चारही खंड मऊ मुखपृष्ठाच्या छापील पुस्तकांच्या & ई-पुस्तकांच्या स्वरूपात उपलब्ध आहेत!
काळाचा अंत
विश्वाचा राजा येशू ख्रिस्त याचा महासण (वर्ष अ)
येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाला: “जेव्हा मनुष्यपुत्र आपल्या गौरवाने येईल आणि सर्व देवदूत त्याच्याबरोबर येतील, तेव्हा तो आपल्या गौरवशाली सिंहासनावर बसेल आणि सर्व राष्ट्रे त्याच्यासमोर एकत्र जमवली जातील. मेंढपाळ जसा मेंढरांना शेळ्यांपासून वेगळे करतो, तसे तो त्यांना एकमेकांपासून वेगळे करील. तो मेंढरांना आपल्या उजवीकडे आणि शेळ्यांना आपल्या डावीकडे ठेवील.” मत्तय 25:31–33
विश्वाचा राजा येशू ख्रिस्त याच्या महासणाच्या हार्दिक शुभेच्छा! ख्रिस्ताच्या संपूर्ण जीवनावर वेगवेगळ्या उपासनाकाळांत आणि प्रसंगी आपल्याला चिंतन करता यावे, अशी चर्चच्या उपासना वर्षाची रचना आहे. आगमनकाळात आपण ख्रिस्ताच्या पहिल्या आगमनाचा उत्सव साजरा करण्याची तयारी करतो आणि त्याच्या अंतिम आगमनाकडेही लक्ष देतो. नाताळात आपण देहधारणेचा उत्सव साजरा करतो: देवाचा पुत्र आपल्या जन्माद्वारे जगाला प्रकट झाला. प्रायश्चित्तकाळ आणि पास्का यांत आपण येशूचे दुःखसहन, मरण आणि पुनरुत्थान यांवर लक्ष केंद्रित करतो; तर सामान्य काळात येशूने आपल्या सार्वजनिक सेवाकार्यात दिलेल्या अनेक शिकवणी आणि केलेले चमत्कार आपल्यासमोर येतात. याशिवाय अनेक विशेष स्मृतिदिन, सण आणि महासण आहेत. त्यांत आपण एखाद्या विशिष्ट व्यक्तीवर किंवा आपल्या श्रद्धेच्या एखाद्या पैलूवर विशेष लक्ष केंद्रित करतो. प्रत्येक सण आणि उपासनाकाळ यांचा हेतू हाच आहे की आपण साजरे करत असलेले श्रद्धेचे रहस्य अधिक खोलवर समजून घ्यावे.
आज आपल्या चर्चच्या उपासना वर्षाचा शेवटचा रविवार आहे. आज आपण काळाच्या अंतावर लक्ष केंद्रित करतो. तेव्हा येशू जिवंतांचा व मृतांचा न्याय करण्यासाठी पुन्हा येईल आणि सर्वांना दिसेल असे आपले चिरस्थायी व गौरवशाली राज्य स्थापन करील. कॅथलिक चर्चची धर्मशिक्षणसंहिता त्या क्षणाचे वर्णन असे करते:
ख्रिस्त गौरवाने परत येईल तेव्हा अंतिम न्यायनिवाडा होईल. तो दिवस आणि ती घटिका केवळ पित्यालाच ठाऊक आहेत; तो क्षण कधी येईल हे तोच ठरवतो. तेव्हा तो आपला पुत्र येशू ख्रिस्त याच्याद्वारे संपूर्ण इतिहासावर अंतिम निर्णय देईल. सृष्टीच्या संपूर्ण निर्मितीकार्याचा आणि तारणाच्या संपूर्ण योजनेचा अंतिम अर्थ आपल्याला कळेल. देवाच्या दैवी परिपालनाने सर्व गोष्टींना त्यांच्या अंतिम ध्येयाकडे कोणत्या अद्भुत मार्गांनी नेले, हेही आपल्याला समजेल. अंतिम न्यायनिवाड्यात हे प्रकट होईल की देवाचा न्याय त्याच्या सृष्टीतील जीवांनी केलेल्या सर्व अन्यायांवर विजय मिळवतो आणि देवाचे प्रेम मृत्यूपेक्षाही सामर्थ्यवान आहे (#1040).
देव खरोखरच एक रहस्य आहे. सर्व रहस्यांमध्ये तो सर्वांत महान आहे. तो अनंत आणि शाश्वत आहे; म्हणून त्याला पूर्णपणे जाणून घेणे आपल्याला कधीच शक्य होणार नाही. त्याने स्वतःला आपल्याला प्रकट केले आहे; पण त्याचा स्वभाव अपरिमित आणि अंतहीन असल्यामुळे त्याच्याविषयीचे आपले ज्ञान सदैव अधिक सखोल होत राहील. हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. कारण देवाने प्रकट केलेल्या अनेक रहस्यांवर चिंतन करताना, त्यांविषयी काही आपल्याला ज्ञात आहे आणि काही अज्ञात आहे, याचे भान आपण ठेवले पाहिजे. आजच्या महासणात आपण अशाच एका रहस्याचा उत्सव साजरा करतो.
या महान क्षणाविषयी आपल्याला एवढे माहीत आहे की देवाचा पुत्र सर्व जिवंतांचा व मृतांचा अंतिम न्याय करण्यासाठी पृथ्वीवर परत येईल. आज आपण जसा काळ अनुभवतो, त्याचा तो शेवटचा क्षण असेल. मृतांचे पुनरुत्थान होईल आणि आपले देह व आत्मे पुन्हा एकत्र येतील. नीतिमान लोक गौरवशाली नव्या आकाशात व नव्या पृथ्वीवर प्रवेश करतील. जे मरणपापाच्या अवस्थेत असतील, त्यांना अनंतकाळची शिक्षा ठोठावली जाईल. जग यापुढे पतित अवस्थेत राहणार नाही. निसर्गातील सर्व रोग आणि विस्कळीतपणा नाहीसे होतील. शांती नांदेल आणि परिपूर्ण सुव्यवस्था प्रस्थापित होईल. देव संपूर्ण विश्वाचा राजा असेल आणि या नव्या जगावर सदैव राज्य करील.
आपल्या श्रद्धेचे हे गौरवशाली रहस्य साजरे करताना, त्याविषयी आपल्याला जे काही माहीत आहे ते आपण स्वीकारले पाहिजे आणि त्यावर श्रद्धा ठेवली पाहिजे. त्याच वेळी आपण या रहस्याकडे अत्यंत नम्रतेने पाहिले पाहिजे आणि तो दिवस येईपर्यंत त्याचे विस्मयकारक महत्त्व आपल्याला पूर्णपणे उमगणार नाही, हे स्वतःशी कबूल केले पाहिजे. या जगातील कोणतीही कल्पना त्या क्षणाचे पूर्ण वर्णन करण्याच्या जवळपासही पोहोचू शकणार नाही. तरीही त्या क्षणावरील आपली श्रद्धा आपण खोल आणि अढळ ठेवली पाहिजे.
अजून यायचा असलेल्या त्या गौरवशाली आणि निर्णायक क्षणावर आज दृढ श्रद्धेने चिंतन करा. त्या दिवशी एकच गोष्ट महत्त्वाची असेल: तुम्ही देवाच्या इच्छेशी किती निष्ठावान राहिलात. देवावर आणि शेजाऱ्यावर तुम्ही केलेले प्रेम उघड्या पुस्तकासारखे सर्वांसमोर येईल आणि त्या प्रेमाचे फळ सदैव तुमच्याजवळ राहील. त्या दिवसाचा श्रद्धेने विचार करताना, अंतिम न्यायाची तयारी करण्यासाठी आज जे काही करता येईल ते सर्व करण्याची प्रेरणा घ्या. तो दिवस उजाडेल तेव्हा बदल करण्यास फार उशीर झालेला असेल. आज, उद्या आणि आयुष्याच्या प्रत्येक दिवशी तयारी करा, म्हणजे येशू आपल्या संपूर्ण वैभवात परत येईल, तो दिवस तुमच्या आयुष्यातील सर्वांत गौरवशाली दिवस ठरेल.
