर आपण ख्रिस्ताचे खरे साक्षीदार होऊ आणि ज्याला त्याची नितांत गरज आहे अशा जगात त्याचा प्रकाश घेऊन जाऊ.

तुमच्या विवेकबुद्धीच्या गाभाऱ्यात निनादणाऱ्या देवाच्या वाणीवर आज चिंतन करा. तुम्ही त्याचे बोलणे ऐकता आणि त्याच्या वाणीला प्रतिसाद देता का? तसे असेल, तर देवाची तुम्हाला झालेली ओळख मोकळेपणाने आणि प्रेमाने इतरांना सांगण्यास भिऊ नका. त्याऐवजी असे पवित्र भय जोपासा, जे तुम्हाला देवाशी अधिक एकनिष्ठ राहण्यास आणि त्याचे प्रेम उदार अंतःकरणाने इतरांपर्यंत पोहोचवण्यास प्रवृत्त करील.

हे परिपूर्ण न्याय करणाऱ्या प्रभू, तू दिवसरात्र आमच्याशी बोलतोस आणि आमच्या विवेकबुद्धीच्या गाभाऱ्यात आमच्या आत्म्यांना तुझे प्रेम आणि सत्य प्रकट करतोस. तुझे बोलणे ऐकण्यास आणि तुला प्रतिसाद देण्यास मला मदत कर, म्हणजे मीही तुझे प्रेम धैर्याने आणि निर्भयपणे इतरांपर्यंत पोहोचवू शकेन. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


जीवनातील वादळांतून लाभणारे आशीर्वाद

सामान्य काळातील बारावा रविवार (वर्ष ब)

एक प्रचंड वादळ उठले. लाटा नावेत आदळून आत येत होत्या आणि नाव पाण्याने भरू लागली होती. येशू नावेत मागच्या बाजूला एका उशीवर डोके ठेवून झोपला होता. शिष्यांनी त्याला जागे केले आणि विचारले, “गुरुजी, आम्ही बुडून मरत आहोत, याची तुम्हाला काळजी नाही काय?” येशू उठला, त्याने वाऱ्याला दटावले आणि समुद्राला म्हटले, “शांत हो! स्तब्ध राहा!” वारा थांबला आणि सर्वत्र नीरव शांतता पसरली. मार्क 4:37–39

खवळलेला समुद्र शांत करण्याचा अधिकार देवपुत्राला आहे, याचे आपल्याला आश्चर्य वाटायला नको. सृष्टीच्या निर्मितीच्या तिसऱ्या दिवशी, “आकाशाखालचे पाणी एकाच पात्रात जमा होवो, म्हणजे कोरडी जमीन दिसू लागेल,” (उत्पत्ती 1:9) असे म्हणणारा तोच देव आहे. देव जर विश्व निर्माण करू शकतो, जमीन समुद्रापासून वेगळी करू शकतो आणि वनस्पती तसेच समुद्रात व जमिनीवर सजीव निर्माण करू शकतो, तर तो वादळही नक्कीच शांत करू शकतो.

येशूने चमत्कार करून समुद्र शांत केला तेव्हा शिष्य थक्क झाले आणि त्यांच्या मनात आदरयुक्त विस्मय दाटून आला. पण त्यांच्या भीतीबद्दल आणि विश्वासाच्या अभावाबद्दल येशूने त्यांना प्रेमाने दटावले: “तुम्ही इतके का घाबरता? अजूनही तुमच्यात विश्वास नाही काय?” (मार्क 4:40). हे शब्द केवळ त्याच्यासोबत नावेत असलेल्या शिष्यांसाठी नव्हते. जेव्हा जेव्हा आपण भीतीपायी त्याच्या पालनकर्त्या काळजीविषयी आणि सर्वशक्तिमान सामर्थ्याविषयी शंका घेऊ लागतो, तेव्हा ते आपल्यालाही लागू होतात.

येशूच्या प्रत्येक कृतीत दैवी प्रेम भरून राहिले होते. तो कोणाला दटावतानाही ते प्रेम दिसत असे. याउलट, आपण दुसऱ्याला दटावतो तेव्हा बहुतेकदा आपल्या दुखावलेल्या अहंकारातून उठणाऱ्या पापमय रागाच्या भरात तसे करतो. आपला अपमान झाला असे वाटते, आपला भ्रमनिरास होतो आणि मग स्वतःची बाजू सावरण्यासाठी ज्याला आपण दोषी समजतो त्याच्यावर आपण तुटून पडतो. येशूचे दटावणे मात्र अगदी वेगळे होते. आपल्या अनुयायांचे जीवन बदलावे, अशी त्याला प्रेमळ तळमळ होती. म्हणून त्याचे दटावणेही त्याच्या परिपूर्ण प्रेमाच्या गाभ्यातून येत असे. कधी त्याचे प्रेम करुणेतून आणि कोमलतेतून व्यक्त होत असे; तर कधी ते आव्हानाचे रूप घेत असे. अशा वेळी तो आपल्या शिष्यांना दटावत असे, जेणेकरून तो देऊ करत असलेल्या विश्वासाच्या देणगीची त्यांना जाणीव व्हावी.

आजच्या सुवार्तेतील प्रसंग आपल्या जीवनाचे रूपक आहे. रात्री नावेतून गालील समुद्र ओलांडण्यापूर्वी येशू आणि त्याच्या शिष्यांनी दिवसभर लोकसमुदायाला उपदेश केला होता. ते थकले होते. अंधारात लाटांना तोंड देत नाव वल्हवत पलीकडे जाण्यापेक्षा विश्रांती घेणेच त्यांना बहुधा अधिक आवडले असते. पण पलीकडे त्यांना गेरासेकरांच्या गैरयहुदी प्रदेशात जाऊन येशूचे सेवाकार्य पुढे चालू ठेवायचे होते.

त्याचप्रमाणे, आपल्या प्रभूचे कार्य पुढे नेऊन त्याची सेवा करण्याचा आपण निश्चय करतो, तेव्हा तो आपल्याकडून पुष्कळ काही मागेल. खरे तर, तो आपल्याकडून सर्वस्व मागतो. अशा संपूर्ण समर्पणामुळे आपल्या आणि इतरांच्या जीवनात किती भले होऊ शकते आणि किती चांगले फळ येऊ शकते, हे लक्षात घेतले तर आपण काहीही राखून न ठेवता सर्वस्व द्यावे, ही देवाची मागणी अवाजवी नाही.

शिष्यांप्रमाणे आपणही प्रेषितीय कार्यांद्वारे आपल्या प्रभूची सेवा करण्याचा निश्चय करतो, तेव्हा वादळे येतील हे गृहीत धरले पाहिजे. आपले जीवन कठीण करण्यात देवाला आनंद वाटतो म्हणून नव्हे, तर त्याच्यावरचा आपला भरवसा दृढ व्हावा आणि आपण त्याच्या कृपेवर व पालनकर्त्या काळजीवर अधिक विसंबावे, अशी त्याची इच्छा आहे म्हणून. वादळे आपल्यातील सर्वोत्तम गुण प्रकट करतात: विश्वास आणि समर्पण.

आपल्या जीवनात वादळे उठतात तेव्हा आपल्यासमोर एक प्रश्न उभा राहतो: देव आपल्याला यातून पार नेईल या भरवशाने आपण धीर धरून पुढे जाऊ, की निराश होऊन ज्या कार्यासाठी आपल्याला पाठवले आहे त्याविषयीच शंका घेऊ? या परीक्षेच्या क्षणी आपल्या जीवनातील ख्रिस्ताची उपस्थिती जाणवत नाही, असे वाटू शकते. जणू तो नावेत मागच्या बाजूला झोपला आहे. पण तो सदैव आपल्यासोबत आहे. तो आपल्यामध्ये उठून आपल्या अस्वस्थ अंतःकरणांना शांती देईल, या दृढ भरवशाने त्याला हाक मारणे हे आपले काम आहे.

वादळी समुद्र ओलांडण्याची येशूची आज्ञा पाळताना शिष्यांना ज्या भीतीने ग्रासले, तिच्यावर आज चिंतन करा. कोणत्याही वादळामुळे आपण देवाची सेवा करण्यापासून मागे हटू नये. वादळात शिष्य म्हणाले, “गुरुजी, आम्ही बुडून मरत आहोत, याची तुम्हाला काळजी नाही काय?” (मार्क 4:38). त्यांच्याप्रमाणे आपणही वादळामुळे देवाच्या इच्छेविषयी शंका घेऊ नये. उलट, प्रत्येक वादळ, प्रत्येक परीक्षा ही ख्रिस्तावर अधिक भरवशाने विसंबण्याची संधी आहे, असे आपण मानले पाहिजे. म्हणजे आपण त्याची इच्छा स्वतःच्या बळावर नव्हे, तर त्याच्या कृपेच्या साहाय्याने पूर्ण करू. त्या कृपेशिवाय आपण निराशेत आणि भीतीतच राहू. विश्वास कमकुवत करणारी भीती झुगारून द्या. मग तुम्हाला उमगेल की देवाचे सर्वशक्तिमान सामर्थ्य तुम्हाला कधीही वाट चुकू देणार नाही.