हे परम गौरवशाली विश्वराजा, तू जिवंतांचा आणि मृतांचा न्याय करण्यासाठी पुन्हा येशील आणि तुझ्या गौरवशाली राज्याची स्थापना करशील, त्या राज्याला अंत नसेल, असा मी दृढ श्रद्धेने विश्वास धरतो आणि तो जाहीरपणे व्यक्त करतो. त्या क्षणाची महानता मला समजू दे आणि त्याची तयारी करण्यासाठी माझ्या आयुष्यातील प्रत्येक दिवशी माझ्या परीने सर्व काही करण्यास मला मदत कर, म्हणजे तो क्षण खरोखरच माझ्या आयुष्यातील सर्वोत्तम दिवसाची सुरुवात ठरेल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
तुझे राज्य येवो!
विश्वाचा राजा येशू ख्रिस्त याचा महोत्सव (वर्ष B)
येशूने उत्तर दिले, “माझे राज्य या जगाचे नाही. माझे राज्य या जगाचे असते, तर मला यहुद्यांच्या हाती सोपवले जाऊ नये म्हणून माझे सेवक लढले असते. पण माझे राज्य येथले नाही.” योहान 18:36
आज, आपल्या ख्रिस्तसभेच्या उपासना वर्षाच्या शेवटच्या रविवारी, आपण विश्वाचा राजा येशू ख्रिस्त याचा गौरवशाली महासण साजरा करतो. पुढच्या रविवारी आगमनकाळ सुरू होतो. आज आपण श्रद्धेने हे गहन सत्य घोषित करतो: आपला प्रभू राजा आहे! तो सर्व गोष्टींचा राजा आहे. तो विश्वाचा राजा आहे. तो स्वर्गाचा आणि सर्व आध्यात्मिक वास्तवांचाही राजा आहे. पण वर उद्धृत केलेल्या शुभवर्तमानातील उताऱ्यात, ‘तू यहुद्यांचा राजा आहेस का?’ असे विचारणाऱ्या पिलाताला येशू उत्तर देतो. आपण राजा आहोत, पण आपले राज्य या जगाचे नाही, असे येशू स्पष्ट करतो. मग त्याचे राज्य कुठे आहे?
येशूच्या या विधानाकडे आपण दोन दृष्टिकोनांतून पाहू शकतो. पहिली गोष्ट अशी की, येशूने नागरी सत्ता असलेला सांसारिक राजा असल्याचा दावा केला असता, तर रोमन सत्ता उलथवून टाकण्याचा प्रयत्न केल्याबद्दल पिलाताने त्याला दोषी ठरवले असते. असे करणे कायद्याविरुद्ध होते आणि त्यासाठी मृत्युदंड होऊ शकत होता. अशा परिस्थितीत नागरी कायद्याचे उल्लंघन केल्याबद्दल येशूला कायदेशीररीत्या दोषी ठरवता आले असते.
पण येशू पूर्णपणे निर्दोष होता. तो सर्व बाबतींत नैतिकदृष्ट्या परिपूर्ण होता. त्यामुळे सर्व वैध नागरी कायद्यांचेही तो पालन करत होता. तरीही येशू राजा होता. तो सर्व राजांचा राजा होता! म्हणून आपले राजेपण प्रत्यक्षात आणण्यासाठी त्याने जाहीर केले की त्याचे राज्य या जगाचे नाही. दुसऱ्या शब्दांत सांगायचे तर, त्याचे राज्य रोमन सत्तेशी किंवा इतर कोणत्याही नागरी सत्तेशी स्पर्धा करणारे नव्हते. यावर काय उत्तर द्यावे हे पिलाताला कळले नाही.
आज आणि सदासर्वकाळ आपले गौरवशाली राज्य सर्व बाबतींत प्रस्थापित व्हावे, अशी देवाची इच्छा आहे. देव आपल्या आत्म्यांत राज्य करण्यापासून सुरुवात करतो. त्याने आपल्या जीवनात प्रवेश करावा आणि आपल्या जीवनाची सूत्रे हाती घ्यावीत, म्हणून आपणच त्याला आमंत्रण द्यावे, असे आवाहन तो आपल्याला करतो. आपल्या प्रत्येक भावनेवर, इच्छेवर, विचारावर आणि कृतीवर त्याला राज्य करायचे आहे. असे घडते तेव्हा त्याचे राज्य आपल्यामध्ये भक्कमपणे प्रस्थापित होते.
येशूला आपले राज्य वाढावे असे वाटते, हेही लक्षात घेतले पाहिजे. सर्वप्रथम ते सर्व लोकांच्या मनांत आणि इच्छाशक्तीत वाढले पाहिजे. त्यानंतर समाजाचे प्रत्येक अंग त्याच्या राजवटीशी सुसंगत करण्यासाठी प्रत्येकाने प्रयत्न करावेत, अशी त्याची इच्छा आहे. याचा अर्थ असा की, नागरी नेत्यांच्या अंतःकरणाचे परिवर्तन होत जाईल, तसे पृथ्वीवर देवाच्या राज्याला पूर्ण पाठबळ देणारे आणि त्याची उभारणी करणारे कायदे करणे ही त्यांची जबाबदारी ठरेल. उद्योग-व्यवसायांचे नेतृत्व करणाऱ्यांचे परिवर्तन होत जाईल, तसे त्यांनी देवाच्या इच्छेनुसार आपले व्यवसाय चालवावेत, जेणेकरून इथे आणि आत्ताच देवाचे राज्य प्रस्थापित करण्यास त्यांच्या व्यवसायांचा हातभार लागेल. तसेच आपल्या शाळा, क्रीडा उपक्रम, सामाजिक कार्यक्रम आणि अशा इतर कार्यांचे नेतृत्व करणारे सर्व जण येशूला आपल्या अंतःकरणात राजा म्हणून राज्य करण्यासाठी आमंत्रण देतील, तेव्हा विश्वाचा राजा त्यांना मार्गदर्शन करील, जेणेकरून त्यांचे सर्व प्रयत्न त्याच्या इच्छेनुसार घडतील आणि त्याच्या राज्याची उभारणी होत राहील.
समाजाच्या प्रत्येक अंगाच्या कारभाराबाबत ख्रिस्ती व्यक्तीचे पहिले कर्तव्य म्हणजे एखाद्या निर्दयी हुकूमशहाप्रमाणे देवाचा कायदा बाहेरून लादणे नव्हे. उलट, लोकांच्या मनांचे आणि अंतःकरणांचे परिवर्तन घडवणे हे त्यांचे कर्तव्य आहे, जेणेकरून देवाची राजवट आतून साकार होईल. देवाचे राज्य त्याच्या लोकांच्या जीवनात प्रस्थापित होत असताना, आपल्या पृथ्वीवरील कायद्यांत रुजलेल्या, वस्तुनिष्ठ निकषांनुसार गंभीर असलेल्या सर्व अनिष्ट बाबी दूर केल्या पाहिजेत. उदाहरणार्थ, गर्भपाताला कायदेशीर मान्यता देणे हे कदाचित सर्वांत गंभीर नैतिक दुष्कृत्य आहे, कारण त्यात एका पूर्णपणे निरपराध जीवाचा बळी घेतला जातो. लोकांची मने आणि अंतःकरणे देवाच्या सत्याकडे वळत असताना, हा आणि यासारखे असंख्य अनैतिक मानवी कायदे रद्द करून त्यांच्या जागी देवाचे नियम आणले पाहिजेत.
इथे आणि आत्ताच देवाचे राज्य साकार होण्यास हातभार लावणे हे आपले कर्तव्य आहे, यावर आज चिंतन करा. सर्वप्रथम, स्वतःमध्ये आणि आपल्या कुटुंबात देवाचे राज्य वाढू देणे ही आपली जबाबदारी आहे, हे ओळखा. त्यानंतर, इतरांनाही तसेच करण्यास मदत व्हावी म्हणून देवाला अनेक प्रकारे तुमच्याद्वारे कार्य करू द्या. हे करत असताना, तुमच्या प्रत्येक कृतीत आणि तुमच्या जबाबदारीच्या प्रत्येक क्षेत्रात देवाचे राज्य प्रत्यक्षात प्रस्थापित व्हावे यासाठी प्रयत्न करण्यास घाबरू नका. येशू राजा आहे आणि सर्वत्र राज्य करण्याची त्याची इच्छा आहे. त्याला सहकार्य करा, म्हणजे त्याचे राज्य खरोखर येईल.