हे सर्वशक्तिमान प्रभू, तू समुद्राला आज्ञा देतोस आणि तो तुझी आज्ञा पाळतो. तू सर्वशक्तिमान आहेस आणि तुझ्यावर पूर्ण भरवसा ठेवावा असा तू आहेस. माझ्या जीवनात वादळे उठतात आणि मी भीतीला व निराशेला बळी पडण्याच्या बेतात असतो, तेव्हा कृपा करून तुझ्यावरील माझी आशा बळकट कर. माझ्यासमोर येणाऱ्या प्रत्येक परीक्षेमुळे तुझ्यावरचा माझा भरवसा अधिक दृढ होवो आणि तुझ्या पालनकर्त्या काळजीवर विसंबून मी स्वतःला अधिक पूर्णपणे तुझ्या हाती सोपवावे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


अद्भुत कृपेच्याही पलीकडे

सामान्य काळातील बारावा रविवार (वर्ष क)

“मनुष्याच्या पुत्राला पुष्कळ दुःख सोसावे लागेल. वडीलजन, मुख्य याजक आणि शास्त्री त्याला नाकारतील. त्याला ठार मारले जाईल आणि तिसऱ्या दिवशी तो उठवला जाईल.” मग तो सर्वांना म्हणाला, “जर कोणाला माझ्यामागे यायचे असेल, तर त्याने स्वतःचा त्याग करावा, दररोज आपला क्रूस उचलावा आणि माझ्यामागे यावे. कारण जो कोणी आपला जीव वाचवू पाहतो तो तो गमावेल; पण जो कोणी माझ्यासाठी आपला जीव गमावतो तो तो वाचवेल.” लूक 9:22–24

आजच्या शुभवर्तमानाच्या सुरुवातीला येशू आपल्या शिष्यांना विचारतो, ‘लोक मला कोण म्हणतात?’ काहींना वाटत होते की तो मृतांतून उठलेला बाप्तिस्मा देणारा योहान आहे; तर काहींना तो एलिया किंवा संदेष्ट्यांपैकी दुसरा कोणी आहे, असे वाटत होते. या उत्तरांवरून दिसते की येशू हाच मशीहा आहे, असा विश्वास लोकांना अजून पटला नव्हता. कदाचित मशीहाकडून त्यांच्या ज्या अपेक्षा होत्या, त्यांच्याशी येशूचे खरे कार्य जुळत नव्हते. येशू चमत्कार करत होता आणि अधिकारवाणीने शिकवण देणारा एक नवा गुरू होता. तरीही बहुतेकांना वाटत होते की मशीहा एक सामर्थ्यवान सेनापती असेल—तो त्यांचे युद्धात नेतृत्व करील, रोमन सत्ता उलथवून टाकील आणि इस्राएलला पुन्हा स्वातंत्र्य मिळवून देईल. पण मशीहा म्हणून येशूचे कार्य त्याहून फार वेगळे आणि अनंत पटींनी महान होते.

येशू बारा प्रेषितांकडे वळून त्यांना थेट विचारतो, “पण तुम्ही मला कोण म्हणता?” पेत्र धैर्याने उत्तर देतो, “देवाचा मशीहा” (लूक 9:20). पेत्राने अशी विश्वासाची कबुली दिल्यावर येशू त्याला कदाचित अपेक्षित नसलेली गोष्ट उघड करतो: “मनुष्याच्या पुत्राला पुष्कळ दुःख सोसावे लागेल. वडीलजन, मुख्य याजक आणि शास्त्री त्याला नाकारतील. त्याला ठार मारले जाईल आणि तिसऱ्या दिवशी तो उठवला जाईल.” आपल्या कार्याचा हा सर्वांत महत्त्वाचा भाग उघड करून येशू प्रेषितांना त्यांच्या स्वतःच्या कल्पना सोडण्याचे आणि त्याचा खरा हेतू स्वीकारण्याचे आव्हान देतो: अनेकांच्या तारणासाठी स्वतःच्या प्राणांचे बलिदान देणे.

हे समजून घेणे प्रेषितांना कठीण गेले असेल. त्यांची अडचण जाणूनही येशू आपले शब्द सौम्य करत नाही. उलट, तो जमलेल्या लोकांकडे वळतो आणि पुढील घोषणा करून प्रेषितांना बळ देतो: “जर कोणाला माझ्यामागे यायचे असेल, तर त्याने स्वतःचा त्याग करावा, दररोज आपला क्रूस उचलावा आणि माझ्यामागे यावे. कारण जो कोणी आपला जीव वाचवू पाहतो तो तो गमावेल; पण जो कोणी माझ्यासाठी आपला जीव गमावतो तो तो वाचवेल.”

वरकरणी विरोधाभासी वाटणाऱ्या या विधानाने जमलेले लोकच नव्हे, तर बाराही प्रेषित स्तब्ध झाले असतील. तरीही संपूर्ण सत्य सांगण्यास येशू कचरत नाही. आज आपल्यालाही तो तेच संपूर्ण सत्य सांगतो.

एखादी व्यक्ती ख्रिस्ताकडे वळते, तेव्हा सुरुवातीला तिला अनेकदा मोठा दिलासा आणि मनाला जाणवणारा आनंद मिळतो. मनात खोल शांती अनुभवास येते, ओझे हलके होते आणि ख्रिस्तामध्ये नव्याने स्वातंत्र्य लाभते. हा सुरुवातीचा आनंद एक देणगी आहे. तो आपल्याला कितीही उभारी देणारा असला, तरी येशू आपल्याला त्यापलीकडे, अधिक खोल आणि आपल्याकडून अधिक मागणाऱ्या जीवनाकडे बोलावतो. ख्रिस्ती जीवनाची परिपूर्ती केवळ कृपेच्या दिलासादायक अनुभवात होत नाही; ती स्वतःचा त्याग करून क्रूस स्वीकारण्यात होते.

आजच्या शुभवर्तमानात येशू त्याचा शिष्य होण्याची सर्वोच्च मागणी उघड करतो. प्रथम, तो स्वतः दुःख सोसेल आणि मरेल. दुसरे म्हणजे, तोच मशीहा आहे अशी कबुली देऊन त्याच्यामागे जाण्याचे ठरवणाऱ्या प्रत्येकालाही तसेच करावे लागेल.

येशूचे शिष्य होऊ इच्छिणाऱ्या सर्वांसाठी हे सत्य आव्हानात्मक आहे, पण ते टाळता येत नाही. देवाची दया आपल्या पापांचे ओझे दूर करते, याचा अनुभव घेताना आपल्याला खरोखरच आनंद होतो. अनेकांच्या वैयक्तिक साक्षी आणि ख्रिस्ताकडे वळण्याच्या कहाण्यांच्या मुळाशी हाच आनंद असतो. एका सुप्रसिद्ध ख्रिस्ती स्तोत्रात म्हटले आहे: “अद्भुत कृपा! किती गोड हा स्वर, माझ्यासारख्या दीन जीवाला जिने तारले. एकेकाळी मी हरवलो होतो, आता मला शोधून काढले आहे; मी आंधळा होतो, आता मला दिसते.”

हे स्तोत्र उद्धाराचा आनंद सुंदर रीतीने व्यक्त करते. पण येशू आपल्याला कृपेच्या त्या पहिल्या क्षणापलीकडे बोलावतो. खरे शिष्यत्व म्हणजे केवळ हरवलेल्याला परत शोधून काढले जाणे नव्हे; ते म्हणजे दररोज आपला क्रूस उचलणे. ख्रिस्ताच्या शिकवणीच्या प्रकाशात या लाडक्या स्तोत्राचा संदेश पुढे नेला, तर त्याच्या ओळी कदाचित अशा असतील: “अद्भुत प्रेम! किती खोल हे आवाहन, क्रूस उचलून मरण स्वीकारण्याचे. कारण जीव गमावतानाच मला खरे जीवन सापडते, आणि ज्याने मरण पत्करले त्याच्यासारखा मी घडतो.”

ख्रिस्ती जीवनाच्या गौरवशाली ध्येयापर्यंत नेणाऱ्या त्यागाच्या मार्गावर आज चिंतन करा. ते ध्येय म्हणजे देवाचे परमसुखद दर्शन; तेथे आपण देवामध्ये सदैव आनंद मानू. त्या ध्येयापर्यंत पोहोचण्याचे साधन म्हणजे क्रूस. तो स्वीकारून आपण दररोज स्वतःचा त्याग करतो, ख्रिस्ताचे अनुसरण करतो आणि शुभवर्तमानासाठी आपला जीव गमावतो. त्यागाच्या याच मार्गाने ख्रिस्ताने आपल्यासाठी मिळवलेले तारण आपल्याला प्राप्त होईल.

हे माझ्या प्रभू आणि मशीहा, देवाच्या लोकांना मुक्त करणारा म्हणून तू येशील, अशी घोषणा प्राचीन संदेष्ट्यांनी केली होती. पण तू आम्हाला द्यायला आलेले स्वातंत्र्य केवळ ऐहिक किंवा राजकीय मुक्तीपेक्षा कितीतरी श्रेष्ठ आहे. माझ्या जीवनातील तुझे कार्य समजून घेण्यास आणि स्वीकारण्यास मला मदत कर. दररोज माझा क्रूस उचलण्यास आणि तू नेशील तिथे तुझ्यामागे जाण्यास मला बळ दे, म्हणजे तुझ्या गौरवात मला सदैव सहभागी होता येईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


अयोग्य गोष्टींत मिळणारे समाधान

सामान्य काळातील बाराव्या आठवड्याचा सोमवार

“तुझ्या भावाच्या डोळ्यातली कुसळ तुला दिसते, पण तुझ्या स्वतःच्या डोळ्यातले लाकडी तुळईचे भलेमोठे लाकूड तुला का दिसत नाही? तुझ्याच डोळ्यात तुळई असताना तू आपल्या भावाला, ‘तुझ्या डोळ्यातली कुसळ मला काढू दे,’ असे कसे म्हणू शकतोस? ढोंग्या, आधी स्वतःच्या डोळ्यातली तुळई काढ. मग तुला नीट दिसेल आणि तू आपल्या भावाच्या डोळ्यातली कुसळ काढू शकशील.” मत्तय 7:3–5

दुसऱ्याला दोष देणे सोपे असते. त्यातून एक प्रकारचे समाधान मिळते; नाहीतर कोणी असे करणारच नाही. खरे तर, आपण करतो त्या प्रत्येक पापातून काही प्रमाणात समाधान मिळते. अर्थात, ते समाधान केवळ भावनिक, क्षणिक आणि विकृत असते; शेवटी ते आपल्या आत्म्याला फार घातक ठरते.

दोष काढण्याची वृत्ती असलेले मन दुसऱ्याच्या बोलण्याचा किंवा वागण्याचा सर्वांत वाईट अर्थ गृहीत धरते. कॅथलिक चर्चची धर्मशिक्षणसंहिता आपल्याला सावध करते की उतावळेपणाने दोष ठरवणे हा सत्याविरुद्धचा अपराध आहे (सीसीसी 2477). पुरेसा आधार नसताना दुसऱ्याची नैतिक चूक आहे असे आपण गृहीत धरतो, तेव्हा आपण हे पाप करतो. हे अनेकदा चुगली करणे, खरे दोष उघड करून निंदा करणे किंवा खोटे आरोप करून बदनामी करणे अशा स्वरूपांत दिसते. चुगलीत सांगितलेली गोष्ट कधी खरी असली, तरी योग्य कारण नसताना तिच्यामुळे दुसऱ्याच्या प्रतिष्ठेला धक्का पोहोचतो, तेव्हा ती पाप ठरते. निंदा करताना दुसऱ्याचे खरे दोष विनाकारण उघड केले जातात; तर खोट्या बदनामीत सत्याचा विपर्यास करून असत्य पसरवले जाते. या प्रत्येक कृतीमागे असे मन असते की ज्याला दया दाखवण्याऐवजी दुसऱ्याला दोषी ठरवण्यात विकृत समाधान मिळते.

जेव्हा जेव्हा आपण दुसऱ्याला अन्यायाने दोषी ठरवतो—मनातल्या मनात टीका करून किंवा जाहीरपणे त्याचा निषेध करून—तेव्हा तेव्हा आपल्या हातून हे पाप घडते. यावर उपाय म्हणून आपण आपल्या हेतूंची तपासणी केली पाहिजे. पाप फसवे असते, विशेषतः ते करणाऱ्याच्या बाबतीत. दुसऱ्याला दोषी ठरवण्याचे पाप तर विशेष कपटी असते, कारण ते अनेकदा आपल्याला योग्यच वाटते; इतकेच नव्हे, तर ते आपले नैतिक कर्तव्य आहे असेही भासते.

शास्त्री आणि परुशी यांचे हेच पाप होते. ते खऱ्या नीतिमत्तेच्या प्रकाशात मोशेच्या नियमशास्त्राचा अर्थ लावण्याऐवजी आपल्या कठोर परंपरांनुसार त्याचा अर्थ लावत आणि इतरांना दोषी ठरवत. आपणच नीतिमान आहोत या भावनेमुळे आपण देवाच्या नावाने वागत आहोत, अशी त्यांची खात्री झाली होती. पण गर्वाने ते आंधळे झाले होते. त्यामुळे त्यांनी इतरांचे नुकसान तर केलेच, पण स्वतःचे आत्मेही धोक्यात घातले.

दुसऱ्यांना दोष देण्याच्या वृत्तीवर मात करणे कठीण असते. त्यासाठी चुकीच्या वळणाला लागलेल्या भावना आणि मनात साचलेले दुखणे सोडून देवाच्या प्रज्ञेच्या प्रकाशाकडे वळावे लागते. हे वेदनादायक ठरते, कारण आपले पाप आपल्याला कबूल करावे लागते. दुसऱ्याच्या बोलण्याने किंवा वागण्याने आपण दुखावतो, तेव्हा आधी स्वतःच्या पापाला सामोरे जाणे आणखी कठीण होते. मात्र येशू स्पष्ट सांगतो की, आपण आधी स्वतःच्या डोळ्यातली ‘लाकडी तुळई’ काढली नाही, तर दुसऱ्याच्या डोळ्यातली ‘कुसळ’ आपल्याला काढता येणार नाही.

स्वतःच्या डोळ्यातली लाकडी तुळई काढण्याचा एकमेव मार्ग म्हणजे दया या सद्गुणात वाढणे. प्रत्येक पापी व्यक्तीवर, विशेषतः ज्यांनी आपले नुकसान केले आहे त्यांच्यावर, आपण इतके प्रेम केले पाहिजे की आपल्या आत्म्यातील प्रत्येक तीव्र भावनेचे दयेमुळे रूपांतर व्हावे. दयेविषयीचे देवाचे सत्य आपण बुद्धीने जाणून स्वीकारले पाहिजे आणि इच्छाशक्तीने दयेची निवड केली पाहिजे. अशी निवड वारंवार केल्याने ती आपली सवय बनते आणि दयेचा सद्गुण रुजतो. तेव्हाच आपल्या तीव्र भावनाही दयेशी सुसंगत होतात.

आपल्यासाठी आणि ज्यांना आपण सहसा दोष देतो त्यांच्यासाठी आनंदाची बातमी ही आहे: दया हा सद्गुण आपल्या बुद्धीत आणि इच्छाशक्तीतच नव्हे, तर आपल्या भावभावनांतही भिनतो, तेव्हा दुसऱ्यांना दोष देण्याच्या वृत्तीत आपल्याला अडकवून ठेवणाऱ्या विकृत समाधानातून आपण मुक्त होऊ लागतो. मग देवाच्या प्रज्ञेने व कृपेने आपल्याला प्रकाश मिळेल आणि इतरांना त्यांच्या वागण्यातली चूक दिसावी म्हणून आपण त्यांना प्रेमाने, करुणेने आणि मनापासून मदत करू शकू. आपण त्यांना दोषी ठरवून त्यांचा निषेध करणार नाही, तर त्यांच्यावर प्रेम करून त्यांनाही ख्रिस्तामधील त्याच स्वातंत्र्याकडे नेऊ.

ज्या पापी सवयींशी तुमचा संघर्ष चालू आहे, विशेषतः दुसऱ्यांना दोष देण्याच्या वृत्तीवर, आज चिंतन करा. इतरांना दोषी ठरवताना आपले म्हणणे योग्यच आहे असे तुम्हाला कधी वाटते का? त्या पापातून तुम्हाला काही प्रमाणात विकृत समाधान मिळते का? हे प्रश्न तुम्हाला अंतर्मुख करत असतील, तर देवाच्या दयेसमोर नम्र व्हा आणि स्वतःच्या डोळ्यातली लाकडी तुळई मान्य करायला भिऊ नका. दोष देण्याच्या वृत्तीतून मुक्ती मिळावी म्हणून कळकळीने विनवणी करा आणि त्याहून कितीतरी श्रेष्ठ अशी दयेची देणगी स्वीकारा. हा सराव कठीण असला तरी शेवटी तो तुम्हाला मुक्त करील आणि ज्यांना देवाच्या दयेची सर्वाधिक गरज आहे, त्यांना मदत करण्यास समर्थ करील.