हे माझ्या गौरवशाली राजा, माझ्या जीवनाचा राजा म्हणून मी तुला निवडतो आणि माझी सर्व कृत्ये व प्रयत्न तुला अर्पण करतो. तुझ्या राज्याच्या प्रसारासाठी माझा उपयोग कर. सर्व लोकांच्या जीवनात आणि तू निर्माण केलेल्या संपूर्ण विश्वात तुझी दयाळू व न्यायी सत्ता प्रस्थापित होण्यास हातभार लावण्यासाठी तू मला पाठवतोस; त्यासाठी मला ज्ञान, विवेक आणि धैर्य दे, अशी मी प्रार्थना करतो. तुझे राज्य येवो आणि तुझ्या इच्छेप्रमाणे होवो! हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
हे माझ्या देवा आणि राजा, माझी आठवण ठेव
विश्वाचा राजा येशू ख्रिस्त याचा महोत्सव (वर्ष C)
“येशू, तू आपल्या राज्यात येशील तेव्हा माझी आठवण ठेव.” येशूने त्याला उत्तर दिले, “आमेन, मी तुला सांगतो, आजच तू माझ्याबरोबर परादीसमध्ये असशील.” लूक 23:42–43
किती सामर्थ्यशाली होते हे शब्द! जगाच्या तारणासाठी येशू दोन चोरांच्या मध्ये वधस्तंभावर खिळलेला होता आणि त्याचा प्राण जात होता. हे चोर आपल्या सर्वांचे प्रतिनिधित्व करतात. येशूने वधस्तंभावरून उतरून स्वतःचे या जगातील प्राण वाचवावेत आणि त्याच वेळी आपलेही प्राण वाचवावेत, अशी त्यांच्यापैकी एकाची इच्छा होती. दुसऱ्या चोराने मात्र अनंत जीवनासाठी प्रार्थना केली. येशूने आपल्या राज्यात प्रवेश केल्यावर आपली आठवण ठेवावी, अशी विनंती त्याने केली. येशूने त्याची विनंती मान्य केली.
अनेकदा आपण ऐहिक गोष्टींसाठी प्रार्थना करतो आणि शाश्वत गोष्टींकडे फारसे लक्ष देत नाही. आज उपासनावर्षाच्या शेवटच्या रविवारी आपण विश्वाचा राजा येशू ख्रिस्त याचा महोत्सव साजरा करतो. या दिवशी त्या चांगल्या चोराबरोबर ही प्रार्थना करण्याचे आमंत्रण आपल्याला आहे. आपण मृत्यूस पात्र असे पापी आहोत, हे मान्य करूनही, देवाची दया मिळावी आणि त्याच्या शाश्वत राज्यात आपल्याला वाटा मिळावा, अशी आशा धरून आपण प्रार्थना करतो.
आपल्या लेकरांचे तारण करण्याइतका आनंद आपल्या प्रभूच्या आत्म्याला दुसऱ्या कशानेही होत नाही. प्रेमापोटी त्याने दुःख आणि मृत्यू सोसला. आपण आशेने त्याला धरून राहिलो, तर त्याचा मृत्यू आपल्या मृत्यूचा नाश करेल, हे त्याला माहीत होते. वधस्तंभावर येशूची दृष्टी ऐहिक नव्हे, तर शाश्वत मुक्तीवर खिळलेली होती. आपण ज्या गौरवशाली सिंहासनावर आरूढ होत होतो, ते त्याच्या दृष्टीसमोर होते. याची सुरुवात वधस्तंभाने झाली, पण त्याची परिणती कल्पनेपलीकडील गौरव, सामर्थ्य आणि वैभवात होणार होती.
येशूचा विश्वाचा महान आणि गौरवशाली राजा म्हणून सन्मान करताना, त्याने आपल्या जीवनात आपले राजेपण अधिक पूर्णपणे प्रस्थापित करावे, असे आमंत्रण त्याला देण्यास आपल्याला प्रोत्साहन मिळते. येशू काळाच्या शेवटी परत येईल, तेव्हाच भविष्यात त्याचे कायमचे, चिरस्थायी आणि दृश्यमान राज्य प्रस्थापित होईल. तरीही त्याच्या राज्याची सुरुवात आत्ताच झाली पाहिजे.
तुम्ही जेव्हा जेव्हा देवाला तुमच्या जीवनात राजा म्हणून राज्य करू देता, तेव्हा तेव्हा त्याचे राज्य इथे आणि आत्ताच प्रस्थापित होते. राजा म्हणून येशूला तुमच्या जीवनाला योग्य वळण द्यायचे आहे. तुमची इच्छा तुम्ही त्याच्या इच्छेपुढे पूर्णपणे नमवावी, अशी त्याची मागणी आहे. तुम्ही त्याची पूर्ण आज्ञा पाळावी, अशी त्याची मागणी आहे. आणि तुम्ही स्वेच्छेने, स्वतःच्या निवडीने त्याचे राजेपण स्वीकारावे, अशीही त्याची मागणी आहे. या परिपूर्ण प्रेमाच्या मागण्या आहेत आणि त्या पूर्ण केल्याने तुम्हाला त्याच्या शाश्वत राज्यात वाटा मिळतो. हे तुम्ही कितपत करता?
जगभरात शासनाचे अनेक प्रकार आहेत. कोणतीही एक व्यक्ती परिपूर्ण राजा होऊ शकत नाही, म्हणून अनेकांच्या मते लोकशाही हा शासनाचा सर्वोत्तम प्रकार आहे. त्यामुळे जुलमी राजवट आणि सत्तेचा गैरवापर करणारे नेतृत्व यांपासून लोकशाहीत अधिक संरक्षण मिळते. पण काळाच्या शेवटी एका राजाच्या हाती संपूर्ण मानवजातीचा कारभार असेल. तो राजांचा राजा आणि प्रभूंचा प्रभू आहे. तोच एकटा न्यायाने आणि प्रेमाने मानवजातीवर राज्य करू शकतो. केवळ त्याच्याच नेतृत्वाखाली आपणा सर्वांची भरभराट होईल. तोच एकटा सर्वत्र शांती आणि सलोखा प्रस्थापित करू शकेल.
आज जगाच्या गौरवशाली अंताचे चिंतन करा. त्या वेळी विश्वाचा राजा, आपला प्रभू येशू ख्रिस्त, जिवंतांचा आणि मृतांचा न्याय करण्यासाठी व आपले चिरस्थायी, अंतहीन राज्य स्थापन करण्यासाठी तेजाने आणि वैभवाने पुन्हा येईल. ते राज्य कसे असेल हे आज आपल्याला समजू शकत नसले, तरी ते खरे आहे अशी श्रद्धा आणि त्यात आपल्यालाही स्थान मिळेल अशी अलौकिक आशा आपण बाळगली पाहिजे. विशेषतः, कृपेचे आणि दयेचे ते राज्य आताच तुमच्या आत्म्याच्या गाभ्यात सुरू होऊ देणे हे तुमचे ध्येय आहे, यावर चिंतन करा. सर्व काही त्याला समर्पित करा. तुमचे विचार, इच्छाशक्ती, शरीर आणि आत्मा यांवर राज्य करण्यासाठी त्याला आमंत्रण द्या. संकोच करू नका. आपल्या पूर्ण आज्ञाधारकतेस पात्र अशा या एकमेव गौरवशाली राजावर विश्वास ठेवा.
हे माझ्या प्रभू येशू ख्रिस्ता, विश्वाच्या राजा, आम्ही सर्व बाबतींत तुझ्यावर पूर्ण विश्वास ठेवावा आणि सर्वस्व तुला समर्पित करावे, यास तूच एकटा पात्र आहेस. आज मी तुलाच माझा राजा म्हणून निवडतो. पश्चात्तापी चोरासोबत मी माझी सर्व पापे घेऊन तुझ्याकडे येतो आणि प्रार्थना करतो की, तू आपल्या गौरवशाली राज्यात येशील तेव्हा माझी आठवण ठेव. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
देवाला संपूर्ण अर्पण
सामान्य उपासना काळातील चौतिसाव्या आठवड्याचा सोमवार
“मी तुम्हांला खरे सांगतो, या गरीब विधवेने इतर सर्वांपेक्षा अधिक अर्पण केले. कारण त्या सर्वांनी आपल्या गरजेपेक्षा जास्त असलेल्या संपत्तीतून अर्पण केले; पण तिने आपल्या गरिबीतून उपजीविकेसाठी होते ते सर्व अर्पण केले.” लूक 21:3–4
आपण सर्वांनी स्वतःला त्या गरीब विधवेच्या जागी पाहिले पाहिजे आणि आपली “उपजीविकेची सारी साधने” ख्रिस्ताला अर्पण केली पाहिजेत. आपल्याकडे जे काही आहे, ते सर्व देवाची देणगी आहे. त्यागभावनेने ते सर्व आपण आपली भेट म्हणून देवाला परत अर्पण केले पाहिजे. त्या गरीब विधवेने अर्पण केलेली दोन छोटी नाणी फारच कमी किमतीची होती. खरे तर, तुम्ही जगातील सर्वांत श्रीमंत व्यक्ती असलात आणि तुमच्याकडे असलेले सर्व काही देवाला दिलेत, तरी आपल्या प्रभूने आपल्याला दिलेल्या देणगीपुढे तुमचे अर्पण अगदीच लहान ठरेल. देवाच्या कृपेची आणि त्याच्या राज्याची विशालता पाहता आपण सारेच गरीब आहोत. आपल्यापैकी कोणीही देऊ शकेल अशा सर्वांत मोठ्या अर्पणाचे प्रतीक ही दोन छोटी नाणी आहेत.
स्वतःच्या जीवनाकडे पाहताना स्वतःला विचारा: प्रभूच्या गौरवासाठी आणि त्याच्या सेवेसाठी तुमच्याकडे असलेले सर्व काही त्याला देण्याची तुमची कितपत तयारी आहे? आपल्या प्रभूला देण्यासाठी आपल्याला पाचारण केले आहे असे एकमेव योग्य “अर्पण” म्हणजे आपल्या संपूर्ण जीवनाचे “बलिदान”. ज्यांच्याकडे या जगाची भरपूर संपत्ती आहे, त्यांना हे आध्यात्मिक सत्य स्वीकारणे फार कठीण जाते. भौतिक संपत्तीमुळे आरामात जगणे सोपे होते. पैशाने सर्व आधुनिक सोयी, करमणूक, मौजमजा, लौकिक सुरक्षितता आणि या जगात मिळणाऱ्या इतर अनेक गोष्टी मिळवता येतात. पण पैशाने जीवनातील सार्थकता विकत घेता येत नाही. तो आपल्याला खरे समाधान देऊ शकत नाही. म्हणूनच अतिशय ऐषआरामात जगणारे अनेक लोक खऱ्या अर्थाने आनंदी नसतात.
त्यागात आनंद सापडतो. विशेषतः, तो त्यागमय प्रेमात सापडतो. अशा प्रेमाने आपण स्वतःला आणि आपल्याकडे असलेले सर्व काही केवळ देवाच्या गौरवासाठी आणि त्याच्या राज्याच्या विस्तारासाठी समर्पित करतो. दुर्दैवाने, या जगाची भरपूर संपत्ती असली की, तिचा काही भाग—उदाहरणार्थ, दशांश—अर्पण केल्यावर उरलेले धन स्वतःकडे ठेवून मनासारखे वापरायला आपण मोकळे आहोत, असे सहज वाटते. पण ते खरे नाही. स्वतःला पूर्णपणे देवाला आणि त्याच्या सेवेला वाहून घेणे म्हणजे आपला सगळा पैसा ख्रिस्तसभेला दान करणे आवश्यक आहे, असे नाही. पण आपले सर्वस्व देवाला अर्पण करणे मात्र आवश्यक आहे. असे संपूर्ण अर्पण दररोज करणाऱ्या अनेकांना देव मार्गदर्शन करतो, जेणेकरून त्यांनी आपल्या साधनसंपत्तीचा उपयोग कुटुंबाच्या संगोपनासाठी, मूलभूत गरजा भागवण्यासाठी आणि काही वेळा जीवनातील निरनिराळ्या सुखसोयींचा आनंद घेण्यासाठीही करावा. पण खरा प्रश्न असा आहे: तुमच्याकडे जे काही आहे ते आणि तुम्ही स्वतःही देवाचे आहात, आणि तुमचे हे सर्वस्व त्याच्या गौरवासाठी व त्याची इच्छा पूर्ण करण्यासाठी वापरायचे आहे, या जाणिवेने तुम्ही खरोखर जगता का?
आज त्या गरीब विधवेवर चिंतन करा. तिच्याकडे अगदी थोडेच होते, आणि हीच तिच्यासाठी मोठी आशीर्वादाची गोष्ट ठरली. त्यामुळे पैसा आणि इतर भौतिक संपत्ती यांच्याविषयी आसक्ती न बाळगणे तिला सोपे गेले. त्या अनासक्तीतून तिने आपले सर्वस्व देवाला दिले. तिने सर्व काही त्याच्यावर सोपवले. येशूने हे पाहिले आणि तिची प्रशंसा केली. तुम्हाला पाहून आणि तुम्ही त्याला केलेले जीवनाचे अर्पण पाहून आपल्या प्रभूचा काय प्रतिसाद असेल, यावर चिंतन करा. तुम्ही अजूनही काही गोष्टी प्रभूला अर्पण करण्यापासून स्वतःला रोखत असाल, तर या गरीब विधवेच्या उदाहरणातून प्रेरणा घ्या आणि देवाच्या पवित्र इच्छेनुसार दररोज सर्व काही त्याच्या सेवेसाठी समर्पित करा.
हे वैभवसंपन्न प्रभू, जीवनात तुझ्या संपदेलाच खरे महत्त्व आहे. ज्यांनी आपले सर्वस्व तुला दिले आहे, त्यांना तू शाश्वत तारणाची संपदा आणि इतर अगणित कृपादाने देतोस. हे प्रिय प्रभू, मी माझे जीवन तुला अर्पण करतो. माझ्याकडे जे काही आहे आणि मी जो काही आहे, ते सर्व मी तुला देतो. माझ्या जीवनाचे हे अर्पण स्वीकार आणि तुझ्या पवित्र इच्छेनुसार माझा उपयोग कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
सर्व परिस्थितीत मनःशांती राखा
सामान्य उपासना काळातील चौतिसाव्या आठवड्याचा मंगळवार
मंदिर मौल्यवान दगडांनी आणि नवसाच्या अर्पणांनी कसे सुशोभित केले होते, याविषयी काही लोक बोलत असताना येशू म्हणाला, “तुम्ही येथे पाहता ते सर्व—असे दिवस येतील की इथे एकाही दगडावर दुसरा दगड राहणार नाही; प्रत्येक दगड पाडला जाईल.” लूक 21:5–6
आपल्या प्रभूची ही भविष्यवाणी शब्दशः खरी ठरली. इ.स. 70 मध्ये, ते ज्या मंदिराविषयी बोलत होते ते उद्ध्वस्त झाले. ही भविष्यवाणी केल्यानंतर येशू शिष्यांना पुढे येणाऱ्या अनेक गोंधळाच्या प्रसंगांविषयी सावध करतो. खोटे संदेष्टे येतील; युद्धे व उठाव होतील, प्रचंड भूकंप होतील, दुष्काळ व साथीचे रोग येतील, “आणि आकाशातून विस्मयकारक दृश्ये व सामर्थ्यशाली चिन्हे प्रकट होतील.” येशू या सगळ्या गोष्टींची भविष्यवाणी का करतो?