हे परमदयाळू देवा, मी तुझ्यासमोर येतो आणि इतरांना दोष देण्याच्या माझ्या वृत्तीशी माझा संघर्ष चालू आहे, हे नम्रपणे कबूल करतो. मी दुखावलो जातो किंवा माझा अपमान होतो, तेव्हा दुसऱ्यांवर संतापाने तुटून पडण्याचा, त्यांना दोषी ठरवण्याचा आणि त्यांच्याविषयी सर्वांत वाईट तेच गृहीत धरण्याचा मोह मला होतो. पण हे प्रभू, तू सर्व काही परिपूर्ण प्रज्ञेने आणि दयेने पाहतोस. या पापातून मला मुक्त कर, माझे हृदय शुद्ध कर आणि मला तुझ्या प्रेमाचे व करुणेचे साधन बनव. तुझे सत्य आणि न्याय यांना बाजूला सारून मी कोणाचाही न्याय करू नये आणि जी दया मिळावी अशी मला स्वतःला आस आहे, तीच दया मी इतरांना नेहमी दाखवावी. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


दैवी रहस्यांचा सखोल शोध

सामान्य काळातील बाराव्या आठवड्याचा मंगळवार

येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाला, “जे पवित्र आहे ते कुत्र्यांना देऊ नका आणि आपले मोती डुकरांसमोर फेकू नका. नाहीतर ती ते पायांखाली तुडवतील आणि उलट तुमच्यावर तुटून पडून तुमचे तुकडे करतील.” मत्तय 7:6

आजच्या शुभवर्तमानात ख्रिस्ताच्या अधिक कठीण शिकवणींपैकी एक आपल्याला ऐकायला मिळते. प्रथमदर्शनी त्याचे शब्द कठोर वाटतात. तरीही त्यांतून एक सखोल सत्य उलगडते: स्वर्गराज्याची रहस्ये स्वीकारण्यासाठी अंतःकरणाची योग्य तयारी असावी लागते. दैवी सत्ये कोणालाही सरसकट सांगू नयेत, विशेषतः जे त्यांची अवहेलना करतील किंवा वैरभावाने त्यांना प्रतिसाद देतील अशांना. देवाची अधिक गहन रहस्ये स्वीकारण्यासाठी आणि समजून घेण्यासाठी श्रद्धा आवश्यक आहे. शेवटच्या भोजनाच्या वेळी बारा शिष्यांना येशूने हेच तत्त्व अशा शब्दांत सांगितले: “मला अजून तुम्हाला पुष्कळ काही सांगायचे आहे, पण आता ते तुम्हाला पेलणार नाही. पण जेव्हा तो, सत्याचा आत्मा, येईल, तेव्हा तो तुम्हाला संपूर्ण सत्याकडे नेईल” (योहान 16:12–13).

येशू हा देवाचा सनातन शब्द असल्यामुळे त्याला दैवी सत्याचे परिपूर्ण आणि संपूर्ण ज्ञान होते. तरीही त्याने आपल्या शिष्यांना सर्व काही एकदम उघड करून सांगितले नाही. तसे केले असते, तर ते त्यांना पेलले नसते. त्याच्या अगदी जवळच्या अनुयायांनाही त्याची शिकवण समजून घेणे अनेकदा कठीण जाई; ते त्याच्या शब्दांचा चुकीचा अर्थ लावत आणि स्वीकारायला कठीण असलेल्या सत्यांना विरोध करत. तरीही प्रत्येकाच्या ग्रहणक्षमतेनुसार ख्रिस्त आपल्या राज्याची रहस्ये हळूहळू उलगडतो.

दैवी रहस्ये इतकी गहन आणि अथांग आहेत की देवाच्या परमसुखद दर्शनात आपण त्याला समोरासमोर पाहू, तेव्हाच ती आपल्याला पूर्णपणे समजतील. तोपर्यंत त्याची अधिक गहन सत्ये पडद्याआडच राहतात. याचा अर्थ आपण त्यांचा शोध घेणे थांबवावे असा नाही. उलट, आपली श्रद्धा वाढते आणि देवाची ओळख अधिक गहिरी होते, तसतसा तो हळूहळू तो पडदा बाजूला सारतो आणि आपल्याला स्वतःच्या अधिक जवळ आणतो. आपण पवित्रतेत वाढत जातो, तसे तो आपल्यातील दैवी ज्ञानाचे आध्यात्मिक वरदान परिपूर्ण करतो. त्यातून अखेरीस त्याच्यावरचे आपले प्रेम अधिक गहिरे होते.

येशू ज्यांचा उल्लेख करतो ते मोती या दैवी रहस्यांचे प्रतीक आहेत. ती दैवी ज्ञानाची अशी रत्ने आहेत की ज्यांचा आपण शोध घ्यावा, जी जपावीत आणि आदरभावाने स्वीकारावीत. सत्य हळूहळू उलगडण्याचे हे तत्त्व संत पौलाच्या सेवाकार्यातही दिसते. आपल्या जीवनाला कलाटणी देणाऱ्या परिवर्तनानंतर पौलाला असामान्य आध्यात्मिक अंतर्दृष्टी लाभली. तरीही दैवी शिकवण तिच्या पूर्णतेत स्वीकारण्यास आपले श्रोते नेहमीच तयार नसतात, हे त्याने ओळखले. करिंथकरांना त्याने लिहिले: “बंधूंनो, तुम्ही आध्यात्मिक वृत्तीचे आहात असे समजून मला तुमच्याशी बोलता आले नाही. तुम्ही देहाच्या अधीन असलेले, ख्रिस्तामधील बालके आहात, म्हणून मला तुमच्याशी तसे बोलावे लागले. मी तुम्हाला दूध पाजले, घन अन्न दिले नाही, कारण ते तुम्हाला पचले नसते” (1 करिंथकरांस 3:1–2).

देव जेव्हा आपल्याला आपल्या दैवी ज्ञानाची झलक दाखवतो, तेव्हा संत पौलाप्रमाणे आपणही देवाने उलगडलेली ही सत्ये जपावीत, श्रद्धेने त्यांचे चिंतन करावे आणि देवाला आपल्याशी अधिक सखोल संवाद साधू द्यावा. त्याच वेळी, इतरांना आपल्या श्रद्धेविषयी सांगताना, जे पवित्र आहे, म्हणजेच दैवी सत्याचे मोती, ते स्वीकारण्यास त्यांची किती तयारी आहे आणि ते त्यांना कितपत ग्रहण करू शकतात, याचे भान ठेवावे. शुभवर्तमानातील तारणाचा संदेश सर्वांना सांगितलाच पाहिजे; पण त्यातील सर्वांत गहन रहस्ये प्रार्थनेतून आणि कृपा स्वीकारण्यास अंतःकरण तयार असेल तरच उमगतात.

“जे पवित्र आहे ते कुत्र्यांना देऊ नका, किंवा आपले मोती डुकरांपुढे टाकू नका…” असा इशारा देताना येशू आपल्याला शुभवर्तमानाची सुवार्ता सांगण्यापासून परावृत्त करत नाही. उलट, शुभवर्तमानातील दडलेली रहस्ये लगेच स्वीकारण्यास प्रत्येक जण तयार नसतो, हे तो आपल्याला शिकवतो. काही जण शुभवर्तमान सरळ नाकारतील, काही त्याकडे उदासीनतेने पाहतील, तर काही वैरभावानेही प्रतिसाद देतील. म्हणून, आध्यात्मिक बालकांचे पोषण घन अन्नाने नव्हे तर दुधाने केले पाहिजे, हे जसे संत पौलाने ओळखले, तसेच सर्वांत गहन दैवी सत्ये इतरांना सांगताना आपणही विवेक बाळगला पाहिजे. ती सत्ये सांगताना ती स्वीकारण्यास ऐकणाऱ्यांच्या अंतःकरणाची तयारी आहे, याची काळजी घ्यावी.

देवाचे सनातन सत्य स्वीकारण्यास तुमचे स्वतःचे अंतःकरण किती तयार आहे, यावर आज चिंतन करा. आध्यात्मिक दुधाची गरज असलेल्या बालकासारखे तुम्ही आहात का? तसे असेल, तर ते दूध आतुरतेने प्या आणि त्याने तुमच्या आत्म्याचे पोषण होऊ द्या. श्रद्धेत परिपक्व होताना देवाच्या वचनाचे प्रार्थनापूर्वक चिंतन करण्यासाठी अधिक वेळ द्या आणि ग्रहणशील अंतःकरणाने त्याच्या ज्ञानाचा शोध घ्या. देवाने इतरांचे आध्यात्मिक पोषण करण्याची जबाबदारी तुमच्यावर सोपवली, तर ती प्रेमाने आणि सौम्यतेने पार पाडा. कोणते मोती तुम्ही इतरांना द्यावेत अशी देवाची इच्छा आहे, हे विवेकाने ओळखा. प्रथम आपले स्वतःचे अंतःकरण ग्रहणशील असेल, तरच देवाच्या हाकेला प्रतिसाद देऊन त्याची साधने आणि शुभवर्तमानाचे प्रचारक होण्यास आपण तयार होऊ.