उत्तर सोपे होते. त्यांना घाबरवण्याचा त्याचा हेतू नव्हता. केवळ त्यांची उत्सुकता भागवण्याचाही त्याचा हेतू नव्हता. उलट, या गोष्टी घडतील तेव्हा आपली दिशाभूल होऊ नये किंवा आपण भयभीत होऊ नये, म्हणून तो त्यांना सावध करत होता आणि आपल्या सर्वांची तयारी करून घेत होता. तो म्हणतो, “तुमची फसवणूक होऊ नये म्हणून सावध राहा” आणि “भयभीत होऊ नका.”
जुन्या म्हणीप्रमाणे, “जीवन म्हणजे काही फुलांची सेज नाही.” या पतित जगात आपण जगत असताना आपल्या सभोवती अराजक, गोंधळ, फसवणूक, अत्याचार, गैरप्रकार, संघर्ष आणि अशाच इतर गोष्टी असतील. अशा एखाद्या संकटाला प्रत्यक्ष सामोरे जावे लागते तेव्हा भीती, संताप आणि निराशा यांना बळी पडण्याचा मोह होतो. कुटुंबातील कलह असो, समाजातील अशांतता असो किंवा खुद्द ख्रिस्तसभेतील फूट असो, आपण मनःशांती राखावी आणि नेहमी त्याच्यावर भरवसा ठेवावा, अशी देवाची इच्छा आहे.
येशूच्या स्वतःच्या जीवनाचे उदाहरण घ्या. त्याला अटक करण्यात आली, त्याच्यावर खोटे आरोप ठेवण्यात आले, त्याला मृत्युदंड ठोठावण्यात आला आणि त्याला क्रुसावर खिळण्यात आले. हे सारे सोसतानाही तो शांत राहिला, कारण आपले दुःखच नवजीवनाचा उगम ठरेल, हे त्याला माहीत होते. जे देवावर प्रेम करतात आणि त्याची सेवा करतात, त्यांच्या भल्यासाठी देव सर्व गोष्टींचा उपयोग करू शकतो.
आपल्या जीवनात अडचणी येणारच, हे नाकारता न येणारे सत्य आहे. आज त्यावर चिंतन करा. कधी आपण स्वतःच्या पापामुळे अडचण ओढवून घेतो, तर कधी दुसऱ्याच्या पापामुळे आपल्याला अन्यायाने अडचण सोसावी लागते. खरे सांगायचे तर, आपण केवळ आपल्या स्वतःच्या पापाची चिंता करावी. आपल्या आवाक्याबाहेरची इतर संकटे आली, तर देवावर भरवसा ठेवण्याची संधी म्हणून त्यांचा स्वीकार करा. प्रत्येक दुःख, प्रत्येक छळ, प्रत्येक आपत्ती, प्रत्येक संघर्ष—सर्व काही देवाच्या हाती सोपवा. देवपित्याने आपल्या स्वतःच्या दैवी पुत्राच्या क्रूर हत्येतून आजवरचे सर्वांत मोठे कल्याण घडवून आणले. मग तुम्ही भरवशाने त्याच्या हाती जे काही सोपवाल, त्यातूनही तो नक्कीच कल्याण घडवू शकतो. प्रत्येक वेळी आणि प्रत्येक परिस्थितीत देवावर भरवसा ठेवा; आपला सर्वशक्तिमान प्रभू प्रत्येक गोष्टीतून कल्याण घडवून आणील.
हे माझ्या सर्वसमर्थ प्रभू, तू गौरवाने पुन्हा येण्यापूर्वी आमच्यावर अनेक संकटे येतील, असा इशारा तू आम्हाला दिलास. त्या परीक्षेच्या प्रसंगांसाठी आम्हाला तयार करण्यासाठी आणि त्या वेळी आम्हाला बळ देण्यासाठी तू हे केलेस. तुझ्यावर सदैव विश्वास ठेवण्यासाठी आणि मी वाहत असलेला प्रत्येक क्रूस तुझ्या हाती सोपवण्यासाठी मला आवश्यक ती कृपा दे. हे प्रिय प्रभू, माझी दृढ श्रद्धा आहे की तू प्रत्येक गोष्टीतून, अगदी जीवनातील सर्वांत कठीण प्रसंगांतूनही, चांगले घडवू शकतोस. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
देवाच्या कृपेने प्रतिसाद देणे
सामान्य उपासना काळातील चौतिसाव्या आठवड्याचा बुधवार
“हे लक्षात ठेवा: स्वतःच्या बचावाची तयारी आधीच करून ठेवू नका. कारण मी स्वतः तुम्हाला बोलण्याचे असे शहाणपण देईन की तुमच्या कोणत्याही विरोधकाला तुमच्या बोलण्याला विरोध करता येणार नाही किंवा ते खोडून काढता येणार नाही.” लूक 21:14–15
आजच्या शुभवर्तमानातील या उताऱ्यात येशू स्पष्ट करतो की त्याच्या अनुयायांचा छळ होईल. त्यांच्यापैकी अनेकांना पकडले जाईल, तुरुंगात टाकले जाईल, त्यांचा द्वेष केला जाईल आणि काहींना तर ठारही मारले जाईल. काहींना हे स्वतःच्याच कुटुंबीयांच्या हातून सोसावे लागेल. पण येशू त्यांना हे आधीच सांगतो, जेणेकरून त्यांची तयारी व्हावी आणि या छळातून आपल्याला येशूची साक्ष देण्याची संधी मिळेल हे त्यांना समजावे. ती साक्ष कशी द्यायची, हे वरील शुभवर्तमानाचा उतारा स्पष्ट करतो.
सर्वप्रथम, “साक्ष देणे” म्हणजे विशेषतः ख्रिस्ताचे साक्षीदार होणे. अशी साक्ष देण्याचा एक उत्तम मार्ग म्हणजे विविध प्रकारे हौतात्म्य पत्करणे. हुतात्मा होणे म्हणजे साक्षीदार होणे. जे ख्रिस्तासाठी छळ सोसतात आणि येशूच्या शहाणपणाला व प्रेरणेला अनुसरून त्या छळाला प्रतिसाद देतात, तेच खरे हुतात्मे आहेत. हे लक्षात घ्यायला हवे की, छळ सहन करणारी व्यक्ती संतापाने प्रतिक्रिया देते किंवा स्वतःच्या अविवेकी इच्छेनुसार हिंसेला हिंसेने उत्तर देते, तेव्हा ती हुतात्मा ठरत नाही. उलट, जशी वागणूक तिला मिळाली, तशीच तीही इतरांना देऊ लागते. तिच्या मनात संताप आणि कटुता भरते. हुतात्मा होण्यासाठी अन्याय सोसणे आणि त्या अन्यायाला देवाच्या इच्छेनुसार प्रतिसाद देणे, या दोन्ही गोष्टी आवश्यक आहेत. म्हणूनच, देव कधीही छळ घडवून आणत नसला, तरी अशा वेळी ख्रिस्ताच्या सांगण्याप्रमाणे प्रतिसाद देऊन अधिकाधिक त्याच्यासारखे होण्याची संधी ख्रिस्ती व्यक्तीला मिळते.
येशू सांगतो की छळाला सामोरे जाताना आपण आपल्या बचावाची तयारी आधीच करून ठेवू नये. त्याचे एक कारण असे की, दुसऱ्याकडून छळ होत असताना मोठा मोह होतो. कोणत्याही प्रकारचा छळ झाला की राग येणे आणि प्रेमभाव सोडून असे प्रत्युत्तर देण्याचा मोह होणे स्वाभाविक आहे की ज्याने परिस्थिती आणखी बिघडेल. छळाला देवाच्या इच्छेनुसार प्रतिसाद देण्यासाठी पवित्र आत्म्याच्या प्रेरणांकडे अत्यंत जागरूकतेने लक्ष देणे, मनापासून नम्र राहणे आणि छळ करणाऱ्यावरही अढळ प्रेम करणे आवश्यक आहे. म्हणून येशू वचन देतो की अशा परिस्थितीत तो तुमच्याबरोबर असेल आणि तुम्हाला “बोलण्याचे असे शहाणपण देईल की तुमच्या कोणत्याही विरोधकाला तुमच्या बोलण्याला विरोध करता येणार नाही किंवा ते खोडून काढता येणार नाही.” केवढी ही कृपा! पण ही कृपा त्यांनाच मिळते जे स्वतःच्या अव्यवस्थित इच्छाविकारांवर आणि भावनांवर विसंबून न राहता पूर्णपणे ख्रिस्तावर विसंबतात.