हे सनातन ज्ञानाच्या प्रभू, श्रद्धेची रहस्ये अथांग आहेत; तुझ्या कृपेशिवाय ती माझ्या आकलनापलीकडे आहेत. मला सतत तुझ्या अधिक जवळ ओढ आणि तुझे गुप्त सान्निध्य व तुझ्या सत्याचे मौल्यवान मोती मला उलगडून दाखव. माझी समज वाढव, म्हणजे ग्रहणशील अंतःकरणाने मला तुझ्या रहस्यांचे चिंतन करता येईल. माझी श्रद्धा वाढत असताना, तुझ्या इच्छेप्रमाणे माझा उपयोग कर, जेणेकरून मला इतरांचे त्यांच्या गरजेनुसार आध्यात्मिक पोषण करता येईल आणि त्यांना तुझ्या दैवी ज्ञानाच्या अधिकाधिक खोलात नेता येईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


आपल्यावर प्रभाव टाकणारे आवाज

सामान्य काळातील बाराव्या आठवड्याचा बुधवार

येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाला: “खोट्या संदेष्ट्यांपासून सावध राहा. ते मेंढरांच्या वेशात तुमच्याकडे येतात, पण आतून ते हावरट लांडगे आहेत. त्यांच्या फळांवरून तुम्ही त्यांना ओळखाल.” मत्तय 7:15–16

संत पौल गलतीकरांना लिहिलेल्या पत्रात पापात बुडालेल्या जीवनाची फळे सांगतात. त्यांना ते ‘देहाची कृत्ये’ म्हणतात: “देहाची कृत्ये उघड आहेत: अनैतिकता, अशुद्धता, स्वैराचार, मूर्तिपूजा, जादूटोणा, द्वेष, चढाओढ, मत्सर, संतापाचे उद्रेक, स्वार्थी कृत्ये, मतभेद, गटबाजी, हेवा, मद्यपानाची धुंदी, उन्मत्त रंगेल मेजवान्या आणि अशा इतर गोष्टी.” याउलट, पवित्र आत्म्याच्या प्रेरणेने जगलेल्या जीवनाची फळे ते अशी सांगतात: “प्रीती, आनंद, शांती, धीर, दयाळूपणा, उदारता, विश्वासूपणा, सौम्यता आणि आत्मसंयम” (पाहा गलतीकरांस 5:19–23).

संत पौलांच्या शब्दांत आजच्या शुभवर्तमानातील येशूच्या शिकवणीचे प्रतिबिंब दिसते. लोकांच्या आत्म्यांना भरकटवणाऱ्या खोट्या धार्मिक नेत्यांविषयी येशू मुख्यतः सावध करतो; पण त्याची शिकवण आपल्या मनावर आणि अंतःकरणावर प्रभाव टाकणाऱ्या सर्वांनाच लागू होते. एखाद्या व्यक्तीच्या जीवनाची ‘फळे’ पाहून तिचा खरा स्वभाव कळतो. ही फळे केवळ तिच्या सेवाकार्यातच नव्हे, तर तिच्या अनुयायांच्या जीवनातही दिसतात.

पूर्वीच्या पिढ्यांवर मुख्यतः कुटुंबीयांचा, शेजाऱ्यांचा किंवा समाजातील इतर सदस्यांचा प्रभाव पडत असे. आज दूरचित्रवाणी, इंटरनेट आणि समाजमाध्यमे यांमुळे प्रभाव टाकणारा एक नवा, ताकदवान वर्ग उदयास आला आहे. त्यांपैकी अनेकांना आपण कधी भेटलोही नाही; तरी ते आपली मूल्ये, सवयी आणि आकांक्षा घडवतात.

विशेषतः तरुणांवर असा प्रभाव सहज पडतो. समाजमाध्यमांवरील प्रभावशाली व्यक्ती काळजीपूर्वक निवडलेली छायाचित्रे, छोट्या व्हिडिओफिती आणि मोहक संदेश यांद्वारे अनेकदा आनंदी आणि यशस्वी जीवनाचे चित्र उभे करतात. आपल्या अनुयायांनाही तसेच जगावेसे वाटते. यश, सौंदर्य, नातेसंबंध किंवा संपत्ती यांची गुपिते आपल्याला सांगत असल्याचा भास निर्माण करणाऱ्या या व्यक्तींचे आकर्षण नकळत आपल्या नैतिक दृष्टिकोनाला आकार देऊ शकते. त्यांपैकी अनेक जण शुभवर्तमानाच्या विरुद्ध असलेल्या विचारांचा आणि मूल्यांचा प्रसार करतात. ते अशी जीवनशैली पुढे करतात, जिच्यातून पवित्र आत्म्याची फळे येत नाहीत, तर देहाची कृत्ये घडतात.

मात्र हा प्रभाव केवळ तरुणांपुरता मर्यादित नाही. वय, संस्कृती, राजकीय बांधिलकी किंवा व्यवसाय कोणताही असो, प्रसारमाध्यमे, मनोरंजनक्षेत्र आणि अगदी ख्रिस्तसभेतूनही बोलणाऱ्या व्यक्तींच्या प्रभावाखाली लोक येतात. खोटे संदेष्टे नेहमीच उघडपणे दुष्ट वाटत नाहीत. त्यांचे बोलणे पटावे इतपत सत्य त्यात अनेकदा मिसळलेले असते. तरीही येशू सावध करतो: “त्यांच्या फळांवरून तुम्ही त्यांना ओळखाल.”

आपल्या जीवनाला आकार देण्याची मुभा आपण ज्यांना देतो, त्यांचे मूल्यमापन करताना संत पौलांनी देहाची कृत्ये आणि पवित्र आत्म्याची फळे यांच्यात दाखवलेला फरक लक्षात घेतला पाहिजे. आजच्या अनेक प्रभावशाली व्यक्ती सुसंस्कृत आणि यशस्वी दिसतात; पण त्या नकळत रुजतील अशा रीतीने अनैतिकता, अशुद्धता, स्वार्थ, मतभेद, गटबाजी आणि हेवा यांना प्रोत्साहन देतात. आपण पाहतो त्या दूरचित्रवाणी कार्यक्रमांत, ऐकतो त्या संगीतात, वापरतो त्या समाजमाध्यमांत आणि अगदी लोकप्रिय विचारप्रवाहांतही या गोष्टी अनेकदा बेमालूमपणे मिसळलेल्या असतात. धोके स्पष्ट असूनही अनेक जण या प्रभावांकडे ओढले जातात, आणि त्याचे परिणाम त्यांच्या लक्षात येतात त्याहून अधिक खोलवर होतात. म्हणून विवेकबुद्धीने पारख करणे अत्यावश्यक आहे.

खोट्या संदेष्ट्यांपासून स्वतःचे रक्षण करण्याचा उत्तम मार्ग म्हणजे ख्रिस्तामध्ये दृढपणे रुजलेले जीवन. आपण प्रार्थनेत, पवित्र शास्त्राच्या मननात आणि संस्कारांच्या जीवनात स्वतःला गुंतवले पाहिजे. त्यांद्वारे पवित्र आत्मा आपल्याला सत्य आणि फसवणूक यांतील फरक ओळखण्याची सुज्ञता देईल.

तुमच्या जीवनात कोणती फळे यावीत अशी येशूची इच्छा आहे, यावर आज मनन करा: “प्रीती, आनंद, शांती, धीर, दयाळूपणा, उदारता, विश्वासूपणा, सौम्यता आणि आत्मसंयम.” प्रत्यक्ष भेटीतून किंवा माध्यमांतून, तुमच्यात हे गुण वाढवण्याची सर्वाधिक प्रेरणा कोण देतं? ज्यांच्या जीवनात चांगली फळे दिसतात, अशांच्या बोलण्याला आपल्या मनात आणि अंतःकरणात स्थान देण्याचा आज निश्चय करा. ज्यांचे शब्द आणि कृती शुभवर्तमानाशी सुसंगत आहेत, अशा व्यक्तींना शोधा; आणि फूट, अशुद्धता, दिखाऊपणा आणि स्वार्थी महत्त्वाकांक्षा यांना प्रोत्साहन देणाऱ्यांपासून जाणीवपूर्वक दूर व्हा. असे केल्याने तुम्ही येशूच्या या इशाऱ्याकडे लक्ष द्याल: “खोट्या संदेष्ट्यांपासून सावध राहा.” तुमच्या आत्म्यासाठी आणि पुढच्या पिढीतील आत्म्यांसाठीचा लढा आपण कोणाचे ऐकायचे हे ठरवतो तिथूनच सुरू होतो.