आज येशूच्या या वचनावर चिंतन करा. काहींना आयुष्यात अधूनमधून थोडाफार छळ सोसावा लागेल, तर इतरांना विविध प्रकारे तीव्र छळ सोसावा लागेल, अगदी स्वतःच्या कुटुंबीयांकडूनही. इतरांकडून तुम्हाला कोणकोणत्या प्रकारे अन्याय सहन करावा लागला, याचा विचार करा. मग त्या वेळी तुम्ही कसा प्रतिसाद दिला, यावर चिंतन करा. तुम्हाला लगेच क्षमा करता आली का? तुमचा राग, दुखावलेला अभिमान आणि सूड घेण्याची इच्छा तुम्हाला बाजूला सारता आली का? येशूवर नजर स्थिर ठेवून, त्याने सोसलेल्या उपहासात, छळात आणि दुःखात सहभागी होण्यास तुम्ही पात्र ठरलात, याचा आनंद तुम्हाला मानता आला का? येशूच्या या वचनातून मिळणारी कृपा स्वीकारण्यास तुम्ही सदैव तयार राहावे आणि त्यामुळे प्रत्येकाला नेहमी देवाच्या शहाणपणानुसार प्रतिसाद द्यावा, अशी प्रार्थना करा.
हे माझ्या प्रभू, तू सर्व बाबतींत परिपूर्ण होतास, तरी पृथ्वीवरील जीवनात तुझा फार क्रूरपणे छळ झाला. तू सोसलेला अन्याय आमच्या आकलनापलीकडचा आहे. तरी त्या छळाला तू दिलेला प्रतिसाद परिपूर्ण होता. तुझ्याशी झालेल्या सर्व दुर्वर्तनाचे रूपांतर तू कृपेत आणि दयेत केलेस; ज्यांनी तुला वाईट वागणूक दिली, त्यांनाच तू ती विशेषत्वाने देऊ केलीस. तुझ्या त्या परिपूर्ण प्रतिसादाचे अनुकरण करण्यासाठी आणि सदैव केवळ तुझ्या ज्ञानावर व मार्गदर्शनावर विसंबून राहण्यासाठी मला आवश्यक ती कृपा दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
सदैव तयार राहणे
सामान्य उपासना काळातील चौतिसाव्या आठवड्याचा गुरुवार
“तेव्हा मनुष्यपुत्र सामर्थ्याने आणि मोठ्या गौरवाने मेघातून येताना त्यांना दिसेल. पण ही चिन्हे दिसू लागतील तेव्हा ताठ उभे राहा आणि आपली मस्तके उंच करा, कारण तुमची मुक्ती जवळ आली आहे.” लूक 21:28
या जगात येणाऱ्या दुःखाविषयी आणि छळाविषयी येशूने दिलेल्या शिकवणींची मालिका वरील उताऱ्याने संपते. पण या शिकवणीच्या शेवटी असलेले हे शब्द, येशू गौरवाने परत येईल या प्रतीक्षेत, आपल्याला मोठी आशा देतात. या उताऱ्यात दानिएलच्या भविष्यसूचक दर्शनाचा (दानिएल 7:13–14) उल्लेख आहे. ते दर्शन पाहून दानिएल भयभीत झाला. त्याने पुढे होणारा भयंकर छळ पाहिला आणि मनुष्यपुत्र परत येईल तेव्हा सर्व दुष्टतेचा नाश होईल, हेही पाहिले.
ख्रिस्ताचे अंतिम आगमन आणि स्वतःचा मृत्यू या दोन्हींचा विचार करता, तुमच्या मनात काय येते? उद्याच तो दिवस आहे—मानवपुत्र आपल्या सर्व वैभवाने आणि गौरवाने परत येईल, या जगाचा अंत करील आणि त्याचा न्यायनिवाडा करील—असे एखाद्या देवदूताने तुम्हाला सांगितले, तर तुमची प्रतिक्रिया काय असेल? तुम्ही घाबरून जाल? तुम्हाला अत्यानंद होईल? तुमच्या मनात आशा जागेल? की तुम्ही गोंधळून जाल? कदाचित या सगळ्या भावना थोड्याफार प्रमाणात तुमच्या मनात उमटतील. त्या काळाविषयी येशू म्हणाला, “राष्ट्रे भयाने व्याकूळ होतील” आणि “जगावर काय ओढवणार आहे, या धास्तीने लोक भयाने मरतील.” तर मग, आपल्या प्रभूने ज्या दिवसाचे वचन दिले आहे, त्या दिवसाविषयी तुमच्या मनात काय वाटते?
जे “भयाने मरतील” ते अर्थातच त्या दिवसाला कोणतीही तयारी नसताना सामोरे जातील. मानवपुत्र, देवाचा पुत्र, जगाचा तारणारा आणि शाश्वत न्यायाधीश याला कोणतीही तयारी नसताना भेटणे खरोखरच भयावह ठरेल. समजा, तुम्ही अनेक पाहुण्यांना रात्रीच्या जेवणाचे आमंत्रण दिले आहे, पण तारखेचा घोटाळा झाला. ठरलेला दिवस उजाडला. पाहुणे पुढच्या आठवड्यापर्यंत येणार नाहीत असे तुम्हाला वाटत होते, पण ते मोठ्या संख्येने येऊ लागले. त्या वेळी तुमची किती धांदल उडेल आणि तुम्हाला किती ओशाळल्यासारखे वाटेल, याची कल्पना करा. आपल्या मृत्यूच्या वेळी आणि नंतर जगाच्या अंतकाळी होणाऱ्या अंतिम न्यायनिवाड्याच्या वेळी आपण ख्रिस्तासमोर उभे राहू. त्या न्यायनिवाड्यासाठी आपली काहीच तयारी नसेल, तर त्यापुढे पाहुण्यांच्या प्रसंगातली धांदल काहीच नाही.
पण आनंदाची बातमी अशी आहे की, श्रद्धेने जगून आणि निःस्वार्थपणे देवाची इच्छा पूर्ण करून ज्यांनी त्या दिवसासाठी खरोखर तयारी केली आहे, त्यांना त्या दिवशी सांगितले जाईल, “ताठ उभे राहा आणि आपली मस्तके उंच करा, कारण तुमची मुक्ती जवळ आली आहे.” त्या दिवसासाठी तुम्ही शक्य ते सर्व केले, तर तुम्ही त्याची मोठ्या आशेने आणि उत्सुकतेने वाट पाहाल. तेव्हा तुम्ही खरोखरच ताठ उभे राहू शकाल, येणाऱ्या सर्वांच्या न्यायाधीशाकडे दृष्टी लावू शकाल आणि तो तुम्हाला देण्यास इतका उत्सुक आहे ते शाश्वत प्रतिफळ स्वीकारू शकाल. पण जीवनाच्या प्रत्येक अंगात ख्रिस्ताचे अनुसरण करून तुम्ही त्या दिवसासाठी खरोखर तयार असाल, तरच तुम्हाला हा अनुभव येईल.
आज त्या अंतिम दिवसाचे चिंतन करा. आजवर निर्माण झालेली प्रत्येक व्यक्ती ख्रिस्ताच्या न्यायासनासमोर उभी आहे, अशी कल्पना करा. त्या दिवशी प्रत्येक पाप आणि प्रत्येक सद्गुण उघड होईल. देव सर्वांची मने आणि अंतःकरणे प्रकाशात आणील, आणि ती सर्वांना दिसतील. ज्यांनी देवाशी निष्ठा राखून जीवन जगले, ते देवाचे न्यायनिर्णय जाहीर होताना त्याचा न्याय आणि त्याची दया एकत्र कशी प्रकट होतात हे पाहून आनंदित होतील. या दिवसाची तुम्हाला भीती वाटत असेल, तर ती का वाटते याचा विचार करा. या निर्णायक क्षणाची तुम्ही आतुरतेने वाट पाहत नसाल, तर पूर्ण तयारीसाठी तुम्हाला काय करायला हवे, याचा कदाचित अधिक खोलवर विचार करण्याची गरज आहे. आजच तयारी करा. थांबू नका. आपला प्रभू कोणत्याही क्षणी परत येऊ शकतो. तो येईल तेव्हा तुम्ही तयारीशिवाय असू नका.
हे माझ्या शाश्वत न्यायाधीशा, न्याय पूर्णत्वास नेण्यासाठी एका निश्चित क्षणी पृथ्वीवर पुन्हा येशील, असे वचन तू देतोस. तुझ्याशी आणि तुझ्या पवित्र इच्छेशी एकरूप होऊन मी असे जीवन जगावे की त्या दिवसासाठी मी सदैव तयार असेन. हे प्रिय प्रभू, तो दिवस लवकर यावा आणि तू येशील तेव्हा तुझी सर्व मुले तुला भेटायला तयार असावीत, अशी मी प्रार्थना करतो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
देवाच्या वचनावर भरवसा ठेवणे
सामान्य उपासना काळातील चौतिसाव्या आठवड्याचा शुक्रवार
“आमेन, मी तुम्हाला सांगतो, या सर्व गोष्टी घडून येईपर्यंत ही पिढी नाहीशी होणार नाही. स्वर्ग आणि पृथ्वी नाहीशी होतील, पण माझी वचने नाहीशी होणार नाहीत.” लूक 21:32–33
या उपासनावर्षाचे अखेरचे दिवस जवळ येत असताना, आपण जगाच्या अंताविषयी वाचत आहोत. आजच्या वाचनात आपण ऐकतो की स्वर्ग आणि पृथ्वी हे दोन्ही आज ज्या स्वरूपात आहेत, त्या स्वरूपात राहणार नाहीत. ही गोष्ट चिंतन करण्यासारखी आहे.
जीवनात सतत बदल होत असतात, हे आपल्याला माहीत आहे. असे म्हणतात की कधीही न बदलणारी एकच गोष्ट आहे, ती म्हणजे बदल स्वतः. बाकी सर्व काही बदलते. पण ही पृथ्वीसुद्धा एके दिवशी “नाहीशी होईल,” यावर विश्वास ठेवणे कठीण वाटते. काही शास्त्रज्ञांच्या मते पृथ्वीला अस्तित्वात येऊन साडेचार अब्ज वर्षांहून अधिक काळ लोटला आहे. किती मोठा काळ! पण जरा विचार करा: आज आपल्याला माहीत आहे त्या स्वरूपातील पृथ्वीचा अंत होईल, असे येशूने भाकीत केले होते. हे कधी घडेल? हे फक्त देवालाच माहीत आहे.
स्वर्गही आज ज्या स्वरूपात आहे, त्या स्वरूपात राहणार नाही, असे आपल्या प्रभूने भाकीत केले आहे. सध्याच्या स्वरूपातील स्वर्ग हे पूर्णपणे आध्यात्मिक वास्तव आहे. तिथे फक्त येशू आणि आपली धन्य माता मरिया हेच देहासह आहेत. त्यांच्याव्यतिरिक्त स्वर्गात देवाचे दिव्य स्वरूप, ज्यांना मुक्ती मिळाली आहे त्यांचे आत्मे आणि देवाचे दूत आहेत. पण स्वर्गही सध्याच्या स्वरूपात राहणार नसेल, तर पुढे आपल्यासाठी काय असेल?
सर्वप्रथम, स्वर्ग आणि पृथ्वी ही दोन्ही वास्तव रूपे सध्याच्या स्वरूपात नाहीशी होतील, याचे एकमेव कारण असे की, अंतिम न्यायनिवाड्याच्या वेळी प्रकटीकरणाच्या ग्रंथात सांगितल्याप्रमाणे “नवे आकाश आणि नवी पृथ्वी” अस्तित्वात येतील. त्या वेळी स्वर्ग आणि पृथ्वी एकरूप होतील आणि ही नवी सृष्टी अनंतकाळ टिकेल.
पण आजही शाश्वत असे काही आहे का? ज्यात कधीच बदल होणार नाही असे काही? मृतांच्या पुनरुत्थानाच्या वेळी आपल्यात, म्हणजे मानवांमध्ये, बदल होईल. देवदूतांनाही, असे म्हणता येईल की, नवे निवासस्थान लाभेल आणि देव नवे व कायमस्वरूपी राज्य प्रस्थापित करील. पण येशूच्या आजच्या शिकवणीनुसार, एकच गोष्ट टिकून राहील: त्याची वचने. “…माझी वचने नाहीशी होणार नाहीत.” पुन्हा एकदा या गोष्टीवर चिंतन करावे.
बदल आणि अनिश्चिततेने भरलेल्या जगात आपल्याला स्थैर्याची गरज आहे. देवाच्या वचनात आढळणारे सत्य आपल्याला हे स्थैर्य देते. पवित्र शास्त्रातून आपल्याला प्रकट झालेले देवाचे वचन हा आपल्या संपूर्ण जीवनाचा भक्कम पाया बनला पाहिजे. देवाच्या वचनाचा विचार केल्याने, ते घेऊन प्रार्थना केल्याने, त्यावर मनन केल्याने आणि त्यावर विश्वास ठेवल्याने, या जीवनातील बदलांना आणि काळाच्या शेवटी होणाऱ्या बदलांनाही सामोरे जाताना आपण भक्कम व अढळ आध्यात्मिक भूमीवर उभे राहू शकतो. हे काहीसे गूढ वाटले तरी हे सत्य समजून घेणे आणि त्यावर विश्वास ठेवणे आपल्यासाठी हिताचे आहे. येशूच्या वचनांशिवाय सर्व काही नाहीसे होईल. म्हणून जीवनात सर्वांत सुरक्षित गोष्ट म्हणजे त्याची वचने घट्ट धरून ठेवणे आणि ती कधीही न सोडणे.
आज देवाच्या वचनात खऱ्या अर्थाने मग्न होणे किती महत्त्वाचे आहे, यावर चिंतन करा. दर आठवड्याला तुम्ही ते वाचण्यासाठी, ते घेऊन प्रार्थना करण्यासाठी आणि ते तुमचे रोजचे अन्न बनावे यासाठी किती वेळ देता? देवाचे वचन म्हणजे तुम्हाला प्रेरणा किंवा मार्गदर्शन देण्यासाठी लिहिलेला शिकवणींचा केवळ ग्रंथ नाही. देवाचे वचन हे जिवंत वचन आहे. तो स्वतः देवच आहे, त्याच्या अपरिवर्तनीय स्वरूपात. देवाच्या मूळ स्वरूपात कधीच बदल होणार नाही. त्याच्या लिखित वचनातून तो स्वतःला प्रकट करतो; त्या वचनाद्वारे त्याच्याशी नाते जोडणे हा जीवनात खरे स्थैर्य अनुभवण्याचा आणि जीवनाची अंतिम व्यवस्था कायमची प्रस्थापित होईपर्यंत येणाऱ्या प्रत्येक बदलासाठी तयार होण्याचा एक अत्यावश्यक मार्ग आहे.