हे माझ्या प्रभू, तू माझे जीवन भरपूर फळांनी बहरवतोस. तू माझ्या अंतःकरणात वास करतोस तेव्हा माझ्या जीवनाला तुझ्या राज्यासाठी, इतरांच्या भल्यासाठी आणि माझ्या स्वतःच्या आत्म्यासाठी चांगली फळे येतात. माझ्या सभोवती बोलणाऱ्यांची पारख करण्याची सुज्ञता मला दे. जे तुझ्याकडून आलेले नाहीत त्यांचे बोलणे नाकारण्यास आणि जे तुझ्या आत्म्याने भरलेले आहेत त्यांचे ऐकण्यास मला शिकव. माझी वाणीही पवित्र असो आणि तिच्याद्वारे तुझा प्रकाश सर्वांना दिसो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


श्रद्धा आणि आज्ञापालन

सामान्य काळातील बाराव्या आठवड्याचा गुरुवार

“मला ‘प्रभू, प्रभू’ म्हणणारा प्रत्येक जण स्वर्गाच्या राज्यात प्रवेश करणार नाही; तर जो माझ्या स्वर्गातील पित्याच्या इच्छेप्रमाणे वागतो, तोच प्रवेश करील. त्या दिवशी पुष्कळ जण मला म्हणतील, ‘प्रभू, प्रभू, आम्ही तुझ्या नावाने संदेश दिले नाहीत काय? तुझ्या नावाने दुष्ट आत्मे घालवले नाहीत काय? तुझ्या नावाने पराक्रमाची कृत्ये केली नाहीत काय?’ तेव्हा मी त्यांना गंभीरपणे सांगेन, ‘मी तुम्हाला कधीच ओळखले नाही. दुष्कर्म करणाऱ्यांनो, माझ्यापासून दूर व्हा.’” मत्तय 7:21–23

येशूचे शब्द धक्का देतात, कारण त्याच्या नावाने संदेष्ट्याचे कार्य केले, दुष्ट आत्मे घालवले आणि पराक्रमाची कृत्ये केली की स्वर्गाच्या राज्यात प्रवेश निश्चित मिळतो, या समजुतीला ते आव्हान देतात. पण आज्ञापालन आणि प्रीती यांशिवाय पराक्रमाची कृत्ये पुरेशी नाहीत. शुभवर्तमानाचा हा उतारा शिष्यत्वाच्या एका विपर्यस्त रूपाविषयी सावध करतो: त्यात पित्याच्या इच्छेप्रमाणे वागण्यासाठी आवश्यक असलेल्या अंतःकरणाच्या परिवर्तनाऐवजी स्वतःचीच इच्छा पूर्ण करण्याला महत्त्व दिले जाते.

संत पौलही याच सत्याचा पुनरुच्चार करतात: “मला भविष्यवाणीचे वरदान असले, सर्व रहस्ये मला उलगडली असली आणि सर्व ज्ञान मला अवगत असले; इतकी परिपूर्ण श्रद्धा माझ्यात असली की मी पर्वत हलवू शकेन, पण माझ्यात प्रेम नसले, तर मी काहीच नाही” (1 करिंथकरांस 13:2). भविष्यवाणी, ज्ञान आणि पर्वत हलवू शकेल अशी श्रद्धा यांसारखी अगदी विलक्षण आध्यात्मिक वरदानेही देवाने आपल्या अंतःकरणात ओतलेल्या प्रेमाच्या सद्गुणाने प्रेरित नसतील, तर ती निरर्थक ठरतात. हे प्रेम देवाकडून येते आणि त्याच्या इच्छेनुसार वागण्यास आपल्याला समर्थ बनवते.

श्रद्धेविषयी उपदेश करण्याची, शिकवण्याची किंवा इतरांना मार्गदर्शन करण्याची जबाबदारी ज्यांच्यावर आहे, त्यांच्यासाठी येशूचा हा इशारा विशेष महत्त्वाचा आहे. देवाच्या नावाने काम करणारे लोकही कधीकधी देवाच्या इच्छेऐवजी स्वतःच्या इच्छेनुसार वागतात. काही वेळा निष्ठावान ख्रिस्तीजनही स्वतःचे निर्णय किंवा इच्छा यांनाच चुकून देवाचे मार्गदर्शन समजतात. त्यामुळे देवाची निर्मळ आणि परिपूर्ण इच्छा पूर्ण करण्याचे खरे साधन बनण्यात ते कमी पडतात.

आपण ख्रिस्ताचे अनुयायी आहोत असे म्हणणाऱ्या प्रत्येकाने येशूच्या शब्दांवर नियमितपणे चिंतन करणे अत्यावश्यक आहे. येशूने ही शिकवण केवळ तात्त्विक इशारा म्हणून दिली नाही; आपल्या अनेक अनुयायांना तिची गरज भासेल हे त्याला माहीत होते. येशूचे हे वर्णन कोणाला लागू पडते हे आपणच ठरवावे आणि त्यावरून चर्चमधील इतरांचा न्याय करावा, असा या उताऱ्याचा हेतू नाही. उलट, हे आपल्यापैकी प्रत्येकाला वैयक्तिकरित्या केलेले आवाहन आहे. आपण पित्याची इच्छा खरोखर पूर्ण करू पाहतो की केवळ नावापुरती श्रद्धा profess करतो, असा प्रश्न स्वतःला विचारून आपण आपल्या अंतःकरणाची परीक्षा घ्यावी, म्हणून येशू हे शब्द सांगतो.

आत्मपरीक्षणासाठी “प्रभू, प्रभू” या शब्दांवर विचार करा. तुम्ही हे शब्द उच्चारत असाल—म्हणजे प्रार्थनेत देवाला आपल्या जीवनाचा प्रभू म्हणून हाक मारत असाल—तर ती चांगली सुरुवात आहे; पण ती केवळ सुरुवात आहे. प्रार्थनेत देवाशी असे वैयक्तिक नाते जोडणे आणि त्याच्याकडे मन लावणे, इथपर्यंत पोहोचणेही अनेकांना कठीण जाते.

तुम्ही प्रार्थना करता असे धरू या. पण तुम्ही प्रार्थना कशी करता? देवाने तुमच्यावर प्रसन्न व्हावे या अपेक्षेने तुम्ही त्याच्यासाठी करता त्या अनेक गोष्टींचा पाढा त्याच्यासमोर वाचता का? तुम्ही देवाच्या नावाने भविष्यवाणी करता का, म्हणजेच इतरांना त्याच्याविषयी सांगता का? तुम्ही देवाच्या नावाने दुष्ट आत्म्यांना घालवता का, म्हणजेच सैतानाचा आणि सर्व प्रकारच्या दुष्टतेचा प्रतिकार करता का? तुम्ही देवाच्या नावाने पराक्रमाची कृत्ये करता का, म्हणजेच तुम्ही ख्रिस्ताचे शिष्य आहात हे दिसून येईल अशी कामे करता का?

असे असेल तर ते चांगले आहे; पण आजच्या शुभवर्तमानानुसार ते पुरेसे नाही. आपल्या प्रभूच्या म्हणण्यानुसार, या प्रश्नांना “हो” असे उत्तर देणाऱ्यांपैकी काहींना न्यायाच्या वेळी हे शब्द ऐकावे लागतील: “मी तुम्हाला कधीच ओळखले नाही. अहो दुष्कर्म करणाऱ्यांनो, माझ्यापासून दूर जा.”

आज येशूच्या या आव्हानात्मक आवाहनावर चिंतन करा: केवळ त्याचाच आवाज नीट ऐका आणि मग त्याच्या इच्छेनुसार वागा. यासाठी आपले स्वतःचे बेत आणि देवाला काय हवे आहे याविषयीचे आपले पूर्वग्रह बाजूला ठेवावे लागतात. ख्रिस्ताची सेवा करणे म्हणजे तो आपला कृतज्ञ राहील असे त्याच्यावर उपकार करणे नव्हे. ती म्हणजे अढळ आज्ञाधारकपणे केवळ देवाचीच इच्छा पूर्ण करणे—त्याहून कमी नाही, अधिक नाही आणि त्याऐवजी दुसरे काहीही नाही. येशूचे हे आव्हान स्वीकारा आणि तुम्ही त्याची सेवा कशी करता, हे पुन्हा तपासा. आधी ऐका आणि मग जे ऐकले त्याप्रमाणे वागा. असे केल्याने तुमचे जीवन श्रद्धेच्या भक्कम खडकावर उभारले जाईल, याची खात्री आहे. हीच श्रद्धा तुम्हाला देवाकडून मिळणाऱ्या प्रेमाच्या वरदानाकडे नेते.

हे माझ्या प्रभू, तू माझ्याकडून मोठ्या अपेक्षा ठेवतोस आणि तू न्यायी आहेस. तुझ्या वचनाने माझे मन भरून टाक, म्हणजे मला तुझे मार्ग कळतील. तुझी वाणी ऐकताना, तू सांगतोस ते सर्व करण्याचे धैर्य मला दे. मी कधीही माझी स्वतःची इच्छा पूर्ण करू नये, तर केवळ तुझीच इच्छा पूर्ण करावी. तुझ्या गौरवासाठी तुझ्या इच्छेप्रमाणे माझा उपयोग कर आणि मला तुझ्या वचनाचे पालन करायला लाव, म्हणजे माझे जीवन श्रद्धा आणि प्रेम यांच्या भक्कम पायावर उभारले जाईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


आध्यात्मिक शुद्धी आणि पुनर्स्थापना

सामान्य काळातील बाराव्या आठवड्याचा शुक्रवार

येशू डोंगरावरून खाली उतरला, तेव्हा लोकांचे मोठे समुदाय त्याच्यामागे आले. मग कुष्ठरोग झालेला एक मनुष्य त्याच्याजवळ आला, त्याच्यापुढे नतमस्तक झाला आणि म्हणाला, “प्रभू, तुझी इच्छा असेल तर तू मला शुद्ध करू शकतोस.” येशूने हात पुढे करून त्याला स्पर्श केला आणि म्हटले, “माझी इच्छा आहे. शुद्ध हो.” तत्क्षणी तो कुष्ठरोगातून शुद्ध झाला. मत्तय 8:1–3

इस्राएली लोकांना इजिप्तमधून बाहेर आणल्यानंतर देवाने मोशेला केवळ दहा आज्ञाच दिल्या नाहीत, तर दैनंदिन जीवनासाठीही नियम दिले. त्यांत धार्मिक विधींसाठी आवश्यक असलेल्या शुचितेचे नियमही होते. त्या काळी कुष्ठरोग संसर्गजन्य आणि असाध्य मानला जात असे आणि त्याविषयी कठोर नियम होते. कुष्ठरोग झालेल्यांना कोणालाही स्पर्श करण्यास मनाई होती. त्यांना समाजापासून वेगळे ठेवले जाई, उपासनेत सहभागी होऊ दिले जात नसे आणि इतरांच्या जवळ येताना “अशुद्ध, अशुद्ध” असे ओरडून सांगणे त्यांना बंधनकारक होते. रोगाचा प्रसार रोखण्यापलीकडे या नियमांना एक सखोल आध्यात्मिक अर्थ होता: कुष्ठरोग हे पापाचे प्रतीक बनले. पाप आत्म्याला अशुद्ध करते आणि आपल्याला देवाच्या पावित्र्यापासून दूर करते; म्हणून देवाने आपल्याला शुद्ध करणे आवश्यक ठरते.

आजच्या शुभवर्तमानात येशू कुष्ठरोग्याला स्पर्श करून बरे करतो. असे करताना तो मोशेच्या नियमशास्त्राच्या मागण्या पूर्ण करतो आणि त्याहीपलीकडे जातो. नियमशास्त्रानुसार कुष्ठरोग्याच्या संपर्कात आलेली व्यक्ती अशुद्ध ठरत असे; पण ख्रिस्ताचे दैवी सामर्थ्य हा क्रम उलटवते. कुष्ठरोग्याच्या स्पर्शाने येशू अशुद्ध होत नाही; उलट, येशूच्या स्पर्शाने कुष्ठरोगी शुद्ध होतो. या चमत्कारातून येशू एक अधिक गहन आध्यात्मिक सत्य प्रकट करतो: केवळ त्याच्या दैवी कृपेच्या स्पर्शानेच पापी खऱ्या अर्थाने शुद्ध होतात आणि देवाशी त्यांचे ऐक्य पुन्हा प्रस्थापित होते. आता अशुद्धता माणसाला पावित्र्यापासून दूर ठेवत नाही. उलट, ख्रिस्तामध्ये पावित्र्य अशुद्धतेवर मात करते आणि श्रद्धेने त्याचा शोध घेणाऱ्या सर्वांना देवाशी समेट व आरोग्यलाभ यांची देणगी देते.

येशूचे डोंगरावरील प्रवचन संपते आणि तो डोंगरावरून खाली उतरतो. त्यानंतर लगेचच हा प्रसंग घडतो. हे दृश्य पाहून, दहा आज्ञा मिळाल्यानंतर सीनाय पर्वतावरून खाली उतरणाऱ्या मोशेची आठवण होते. मोशे दगडावर कोरलेले नियमशास्त्र घेऊन खाली आला; पण येशू, जो नवा आणि मोशेपेक्षाही श्रेष्ठ आहे, तो केवळ नियम देणारा म्हणून नव्हे, तर नव्या कराराचे मूर्त स्वरूप म्हणून खाली उतरतो. त्याच्यामध्ये नियमशास्त्र केवळ शिकवले जात नाही, तर ते पूर्णत्वास नेले जाते. मोशेच्या नियमशास्त्रानुसार विधींच्या शुद्धतेसाठी अशुद्धतेपासून दूर राहावे लागत असे; पण आता ख्रिस्त स्वतः अशुद्ध ठरलेल्यांच्या जवळ येतो आणि त्यांच्यावर दैवी दया करतो. ही दयाच त्यांना पूर्णपणे पूर्ववत करू शकते आणि पवित्र बनवू शकते.

येशूकडे आणि कृपेच्या नव्या नियमाकडे आपण कसे वळावे, याचा हा कुष्ठरोगी उत्तम आदर्श घालून देतो. तो बरे होण्याचा आग्रह धरत नाही, इतकेच नव्हे तर तसे स्पष्टपणे मागतही नाही. येशू कोण आहे आणि तो काय करू शकतो, यावरील आपली श्रद्धा तो सहजपणे व्यक्त करतो: “प्रभू, तुझी इच्छा असेल, तर तू मला शुद्ध करू शकतोस.” येशूला “प्रभू” म्हणून संबोधताना तो त्याचा दैवी अधिकार मान्य करतो. येशू केवळ चमत्कार करणारा नाही, तर रोग, अशुद्धता आणि संपूर्ण सृष्टी यांवर त्याचे प्रभुत्व आहे, हे तो ओळखतो. कुष्ठरोगी येशूच्या सामर्थ्यावर केवळ विश्वास ठेवत नाही, तर त्याच्या दैवी इच्छेपुढे स्वतःला समर्पितही करतो. काय घडावे हे ठरवण्याचा आव न आणता तो स्वतःला पूर्णपणे प्रभूच्या दयेवर सोपवतो.

अनेकदा आपण जणू आपल्या इच्छांची यादी घेऊनच देवाकडे जातो. स्वतःला त्याच्या इच्छेनुसार घडवण्याऐवजी आपल्या इच्छा पूर्ण करून घेण्याचे साधन म्हणून आपण प्रार्थनेकडे पाहतो. त्या कुष्ठरोग्याप्रमाणे, आपणही केवळ स्वतःच्या गरजा मांडण्याऐवजी प्रार्थनेतून श्रद्धा आणि विश्वास व्यक्त करायला शिकले पाहिजे. प्रथम, देवाचे सार्वभौम प्रभुत्व आपण मान्य करतो: तोच एकमेव सर्वसमर्थ प्रभू आहे; तो प्रत्येक जखम बरी करू शकतो आणि प्रत्येक पाप क्षमा करू शकतो. मग आपण त्याच्या इच्छेला पूर्णपणे शरण जातो. आपल्यासाठी काय सर्वांत चांगले आहे हे तो जाणतो आणि तेच आपल्यासाठी इच्छितो, असा विश्वास आपण ठेवतो. “प्रभू, तुझी इच्छा असेल तर…” किंवा “प्रभू, तुझ्या इच्छेप्रमाणे होवो…” अशी प्रार्थना करणे किती सुंदर आहे! डोंगरावर येशूने नुकतीच शिकवलेली विनंती या प्रार्थनेत उमटते: “तुझी इच्छा पूर्ण होवो.”

आज या नम्र कुष्ठरोग्यावर आणि परिपूर्ण प्रार्थनेचा जो आदर्श त्याने आपल्यासमोर ठेवला त्यावर चिंतन करा. देवाने आपल्याला मदत करावी म्हणून त्याचे मन वळवण्याची गरज नाही; आपल्याला मदत करण्याची त्याची इच्छा आपल्या इच्छेपेक्षा कितीतरी अधिक आहे. जुन्या काळी कुष्ठरोग जसा माणसाला दूर ठेवत असे, तसे तुमच्या जीवनात काय तुम्हाला देवापासून आणि त्याच्या चर्चपासून दूर ठेवते, याचा विचार करा. तिथेच तुम्हाला त्याच्या आरोग्य देणाऱ्या कृपेची गरज आहे. नम्रतेने आणि विश्वासाने आपल्या जखमा प्रभूकडे सोपवा आणि त्याच्या दयेसमोर त्या उघड करा. प्रार्थनेत आणि विशेषतः समेटाच्या संस्कारात त्याचा शोध घ्या. मग त्या कुष्ठरोग्याप्रमाणे तुम्हालाही त्याचे शब्द ऐकू येतील: “माझी इच्छा आहे. शुद्ध हो.”

हे परमदयाळू प्रभू, मी शुद्ध व्हावे अशी माझ्यापेक्षा कितीतरी अधिक इच्छा तुला आहे, आणि तूच मला शुद्ध करू शकतोस. त्या कुष्ठरोग्याप्रमाणे मी माझी श्रद्धा व्यक्त करतो: तू नवा मोशे आहेस, परिपूर्ण नियमदाता आहेस आणि आरोग्य देणारा दैवी प्रभू आहेस. तुझे प्रत्येक वचन आणि प्रत्येक कृती पवित्र आहे. त्यांतून तू माझ्या आत्म्याला नवजीवन देतोस आणि मला जीवनाकडे नेतोस. मी माझ्या जखमा, माझी पापे आणि माझ्या दुर्बलतांसह स्वतःला पूर्णपणे तुला सोपवतो. हे प्रभू, माझ्यामध्ये केवळ तुझीच इच्छा पूर्ण होवो, कारण तुझ्या स्पर्शाने मला आरोग्य आणि शांती लाभते. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.