हे माझ्या शाश्वत शब्दा, तू अपरिवर्तनीय आणि शाश्वत आहेस. ज्या भक्कम खडकावर मी सदैव विसंबून राहावे, तो माझा पाया तूच आहेस. या जीवनात मला अनेक बदलांना सामोरे जावे लागते. मला आवश्यक असलेले स्थैर्य लाभावे म्हणून तुझ्या लिखित वचनाद्वारे माझ्या आत्म्यात प्रवेश कर. तुझ्यात दृढ राहून मी येणाऱ्या नव्या आकाशाची आणि नव्या पृथ्वीची आनंदाने वाट पाहतो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
सामान्य उपासना काळातील चौतिसाव्या आठवड्याचा शनिवार
येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाला, “सावध राहा. मौजमजा, मद्यधुंदी आणि दैनंदिन जीवनाच्या चिंता यांमुळे तुमची अंतःकरणे सुस्त होऊ देऊ नका, नाहीतर तो दिवस अचानक येऊन तुम्हाला सापळ्यासारखा पकडील. कारण पृथ्वीच्या पाठीवर राहणाऱ्या प्रत्येकावर तो दिवस येऊन कोसळेल.” लूक 21:34–35
आज उपासनावर्षाचा शेवटचा दिवस आहे. उद्या आगमनकाळ सुरू होईल आणि त्याबरोबरच ख्रिस्तसभेच्या नव्या उपासनावर्षाचीही सुरुवात होईल. आज पुन्हा एकदा आपल्यासमोर ख्रिस्ताच्या अंतिम आगमनाकडे निर्देश करणारा शुभवर्तमानातील उतारा ठेवला जातो. त्या दिवशी न्यायनिवाड्यासाठी आपली प्रभूशी भेट होईल. त्या दिवसाची तयारी करता यावी म्हणून येशू आपले अंतःकरण “सुस्त” करणाऱ्या आणि आपल्याला तयारीविना ठेवणाऱ्या दोन गंभीर धोक्यांकडे लक्ष वेधतो. पहिला धोका म्हणजे “उधळमाधळ आणि मद्यधुंदी”; यांमुळे आपली तयारी होणार नाही, असे तो सांगतो. दुसरा धोका म्हणजे “दैनंदिन जीवनातील चिंता”; त्यांमुळेही आपण तयारीविना राहू, असे तो सांगतो.
शब्दशः पाहता, उधळमाधळ आणि मद्यधुंदी यांचा अर्थ असा की, एखादी व्यक्ती जीवनात समाधान मिळवण्यासाठी मद्यावर अवलंबून राहते आणि मौजमजेत व काहीशा बेफिकिरीत जगण्यासाठी मद्याचा आधार घेते. अशी व्यक्ती केवळ त्या क्षणापुरती जगते आणि स्वतःच्या हौशी पुरवण्यात समाधान शोधते. इथे विशेषतः मद्यधुंदीचा उल्लेख केला असला, तरी लोक अशा प्रकारे जगण्याचा प्रयत्न अनेक मार्गांनी करतात.
जीवनात आनंदी असावे असे प्रत्येकालाच वाटते. ही उपजत इच्छा पूर्ण करण्यासाठी प्रयत्न न करता राहणे आपल्याला शक्य नाही. दुःखी राहण्याची निवड कोणीही जाणूनबुजून करत नाही. तरीही अनेक जण जीवनात वारंवार अशाच गोष्टी निवडतात, ज्यांमुळे दुःख आणि असमाधान पदरी पडते. अमुक एक कृती केल्याने आपल्याला समाधान मिळेल, या चुकीच्या खात्रीने ते तसे करतात. क्षणिक किंवा वरवरचा “आनंद” देणाऱ्या गोष्टी पुष्कळ आहेत. पण खरे असे आहे की, आपल्याला हवा असलेला आनंद आणि परिपूर्णतेचा अनुभव एकच गोष्ट देऊ शकते. ती म्हणजे आपल्या आत्म्यात देवाची जिवंत उपस्थिती.
“दैनंदिन जीवनातील चिंता” हेदेखील अनेकांसाठी मोठे ओझे असते. चिंतेत राहण्याची निवड कोणीही जाणूनबुजून करत नाही. अशी मनाची अस्वस्थता अनुभवावी असे कोणालाही वाटत नाही. चिंतेची शारीरिक, मानसिक आणि आध्यात्मिक अशी अनेक कारणे असू शकतात. पण ताण योग्य रीतीने हाताळला जात नाही, हे चिंतेचे एक प्रमुख कारण आहे. कामाच्या ठिकाणी, घरात किंवा स्वतःच्या अंतःकरणात असलेल्या तणावातून ताण निर्माण होऊ शकतो. एखादी अडचण समोर आली आणि तिला आपण भीती, गोंधळ, राग, निराशा किंवा अशाच भावनांनी प्रतिसाद दिला, की सहसा ताण निर्माण होतो. येशूच्या म्हणण्यानुसार, या चिंतांच्या आहारी गेल्याने, आयुष्याच्या शेवटी किंवा जगाच्या अंताच्या वेळी होणाऱ्या न्यायनिवाड्यासाठी व्यक्ती तयार नसू शकते. पण असे व्हायलाच हवे असे नाही. ताण, तणाव आणि त्यांतून निर्माण होणारी चिंता यांवर सर्वांत परिणामकारक उपाय म्हणजे आपले लक्ष अडचणीवरून हटवून देवाच्या पालनकर्त्या कृपेवर मनापासून आणि पूर्णपणे भरवसा ठेवणे. मिस्साबलीत “हे आमच्या पित्या” या प्रार्थनेनंतर याजक अशी प्रार्थना करतो की देवाने “आम्हाला सर्व क्लेशांतून मुक्त करावे” आणि त्याऐवजी आम्ही “धन्य आशेची आणि आमचा तारणारा येशू ख्रिस्त याच्या आगमनाची वाट पाहावी.” देवावर आणि काळाच्या शेवटी होणाऱ्या त्याच्या अंतिम आगमनावर श्रद्धा व आशा ठेवणे हा जीवनात आपल्याला अनेकदा जाणवणाऱ्या चिंता आणि क्लेशांवरील आध्यात्मिक उपाय आहे. आपल्या प्रभूवर पूर्ण खात्रीने भरवसा ठेवल्याने आपल्याला ही मनःशांती लाभेल आणि आपण आनंदी आशेने व आत्मविश्वासाने जगू शकू.
आपल्या प्रभूला भेटण्यासाठी तयार होण्यात तुम्हाला सर्वांत जास्त अडथळा कशाचा येतो, यावर आज चिंतन करा. कदाचित तुम्ही वारंवार असे निर्णय घेत असाल, ज्यांतून ‘धुंद मौजमजा आणि मद्यधुंदी’चे जीवन दिसून येते, आणि या सवयीशी तुमचा झगडा चालू असेल. किंवा कदाचित काळजी, मनस्ताप आणि चिंता यांनी तुम्ही फार व्याकूळ झाले असाल. तुमची अशी अवस्था असेल, तर हे लक्षात ठेवा: मुक्ती तुमची वाट पाहत आहे. या चिंतनाच्या शेवटच्या प्रार्थनेचा मनापासून स्वीकार करून तुम्ही ती जीवनात उतरवली, तर ती मुक्ती तुम्हाला मिळेल: “हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.” त्याच्यावर विश्वास ठेवा. जीवनात तुम्ही घेतलेले चुकीचे निर्णय त्याच्याकडे सोपवा. तुमचे पाप त्याच्याकडे सोपवा. तुमचे अंतःकरण अस्वस्थ करणाऱ्या सगळ्या काळज्या आणि ताणही त्याच्याकडे सोपवा. हे करताना आपल्या प्रभूच्या सांत्वनदायी कुशीत विसावण्याचा प्रयत्न करा, म्हणजे प्रभूच्या न्यायनिवाड्याचा जो गौरवशाली दिवस येणार आहे, त्यासाठी तुम्ही पूर्णपणे तयार असाल.
हे माझ्या आशेचा आधार असलेल्या प्रभू, जीवनातील प्रत्येक संघर्षाचे उत्तर तूच आहेस. माझी ओझी आणि मी घेतलेल्या चुकीच्या निर्णयांचे परिणाम यांपासून तूच मला मुक्त करू शकतोस. जीवनात सदैव आणि प्रत्येक परिस्थितीत तुझ्यावर विश्वास ठेवण्यास मला मदत कर. मी स्वतःला तुझ्या हाती सोपवतो आणि तुलाच माझ्या जीवनाचे केंद्र बनवण्याचा निश्चय करतो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
चारही खंड मऊ मुखपृष्ठाच्या छापील पुस्तकांच्या & ई-पुस्तकांच्या स्वरूपात उपलब्ध आहेत!
अॅमेझॉन – गूगल प्ले – आयट्यून्स – बार्न्स अँड नोबल