अपेक्षेपलीकडची श्रद्धा

सामान्य काळातील बाराव्या आठवड्याचा शनिवार

येशू कफर्णहूममध्ये आला, तेव्हा एक शताधिकारी त्याच्याकडे आला आणि त्याला विनंती करू लागला, “प्रभू, माझ्या सेवकाला पक्षाघात झाला आहे. तो घरी पडून आहे आणि त्याला भयंकर वेदना होत आहेत.” येशू त्याला म्हणाला, “मी येऊन त्याला बरे करीन.” शताधिकाऱ्याने उत्तर दिले, “प्रभू, तू माझ्या घरी यावेस अशी माझी पात्रता नाही. तू फक्त शब्द बोल, म्हणजे माझा सेवक बरा होईल.” मत्तय 8:5–8

अगदी प्रारंभापासून देव मानवजातीच्या दिशेने सतत पुढाकार घेत आला आहे आणि मानवांना आपल्याकडे बोलावत आला आहे. महाप्रलयानंतर देवाने अब्रामाशी करार केला. पुढे अब्रामाचे नाव अब्राहाम झाले. त्याने देवाच्या हाकेला श्रद्धेने आणि आज्ञापालनाने प्रतिसाद दिला. त्याच्या वंशजांचे एक महान राष्ट्र होईल आणि त्याच्यामध्ये “पृथ्वीवरील सर्व कुळांना आशीर्वाद लाभेल,” असे देवाने त्याला वचन दिले (उत्पत्ती 12:3). आजच्या शुभवर्तमानात रोमी शताधिकाऱ्याच्या श्रद्धेत हे वचन पूर्ण होत असल्याची खूण आपल्याला दिसते. यहूदी नसूनही तो येशूचा दैवी अधिकार ओळखतो. त्याचा ख्रिस्तावरील विश्वास ही याची पूर्वखूण आहे की अब्राहामाद्वारे देऊ केलेल्या आशीर्वादात सर्व राष्ट्रांना वाटा मिळेल.

येशूच्या काळात यहुदी आणि एखादा रोमी शताधिपती यांच्यात सद्भाव असणे ही जवळजवळ ऐकिवात नसलेली गोष्ट होती. रोमनांनी इस्राएल जिंकून त्याच्यावर आपली सत्ता लादली होती आणि ते लोकांकडून जबर कर वसूल करत होते. यहुद्यांना मंदिरात उपासना करण्याची आणि सभास्थानांत आपल्या श्रद्धेचे आचरण करण्याची मुभा होती. तरीही, आपल्यावर सत्ता गाजवणाऱ्या रोमनांविषयी अनेकांच्या मनात खोलवर रोष होता. मशीहा येऊन आपल्याला मुक्त करील, त्या दिवसाची ते आतुरतेने वाट पाहत होते.

पण मशीहा प्रत्यक्ष आला, तेव्हा अनेक यहुद्यांनी त्याला ओळखले नाही. कदाचित इस्राएलचे राष्ट्रीय सार्वभौमत्व पुन्हा प्रस्थापित करणारा एखादा सामर्थ्यवान सेनानायक येईल, अशी त्यांची पक्की अपेक्षा होती. पण येशू योद्धा म्हणून नव्हे, तर देवाचे कोकरू म्हणून आला. त्याने याहून कितीतरी मोठी मुक्ती आणली: पाप आणि मृत्यू यांच्यापासून मुक्ती. रोमनांविषयी लोकांच्या मनात किती खोलवर कटुता होती, हे त्याला समजत होते. तरीही त्याची दृष्टी ऐहिक संघर्षांच्या पलीकडे होती; तो सर्वांकडे दैवी प्रज्ञेच्या दृष्टीने पाहत होता.

येशूच्या मनात रोमनांविषयी कोणताही द्वेष नव्हता आणि त्यांची राजवट उलथवून टाकण्याचाही त्याचा हेतू नव्हता. उलट, त्यांनी देवाकडे वळावे, अशी त्याची इच्छा होती. अनेक यहुदी—त्यांच्यात शास्त्री आणि परुशीही होते—रोमनांना शत्रू मानत होते. पण येशूने त्यांच्याबद्दलही करुणा दाखवली, कारण अब्राहामाला दिलेले अभिवचन केवळ एका राष्ट्रासाठी नव्हे, तर सर्व लोकांसाठी आहे, हे त्याला माहीत होते. ते अभिवचन पूर्ण होत असल्याचे एक चिन्ह म्हणजे या शताधिपतीची श्रद्धा: देवाच्या कराराबाहेर असलेला हा परराष्ट्रीय मनुष्य आता मशीहासमोर विश्वास आणि नम्रता यांचा आदर्श ठरतो.

या रोमी शताधिपतीला इतकी विलक्षण श्रद्धा दाखवता आली, यामागे लष्करी अधिकारी म्हणून त्याला कर्तव्याचा आणि अधिकाराचा आलेला अनुभव हे एक कारण असावे. आयुष्यभर इतरांना आज्ञा देण्याची जबाबदारी पार पाडताना अधिकार कसा चालतो, हे त्याने प्रत्यक्ष अनुभवले होते. त्या अनुभवातून आलेल्या जाणिवेच्या आधारे त्याने येशूचा अलौकिक अधिकार ओळखला. यहुदी लोकांप्रमाणे त्याला तोराचे, तारणाच्या इतिहासाचे किंवा मशीहासंबंधीच्या भविष्यवाण्यांचे ज्ञान बहुधा नव्हते किंवा फार थोडे होते. तरीही, येशूचे चमत्कार घडवण्याचे सामर्थ्य पाहून त्याने ओळखले की त्याचा अधिकार पृथ्वीवरील सत्ताधाऱ्यांच्या अधिकारापेक्षा कितीतरी श्रेष्ठ आहे. अधिकाराने दिलेली आज्ञा लगेच पाळली जाते, हे त्याला स्वतःच्या अनुभवातून माहीत होते. म्हणून दैवी अधिकार असलेला येशू केवळ एका शब्दाने, दूरूनही, आपल्या सेवकाला बरे करू शकतो, अशी त्याची खात्री झाली.

आज त्या रोमी शताधिपतीच्या श्रद्धेवर मनन करा. येशूने त्याच्या श्रद्धेची प्रशंसा करत म्हटले, “इस्राएलमध्ये कोणाच्याही ठायी मला अशी श्रद्धा आढळली नाही” (मत्तय 8:10). त्याचा विश्वास नियमशास्त्राच्या ज्ञानावर नव्हे, तर ख्रिस्ताच्या दैवी अधिकारावरील दृढ श्रद्धेवर आधारलेला होता. त्याच्याप्रमाणे आपणही नम्रतेने येशूकडे जावे. आपण त्यासाठी पात्र नाही हे मान्य करतानाच, तो आपल्या आत्म्यांना बरे करू शकतो आणि नवजीवन देऊ शकतो, असा त्याच्या सामर्थ्यावर पूर्ण विश्वास ठेवावा. शताधिपतीच्या सेवकाला शारीरिक आरोग्य लाभले; पण जे आपल्याला देवाच्या सर्वांत जवळ नेईल, तेच त्याला आपल्यासाठी हवे आहे—मग ते शरीराचे दुखणे बरे होणे असो किंवा आत्म्याच्या खोलवरच्या जखमा भरून येणे असो. शताधिपतीसारखी अढळ श्रद्धा ठेवा आणि स्वतःला ख्रिस्ताच्या हाती सोपवा. मग तो तुम्हाला म्हणेल, “तुम्ही जाऊ शकता; तुम्ही जसा विश्वास ठेवला, तसेच तुमच्यासाठी घडो” (मत्तय 8:13).

हे सर्वसमर्थ प्रभू, तुला सर्व काही शक्य आहे आणि आमच्यासाठी जे सर्वांत हिताचे आहे, तेच व्हावे अशी तुझी नेहमी इच्छा असते. मला त्या शताधिपतीसारखी श्रद्धा दे, म्हणजे केवळ शरीर बरे करण्याच्या नव्हे, तर आत्म्याला नवजीवन देण्याच्या तुझ्या सामर्थ्यावरही मी विश्वास ठेवीन. इतर सर्व गोष्टींपेक्षा तुझी इच्छा जाणून घेण्याचा मी प्रयत्न करावा आणि कोणत्याही ऐहिक आशेपेक्षा इतरांचे भले व्हावे, अशी अधिक उत्कट इच्छा माझ्या मनात असावी. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

अनुक्रमणिका


चारही खंड पेपरबॅक & ई-पुस्तक स्वरूपात उपलब्ध आहेत!

ॲमेझॉन – गूगल प्ले – आयट्यून्स – बार्न्स अँड नोबल – आणि इतरही!